Interakcje / Fondaparynuks / Fondaparynuks i selumetynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale parametry krzepliwości ocenia się częściej niż zwykle.
Nie przyjmuj żadnych suplementów ani witamin z witaminą E i od razu zgłoś lekarzowi każde nietypowe krwawienie.
Niekorzystna interakcjaFondaparynuks+ SelumetynibPołączenie można stosować, ale parametry krzepliwości ocenia się częściej niż zwykle.Nie przyjmuj żadnych suplementów ani witamin z witaminą E i od razu zgłoś lekarzowi każde nietypowe krwawienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj żadnych suplementów ani witamin z witaminą E i od razu zgłoś lekarzowi każde nietypowe krwawienie.
Te dwa leki możesz stosować razem, ale razem mogą zwiększać ryzyko krwawień. Kapsułki z selumetynibem zawierają witaminę E, która może osłabiać krzepnięcie krwi, a fondaparynuks sam działa przeciwzakrzepowo. Lekarz może częściej zlecać badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- łatwe powstawanie siniaków
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- przedłużające się krwawienie z drobnych ran
- silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale parametry krzepliwości ocenia się częściej niż zwykle[1]. Pacjent nie powinien przyjmować suplementów witaminy E[1]. Należy obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza przy dawkach leczniczych fondaparynuksu i pogorszeniu czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe sumowanie działania przeciwkrzepliwego i zwiększone ryzyko krwawień, od drobnych krwawień z dziąseł i nosa po krwawienia istotne klinicznie.
Mechanizm
Kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E jako substancję pomocniczą TPGS, która może nasilać skłonność do krwawień[1]. Fondaparynuks hamuje czynnik Xa, a ryzyko krwawienia rośnie przy jednoczesnym stosowaniu środków, które mogą zwiększać ryzyko krwotoku[2]. Selumetynib nie wpływa na farmakokinetykę fondaparynuksu w znanym mechanizmie, ponieważ fondaparynuks nie jest metabolizowany przez CYP i jest wydalany przez nerki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia
- morfologia krwi z liczbą płytek
- parametry krzepliwości
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka leczniczadawka · fondaparynuks | ryzyko rośnie | Przy dawkach leczniczych fondaparynuksu ryzyko krwawień jest większe niż przy dawkach profilaktycznych, co uzasadnia ściślejszą obserwację. |
| eGFR ≤ 20pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuksu nie stosuje się. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Alkohol przy tych lekach
Fondaparynuks a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSelumetyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych.Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, pij rzadko i niewiele, a gdy masz chorą wątrobę albo pojawi się biegunka lub wymioty, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Ten lek i alkohol nie wpływają bezpośrednio na swoje działanie. Oba mogą jednak podrażniać żołądek i jelita oraz obciążać wątrobę. Po alkoholu mogą się więc nasilić biegunka, nudności lub wymioty, które ten lek i tak często wywołuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- nudności i wymioty
- oznaki odwodnienia, takie jak silne pragnienie, zawroty głowy i rzadkie oddawanie moczu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki selumetynibu ani zakazu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu u dorosłych. Należy poinformować pacjenta, że alkohol może nasilać biegunkę, nudności i wymioty, oraz zalecić ograniczenie ilości alkoholu. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby wskazana jest abstynencja i ścisła kontrola parametrów wątrobowych. Pacjent z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby nie powinien przyjmować selumetynibu[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu istotne skutki są mało prawdopodobne. Możliwe jest nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak biegunka, nudności i wymioty, co sprzyja odwodnieniu. Regularne picie większych ilości alkoholu może sumować się z hepatotoksycznością selumetynibu i zwiększać ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz.
Mechanizm
Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL selumetynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu w żadnej sekcji[1]. W punkcie interakcji ChPL opisuje wpływ inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz CYP2C19 na stężenie selumetynibu, a etanol nie jest wymieniony wśród substancji, których należy unikać[1]. Etanol nie jest uznawany za istotny klinicznie inhibitor ani induktor tych enzymów, dlatego zmiany ekspozycji na selumetynib po alkoholu nie są spodziewane. Selumetynib często powoduje biegunkę, nudności, wymioty i zapalenie jamy ustnej, a także wzrost aktywności aminotransferaz, a alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i obciąża wątrobę. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania selumetynibu[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu, które prowadzi do uszkodzenia wątroby, może więc pośrednio wykluczyć dalsze leczenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność AspAT i AlAT oraz stężenie bilirubiny przy regularnym spożywaniu alkoholu
- nasilenie biegunki, nudności i wymiotów
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością selumetynibu i może prowadzić do zaburzeń czynności wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do leczenia. Wskazana abstynencja i częstsza kontrola prób wątrobowych. |
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | Selumetynib stosuje się głównie u dzieci i młodzieży. U niepełnoletnich zalecenie brzmi bezwzględnie – bez alkoholu, niezależnie od interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Inne interakcje tych leków 137
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ ApiksabanNie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie.Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.
Fondaparynuks (zastrzyk) i apiksaban (tabletka) to dwa leki rozrzedzające krew. Razem działają za mocno i mogą wywołać groźne krwawienie. Nie wolno ich stosować jednocześnie. Lekarz może jedynie zamienić jeden lek na drugi – wtedy kończysz zastrzyki i zaczynasz tabletki w ustalonym dniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czerwony lub ciemny mocz
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
- nagłe osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie[1][2][3]. Wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi – wtedy leki nie nakładają się, a nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. Jeśli na recepcie lub w karcie pacjenta widnieją oba leki naraz, ustal z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany, i upewnij się, że pacjent rozumie, kiedy przyjąć ostatnią dawkę poprzedniego leku.
Skutek kliniczny
Znacznie większe ryzyko krwawień, w tym poważnych – z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i zagrażających życiu. Połączenie jest przeciwwskazane z wyjątkiem sytuacji zmiany jednego leku przeciwzakrzepowego na drugi[1][2][3].
Mechanizm
Fondaparynuks i apiksaban hamują czynnik krzepnięcia Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, apiksaban bezpośrednio. Ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Po jednoczesnym podaniu apiksabanu i enoksaparyny, innego leku działającego przez antytrombinę, obserwowano addytywne hamowanie czynnika Xa[1]. Fondaparynuks nie wpływa na farmakokinetykę innych badanych leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (klirens kreatyniny) przy zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy zamianie fondaparynuksu na apiksaban lub odwrotnie leki stosuje się kolejno, bez nakładania dawek. Nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ EdoksabanNie stosuj fondaparynuksu i edoksabanu jednocześnie.Nie przyjmuj zastrzyków z fondaparynuksem razem z tabletkami edoksabanu i jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz stosować.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj zastrzyków z fondaparynuksem razem z tabletkami edoksabanu i jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz teraz stosować.
Oba leki rozrzedzają krew i działają w podobny sposób. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnego krwawienia. Nie stosuje się ich jednocześnie – jeden lek zastępuje drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- duże lub liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy, nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i edoksabanu jednocześnie[1][2][3]. Przy przejściu z fondaparynuksu na edoksaban przerwij fondaparynuks i podaj pierwszą dawkę edoksabanu w czasie przypadającym na kolejną planowaną dawkę fondaparynuksu, bez okresu nakładania się leków[1][2][3]. Przy przejściu w odwrotnym kierunku pierwszą dawkę fondaparynuksu podaje się zamiast kolejnej dawki edoksabanu, a nie obok niej.
Skutek kliniczny
Nadmierne działanie przeciwzakrzepowe ze zwiększonym ryzykiem poważnych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego i wewnątrzczaszkowych, które mogą zagrażać życiu.
Mechanizm
Oba leki hamują aktywność czynnika Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, edoksaban bezpośrednio – więc ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Ryzyko krwawienia jest większe przy łączeniu fondaparynuksu ze środkami zwiększającymi ryzyko krwotoku[4]. Jednoczesne stosowanie edoksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi, w tym z fondaparynuksem, jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka krwawienia[1][2][3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
- harmonogram dawek przy zmianie leku przeciwzakrzepowego
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z fondaparynuksu na edoksabankolejność włączenia · edoksaban | inne zalecenie | Przy zmianie terapii przerwij fondaparynuks i podaj pierwszą dawkę edoksabanu w czasie przypadającym na kolejną planowaną dawkę fondaparynuksu, bez równoczesnego podawania obu leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Roteas 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/roteas-100388662/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Delianda 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/delianda-100484990/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ RywaroksabanNie stosuj fondaparynuksu i rywaroksabanu jednocześnie.Nie stosuj zastrzyków z fondaparynuksu razem z tabletkami rywaroksabanu i jeśli nie wiesz, którego leku już nie brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim przyjmiesz kolejną dawkę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj zastrzyków z fondaparynuksu razem z tabletkami rywaroksabanu i jeśli nie wiesz, którego leku już nie brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim przyjmiesz kolejną dawkę.
Fondaparynuks w zastrzykach i rywaroksaban w tabletkach to dwa leki przeciwzakrzepowe, których nie stosuje się razem. Oba rozrzedzają krew w podobny sposób, więc przyjmowane jednocześnie mogą wywołać groźne krwawienie. Zwykle lekarz zamienia jeden lek na drugi, a wtedy zastrzyki kończy się w ustalonym dniu i dopiero wtedy zaczyna się tabletki albo odwrotnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czerwony lub brązowy mocz
- czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustaje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zawroty głowy, nagłe osłabienie lub zaburzenia mowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fondaparynuksu i rywaroksabanu jednocześnie.[1][2][3] Jedynym wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi, którą przeprowadza się według schematu zmiany leczenia przeciwzakrzepowego tak, aby działanie obu leków się nie nakładało.[1] Przy wykryciu obu leków na liście pacjenta trzeba ustalić z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie istotnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych krwawień z przewodu pokarmowego i krwotoku wewnątrzczaszkowego.[4][1] Standardowe testy krzepnięcia (PT, APTT) mogą nie odzwierciedlać rzeczywistego, zsumowanego działania obu leków.[1]
Mechanizm
Oba leki hamują czynnik Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, a rywaroksaban bezpośrednio, więc ich działanie przeciwzakrzepowe się sumuje. Po jednoczesnym podaniu rywaroksabanu z innym lekiem działającym przez antytrombinę (enoksaparyną) obserwowano addytywne hamowanie aktywności czynnika Xa bez dodatkowego wpływu na PT i APTT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo inne leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe nie zmieniały farmakokinetyki fondaparynuksu, a lek przeciwzakrzepowy podawany podskórnie nie zmieniał farmakokinetyki rywaroksabanu.[4][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł lub nosa, rozległe siniaki)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- przy zamianie leków – terminy ostatniej dawki poprzedniego i pierwszej dawki nowego leku
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku przeciwzakrzepowego na drugikolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przeciwwskazanie nie dotyczy zamiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonej według schematu zmiany leku, bez równoległego stosowania obu leków. |
| eGFR ≤ 20pacjent | ryzyko rośnie | Przy ciężkim zaburzeniu czynności nerek fondaparynuks jest przeciwwskazany już w monoterapii, a kumulacja obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ UrokinazaUrokinazy nie podaje się pacjentowi leczonemu fondaparynuksem.Jeśli trafisz do szpitala lub czeka cię zabieg, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fondaparynuks i kiedy zrobiłeś ostatni zastrzyk.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli trafisz do szpitala lub czeka cię zabieg, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz fondaparynuks i kiedy zrobiłeś ostatni zastrzyk.
Fondaparynuks rozrzedza krew, a urokinaza rozpuszcza skrzepy. Razem bardzo mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, także do mózgu. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. Urokinazę podaje się w szpitalu, dlatego personel musi wiedzieć, że przyjmujesz fondaparynuks.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- nagłe osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Urokinazy nie podaje się pacjentowi leczonemu fondaparynuksem. Jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazaniem do stosowania urokinazy[1]. Przed włączeniem urokinazy należy ustalić, kiedy pacjent otrzymał ostatnią dawkę fondaparynuksu, i uwzględnić jego długie działanie oraz czynność nerek. Jeśli po leczeniu fibrynolitycznym konieczne jest leczenie przeciwzakrzepowe, moment jego rozpoczęcia ustala lekarz prowadzący po ocenie ryzyka krwawienia. Gdy do jednoczesnego narażenia doszło, należy ściśle obserwować pacjenta pod kątem krwawienia.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkim krwawieniem, w tym krwotokiem wewnątrzczaszkowym, z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych oraz z miejsc wkłucia i nakłucia naczyń. Długi okres półtrwania fondaparynuksu powoduje, że ryzyko utrzymuje się także po odstawieniu leku, zwłaszcza przy osłabionej czynności nerek.
Mechanizm
Fondaparynuks hamuje czynnik Xa i w ten sposób blokuje powstawanie trombiny, a urokinaza aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w już powstałych zakrzepach. Oba leki działają na różnych etapach hemostazy, więc ich działania przeciwkrzepliwe i fibrynolityczne sumują się. Ryzyko wystąpienia krwawienia jest większe podczas jednoczesnego podawania fondaparynuksu i środków, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku[2]. Jednoczesne leczenie lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazaniem do stosowania urokinazy[1].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia
- stężenie hemoglobiny i hematokryt
- liczba płytek krwi
- ciśnienie tętnicze
- stan neurologiczny
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 20 ml/minpacjent | ryzyko rośnie | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuks jest przeciwwskazany. Osłabiona czynność nerek wydłuża działanie fondaparynuksu, przez co ryzyko krwawienia po podaniu urokinazy utrzymuje się dłużej po ostatniej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Urokinase medac 10 000 j.m., proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/urokinase-medac-100315404/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Połączenie przeciwwskazanePiroksykam+ FondaparynuksNie łącz piroksykamu z fondaparynuksem.Nie przyjmuj piroksykamu w czasie leczenia zastrzykami z fondaparynuksem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj piroksykamu w czasie leczenia zastrzykami z fondaparynuksem, a na ból zapytaj farmaceutę o paracetamol.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Zastrzyki z fondaparynuksem chronią przed zakrzepami, a piroksykam – lek przeciwbólowy i przeciwzapalny – także osłabia krzepnięcie krwi i może uszkadzać żołądek. Razem mocno zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny ból brzucha
- duże lub szybko rosnące siniaki
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- krew w moczu
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz piroksykamu z fondaparynuksem. Piroksykamu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe[1][2]. Na czas leczenia fondaparynuksem odstaw piroksykam i w razie potrzeby leczenia przeciwbólowego zastosuj paracetamol. Jeśli pacjent przyjął oba leki, oceń objawy krwawienia i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkiego krwawienia z przewodu pokarmowego i krwiaków w miejscu wstrzyknięcia. Ryzyko krwawienia jest większe, gdy fondaparynuks podaje się razem ze środkami, które mogą zwiększać ryzyko krwotoku[3]. Piroksykamu nie stosuje się jednocześnie z lekami przeciwzakrzepowymi[1][2].
Mechanizm
Działania obu leków sumują się i zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Piroksykam hamuje cyklooksygenazę, przez co osłabia agregację płytek i uszkadza błonę śluzową żołądka, a fondaparynuks hamuje czynnik Xa za pośrednictwem antytrombiny. Piroksykam nie zmienia farmakokinetyki fondaparynuksu, a fondaparynuks w dawce 10 mg nie wydłużał czasu krwawienia podczas leczenia piroksykamem[3]. Brak interakcji farmakokinetycznej nie znosi addycyjnego ryzyka krwotocznego, które wynika z mechanizmu działania obu leków.
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- morfologia krwi – hemoglobina i liczba płytek
- czynność nerek – kreatynina i klirens kreatyniny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórępostać · piroksykam | ryzyko maleje | Piroksykam stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejsze stężenia ogólnoustrojowe niż postać doustna, dlatego ryzyko krwawienia jest mniejsze. Należy unikać stosowania na dużych powierzchniach, na uszkodzoną skórę i przez długi czas oraz obserwować pacjenta pod kątem krwawień. |
| eGFR ≤ 20 ml/min (klirens kreatyniny)pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min przeciwwskazany jest sam fondaparynuks, a w ciężkiej niewydolności nerek przeciwwskazany jest też piroksykam. Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na fondaparynuks i ryzyko krwawienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ FondaparynuksPo trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy.Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Wstrzykuj fondaparynuks dokładnie od dnia wskazanego przez lekarza i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce o każdym krwawieniu.
Alteplaza rozpuszcza zakrzepy, a fondaparynuks zapobiega ich powstawaniu. Razem mocniej rozrzedzają krew i zwiększają ryzyko krwawienia, także groźnego krwawienia do mózgu. Dlatego po leczeniu alteplazą lekarze zwykle czekają z podaniem fondaparynuksu co najmniej dobę. Alteplazę podaje się tylko w szpitalu, więc o kolejności leków decyduje lekarz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły silny ból głowy
- osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- zaburzenia mowy lub widzenia
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- krew w moczu
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego nie podawaj fondaparynuksu przez pierwsze 24 godziny od zakończenia infuzji alteplazy[1]. Przed rozpoczęciem trombolizy ustal, kiedy pacjent otrzymał ostatnią dawkę fondaparynuksu, i uwzględnij to w ocenie ryzyka krwawienia. W innych wskazaniach decyzję o łączeniu podejmuje lekarz prowadzący, a pacjenta należy ściśle obserwować pod kątem krwawień[2]. Fondaparynuks jest przeciwwskazany przy czynnym, klinicznie znaczącym krwawieniu[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym groźnych krwawień wewnątrzczaszkowych i z przewodu pokarmowego. Największe zagrożenie dotyczy pacjentów po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego, u których krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego może być śmiertelne.
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a fondaparynuks hamuje krzepnięcie przez wybiórcze hamowanie czynnika Xa za pośrednictwem antytrombiny. Oba leki działają na różne etapy hemostazy, więc ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Ryzyko krwawienia wzrasta, gdy lek hamujący krzepnięcie podano przed alteplazą, w czasie jej infuzji albo w ciągu 24 godzin po jej zakończeniu[1]. Ryzyko krwawienia jest większe przy łączeniu fondaparynuksu z lekami, które same mogą wywołać krwotok[2].
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłuć i błon śluzowych
- stan neurologiczny po trombolizie udaru
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
- czynność nerek (klirens kreatyniny)
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu infuzji alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymalteplaza | ryzyko rośnie | W pierwszych 24 godzinach po trombolizie ostrego udaru niedokrwiennego należy unikać fondaparynuksu i innych leków hamujących krzepnięcie. |
| Fondaparynuks podany przed alteplaząkolejność włączenia · fondaparynuks | ryzyko rośnie | Fondaparynuks podany przed trombolizą także zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie. Przed trombolizą ustal godzinę ostatniej dawki. |
| eGFR ≤ 20 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 20 ml/min fondaparynuks jest przeciwwskazany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
Niekorzystna interakcjaChloramfenikol+ SelumetynibUnikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19.Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli lekarz przepisuje ci chloramfenikol do połykania lub w zastrzykach, powiedz mu, że przyjmujesz selumetynib, a maść lub krople stosuj zgodnie z zaleceniem.
Chloramfenikol przyjmowany w tabletkach lub w zastrzykach może spowolnić usuwanie selumetynibu z organizmu. Wtedy selumetynibu jest we krwi więcej i łatwiej o jego działania niepożądane, a oba leki mogą też obciążać wątrobę. Chloramfenikol w maści lub w kroplach do oczu działa tylko miejscowo i takiego problemu nie powoduje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany wokół paznokci
- biegunka, nudności lub wymioty
- bóle mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- niezwykłe zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego chloramfenikolu u pacjenta leczonego selumetynibem i wybierz antybiotyk bez działania hamującego CYP3A4 i CYP2C19. Selumetynibu nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A4 i CYP2C19, a gdy łączenia nie da się uniknąć, zmniejsza się dawkę selumetynibu i ściśle monitoruje działania niepożądane[1]. Chloramfenikol w maści lub kroplach można stosować bez zmiany dawki selumetynibu, o ile nie ma przeciwwskazań do samego chloramfenikolu.
Skutek kliniczny
Przy ogólnoustrojowym stosowaniu chloramfenikolu należy spodziewać się wzrostu ekspozycji na selumetynib i nasilenia jego działań niepożądanych, takich jak zmiany skórne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wzrost aktywności aminotransferaz i kinazy kreatynowej. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby i skłonności do krwawień.
Mechanizm
Chloramfenikol podany ogólnie hamuje enzymy mikrosomalne wątroby, w tym CYP3A4 i CYP2C19, przez co nasila i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[2]. Selumetynib jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, a umiarkowany inhibitor CYP3A4 i silny inhibitor CYP2C19 (flukonazol) zwiększał jego AUC o 53%, a Cmax o 26%[1]. Dochodzi do tego możliwe sumowanie hepatotoksyczności oraz zaburzeń krzepnięcia, bo chloramfenikol upośledza syntezę witaminy K[2], a kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E (TPGS), która może wpływać na krzepliwość[1]. Chloramfenikol stosowany miejscowo na skórę lub do oka nie osiąga stężeń, które istotnie hamowałyby metabolizm selumetynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- morfologia krwi
- czas protrombinowy/INR przy jednoczesnych lekach przeciwzakrzepowych
- kinaza kreatynowa
- zmiany skórne i objawy żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymcefaleksyna
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko, ucho)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Chloramfenikol stosowany miejscowo nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnie hamujących CYP3A4 i CYP2C19, dlatego nie zmienia ekspozycji na selumetynib. |
| wiek ≤ 11 latpacjent | inne zalecenie | Maść z chloramfenikolem jest przeciwwskazana u dzieci do 11. roku życia, a selumetynib stosuje się głównie u dzieci, dlatego u młodszych pacjentów wybierz inny lek miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ SelumetynibNależy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna.Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu lekach, bo może być potrzebna mniejsza dawka selumetynibu i częstsze badania krwi.
Cyklosporyna może spowalniać usuwanie selumetynibu z organizmu, przez co jego stężenie we krwi rośnie. Może to nasilić działania niepożądane, takie jak wysypka, biegunka czy problemy ze wzrokiem. Możliwe też, że selumetynib nieco podniesie stężenie cyklosporyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona wysypka lub zmiany przy paznokciach
- uporczywa biegunka
- zaburzenia widzenia
- bóle mięśni lub osłabienie
- duszność lub obrzęki nóg
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia selumetynibu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4, do których należy cyklosporyna[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, dawkę selumetynibu należy zmniejszyć i uważnie monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych[1]. Przy włączaniu lub odstawianiu selumetynibu warto skontrolować stężenie cyklosporyny i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Większe stężenie selumetynibu może nasilić jego działania niepożądane, zwłaszcza wysypkę, biegunkę, zmiany w wątrobie, wzrost CK oraz zaburzenia widzenia i czynności lewej komory. Ewentualny wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i nadciśnienia.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, a selumetynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego ekspozycja może wzrosnąć. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 zwiększają AUC selumetynibu o około 30–53%[1]. Dodatkowo substancja pomocnicza kapsułek selumetynibu (TPGS) hamuje P-gp in vitro, co teoretycznie może podnieść stężenie cyklosporyny jako substratu P-gp[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[2], selumetynib – substrat BCRP[3]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[2], selumetynib – substrat CYP3A4[3]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[2], selumetynib – substrat P-gp[3]
- Selumetynib – induktor CYP3A4[3], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], silny inhibitor P-gp[2], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Selumetynib: inhibitor OAT3[3], induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- działania niepożądane selumetynibu (skóra, biegunka, wzrok)
- próby wątrobowe
- CK
- frakcja wyrzutowa lewej komory
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Do okadroga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje pomijalną ekspozycję ogólnoustrojową, więc hamowanie CYP3A4 nie ma znaczenia klinicznego. |
| Włączenie lub odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia selumetynibemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Przy włączeniu cyklosporyny rozważ zmniejszenie dawki selumetynibu, a po jej odstawieniu powrót do dawki wyjściowej pod kontrolą lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.