Interakcje / Fenylomaślan glicerolu / Fenylomaślan glicerolu i lewonorgestrel
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Niekorzystna interakcjaFenylomaślan glicerolu+ LewonorgestrelU kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli potrzebujesz antykoncepcji awaryjnej, jak najszybciej zgłoś się do lekarza lub farmaceuty i powiedz o leku na zaburzenia cyklu mocznikowego, bo skuteczniejsza może być wkładka z miedzią albo inna dawka tabletki.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład lewonorgestrelu w organizmie. Przez to tabletka antykoncepcyjna, także tabletka „dzień po”, może chronić przed ciążą słabiej. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie lub brak miesiączki
- nietypowe krwawienie lub plamienie
- objawy wczesnej ciąży, takie jak nudności czy tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu albo przyjmującej go w ciągu ostatnich 4 tygodni preferuj jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Gdy wkładka nie wchodzi w grę, można rozważyć 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, z zastrzeżeniem, że takiego postępowania nie badano[1]. Przy regularnej antykoncepcji doustnej z lewonorgestrelem zalecaj dodatkową lub niehormonalną metodę przez cały czas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu może się zmniejszyć, co grozi niepowodzeniem antykoncepcji i nieplanowaną ciążą. Skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszała się o około 32%[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a induktory tego enzymu przyspieszają jego metabolizm i obniżają jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- krwawienia międzymiesiączkowe przy regularnej antykoncepcji doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąlewonorgestrel w systemie wewnątrzmacicznym (antykoncepcja długoterminowa)
Kiedy ocena się zmienia
| Domacicznadroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Lewonorgestrel uwalniany z systemu wewnątrzmacicznego działa głównie miejscowo, więc indukcja metabolizmu ma dla jego skuteczności znikome znaczenie. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie po odstawieniufenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Zalecenie niehormonalnej antykoncepcji awaryjnej obowiązuje także u kobiet, które przyjmowały induktor enzymów w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuFenylomaślan glicerolua alkoholNie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków.Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to tylko w małej ilości i do posiłku, nie pomijaj dawek leku, a przy wymiotach, silnej senności lub dezorientacji po alkoholu pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania tego leku. Duża ilość alkoholu może jednak u osób z zaburzeniami cyklu mocznikowego sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku we krwi, zwłaszcza gdy po piciu wymiotujesz albo pomijasz lek lub posiłek. Objawy upojenia, takie jak senność czy dezorientacja, są podobne do objawów zbyt wysokiego amoniaku, więc łatwo je przeoczyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- dezorientacja, splątanie, dziwne zachowanie
- uporczywe wymioty
- zaburzenia równowagi i chodu
- silny ból głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, choroba_lek
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest konieczna zmiana dawkowania, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości, unikanie upijania się i picia na pusty żołądek oraz niepomijanie dawek leku i posiłków. Pacjent powinien wiedzieć, że splątanie, nasilona senność lub wymioty po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem prowadzącym zamiast przypisywania ich wyłącznie upojeniu. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby wskazana jest konsultacja z ośrodkiem leczącym zaburzenia cyklu mocznikowego.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie oczekuje się istotnej zmiany działania leku. Upicie się, wymioty po alkoholu albo przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą sprzyjać wzrostowi stężenia amoniaku i maskować wczesne objawy hiperamonemii, co niesie ryzyko encefalopatii.
Mechanizm
Nie ma znanej bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między fenylomaślanem glicerolu a etanolem, a ryzyko wynika głównie z wpływu alkoholu na chorobę podstawową. ChPL fenylomaślanu glicerolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, a więc nie przez szlaki CYP3A4 i CYP2D6 wskazane w ChPL jako potencjalne miejsca interakcji fenylomaślanu glicerolu. ChPL zwraca uwagę, że niektóre substancje mogą wpływać na stężenie amoniaku[1]. Alkohol, zwłaszcza w dużej dawce, obciąża wątrobę, może wywołać wymioty i pominięcie dawek leku oraz sprzyja stanom katabolicznym, co u chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego może ułatwić dekompensację metaboliczną. Ośrodkowe działanie alkoholu – senność, zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi – nakłada się na objawy hiperamonemii i na objawy neurotoksyczności kwasu fenylooctowego, przez co może opóźnić ich rozpoznanie.
Metabolizm i transportery
- Fenylomaślan glicerolu: słaby induktor CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy neurologiczne – senność, splątanie, zaburzenia równowagi
- wymioty i pominięte dawki leku
- stężenie amoniaku w razie objawów
- parametry czynności wątroby u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa dawka – upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu zwiększa ryzyko wymiotów, pominięcia dawek i stanu katabolicznego, a tym samym dekompensacji hiperamonemicznej, przy jednoczesnym maskowaniu jej objawów – należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Regularne lub przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może upośledzać czynność wątroby i stan odżywienia, co utrudnia kontrolę choroby – wskazane jest unikanie alkoholu, kontrola parametrów wątrobowych i konsultacja z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Interakcja nieistotna klinicznieLewonorgestrela alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani odstępować od antykoncepcji awaryjnej z powodu wypitego alkoholu.Przyjmij tabletkę jak najszybciej, a jeśli po niej zwymiotujesz, skontaktuj się z farmaceutą lub lekarzem, bo może być potrzebna druga tabletka.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmij tabletkę jak najszybciej, a jeśli po niej zwymiotujesz, skontaktuj się z farmaceutą lub lekarzem, bo może być potrzebna druga tabletka.
Wypity alkohol nie osłabia działania tabletki „dzień po”. Nie powinien Cię więc powstrzymać od jej przyjęcia. Po większej ilości alkoholu możesz jednak zwymiotować, a wtedy tabletka może się nie wchłonąć. Alkohol może też nasilić senność i zawroty głowy, które czasem występują po tej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty po przyjęciu tabletki
- silna senność lub zawroty głowy
- brak miesiączki w oczekiwanym terminie albo jej duże opóźnienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani odstępować od antykoncepcji awaryjnej z powodu wypitego alkoholu. Tabletkę należy przyjąć jak najszybciej po niezabezpieczonym stosunku. Jeśli po jej przyjęciu wystąpią wymioty, należy postąpić zgodnie z zaleceniami ChPL dla konkretnego preparatu, czyli ocenić, czy konieczne jest przyjęcie kolejnej tabletki.
Skutek kliniczny
Alkohol nie osłabia działania antykoncepcyjnego lewonorgestrelu. Praktyczne ryzyko dotyczy wymiotów po dużej ilości alkoholu, po których tabletka mogła się nie wchłonąć, oraz nasilenia senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Nie ma potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej, która zmniejszałaby skuteczność lewonorgestrelu. ChPL nie wymienia alkoholu wśród interakcji ani przeciwwskazań, a wśród induktorów enzymów obniżających stężenie lewonorgestrelu etanol nie występuje[1]. Pośredni wpływ jest możliwy tylko wtedy, gdy po alkoholu dojdzie do wymiotów, bo wtedy tabletka może nie zostać wchłonięta. Zawroty głowy i zmęczenie po lewonorgestrelu mogą się też nałożyć na działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.
Metabolizm i transportery
- Lewonorgestrel: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- wymioty po przyjęciu tabletki
- senność i zawroty głowy
- pojawienie się miesiączki w oczekiwanym terminie albo jej opóźnienie
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość alkoholu wywołująca nudności lub wymiotyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Po większej ilości alkoholu rośnie ryzyko wymiotów po przyjęciu tabletki. Należy poinformować pacjentkę o konieczności ponownej oceny przyjęcia kolejnej tabletki zgodnie z ChPL użytego preparatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Inne interakcje tych leków 166
Połączenie przeciwwskazaneKwas walproinowy+ Fenylomaślan gliceroluNie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować kwasu walproinowego, a jeśli już go przyjmujesz, nie odstawiaj go sam, tylko jeszcze dziś skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Kwas walproinowy może podnosić we krwi poziom amoniaku, czyli szkodliwej substancji, którą twój lek na zaburzenia cyklu mocznikowego ma usuwać z organizmu. Przy twojej chorobie kwas walproinowy może wywołać groźne zatrucie amoniakiem, które uszkadza mózg. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wymioty
- nietypowa senność lub trudności z obudzeniem
- splątanie lub dziwne zachowanie
- bóle głowy
- niepewny chód
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj kwasu walproinowego u pacjenta leczonego fenylomaślanem glicerolu.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj walproinianu na własną rękę, tylko pilnie skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zaplanuje zamianę leku przeciwpadaczkowego lub normotymicznego i oznaczy stężenie amoniaku.
Skutek kliniczny
Grozi hiperamonemia z encefalopatią, która może prowadzić do śpiączki i zgonu. U chorych z zaburzeniami cyklu mocznikowego walproinian może wywołać przełom hiperamonemiczny mimo leczenia fenylomaślanem glicerolu.
Mechanizm
Kwasu walproinowego nie stosuje się u pacjentów z zaburzeniami cyklu mocznikowego.[1][2][3] Fenylomaślan glicerolu stosuje się właśnie w tych zaburzeniach, więc każde połączenie obu leków dotyczy chorego z przeciwwskazaniem do walproinianu. Kwas walproinowy może zwiększać stężenie amoniaku.[4] Walproinian hamuje cykl mocznikowy na etapie syntezy fosforanu karbamoilu, przez co działa przeciwnie do fenylomaślanu glicerolu, który ma usuwać nadmiar azotu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie amoniaku we krwi
- stan neurologiczny – senność, splątanie, zmiany zachowania
- wymioty i niechęć do jedzenia
- kontrola napadów padaczkowych podczas zamiany leku
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ValproLEK 300 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/valprolek-300-100163549/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Absenor 300 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/absenor-100168073/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Convulex 300. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/convulex-300-100015688/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
Niekorzystna interakcjaDrospirenon+ Fenylomaślan gliceroluNie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu.Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj dodatkowo prezerwatywę i porozmawiaj z lekarzem o zmianie antykoncepcji na niehormonalną, bo leczenie zaburzeń cyklu mocznikowego trwa zwykle długo.
Lek na zaburzenia cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład drospirenonu w organizmie. Tabletka antykoncepcyjna może wtedy chronić przed ciążą słabiej niż zwykle. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu leku na cykl mocznikowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienia lub plamienia między miesiączkami
- objawy mogące wskazywać na ciążę, np. nudności lub tkliwość piersi
- brak krwawienia, którego się spodziewasz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie polegaj wyłącznie na drospirenonie jako antykoncepcji u kobiety leczonej fenylomaślanem glicerolu. Fenylomaślan glicerolu w zaburzeniach cyklu mocznikowego stosuje się zwykle przewlekle, dlatego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji[1]. Jeśli leczenie induktorem jest krótkotrwałe, należy stosować dodatkową metodę mechaniczną przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu, a przy przedłużeniu leczenia poza tabletki aktywne pominąć tabletki placebo i od razu zacząć następne opakowanie[1]. Indukcja może utrzymywać się przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej drospirenonu oraz krwawienia międzymiesiączkowe[1]. Pełnej skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych metabolizowanych przez CYP3A4 nie można zagwarantować podczas leczenia fenylomaślanem glicerolu[2].
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4 – przy stabilnym dawkowaniu ekspozycja na midazolam zmniejszyła się o około 32%, a ekspozycja na jego 1-hydroksymetabolit wzrosła[2]. Drospirenon jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a leki indukujące enzymy mikrosomalne zwiększają klirens hormonów płciowych[1]. Indukcja może więc obniżać stężenie drospirenonu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia jako możliwy sygnał obniżonego stężenia drospirenonu
- test ciążowy przy podejrzeniu ciąży lub braku krwawienia
- stosowanie dodatkowej lub alternatywnej metody antykoncepcji
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system wewnątrzmaciczny)medroksyprogesteron (wstrzyknięcia o przedłużonym działaniu)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie krótkotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy krótkotrwałym stosowaniu leku indukującego wystarczy dodatkowa metoda mechaniczna przez cały okres leczenia i przez 28 dni po jego zakończeniu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu leku indukującego zaleca się inną skuteczną, niehormonalną metodę antykoncepcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ LewonorgestrelU kobiety, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała dziurawiec, zaleca się niehormonalną antykoncepcję awaryjną, czyli wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli w ostatnim miesiącu przyjmowałaś dziurawiec, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi przed przyjęciem tabletki „dzień po”, bo może być potrzebna wkładka z miedzią albo większa dawka.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ostatnim miesiącu przyjmowałaś dziurawiec, powiedz o tym farmaceucie lub lekarzowi przed przyjęciem tabletki „dzień po”, bo może być potrzebna wkładka z miedzią albo większa dawka.
Dziurawiec, także w herbatkach i suplementach, sprawia, że organizm szybciej pozbywa się tabletki „dzień po”. Przez to tabletka może nie zadziałać i możesz zajść w ciążę. Ten efekt utrzymuje się nawet do 4 tygodni po odstawieniu dziurawca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- opóźnienie miesiączki
- objawy ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała dziurawiec, zaleca się niehormonalną antykoncepcję awaryjną, czyli wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią[1]. Jeśli pacjentka nie może lub nie chce skorzystać z wkładki, można rozważyć podwójną dawkę lewonorgestrelu 3000 mikrogramów przyjętą jednorazowo w ciągu 72 godzin po niezabezpieczonym stosunku, z zastrzeżeniem, że skuteczności tego schematu przy induktorze nie potwierdzono[1]. Do kolejnej miesiączki warto stosować prezerwatywę, a przy opóźnieniu krwawienia wykonać test ciążowy.
Skutek kliniczny
Obniżone stężenie lewonorgestrelu może zmniejszyć skuteczność antykoncepcji awaryjnej i zwiększyć ryzyko niezamierzonej ciąży[1]. Dziurawiec osłabia też działanie doustnych środków antykoncepcyjnych stosowanych regularnie[2].
Mechanizm
Ziele dziurawca przy systematycznym przyjmowaniu pobudza enzymy wątrobowe z rodziny cytochromu P450, przede wszystkim CYP3A4[2]. Lewonorgestrel jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc indukcja przyspiesza jego rozkład i obniża stężenie w osoczu[1]. Dla innego induktora, efawirenzu, wykazano zmniejszenie AUC lewonorgestrelu o około 50%, a dziurawiec zalicza się do substancji o prawdopodobnie podobnej zdolności[1]. Indukcja narasta stopniowo i utrzymuje się do około 4 tygodni po odstawieniu ziela[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- termin kolejnej miesiączki
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 4 tygodnie od odstawienia dziurawcadziurawiec | interakcja nie dotyczy | Po upływie 4 tygodni od ostatniego przyjęcia dziurawca indukcja enzymów ustępuje i standardowa dawka lewonorgestrelu nie wymaga modyfikacji. |
| 3000 mikrogramów jednorazowo w ciągu 72 godzindawka · lewonorgestrel | inne zalecenie | Podwójna dawka lewonorgestrelu jest opcją dla kobiet, które nie mogą lub nie chcą skorzystać z wkładki z miedzią, choć jej skuteczności z induktorem enzymów nie badano. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Niekorzystna interakcjaFezoterodyna+ Fenylomaślan gliceroluUnikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli objawy pęcherza się nasilą albo pojawi się silna suchość w ustach, zaparcie lub trudność z oddaniem moczu.
Lek stosowany w zaburzeniach cyklu mocznikowego może przyspieszać rozkład leku na pęcherz nadreaktywny. Przez to lek na pęcherz może działać słabiej i objawy mogą wrócić. Rzadziej może się zdarzyć odwrotnie i nasilą się działania niepożądane leku na pęcherz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub nagłe parcie na mocz
- popuszczanie moczu
- silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia fezoterodyny z induktorami CYP3A4, a jeśli leczenie fenylomaślanem glicerolu jest konieczne, oceniaj skuteczność fezoterodyny po kilku tygodniach wspólnego stosowania.[1] Przy niewystarczającej kontroli objawów rozważ lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. Obserwuj też pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych, ponieważ wpływ fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 jest niepewny.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie działania fezoterodyny i gorsza kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nietrzymanie moczu). Przy ewentualnym zahamowaniu CYP2D6 możliwy jest odwrotny kierunek – wzrost ekspozycji na aktywny metabolit i nasilenie działań antycholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia czy zatrzymanie moczu.[1]
Mechanizm
Fenylomaślan glicerolu i jego metabolity (kwas fenylooctowy i kwas 4-fenylomasłowy) słabo indukują CYP3A4, a przy stabilnym dawkowaniu zmniejszały ekspozycję na midazolam o około 32%.[2] Aktywny metabolit fezoterodyny jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2D6, a indukcja CYP3A4 może obniżać jego stężenie do wartości subterapeutycznych.[1] Wpływu fenylomaślanu glicerolu na CYP2D6 nie można wykluczyć, a kierunek tego wpływu nie jest znany.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- kontrola objawów pęcherza nadreaktywnego (częstość mikcji, parcia naglące, epizody nietrzymania moczu)
- działania antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu, senność
- zmiana skuteczności fezoterodyny po włączeniu lub odstawieniu fenylomaślanu glicerolu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie fenylomaślanu glicerolu u pacjenta leczonego fezoterodynąkolejność włączenia · fenylomaślan glicerolu | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 rozwija się stopniowo, dlatego skuteczność fezoterodyny oceń po kilku tygodniach od włączenia fenylomaślanu glicerolu. Po jego odstawieniu ekspozycja na aktywny metabolit fezoterodyny może wzrosnąć, więc obserwuj działania antycholinergiczne. |
| 4 mgdawka · fezoterodyna | inne zalecenie | Przy dawce 4 mg i niewystarczającej kontroli objawów lekarz może rozważyć zwiększenie dawki do 8 mg na dobę albo zmianę na lek przeciwmuskarynowy niezależny od CYP3A4. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti 1,1 g/ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ravicti. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ravicti-100362119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toviaz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/toviaz-100180980/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ DarunawirU kobiety, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała darunawir z rytonawirem, jako antykoncepcję awaryjną zaleca się metodę niehormonalną, czyli wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli przyjmujesz darunawir lub przyjmowałaś go w ostatnich 4 tygodniach, przed przyjęciem tabletki „dzień po” powiedz o tym farmaceucie albo lekarzowi, aby dobrali skuteczną metodę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz darunawir lub przyjmowałaś go w ostatnich 4 tygodniach, przed przyjęciem tabletki „dzień po” powiedz o tym farmaceucie albo lekarzowi, aby dobrali skuteczną metodę.
Lek na HIV z darunawirem, zwłaszcza przyjmowany razem z rytonawirem, może osłabiać działanie tabletki „dzień po”. Organizm szybciej usuwa wtedy hormon z tabletki, więc może ona gorzej chronić przed ciążą. Leku na HIV nie odstawiaj, bo to on jest najważniejszy. Lepszą ochronę daje w tej sytuacji wkładka z miedzią zakładana przez lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spóźniająca się lub nieobecna miesiączka
- nietypowe krwawienie z pochwy
- ból podbrzusza po przyjęciu tabletki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U kobiety, która w ciągu ostatnich 4 tygodni przyjmowała darunawir z rytonawirem, jako antykoncepcję awaryjną zaleca się metodę niehormonalną, czyli wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.[1] Jeśli pacjentka nie może lub nie chce założyć wkładki, można podać podwójną dawkę lewonorgestrelu, czyli 3000 mikrogramów w ciągu 72 godzin po niezabezpieczonym stosunku, choć takiego schematu nie badano przy jednoczesnym stosowaniu induktora enzymów.[1] Leczenia darunawirem nie przerywa się i nie zmienia się jego dawki.
Skutek kliniczny
Stężenie lewonorgestrelu po jednorazowej dawce antykoncepcji awaryjnej może być mniejsze, co grozi zmniejszeniem skuteczności zapobiegania ciąży. Lewonorgestrel nie wpływa istotnie na stężenie darunawiru i nie zagraża skuteczności leczenia przeciwwirusowego.
Mechanizm
Darunawir stosuje się zawsze ze wzmacniaczem, najczęściej z rytonawirem. Rytonawir należy do leków, które prawdopodobnie zmniejszają stężenie lewonorgestrelu w osoczu przez przyspieszenie jego metabolizmu wątrobowego, podobnie jak inne induktory enzymów, na przykład efawirenz, przy którym AUC lewonorgestrelu zmniejsza się o około 50%.[1] Darunawir z rytonawirem zwiększa też aktywność CYP2C9 i CYP2C19.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- opóźnienie lub brak kolejnej miesiączki – wykonanie testu ciążowego
- nietypowe krwawienie lub ból podbrzusza po przyjęciu tabletki
Kiedy ocena się zmienia
| Darunawir wzmocniony kobicystatem zamiast rytonawirupostać · darunawir | inne zalecenie | Kobicystat hamuje CYP3A i nie ma działania indukującego rytonawiru, dlatego przy darunawirze z kobicystatem zmniejszenia stężenia lewonorgestrelu nie należy oczekiwać, a dane dla tego połączenia są ograniczone. |
| czas leczenia ≤ 4 tygodnie od odstawienia darunawiru z rytonawiremdarunawir | inne zalecenie | Zalecenie wyboru wkładki z miedzią lub podwójnej dawki lewonorgestrelu obowiązuje także u kobiet, które odstawiły induktor w ciągu ostatnich 4 tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ TyzanidynaNie zaleca się łączenia tyzanidyny z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi.Przyjmij tabletkę jak najszybciej, a przez kilka następnych dni wstawaj powoli, unikaj alkoholu i nie prowadź auta, jeśli czujesz się senna.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmij tabletkę jak najszybciej, a przez kilka następnych dni wstawaj powoli, unikaj alkoholu i nie prowadź auta, jeśli czujesz się senna.
Tabletka „dzień po” może nieco nasilić działanie tyzanidyny. Możesz wtedy czuć się bardziej senna, mieć zawroty głowy albo niższe ciśnienie niż zwykle. Po jednej tabletce ryzyko jest małe, więc nie rezygnuj z niej z tego powodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- uczucie dużego osłabienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie zaleca się łączenia tyzanidyny z doustnymi lekami antykoncepcyjnymi.[1] Jeśli pacjentka przyjmująca tyzanidynę potrzebuje antykoncepcji awaryjnej, lewonorgestrel można podać, ponieważ korzyść przeważa nad ryzykiem, ale przez kilka kolejnych dni należy zwrócić uwagę na nadmierną senność, zawroty głowy i objawy niedociśnienia. Przy przewlekłej antykoncepcji hormonalnej u pacjentki leczonej tyzanidyną lepiej rozważyć inną metodę antykoncepcji albo inny lek rozkurczający mięśnie. Przy rozpoczynaniu tyzanidyny u kobiety stosującej antykoncepcję hormonalną należy zaczynać od małej dawki i ostrożnie ją zwiększać.
Skutek kliniczny
Większe stężenie tyzanidyny może nasilać senność, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze i bradykardię oraz dawać objawy przedawkowania, takie jak wydłużenie odstępu QT.[1] Po jednorazowej dawce lewonorgestrelu stosowanej w antykoncepcji awaryjnej istotny klinicznie wzrost stężenia tyzanidyny jest mało prawdopodobny, ale nie można go wykluczyć.
Mechanizm
Doustne leki antykoncepcyjne hamują CYP1A2, który odpowiada za metabolizm tyzanidyny, przez co mogą zwiększać jej stężenie w osoczu.[1] Hamowanie CYP1A2 przez hormonalną antykoncepcję przypisuje się głównie składnikowi estrogenowemu, a dla samego lewonorgestrelu, zwłaszcza w pojedynczej dawce, efekt ten jest przewidywany przez analogię i słabo udokumentowany.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- senność i zaburzenia psychomotoryczne
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- EKG (odstęp QT) przy dużych dawkach tyzanidyny lub innych lekach wydłużających QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza tabletka w antykoncepcji awaryjnejpostać · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Jednorazowa ekspozycja na lewonorgestrel bez estrogenu najpewniej nie hamuje CYP1A2 w stopniu istotnym klinicznie – wystarczy poinformować pacjentkę o objawach nasilonego działania tyzanidyny. |
| Tabletka złożona z etynyloestradiolem (przewlekle)postać · lewonorgestrel | ryzyko rośnie | Przewlekła złożona antykoncepcja doustna zawierająca estrogen silniej hamuje CYP1A2 – rozważ inną metodę antykoncepcji lub inny lek rozkurczający, a jeśli tyzanidyna jest konieczna, zaczynaj od małej dawki. |
| Wewnątrzmaciczniedroga podania · lewonorgestrel | ryzyko maleje | System wewnątrzmaciczny z lewonorgestrelem daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc wpływ na metabolizm tyzanidyny jest mało prawdopodobny. |
| Duże dawkidawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach tyzanidyny wzrost jej stężenia zwiększa ryzyko niedociśnienia i wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza przy innych lekach wydłużających QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ EnzalutamidOsobie przyjmującej enzalutamid obecnie lub w ciągu ostatnich 4 tygodni należy zaproponować jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.Jeśli enzalutamid jest lub był w twoim leczeniu w ostatnim miesiącu, od razu zgłoś się do lekarza po wkładkę z miedzią, a gdy to niemożliwe, zapytaj farmaceutę o podwójną dawkę lewonorgestrelu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli enzalutamid jest lub był w twoim leczeniu w ostatnim miesiącu, od razu zgłoś się do lekarza po wkładkę z miedzią, a gdy to niemożliwe, zapytaj farmaceutę o podwójną dawkę lewonorgestrelu.
Tabletka „dzień po” z lewonorgestrelem może nie zadziałać, jeśli przyjmujesz enzalutamid. Enzalutamid przyspiesza usuwanie lewonorgestrelu z organizmu, a ten efekt może trwać nawet miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia. Skuteczniejszym rozwiązaniem jest wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią założona przez lekarza. Ciąża w trakcie leczenia enzalutamidem jest groźna, dlatego powiedz o tym leku lekarzowi i farmaceucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- miesiączka spóźnia się
- objawy ciąży, np. nudności lub tkliwość piersi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Osobie przyjmującej enzalutamid obecnie lub w ciągu ostatnich 4 tygodni należy zaproponować jako antykoncepcję awaryjną wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.[1] Gdy wkładka nie jest możliwa lub akceptowana, można podać 3000 mikrogramów lewonorgestrelu w ciągu 72 godzin po stosunku, choć skuteczności tego schematu przy induktorze enzymów nie badano.[1] Pełna indukcja rozwija się w ciągu około miesiąca od rozpoczęcia leczenia enzalutamidem i może utrzymywać się miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego to samo postępowanie dotyczy osób, które niedawno zakończyły leczenie.[2] Enzalutamid jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę, więc potrzeba antykoncepcji awaryjnej u takiej pacjentki wymaga pilnej weryfikacji leczenia z lekarzem prowadzącym.[3]
Skutek kliniczny
Spadek stężenia lewonorgestrelu może zmniejszyć skuteczność antykoncepcji awaryjnej i doprowadzić do niezamierzonej ciąży. Ciąża jest w tej sytuacji szczególnie niebezpieczna, bo enzalutamid jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę.[3]
Mechanizm
Enzalutamid indukuje CYP3A4 i przyspiesza metabolizm lewonorgestrelu, przez co zmniejsza jego stężenie w osoczu. Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego zmniejszał AUC midazolamu, substratu CYP3A4, o 86%.[2] Leki indukujące enzymy wątrobowe, głównie CYP3A4, przyspieszają metabolizm lewonorgestrelu, a przy jednoczesnym stosowaniu efawirenzu AUC lewonorgestrelu zmniejszało się o około 50%.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lewonorgestrel: substrat CYP3A4[5]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[4], umiarkowany induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
- weryfikacja wskazania do enzalutamidu u osoby mogącej zajść w ciążę
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedzią
Kiedy ocena się zmienia
| 3000 mikrogramówdawka · lewonorgestrel | ryzyko maleje | Podwójna dawka lewonorgestrelu przyjęta w ciągu 72 godzin po stosunku może częściowo zrównoważyć indukcję, ale tego schematu z induktorem nie badano, dlatego wkładka z miedzią pozostaje metodą z wyboru. |
| odstep ≤ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamid | inne zalecenie | Ze względu na długi okres półtrwania enzalutamidu (5,8 dnia) indukcja enzymów może utrzymywać się miesiąc lub dłużej po zakończeniu leczenia, więc postępowanie jak przy induktorze obowiązuje także po odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
Niekorzystna interakcjaLewonorgestrel+ UliprystalNie łącz uliprystalu i lewonorgestrelu w antykoncepcji doraźnej – wybierz jeden z tych leków.Przyjmij tylko jeden rodzaj tabletki „dzień po”, a jeśli nie wiesz, który już wzięłaś, zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmij tylko jeden rodzaj tabletki „dzień po”, a jeśli nie wiesz, który już wzięłaś, zapytaj farmaceutę.
Oba leki to tabletki „dzień po”, ale działają na organizm przeciwstawnie. Przyjęte razem mogą się wzajemnie osłabiać, przez co ochrona przed ciążą może być słabsza. Wystarczy jedna tabletka jednego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- miesiączka spóźnia się o ponad tydzień
- miesiączka jest wyjątkowo skąpa lub nietypowa
- silny ból podbrzusza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz uliprystalu i lewonorgestrelu w antykoncepcji doraźnej – wybierz jeden z tych leków.[1][2] Jeśli pacjentka przyjęła już jedną tabletkę antykoncepcji doraźnej, nie dokładaj drugiej z innej grupy w tym samym cyklu. U kobiet, które w ostatnich 4 tygodniach stosowały leki indukujące enzymy, rozważ wkładkę wewnątrzmaciczną z miedzią.[1][3] Podczas leczenia uliprystalem z powodu mięśniaków macicy zalecana jest antykoncepcja niehormonalna, a nie progestagenowa.[4]
Skutek kliniczny
Jednoczesne przyjęcie obu leków antykoncepcji doraźnej może osłabić działanie każdego z nich i zmniejszyć skuteczność zapobiegania ciąży.[1] Podwojenie tabletek nie zwiększa ochrony, a może ją obniżyć. U kobiet leczonych uliprystalem z powodu mięśniaków macicy progestagen może zmniejszyć skuteczność terapii.[4]
Mechanizm
Octan uliprystalu jest selektywnym modulatorem receptora progesteronowego o wysokim powinowactwie do tego receptora, dlatego może zakłócać działanie progestagenów, w tym lewonorgestrelu.[1] Działanie jest obustronne – progestageny, w tym lewonorgestrel, mogą też osłabiać skuteczność uliprystalu.[4] Oba leki konkurują o ten sam receptor, ale działają na nim przeciwstawnie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- test ciążowy przy opóźnieniu miesiączki
- termin i charakter najbliższego krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 5 mg na dobę (leczenie mięśniaków macicy)uliprystal | inne zalecenie | Przy przewlekłym leczeniu uliprystalem z powodu mięśniaków nie zaleca się antykoncepcji zawierającej progestagen, w tym lewonorgestrelu w tabletkach lub wkładce, bo może ona zmniejszać skuteczność terapii. Zalecana jest antykoncepcja niehormonalna. |
| Stała antykoncepcja hormonalna (tabletki, wkładka)czas leczenia · lewonorgestrel | inne zalecenie | Po przyjęciu uliprystalu jako antykoncepcji doraźnej działanie stałej antykoncepcji zawierającej progestagen może być osłabione. Zaleca się dodatkową metodę barierową do najbliższej miesiączki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne 30 mg, tabletka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ulipristal Aristo 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ulipristal-aristo-100396294/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esmya 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esmya-100274622/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ellaOne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ellaone-100207991/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escapelle tabletka 1500 mikrogramów. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escapelle-tabletka-1500-mikrogramow-100158979/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.