Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fluorouracyl / Fluorouracyl i gancyklowir

Fluorouracyl i gancyklowir

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Przy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem.

Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.

Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ GancyklowirPrzy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię, że stosujesz gancyklowir, i wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach.

Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Stosowane razem w postaci kroplówek lub tabletek mogą mocniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Zwiększa to ryzyko zakażeń, krwawień i osłabienia. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo zmienić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • silne zmęczenie i bladość
  • duszność przy niewielkim wysiłku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym ogólnym stosowaniu obu leków wymagane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem przed każdym cyklem fluorouracylu i regularnie w trakcie leczenia gancyklowirem. Decyzję o kontynuacji chemioterapii w czasie czynnego, ciężkiego zakażenia CMV podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwwirusowe. Przy istotnej cytopenii rozważa się odroczenie cyklu fluorouracylu, modyfikację dawki gancyklowiru lub zmianę leku przeciwwirusowego na mniej mielotoksyczny. Dawkę gancyklowiru dostosowuje się do czynności nerek, co ogranicza jego kumulację i toksyczność hematologiczną.

Skutek kliniczny

Większe ryzyko i głębsza neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a w konsekwencji zakażenia i krwawienia. Ryzyko dotyczy połączenia obu leków w postaci ogólnej, przy postaciach miejscowych jest niewielkie.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie i fluorouracyl podawany ogólnie hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Gancyklowir nie hamuje dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), dlatego nie należy się spodziewać wzrostu stężenia fluorouracylu takiego jak przy brywudynie i jej analogach. Fluorouracylu do stosowania ogólnego nie podaje się w potencjalnie ciężkich zakażeniach ani przy zahamowaniu czynności szpiku po innych lekach przeciwnowotworowych[1].

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmarybawirletermowir

Kiedy ocena się zmienia

Krempostać · fluorouracylinne zalecenieFluorouracylu w kremie nie łączy się z przeciwwirusowymi analogami nukleozydów. Ryzyko mielotoksyczności jest niewielkie, a gancyklowir nie hamuje DPD, ale formalnie przeciwwskazanie obejmuje całą grupę, dlatego decyzję o jednoczesnym stosowaniu podejmuje lekarz.
Do okadroga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu daje minimalną ekspozycję ogólną i nie sumuje się istotnie z mielotoksycznością fluorouracylu podawanego ogólnie. Dotyczy to połączenia z fluorouracylem w postaci ogólnej, a nie z kremem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/

Alkohol przy tych lekach

Fluorouracyl a alkohol: brak opisu w bazie.

Gancyklowir a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 62

Połączenie przeciwwskazaneFluorouracyl+ KlozapinaNie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem.Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz klozapinę i masz zacząć chemioterapię, powiedz o tym zarówno onkologowi, jak i psychiatrze, i nie odstawiaj klozapiny na własną rękę.

Fluorouracyl podawany w kroplówce lub zastrzyku jako chemioterapia i klozapina mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki. Razem mocno zwiększają ryzyko bardzo dużego spadku liczby białych krwinek, a wtedy łatwo o groźne zakażenie. Dlatego tych leków nie łączy się. Krem z fluorouracylem na skórę nie stwarza takiego ryzyka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • nagłe osłabienie lub objawy grypopodobne
  • częste lub nawracające infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć fluorouracylu podawanego ogólnie z klozapiną ani rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta w trakcie chemioterapii fluorouracylem[1][2]. Jeśli pacjent leczony klozapiną wymaga chemioterapii, decyzję o dalszym postępowaniu powinni podjąć wspólnie onkolog i psychiatra. Najczęściej rozważa się zmianę leku przeciwpsychotycznego na inny o mniejszym ryzyku agranulocytozy. Klozapiny nie należy jednak odstawiać nagle bez decyzji lekarza. Jeśli specjaliści uznają, że nie ma alternatywy, połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii z rozmazem i szybkiej reakcji na spadek liczby neutrofili. Fluorouracyl stosowany na skórę w postaci kremu nie wymaga takiego postępowania.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Gdy neutropenia wystąpi, trudno ustalić, który lek ją wywołał. Może to prowadzić do niepotrzebnego trwałego odstawienia klozapiny albo do przerwania chemioterapii.

Mechanizm

Fluorouracyl podawany ogólnie jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku kostnego, a klozapina może wywołać agranulocytozę. Oba leki działają toksycznie na szpik, więc ich działania niepożądane sumują się. ChPL fluorouracylu do podawania dożylnego zaleca unikać łączenia z klozapiną ze względu na zwiększone ryzyko agranulocytozy[2]. ChPL klozapiny zakazuje jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. ChPL klozapiny przeciwwskazuje też rozpoczynanie leczenia u osób przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy[1][3][4]. Nie ma przesłanek do interakcji farmakokinetycznej.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
  • objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka, ból gardła i owrzodzenia jamy ustnej
  • stan psychiczny w razie zmiany leku przeciwpsychotycznego

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinakwetiapinaarypiprazolrysperydon

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo na skórę (krem)droga podania · fluorouracylryzyko malejeOstrzeżenie o agranulocytozie dotyczy fluorouracylu podawanego ogólnie. ChPL kremów z fluorouracylem nie wymieniają klozapiny, a wchłanianie przez skórę jest niewielkie. Ostrożność warto zachować przy stosowaniu na duże powierzchnie lub uszkodzoną skórę.
Klozapina stosowana przed rozpoczęciem chemioterapiikolejność włączenia · klozapinainne zalecenieNie wolno rozpoczynać klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy. Gdy chemioterapia ma się rozpocząć u pacjenta już leczonego klozapiną, połączenie nadal nie jest zalecane, ale klozapiny nie odstawia się nagle. O zmianie leczenia decydują wspólnie onkolog i psychiatra.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneGancyklowir+ KlozapinaNie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz klozapinę, a lekarz chce cię leczyć gancyklowirem w kroplówce lub w tabletkach, powiedz mu o klozapinie i nie odstawiaj jej na własną rękę.

Gancyklowir podawany w kroplówce oraz klozapina mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do groźnego spadku tych krwinek, dlatego zwykle się ich nie łączy. Żel do oczu z gancyklowirem nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz klozapiny z gancyklowirem podawanym dożylnie ani z walgancyklowirem.[1] Leczenia klozapiną nie rozpoczyna się u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy.[2] U pacjenta leczonego klozapiną wybierz lek przeciw CMV bez działania mielosupresyjnego, np. foskarnet, pamiętając, że wywołuje on zaburzenia elektrolitowe, a klozapinę z lekami wydłużającymi QTc lub powodującymi zaburzenia elektrolitowe stosuje się ostrożnie.[1] Jeśli gancyklowir jest jedyną opcją, o czasowym odstawieniu albo kontynuacji klozapiny decyduje psychiatra wspólnie z lekarzem leczącym zakażenie, przy częstej kontroli morfologii z rozmazem. Klozapiny nie odstawia się nagle bez nadzoru lekarza. Żel do oczu z gancyklowirem można stosować razem z klozapiną.

Skutek kliniczny

Grozi ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń, a także pogłębienie niedokrwistości i małopłytkowości. Przy spadku liczby granulocytów trudno ustalić, który lek go wywołał, co utrudnia dalsze leczenie zarówno zakażenia, jak i choroby psychicznej.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnie hamuje czynność szpiku kostnego i często wywołuje neutropenię, niedokrwistość oraz małopłytkowość. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę, a jej działanie hamujące szpik sumuje się z działaniem gancyklowiru. Substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego nie wolno stosować jednocześnie z klozapiną.[1] Gancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc ta interakcja go nie dotyczy.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, zmiany w jamie ustnej)
  • elektrolity i EKG (QTc) przy zamianie na foskarnet

Bezpieczniejsze alternatywy

foskarnetmarybawirletermowir (tylko profilaktyka zakażenia CMV)

Kiedy ocena się zmienia

Do oka (żel)droga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu działa miejscowo, więc nie sumuje się z działaniem klozapiny na szpik. Połączenie nie wymaga zmian w leczeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia.Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz leku osłabiającego odporność z chemioterapią lekiem z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarzy prowadzących oba leczenia i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.

Leki osłabiające układ odporności, takie jak fingolimod, natalizumab, tofacytynib czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak kapecytabina, fluorouracyl czy cytarabina, obniżają zdolność organizmu do walki z zakażeniami. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno osłabić odporność i zmniejszyć liczbę białych krwinek. Zwiększa to ryzyko poważnych, a nawet zagrażających życiu infekcji. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • silne osłabienie
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i analogu pirymidyn należy unikać, a gdy jest ono konieczne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi i wczesnych objawów zakażenia. W chorobach autoimmunologicznych, takich jak stwardnienie rozsiane czy reumatoidalne zapalenie stawów, zwykle wstrzymuje się lek immunomodulujący na czas chemioterapii, a decyzję podejmuje się wspólnie z prowadzącym onkologiem. Dla natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu i ponesimodu czynna choroba nowotworowa lub stan znacznego upośledzenia odporności są ujęte w przeciwwskazaniach ChPL, dlatego w praktyce leki te odstawia się przed leczeniem przeciwnowotworowym. U biorców przeszczepów, u których nie można przerwać mykofenolanu, belataceptu czy innych leków przeciwodrzuceniowych, rozważa się redukcję intensywności immunosupresji i dostosowanie dawek analogu pirymidyn do wyników morfologii. Leflunomid i teriflunomid działają jeszcze długo po odstawieniu, dlatego przy ciężkiej toksyczności można rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Należy rozważyć profilaktykę przeciwwirusową i przeciwzakaźną zgodnie z lokalnymi standardami oraz unikać szczepionek żywych.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym gorączki neutropenicznej, sepsy, reaktywacji wirusa półpaśca i zapalenia wątroby typu B oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, szczególnie przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu[1]. Może dojść do pogłębienia cytopenii, a przy mykofenolanach, leflunomidzie i teriflunomidzie także do sumowania działania uszkadzającego szpik i wątrobę. Przy rawulizumabie neutropenia dodatkowo zwiększa ryzyko zakażeń bakteriami otoczkowymi, zwłaszcza meningokokami.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego. Analogi pirymidyn jako antymetabolity hamują syntezę DNA w szybko dzielących się komórkach, co prowadzi do mielosupresji z neutropenią, limfopenią i małopłytkowością oraz do uszkodzenia błon śluzowych stanowiących barierę przeciw zakażeniom. Leki immunosupresyjne z grupy A osłabiają odporność różnymi drogami – modulatory receptora sfingozyno‑1‑fosforanu (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, inhibitory dehydrogenazy dihydroorotanowej (leflunomid, teriflunomid) oraz mykofenolany hamują proliferację limfocytów, tofacytynib blokuje kinazy JAK, natalizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek, abatacept i belatacept blokują kostymulację limfocytów T, inebilizumab i immunoglobulina przeciw limfocytom T usuwają limfocyty, tolebrutynib hamuje kinazę Brutona, a rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odpowiedź zależną od dopełniacza lub przeciwciał IgG[2]. Nałożenie tych efektów na mielotoksyczność chemioterapii zwiększa głębokość i czas trwania niedoboru odporności. Interakcja jest wspólna dla wszystkich analogów pirymidyn i dla wszystkich leków grupy A poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania konkretnego leku. Interakcje farmakokinetyczne nie mają tu znaczenia dla całej klasy.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
  • gorączka i inne objawy zakażenia
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie i mykofenolanach
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
  • stężenie immunoglobulin IgG przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
  • markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Krem lub roztwór do stosowania na skórę (fluorouracyl)postać · analogi pirymidynryzyko malejeFluorouracyl stosowany miejscowo na skórę daje znikomą ekspozycję ogólnoustrojową i nie powoduje mielosupresji, dlatego połączenie z lekiem immunosupresyjnym nie wymaga szczególnego postępowania.
Kilka miesięcy od ostatniej dawki leflunomidu, teriflunomidu, fingolimodu, natalizumabu, inebilizumabu lub immunoglobuliodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieLeki o długim działaniu lub powodujące długotrwałą limfopenię albo deplecję limfocytów utrzymują immunosupresję po odstawieniu. Rozpoczynając chemioterapię w tym okresie, należy traktować pacjenta jak nadal leczonego i sprawdzić liczbę limfocytów, a przy leflunomidzie i teriflunomidzie rozważyć przyspieszoną eliminację.
Schematy wysokodawkowe lub intensywna chemioterapia indukcyjna (np. wysokie dawki cytarabiny)dawka · analogi pirymidynryzyko rośnieIntensywne schematy z analogami pirymidyn powodują głęboką i długotrwałą neutropenię, a dołożenie leku immunosupresyjnego istotnie zwiększa ryzyko zakażeń zagrażających życiu. W tej sytuacji lek immunosupresyjny powinien być w miarę możliwości wstrzymany.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych rezerwa szpikowa jest mniejsza, a zakażenia przebiegają ciężej, dlatego monitorowanie morfologii i objawów infekcji powinno być częstsze.

Źródła

  1. Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
  2. Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneChelatory żelaza (np. deferypron)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaJednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać.Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz leku usuwającego żelazo z lekiem przeciwnowotworowym z tej grupy bez wyraźnej zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz deferypron.

Deferypron, lek usuwający nadmiar żelaza z organizmu, może rzadko silnie obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki przeciwnowotworowe, takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina, również osłabiają szpik kostny. Przyjmowane razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność i doprowadzić do groźnego zakażenia. Inne leki usuwające żelazo, czyli deferazyroks i deferoksamina, nie niosą tak dużego ryzyka.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy przypominające grypę
  • częste lub nietypowo ciężkie zakażenia
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie chelatora żelaza wywołującego agranulocytozę i analogu pirymidyny jest przeciwwskazane i należy go unikać. Dotyczy to deferypronu w połączeniu z azacytydyną, decytabiną, cytarabiną, gemcytabiną, fluorouracylem lub kapecytabiną. U chorego wymagającego chelatacji w trakcie chemioterapii należy zamienić deferypron na deferazyroks lub deferoksaminę. Jeśli deferypron był już podawany razem z analogiem pirymidyny, trzeba go odstawić, oznaczyć morfologię z rozmazem i pouczyć chorego o konieczności pilnego zgłoszenia gorączki lub objawów zakażenia.

Skutek kliniczny

Głęboka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, posocznicy oraz zgonu. U chorych z zespołami mielodysplastycznymi i ostrymi białaczkami leczonych azacytydyną, decytabiną lub cytarabiną rezerwa szpikowa jest już ograniczona, więc ryzyko jest szczególnie wysokie.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie polega na zmianie stężeń leków. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o mechanizmie częściowo idiosynkratycznym, a analogi pirymidyn hamują syntezę DNA w dzielących się komórkach szpiku i powodują zależną od dawki mielosupresję. Oba działania sumują się, co zwiększa ryzyko głębokiej i przedłużonej neutropenii oraz utrudnia ustalenie, który lek ją wywołał. Ze względu na to ChPL deferypronu przeciwwskazuje jego stosowanie razem z lekami, o których wiadomo, że wywołują neutropenię lub agranulocytozę.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · analogi pirymidynryzyko malejeFluorouracyl stosowany miejscowo na skórę w zmianach przednowotworowych wchłania się w niewielkim stopniu i nie wywołuje istotnej mielosupresji, dlatego połączenie z deferypronem nie wymaga unikania.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Analogi pirymidyn (np. azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie chemioterapii ani wkrótce po jej zakończeniu i przed każdą podróżą do tropików powiedz lekarzowi medycyny podróży, że przyjmujesz lub przyjmowałeś leki przeciwnowotworowe.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki przeciwnowotworowe takie jak kapecytabina, fluorouracyl, gemcytabina, cytarabina, azacytydyna czy decytabina osłabiają odporność, więc organizm może nie poradzić sobie z wirusem ze szczepionki. Może to wywołać groźną chorobę, a szczepienie i tak może nie dać ochrony. Dlatego nie szczepi się przeciw żółtej febrze w trakcie takiego leczenia ani krótko po nim.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • silne bóle mięśni, osłabienie, wymioty
  • silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
  • mrowienie lub osłabienie siły w nogach albo rękach
  • krwawienia, siniaki bez przyczyny lub wyraźnie mniej oddawanego moczu
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu szczepionki przeciw żółtej febrze i analogu pirymidyn połączenie jest przeciwwskazane – nie szczepi się w trakcie leczenia ani przed odbudową odporności po jego zakończeniu. Dotyczy to wszystkich analogów pirymidyn stosowanych ogólnoustrojowo, także doustnej kapecytabiny oraz azacytydyny i decytabiny podawanych podskórnie lub dożylnie. Szczepienie można rozważyć najwcześniej po upływie co najmniej 3 miesięcy od zakończenia chemioterapii, po ocenie stanu odporności przez lekarza prowadzącego. Jeśli podróż do strefy endemicznej jest planowana przed rozpoczęciem leczenia, szczepionkę podaje się z wyprzedzeniem co najmniej 4 tygodni przed pierwszą dawką cytostatyku. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży wystawia zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia, a pacjenta należy poinformować o ryzyku zakażenia i zalecić unikanie podróży do strefy endemicznej lub ścisłą ochronę przed komarami. Po przypadkowym zaszczepieniu osoby leczonej analogiem pirymidyn należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i specjalistą chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

U osoby z obniżoną odpornością żywa szczepionka przeciw żółtej febrze może wywołać ciężką chorobę poszczepienną o przebiegu trzewnym (gorączka, uszkodzenie wątroby, niewydolność wielonarządowa) lub neurologicznym (zapalenie mózgu, zespół Guillaina-Barrégo), która może zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo wykonanego szczepienia. Ryzyko dotyczy całej klasy analogów pirymidyn i dodatkowo rośnie u chorych z nowotworami hematologicznymi, zespołami mielodysplastycznymi oraz przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, atenuowany wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Wszystkie analogi pirymidyn podawane ogólnoustrojowo (azacytydyna, kapecytabina, gemcytabina, fluorouracyl, cytarabina, decytabina) hamują syntezę kwasów nukleinowych w szybko dzielących się komórkach, także w szpiku i komórkach układu odpornościowego. Powodują przez to mielosupresję, limfopenię i osłabienie odpowiedzi komórkowej i humoralnej. Osłabiony układ odpornościowy nie kontroluje namnażania wirusa szczepionkowego, co zwiększa ryzyko uogólnionego zakażenia. Jednocześnie wytworzenie przeciwciał ochronnych jest słabsze lub wcale nie następuje. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z działania cytotoksycznego, a nie z właściwości pojedynczej substancji.

Monitorować

  • przed szczepieniem: wywiad w kierunku chemioterapii w ciągu ostatnich miesięcy i planowanego leczenia
  • przed szczepieniem po zakończonej chemioterapii: morfologia z rozmazem i ocena stanu odporności przez lekarza prowadzącego
  • po przypadkowym zaszczepieniu: gorączka, objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, aktywność aminotransferaz, bilirubina) i objawy neurologiczne przez kilka tygodni
  • po przypadkowym zaszczepieniu: czynność nerek, liczba płytek krwi i parametry krzepnięcia przy pogorszeniu stanu ogólnego
  • po szczepieniu wykonanym w okresie obniżonej odporności: rozważenie oznaczenia przeciwciał neutralizujących przed podróżą

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa na skórę (krem, roztwór)postać · analogi pirymidyninterakcja nie dotyczyFluorouracyl stosowany miejscowo na skórę wchłania się w minimalnym stopniu i nie powoduje immunosupresji ogólnoustrojowej, dlatego nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia przeciw żółtej febrze.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczeniaanalogi pirymidyninne zaleceniePo co najmniej 3 miesiącach od ostatniej dawki analogu pirymidyn szczepienie można rozważyć indywidualnie, po potwierdzeniu odbudowy odporności przez lekarza prowadzącego i przy braku innego leczenia immunosupresyjnego.
kolejność włączenia ≥ 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczeniaszczepionki przeciw żółtej febrzeryzyko malejeSzczepionka podana co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką analogu pirymidyn zdąży wywołać odpowiedź odpornościową przy sprawnym układzie immunologicznym, co jest preferowanym postępowaniem u osób planujących podróż.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTakrolimus+ GancyklowirTakrolimusu nie łączy się z gancyklowirem podawanym ogólnoustrojowo, chyba że nie da się tego uniknąć – wtedy kontroluj czynność nerek i inne działania niepożądane, a w razie potrzeby dostosuj dawkę takrolimusu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, wykonuj zlecone badania krwi w wyznaczonych terminach i od razu zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.

Oba leki mogą obciążać nerki, a gancyklowir może dodatkowo osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, spadku liczby krwinek i objawów ze strony układu nerwowego. Lekarz zwykle łączy te leki świadomie, ale wymaga to częstszych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
  • gorączka, dreszcze, ból gardła albo częste infekcje
  • siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
  • bladość, duże zmęczenie, duszność przy wysiłku
  • drżenie rąk, splątanie, drgawki
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Takrolimusu nie łączy się z gancyklowirem podawanym ogólnoustrojowo, chyba że nie da się tego uniknąć – wtedy kontroluj czynność nerek i inne działania niepożądane, a w razie potrzeby dostosuj dawkę takrolimusu.[1][2][3] Gancyklowir stosuje się razem z lekami immunosupresyjnymi tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa potencjalne ryzyko.[4][5] Dawkę gancyklowiru dostosowuje się do aktualnej czynności nerek, a przy jej pogorszeniu należy ją ponownie ocenić.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko uszkodzenia nerek, objawów neurotoksycznych oraz zahamowania czynności szpiku z leukopenią, neutropenią, niedokrwistością i małopłytkowością.[1][4] Pogorszenie czynności nerek może z kolei prowadzić do kumulacji gancyklowiru i dalszego nasilenia jego działań niepożądanych.

Mechanizm

Gancyklowir podawany ogólnoustrojowo może nasilać nefrotoksyczne i neurotoksyczne działanie takrolimusu.[1][2][3] Toksyczność gancyklowiru, w tym hamowanie czynności szpiku, nasila się przy jednoczesnym stosowaniu leków immunosupresyjnych, takich jak takrolimus.[4][5] Gancyklowir jest wydalany przez nerki, dlatego pogorszenie ich czynności pod wpływem takrolimusu może zwiększać jego stężenie we krwi i dodatkowo nasilać działanie mielotoksyczne.

Metabolizm i transportery

  • Takrolimus: inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi
  • objawy neurotoksyczności (drżenie, splątanie, drgawki)

Kiedy ocena się zmienia

Do oczudroga podania · gancyklowirryzyko malejeGancyklowir w żelu do oczu osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie sumuje się z nefrotoksycznym i mielotoksycznym działaniem takrolimusu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Advagraf 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/advagraf-100013229/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tacforius 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tacforius-100391948/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cymevene 500 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cymevene-100016430/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ganciclovir Accord 500 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ganciclovir-accord-100392445/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ GancyklowirGancyklowir łączy się z amfoterycyną B tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa ryzyko.Nie pomijaj zleconych badań krwi i od razu powiedz lekarzowi, jeśli oddajesz mniej moczu, masz gorączkę albo pojawiają się u ciebie siniaki lub krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pomijaj zleconych badań krwi i od razu powiedz lekarzowi, jeśli oddajesz mniej moczu, masz gorączkę albo pojawiają się u ciebie siniaki lub krwawienia.

Oba leki mogą obciążać nerki i osłabiać wytwarzanie krwinek w szpiku. Gdy są podawane razem, to ryzyko się sumuje. Lekarz może je łączyć, ale wtedy regularnie sprawdza wyniki krwi i pracę nerek. Nie dotyczy to gancyklowiru w żelu do oczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • gorączka, dreszcze lub częste infekcje
  • łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilone zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
  • skurcze mięśni lub kołatanie serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Gancyklowir łączy się z amfoterycyną B tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa ryzyko.[1][2] Podczas skojarzenia trzeba regularnie kontrolować czynność nerek i morfologię krwi.[3] Dawkę gancyklowiru dostosowuje się na bieżąco do aktualnej czynności nerek, a przy narastaniu kreatyniny lub spadku liczby neutrofili i płytek należy rozważyć zmianę leku przeciwgrzybiczego na niewykazujący działania nefrotoksycznego. Postać lipidowa amfoterycyny B jest mniej nefrotoksyczna niż postać konwencjonalna, co przemawia za jej wyborem, gdy skojarzenia nie da się uniknąć.[3]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz zahamowania czynności szpiku z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością. Narastająca niewydolność nerek sprzyja kumulacji gancyklowiru i dalszemu nasileniu jego toksyczności hematologicznej.

Mechanizm

Amfoterycyna B jest lekiem nefrotoksycznym, a przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami nefrotoksycznymi wymaga szczególnie dokładnej kontroli czynności nerek.[3] Toksyczność gancyklowiru nasila się przy łączeniu z lekami hamującymi czynność szpiku lub uszkadzającymi nerki, w tym z amfoterycyną B.[1][2] Gancyklowir jest wydalany głównie przez nerki, więc pogorszenie ich czynności wywołane amfoterycyną może zwiększać jego stężenie we krwi i nasilać działanie mielotoksyczne.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i klirens kreatyniny
  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • diureza i bilans płynów

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamykafunginaanidulafunginaizawukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo do oka (żel do oczu)droga podania · gancyklowirinterakcja nie dotyczyGancyklowir w żelu do oczu osiąga pomijalne stężenie we krwi, więc nie sumuje toksyczności nerkowej ani szpikowej z amfoterycyną B.
Obniżony klirens kreatyninyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek gancyklowir kumuluje się szybciej, a dodatkowa nefrotoksyczność amfoterycyny B może gwałtownie pogorszyć filtrację. Wymagana jest korekta dawki gancyklowiru i częstsza kontrola kreatyniny oraz morfologii.
Postać konwencjonalna (niezwiązana)postać · amfoterycynaryzyko rośniePostać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana, dlatego skojarzenie z postacią konwencjonalną niesie większe ryzyko uszkodzenia nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cymevene 500 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cymevene-100016430/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ganciclovir Accord 500 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ganciclovir-accord-100392445/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFluorouracyl+ MetronidazolU pacjenta otrzymującego fluorouracyl dożylnie należy w miarę możliwości wybrać lek przeciwbakteryjny bez wpływu na metabolizm fluorouracylu.Jeśli jesteś w trakcie chemioterapii, nie zaczynaj brać metronidazolu bez porozumienia z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli jesteś w trakcie chemioterapii, nie zaczynaj brać metronidazolu bez porozumienia z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.

Metronidazol może spowalniać usuwanie fluorouracylu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy działa silniej i daje więcej skutków ubocznych. Dotyczy to fluorouracylu podawanego w kroplówce lub zastrzykach w ramach chemioterapii. Fluorouracyl w kremie na skórę nie wchodzi w taką interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • nasilona biegunka
  • uporczywe nudności lub wymioty
  • siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
  • zaczerwienienie, obrzęk i ból dłoni lub stóp
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U pacjenta otrzymującego fluorouracyl dożylnie należy w miarę możliwości wybrać lek przeciwbakteryjny bez wpływu na metabolizm fluorouracylu. Jeśli metronidazol jest niezbędny, trzeba ściśle monitorować morfologię krwi i objawy toksyczności fluorouracylu, a w razie ich nasilenia rozważyć wstrzymanie lub zmniejszenie dawki cytostatyku w porozumieniu z onkologiem. Przy fluorouracylu stosowanym w kremie na skórę nie jest potrzebne żadne postępowanie.

Skutek kliniczny

Wyższe stężenie fluorouracylu nasila jego toksyczność.[1][2] Należy się liczyć przede wszystkim z mielosupresją (neutropenia, małopłytkowość), zapaleniem błony śluzowej jamy ustnej, biegunką, nudnościami i wymiotami oraz zespołem ręka–stopa. Dotyczy to fluorouracylu podawanego ogólnie, a przy stosowaniu na skórę wchłanianie jest zbyt małe, by interakcja miała znaczenie kliniczne.

Mechanizm

Metronidazol hamuje metabolizm fluorouracylu i zmniejsza jego klirens, przez co rośnie stężenie fluorouracylu w osoczu.[2][3] Metronidazol należy do leków, które mogą modulować skuteczność przeciwnowotworową i toksyczność fluorouracylu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Metronidazol: inhibitor CYP3A4[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi)
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
  • biegunka, nudności, wymioty
  • zespół ręka–stopa
  • gorączka i objawy zakażenia

Bezpieczniejsze alternatywy

wankomycyna (doustnie, w zakażeniu Clostridioides difficile)fidaksomycynaklindamycynaamoksycylina z kwasem klawulanowym

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krem na skórę)droga podania · fluorouracylryzyko malejePrzy stosowaniu fluorouracylu w kremie na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc zahamowanie jego metabolizmu przez metronidazol nie ma znaczenia klinicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluorouracil Accord 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluorouracil-accord-100225227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Polpharma 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metronidazol-polpharma-100380420/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Aurovitas 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metronidazol-aurovitas-100407508/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metronidazol Polpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/metronidazol-polpharma-100380420/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.