Interakcje / Fostemsawir / Fostemsawir i lumakaftor
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Fostemsawiru nie łączy się z lumakaftorem, ponieważ połączenie fostemsawiru z silnymi induktorami CYP3A jest przeciwwskazane.
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który leczy twoje HIV lub mukowiscydozę, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Połączenie przeciwwskazaneFostemsawir+ LumakaftorFostemsawiru nie łączy się z lumakaftorem, ponieważ połączenie fostemsawiru z silnymi induktorami CYP3A jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który leczy twoje HIV lub mukowiscydozę, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który leczy twoje HIV lub mukowiscydozę, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Lumakaftor, lek na mukowiscydozę, przyspiesza rozkładanie fostemsawiru w organizmie. Przez to lek na HIV może mieć zbyt niskie stężenie we krwi i przestać działać. Wirus może się wtedy namnażać i uodpornić na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost miana wirusa HIV w badaniu krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w badaniu krwi
- nawracające lub nietypowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fostemsawiru nie łączy się z lumakaftorem, ponieważ połączenie fostemsawiru z silnymi induktorami CYP3A jest przeciwwskazane.[1] U pacjenta z mukowiscydozą i zakażeniem HIV-1 należy wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie mukowiscydozy i lekarzem chorób zakaźnych wybrać modulator CFTR bez działania indukującego CYP3A albo inny schemat przeciwretrowirusowy. Ponieważ indukcja enzymów ustępuje stopniowo, po odstawieniu lumakaftoru nie należy od razu zakładać pełnej skuteczności fostemsawiru.
Skutek kliniczny
Silna indukcja CYP3A przez lumakaftor może istotnie zmniejszyć stężenie temsawiru w osoczu, czego skutkiem może być utrata odpowiedzi wirusologicznej i rozwój oporności HIV-1.[1]
Mechanizm
Lumakaftor jest silnym induktorem CYP3A, a efektem netto stosowania leku złożonego lumakaftoru z iwakaftorem jest silna indukcja CYP3A.[2] Temsawir, czynny metabolit fostemsawiru, jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem P-gp oraz BCRP.[1] Lumakaftor in vitro może zarówno hamować, jak i indukować P-gp oraz hamuje BCRP, więc wpływ na transport temsawiru jest niepewny, ale dominującym mechanizmem jest silna indukcja CYP3A.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- miano wirusa HIV-1 (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia
- liczba limfocytów CD4
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lumakaftoru przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · lumakaftor | inne zalecenie | Indukcja CYP3A wygasa stopniowo po odstawieniu lumakaftoru, dlatego przy zmianie leczenia warto skontrolować miano HIV RNA po włączeniu fostemsawiru. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orkambi 200 mg + 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orkambi-100359130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieFostemsawira alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.
Alkohol nie zmienia działania fostemsawiru i nie nasila jego działań niepożądanych. Możesz pić alkohol w umiarkowanych ilościach. Pamiętaj jednak, że po większej ilości alkoholu łatwo zapomnieć o dawce, a pomijanie dawek może sprawić, że lek przestanie działać na wirusa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
- bóle stawów
- sztywność stawów
- trudności w poruszaniu się
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu. U osób pijących dużo lub regularnie warto omówić ryzyko pomijania dawek i zaproponować sposoby przypominania o leku. Pacjenta należy poinformować, aby zgłosił się do lekarza, jeśli odczuwa bóle stawów, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się[1].
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności fostemsawiru ani nasilenia jego działań niepożądanych. Ryzyko ma charakter pośredni i dotyczy osób nadużywających alkoholu – upojenie sprzyja pomijaniu dawek, co przy leku o przedłużonym uwalnianiu stosowanym u pacjentów z ograniczonymi opcjami terapeutycznymi może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej i rozwoju oporności. Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa też ryzyko martwicy kości, które jest już podwyższone w tej grupie pacjentów[1].
Mechanizm
Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej fostemsawiru z alkoholem. Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest przekształcany do metabolitów głównie przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%) i w mniejszym stopniu przez CYP3A4 (21,2%), a jego stężenie w osoczu istotnie zmniejszają silne induktory CYP3A[1]. Etanol nie jest silnym induktorem CYP3A4, ponieważ przewlekłe picie indukuje przede wszystkim CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać spadku stężenia temsawiru. ChPL fostemsawiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol pojawia się w ChPL jedynie w punkcie 4.4 jako jeden z wielu czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową[1]. Ten zapis dotyczy czynnika ryzyka choroby, a nie interakcji z lekiem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
- bóle i sztywność stawów oraz trudności w poruszaniu się u osób przewlekle pijących
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholu lub picie do stanu upojeniailość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób nadużywających alkoholu głównym ryzykiem jest nieprzestrzeganie schematu dawkowania, co może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej. Warto omówić z pacjentem sposoby przypominania o dawkach i rozważyć skierowanie do leczenia uzależnienia. |
| Przewlekłe regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe spożywanie alkoholu jest jednym z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową. Należy zalecić pacjentowi kontakt z lekarzem w razie bólu lub sztywności stawów albo trudności w poruszaniu się. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
Lumakaftor a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 412
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ FostemsawirPołączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.
Dziurawiec sprawia, że lek na HIV zawierający fostemsawir jest szybciej usuwany z organizmu i słabiej działa. Wirus może wtedy znów się namnażać i uodpornić na leczenie. Dotyczy to wszystkich produktów z dziurawcem – tabletek na nastrój, kropli na trawienie i herbatek ziołowych. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez kilka dni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania wiremii gorszy niż wcześniej
- nawrót objawów zakażenia, np. gorączki, nocnych potów lub częstych infekcji
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.[1] Preparatów dziurawca nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwwirusowe z powodu zakażenia HIV.[2] Jeżeli pacjent przyjmował dziurawiec, należy go odstawić, a przed włączeniem fostemsawiru uwzględnić, że efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo przez kilka do kilkunastu dni po odstawieniu. Jeżeli doszło do jednoczesnego stosowania, należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie HIV i rozważyć kontrolę wiremii.
Skutek kliniczny
Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjenta z zakażeniem HIV-1, zwykle wielolekoopornym, oznacza to ryzyko niepowodzenia leczenia i selekcji opornych wariantów wirusa przy ograniczonych dalszych opcjach terapeutycznych.
Mechanizm
Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A, a fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z silnymi induktorami CYP3A.[1] Czynny metabolit fostemsawiru, temsawir, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, więc indukcja CYP3A4 i P-gp przez dziurawiec przyspiesza jego eliminację i zmniejsza stężenie w osoczu.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu z ryfampicyną, innym silnym induktorem CYP3A, stężenie temsawiru zmniejszało się istotnie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wiremia HIV-1 (RNA HIV-1) po okresie jednoczesnego stosowania
- wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów zawierających dziurawiec, także w mieszankach ziołowych i preparatach na trawienie lub nastrój
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego włączenie fostemsawiru bezpośrednio po zakończeniu przyjmowania dziurawca nadal niesie ryzyko obniżonego stężenia temsawiru. Odstęp i ewentualną kontrolę wiremii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym. |
| Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja narasta przy systematycznym stosowaniu, jednak także okazjonalne przyjmowanie dziurawca nie jest dopuszczalne przy fostemsawirze, a przy przypadkowym jednorazowym spożyciu wystarcza zaprzestanie i poinformowanie lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
Połączenie przeciwwskazaneElwitegrawir+ LumakaftorNie łącz elwitegrawiru z lumakaftorem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Lek na mukowiscydozę zawierający lumakaftor przyspiesza w organizmie rozkład elwitegrawiru – jednego ze składników leku na HIV. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może stać się na niego odporny. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorszy wynik badania ilości wirusa we krwi
- nawracające infekcje lub gorączka bez wyraźnej przyczyny
- nowe objawy, które lekarz łączył wcześniej z HIV
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz elwitegrawiru z lumakaftorem. Przeciwwskazanie dotyczy całego leku złożonego zawierającego elwitegrawir z kobicystatem, emtrycytabiną i tenofowirem, który nie może być stosowany z silnymi induktorami CYP3A.[1][2] U pacjenta z HIV i mukowiscydozą należy w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV wybrać schemat przeciwretrowirusowy niezależny od CYP3A i bez wzmacniacza farmakokinetycznego albo inny modulator CFTR, który nie indukuje CYP3A. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i oznaczyć wiremię HIV.
Skutek kliniczny
Znaczne zmniejszenie stężenia elwitegrawiru (i kobicystatu) w osoczu grozi utratą odpowiedzi wirusologicznej i rozwojem oporności HIV na leczenie.[1]
Mechanizm
Lumakaftor jest silnym induktorem CYP3A, a w skojarzeniu z iwakaftorem spodziewanym efektem netto jest silna indukcja tego enzymu, co może zmniejszać ekspozycję na substraty CYP3A.[3] Elwitegrawir jest metabolizowany głównie przez CYP3A, dlatego induktory CYP3A zmniejszają jego stężenie w osoczu.[1] Silna indukcja CYP3A obniża też stężenie kobicystatu, który wzmacnia farmakokinetycznie elwitegrawir, przez co spadek ekspozycji na elwitegrawir może się dodatkowo nasilić.[1] Bezpośrednich badań tego połączenia nie przeprowadzono.
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) w przypadku przypadkowego jednoczesnego stosowania
- liczba limfocytów CD4
- oporność HIV przy niepowodzeniu wirusologicznym
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Genvoya 150 mg + 150 mg + 200 mg + 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/genvoya-100359198/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stribild 150 mg + 150 mg + 200 mg + 245 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stribild-100156785/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orkambi 200 mg + 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orkambi-100359130/
Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.
Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza usuwanie z organizmu wielu innych leków. Fostemsawir, lek na HIV, może wtedy mieć zbyt niskie stężenie we krwi i przestać działać. W efekcie wirus HIV może znów się namnażać. Tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost ilości wirusa HIV w badaniu krwi
- nowe lub nawracające zakażenia
- przedłużająca się gorączka lub nocne poty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Onkolog i lekarz prowadzący leczenie HIV powinni wspólnie zdecydować o zmianie leczenia przeciwnowotworowego na lek bez silnego działania indukującego albo o zmianie schematu przeciwretrowirusowego na schemat bez fostemsawiru. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego przy zamianie enzalutamidu na inny lek należy uwzględnić ten okres przed włączeniem fostemsawiru.[2]
Skutek kliniczny
Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru w osoczu może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej, czyli niepowodzenia leczenia zakażenia HIV-1.[1]
Mechanizm
Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zwiększa syntezę wielu enzymów oraz nośników, co obniża stężenie leków będących ich substratami.[2] Temsawir, aktywna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 (21,2%) i jest substratem P-gp oraz BCRP.[1] Ryfampicyna, inny silny induktor CYP3A, istotnie zmniejszała stężenie temsawiru w osoczu, a podobnego efektu należy oczekiwać po enzalutamidzie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[3], fostemsawir – substrat P-gp[4]
- Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[5], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], umiarkowany induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- miano HIV-1 RNA w osoczu po niezamierzonym jednoczesnym stosowaniu oraz po zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamid | inne zalecenie | Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu jego przyjmowania, dlatego w tym okresie ryzyko obniżenia stężenia temsawiru nadal istnieje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.
Fenobarbital sprawia, że organizm szybciej usuwa fostemsawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania wiremii HIV gorszy niż poprzednio
- nawrót objawów zakażenia, np. gorączka, nawracające infekcje, nocne poty
- napady padaczkowe w trakcie zmiany leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Fostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed włączeniem fostemsawiru należy w porozumieniu z neurologiem zamienić fenobarbital na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego, pamiętając, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo przez pewien czas po odstawieniu. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów.
Skutek kliniczny
Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjentów z wielolekoopornym HIV-1, u których fostemsawir jest często jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i selekcją oporności.
Mechanizm
Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątroby, w tym CYP3A, i przyspiesza metabolizm wielu leków.[2] Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4, a podczas stosowania z silnym induktorem CYP3A obserwowano istotne zmniejszenie jego stężenia w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano HIV-1 RNA, jeśli leki były stosowane razem
- kontrola napadów padaczkowych po zamianie leku przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
lewetyracetambrywaracetamlakozamidkwas walproinowylamotrygina
Kiedy ocena się zmienia
| Fenobarbital odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego w pierwszym okresie stosowania fostemsawiru stężenie temsawiru może być jeszcze obniżone i warto skontrolować miano HIV-1 RNA. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ FostemsawirFenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.
Fenytoina, lek przeciwpadaczkowy, przyspiesza usuwanie z organizmu fostemsawiru, leku na HIV. Przez to fostemsawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może stać się odporny na leczenie. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost miana wirusa w badaniu kontrolnym
- nawracające infekcje, gorączka lub utrata masy ciała
- napady padaczkowe po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Fenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeśli pacjent wymaga fostemsawiru, należy we współpracy z neurologiem zamienić fenytoinę na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje CYP3A. Po odstawieniu fenytoiny działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po jego ustąpieniu.
Skutek kliniczny
Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej[1]. U pacjentów z wielolekooporną infekcją HIV-1, u których fostemsawir bywa jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i dalszym narastaniem oporności wirusa.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, a temsawir, czynny metabolit fostemsawiru, jest przekształcany częściowo przez CYP3A4 (21,2%) i częściowo przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%)[1]. Indukcja CYP3A przyspiesza eliminację temsawiru i znacząco zmniejsza jego stężenie w osoczu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania obu leków
- kontrola napadów padaczkowych i stężenia nowego leku przeciwpadaczkowego po zamianie fenytoiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenytoina niedawno odstawiona przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenytoina | inne zalecenie | Działanie indukujące fenytoiny utrzymuje się przez pewien czas po jej odstawieniu, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po wygaśnięciu indukcji i potwierdzić skuteczność oznaczeniem miana HIV-1 RNA. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
Połączenie przeciwwskazaneIbrutynib+ LumakaftorNie łącz ibrutynibu z lumakaftorem.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z hematologiem oraz lekarzem leczącym mukowiscydozę o zmianie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z hematologiem oraz lekarzem leczącym mukowiscydozę o zmianie leczenia.
Lek na mukowiscydozę z lumakaftorem przyspiesza rozkład ibrutynibu w organizmie. Przez to ibrutynib może działać dużo słabiej i gorzej kontrolować chorobę nowotworową. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powiększenie węzłów chłonnych
- nawracająca gorączka bez infekcji
- nocne poty
- niezamierzona utrata masy ciała
- narastające zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ibrutynibu z lumakaftorem[1]. Należy rozważyć leki o mniejszym działaniu indukującym CYP3A4, np. modulator CFTR bez lumakaftoru, w porozumieniu z ośrodkiem leczenia mukowiscydozy[1]. Jeśli korzyści przeważają nad ryzykiem i połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie obserwować pod kątem braku skuteczności ibrutynibu[1].
Skutek kliniczny
Spodziewany jest znaczny spadek stężenia ibrutynibu w osoczu i w konsekwencji utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Połączenie ibrutynibu z silnymi lub umiarkowanymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane[1].
Mechanizm
Ibrutynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[1]. Lumakaftor jest silnym induktorem CYP3A[2]. Efektem netto całego leku złożonego, mimo słabego hamowania CYP3A przez drugi składnik, jest silna indukcja CYP3A, co może zmniejszać ekspozycję na substraty tego enzymu[2]. Silny induktor CYP3A4 zmniejszał Cmax i AUC ibrutynibu odpowiednio o 92 i 90%[1]. Dodatkowo lumakaftor jest in vitro substratem BCRP[2], a ibrutynib hamuje BCRP in vitro[1], więc teoretycznie możliwy jest niewielki wzrost stężenia lumakaftoru, bez potwierdzonego znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź na leczenie hematoonkologiczne (morfologia z rozmazem, limfocytoza, wielkość węzłów chłonnych i śledziony)
- objawy ogólne choroby nowotworowej (gorączka, poty nocne, utrata masy ciała)
- po odstawieniu lumakaftoru – objawy toksyczności ibrutynibu (krwawienia, biegunka, zaburzenia rytmu serca)
Bezpieczniejsze alternatywy
tezakaftor z iwakaftoremeleksakaftor z tezakaftorem i iwakaftoremiwakaftor
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lumakaftoru u pacjenta przyjmującego ibrutynibkolejność włączenia · lumakaftor | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora aktywność CYP3A stopniowo wraca do wartości wyjściowych, a stężenie ibrutynibu rośnie. W tym okresie obserwuj pacjenta w kierunku objawów toksyczności ibrutynibu i stosuj zasady modyfikacji dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica 140 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orkambi 200 mg + 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orkambi-100359130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imbruvica. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imbruvica-100327407/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ FostemsawirPołączenie jest przeciwwskazane – fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z karbamazepiną.Nie łącz tych leków i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV o zamianie karbamazepiny na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV o zamianie karbamazepiny na inny lek.
Karbamazepina przyspiesza usuwanie z organizmu leku na HIV – fostemsawiru. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może się namnażać i uodpornić na leczenie. Nie poczujesz tego od razu, bo osłabienie działania leku zwykle nie daje objawów. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lek na padaczkę, nerwobóle lub zaburzenia nastroju przepisany przez innego lekarza
- częstsze infekcje, gorączka, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
- nawrót napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z karbamazepiną.[1] U pacjenta wymagającego fostemsawiru należy zamienić karbamazepinę na lek przeciwpadaczkowy lub przeciwbólowy, który nie indukuje CYP3A4, w porozumieniu z neurologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Po odstawieniu karbamazepiny efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo, dlatego moment włączenia fostemsawiru powinien ustalić lekarz prowadzący leczenie HIV. Zamiana leku przeciwpadaczkowego wymaga kontroli napadów w okresie przejściowym.
Skutek kliniczny
Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej, czyli niepowodzenia leczenia zakażenia HIV-1, i do ryzyka selekcji opornych wariantów wirusa.[1] Fostemsawir stosuje się zwykle u pacjentów z wielolekową opornością i ograniczonymi opcjami leczenia, więc utrata jego skuteczności jest szczególnie groźna.
Mechanizm
Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A4, a temsawir, aktywna postać fostemsawiru, jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 (21,2% biotransformacji), w pozostałej części przez esterazy.[1] Indukcja CYP3A4 przez karbamazepinę obniża stężenie substancji metabolizowanych tą drogą.[2] Z silnym induktorem CYP3A, ryfampicyną, obserwowano istotne zmniejszenie stężenia temsawiru w osoczu, a podobnego efektu oczekuje się przy innych silnych induktorach, w tym karbamazepinie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- miano HIV-1 RNA po zmianie leczenia przeciwpadaczkowego i po włączeniu fostemsawiru
- kontrola napadów padaczkowych lub dolegliwości bólowych po zamianie karbamazepiny
- przegląd wszystkich leków pod kątem innych silnych induktorów CYP3A, np. fenytoiny, ryfampicyny, ziela dziurawca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Karbamazepina niedawno odstawiona przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · karbamazepina | inne zalecenie | Działanie indukujące karbamazepiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego w pierwszym okresie po zamianie stężenie temsawiru może być nadal obniżone. Termin włączenia fostemsawiru i kontrolę miana HIV-1 RNA powinien ustalić lekarz prowadzący leczenie HIV. |
| Jednoczesne stosowanie innych silnych induktorów CYP3A (fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Każdy silny induktor CYP3A jest przeciwwskazany z fostemsawirem, więc przy zamianie karbamazepiny nie wybiera się fenytoiny ani innych silnych induktorów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ FostemsawirNie stosuj kladrybiny u pacjenta leczonego fostemsawirem, ponieważ zakażenie HIV jest przeciwwskazaniem do kladrybiny.Nie zaczynaj kladrybiny i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego, że leczysz się z powodu HIV.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj kladrybiny i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego, że leczysz się z powodu HIV.
Kladryby nie stosuje się u osób, które mają zakażenie HIV, a fostemsawir jest lekiem na HIV. Kladrybina osłabia odporność, a HIV też ją osłabia. Razem mogą prowadzić do groźnych zakażeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- przewlekły kaszel lub duszność
- półpasiec lub nawracająca opryszczka
- pleśniawki w jamie ustnej
- nietypowe osłabienie lub chudnięcie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj kladrybiny u pacjenta leczonego fostemsawirem, ponieważ zakażenie HIV jest przeciwwskazaniem do kladrybiny[1]. Leczenie stwardnienia rozsianego należy uzgodnić z neurologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV oraz wybrać lek, który nie wywołuje głębokiej limfopenii.
Skutek kliniczny
Pogłębienie niedoboru odporności i zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych. Kladrybina może też utrudnić odbudowę odporności, do której dąży leczenie przeciwretrowirusowe.
Mechanizm
Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ problemem jest choroba, w której stosuje się fostemsawir. Fostemsawir podaje się wyłącznie w zakażeniu HIV-1, a kladrybiny nie stosuje się u osób zakażonych HIV[1]. Kladrybiny nie rozpoczyna się także u pacjentów z obniżoną odpornością[1]. Kladrybina zmniejsza liczbę limfocytów i nakłada się na niedobór odporności wywołany przez HIV.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- potwierdzenie statusu zakażenia HIV przed włączeniem kladrybiny
- liczba limfocytów i limfocytów CD4, jeśli kladrybinę podano przed rozpoznaniem HIV
- objawy zakażeń oportunistycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.