Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Fostemsawir / Fostemsawir i lurazydon

Fostemsawir i lurazydon

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego.

Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i powiedz mu o wszystkich innych lekach, a jeśli poczujesz kołatanie serca lub zasłabniesz, od razu skontaktuj się z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaFostemsawir+ LurazydonPołączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i powiedz mu o wszystkich innych lekach, a jeśli poczujesz kołatanie serca lub zasłabniesz, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i powiedz mu o wszystkich innych lekach, a jeśli poczujesz kołatanie serca lub zasłabniesz, od razu skontaktuj się z lekarzem.

Oba leki mogą w niewielkim stopniu wpływać na rytm serca, a razem ten efekt może się sumować. Lek na HIV może też nieco zwiększać ilość leku przeciwpsychotycznego w organizmie, przez co mogą nasilić się jego działania uboczne. U większości osób to połączenie jest bezpieczne, ale lekarz może zlecić badanie EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie
  • nasilona senność
  • trudność z usiedzeniem w miejscu, drżenie lub sztywność mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT należy wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego. Przed leczeniem i w jego trakcie należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Należy obserwować pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych lurazydonu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach skojarzenia.

Skutek kliniczny

Możliwe niewielkie zwiększenie stężenia lurazydonu i nasilenie jego działań niepożądanych (senność, akatyzja, objawy pozapiramidowe) oraz teoretycznie zwiększone ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń rytmu, istotne głównie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.

Mechanizm

Główne ryzyko to sumowanie wpływu na odstęp QT – temsawir (aktywna postać fostemsawiru) w dawkach większych od leczniczych wydłuża QT, a lurazydon należy ostrożnie łączyć z lekami wydłużającymi QT[1]. Dodatkowo temsawir i jego dwa metabolity hamują in vitro białko BCRP[2], a lurazydon jest in vitro substratem P-gp i BCRP, choć znaczenie tego zjawiska in vivo nie jest jasne, a inhibitory P-gp i BCRP mogą zwiększać ekspozycję na lurazydon[1]. W drugą stronę interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – fostemsawir można stosować z silnymi inhibitorami CYP3A4, BCRP i P-gp bez dostosowania dawki[2], a lurazydon nie hamuje istotnie CYP3A4 i zwiększał ekspozycję na midazolam mniej niż 1,5-krotnie[1]. Fostemsawir nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, więc nie dotyczy go przeciwwskazanie lurazydonu dla takich leków[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fostemsawir – inhibitor BCRP[3], lurazydon – substrat BCRP[4]
  • Lurazydon – inhibitor BCRP[4], fostemsawir – substrat BCRP[3]
  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[4], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Lurazydon – inhibitor P-gp[4], fostemsawir – substrat P-gp[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG (QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • senność, akatyzja, objawy pozapiramidowe
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieFostemsawira alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pilnuj, żeby po alkoholu nie pominąć żadnej dawki.

Alkohol nie zmienia działania fostemsawiru i nie nasila jego działań niepożądanych. Możesz pić alkohol w umiarkowanych ilościach. Pamiętaj jednak, że po większej ilości alkoholu łatwo zapomnieć o dawce, a pomijanie dawek może sprawić, że lek przestanie działać na wirusa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięcie dawki leku po wypiciu alkoholu
  • bóle stawów
  • sztywność stawów
  • trudności w poruszaniu się
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania fostemsawiru ani zabraniać umiarkowanego spożycia alkoholu. U osób pijących dużo lub regularnie warto omówić ryzyko pomijania dawek i zaproponować sposoby przypominania o leku. Pacjenta należy poinformować, aby zgłosił się do lekarza, jeśli odczuwa bóle stawów, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się[1].

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności fostemsawiru ani nasilenia jego działań niepożądanych. Ryzyko ma charakter pośredni i dotyczy osób nadużywających alkoholu – upojenie sprzyja pomijaniu dawek, co przy leku o przedłużonym uwalnianiu stosowanym u pacjentów z ograniczonymi opcjami terapeutycznymi może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej i rozwoju oporności. Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa też ryzyko martwicy kości, które jest już podwyższone w tej grupie pacjentów[1].

Mechanizm

Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej fostemsawiru z alkoholem. Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest przekształcany do metabolitów głównie przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%) i w mniejszym stopniu przez CYP3A4 (21,2%), a jego stężenie w osoczu istotnie zmniejszają silne induktory CYP3A[1]. Etanol nie jest silnym induktorem CYP3A4, ponieważ przewlekłe picie indukuje przede wszystkim CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać spadku stężenia temsawiru. ChPL fostemsawiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Alkohol pojawia się w ChPL jedynie w punkcie 4.4 jako jeden z wielu czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową[1]. Ten zapis dotyczy czynnika ryzyka choroby, a nie interakcji z lekiem.

Metabolizm i transportery

  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
  • bóle i sztywność stawów oraz trudności w poruszaniu się u osób przewlekle pijących

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholu lub picie do stanu upojeniailość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu głównym ryzykiem jest nieprzestrzeganie schematu dawkowania, co może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej. Warto omówić z pacjentem sposoby przypominania o dawkach i rozważyć skierowanie do leczenia uzależnienia.
Przewlekłe regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe spożywanie alkoholu jest jednym z czynników ryzyka martwicy kości u pacjentów z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długotrwale leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową. Należy zalecić pacjentowi kontakt z lekarzem w razie bólu lub sztywności stawów albo trudności w poruszaniu się.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLurazydona alkoholPacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność. Alkohol nasila to działanie, więc po połączeniu obu możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy i łatwiej się przewrócić. Alkohol może też pogorszyć objawy choroby, na którą przyjmujesz lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadki
  • splątanie lub spowolnienie
  • nasilenie lęku, smutku lub myśli samobójczych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem[1]. Jeśli pacjent mimo to spożywa alkohol, należy ograniczyć go do małych, okazjonalnych ilości, nie prowadzić pojazdów i uprzedzić o ryzyku senności oraz zawrotów głowy przy wstawaniu. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego, ponieważ wpływa to na przebieg choroby i skuteczność leczenia.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koncentracji oraz zwiększone ryzyko upadków i wypadków, w tym podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe jest niedociśnienie ortostatyczne z omdleniem. Alkohol pogarsza też przebieg schizofrenii i depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zmniejsza przestrzeganie zaleceń i może nasilać myśli samobójcze.

Mechanizm

Lurazydon i alkohol sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Charakterystyka produktu zaleca stosowanie lurazydonu z ostrożnością w skojarzeniu z alkoholem z powodu podstawowego działania leku na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Ulotka produktu oryginalnego idzie dalej i zaleca unikanie picia alkoholu w czasie leczenia, ponieważ alkohol nasila negatywne działanie leku[1]. Charakterystyki produktów odtwórczych w punkcie 4.5 ograniczają się do zalecenia ostrożności, a żaden z produktów nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach. Dodatkowo blokowanie receptorów alfa-1-adrenergicznych przez lurazydon może sumować się z rozszerzającym naczynia działaniem etanolu i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lurazydon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, na który etanol nie wpływa w istotny sposób[1].

Metabolizm i transportery

  • Lurazydon: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
  • zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
  • nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych oraz myśli samobójcze
  • wzorzec spożywania alkoholu i przestrzeganie zaleceń

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość jednorazowo (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej dawce etanolu rośnie ryzyko głębokiej sedacji, niedociśnienia, aspiracji i urazów. Pacjenta należy wyraźnie ostrzec przed upijaniem się w czasie leczenia.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza przebieg schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej oraz adherencję. Wymaga to konsultacji z lekarzem prowadzącym i rozważenia leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 584

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LurazydonNie łącz cyzaprydu z lurazydonem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek na trawienie, a lurazydonu nie odstawiaj bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek na trawienie, a lurazydonu nie odstawiaj bez jego zgody.

Cyzapryd i lurazydon razem mogą zaburzyć pracę serca i wywołać groźną, nieregularną akcję serca. Lurazydon może też nieco zwiększać ilość cyzaprydu we krwi. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nagłe zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyzaprydu z lurazydonem. Jeśli pacjent musi przyjmować lurazydon, odstaw cyzapryd i dobierz inny lek prokinetyczny w porozumieniu z lekarzem[1]. Gdy połączenie zostało już zastosowane, wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez, a pacjenta pouczyć o objawach arytmii[2].

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i ciężkimi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurczem komorowym, torsade de pointes i migotaniem komór[1]. Ryzyko narasta przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT[1].

Mechanizm

Cyzaprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT lub wywoływać częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z neuroleptykami[1][3][4]. Lurazydon jest lekiem przeciwpsychotycznym, a przy jego łączeniu z lekami wydłużającymi QT zaleca się ostrożność[2]. Dodatkowo lurazydon słabo hamuje CYP3A4 – z midazolamem zwiększał ekspozycję mniej niż 1,5-krotnie – a cyzapryd jako substrat CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym wymaga w tym połączeniu monitorowania[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i wzrost jego stężenia zwiększa ryzyko wydłużenia QT i ciężkich arytmii[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ FostemsawirPołączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem razem z tym lekiem na HIV, a jeśli już je przyjmowałeś lub przyjmowałaś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV.

Dziurawiec sprawia, że lek na HIV zawierający fostemsawir jest szybciej usuwany z organizmu i słabiej działa. Wirus może wtedy znów się namnażać i uodpornić na leczenie. Dotyczy to wszystkich produktów z dziurawcem – tabletek na nastrój, kropli na trawienie i herbatek ziołowych. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez kilka dni po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania wiremii gorszy niż wcześniej
  • nawrót objawów zakażenia, np. gorączki, nocnych potów lub częstych infekcji
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i dziurawca nie stosuje się u pacjenta leczonego fostemsawirem.[1] Preparatów dziurawca nie stosuje się u osób przyjmujących leki przeciwwirusowe z powodu zakażenia HIV.[2] Jeżeli pacjent przyjmował dziurawiec, należy go odstawić, a przed włączeniem fostemsawiru uwzględnić, że efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo przez kilka do kilkunastu dni po odstawieniu. Jeżeli doszło do jednoczesnego stosowania, należy poinformować lekarza prowadzącego leczenie HIV i rozważyć kontrolę wiremii.

Skutek kliniczny

Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjenta z zakażeniem HIV-1, zwykle wielolekoopornym, oznacza to ryzyko niepowodzenia leczenia i selekcji opornych wariantów wirusa przy ograniczonych dalszych opcjach terapeutycznych.

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A, a fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z silnymi induktorami CYP3A.[1] Czynny metabolit fostemsawiru, temsawir, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, więc indukcja CYP3A4 i P-gp przez dziurawiec przyspiesza jego eliminację i zmniejsza stężenie w osoczu.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu z ryfampicyną, innym silnym induktorem CYP3A, stężenie temsawiru zmniejszało się istotnie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • wiremia HIV-1 (RNA HIV-1) po okresie jednoczesnego stosowania
  • wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów zawierających dziurawiec, także w mieszankach ziołowych i preparatach na trawienie lub nastrój

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego włączenie fostemsawiru bezpośrednio po zakończeniu przyjmowania dziurawca nadal niesie ryzyko obniżonego stężenia temsawiru. Odstęp i ewentualną kontrolę wiremii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Pojedyncze, okazjonalne użycieczas leczenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja narasta przy systematycznym stosowaniu, jednak także okazjonalne przyjmowanie dziurawca nie jest dopuszczalne przy fostemsawirze, a przy przypadkowym jednorazowym spożyciu wystarcza zaprzestanie i poinformowanie lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LurazydonPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się lurazydonu. Lek przestaje wtedy dobrze działać i objawy choroby mogą wrócić. Gdy przestaniesz pić dziurawiec, poziom leku po pewnym czasie znów rośnie, co może nasilić jego działania uboczne. Tych dwóch środków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, smutku, dziwnych myśli
  • silna senność lub wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • drżenie, sztywność mięśni, spowolnione ruchy
  • pobudzenie, gorączka, poty, biegunka i szybkie bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1][2][3]. U pacjenta leczonego lurazydonem nie włącza się ziela dziurawca w żadnej postaci, także jako herbaty ani suplementu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba środki, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i przez kolejne tygodnie obserwować zarówno skuteczność, jak i tolerancję lurazydonu, bo jego stężenie będzie stopniowo rosło. W leczeniu obniżonego nastroju lub zaburzeń snu należy wybrać metodę uzgodnioną z psychiatrą zamiast preparatów dziurawca.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest utrata skuteczności lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy lub epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego lurazydon indukcja stopniowo ustępuje, a stężenie lurazydonu rośnie, co może nasilić działania niepożądane, takie jak senność, akatyzja czy objawy pozapiramidowe. Dodatkowo istnieje teoretyczne ryzyko zespołu serotoninowego.

Mechanizm

Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4, a lurazydon i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie lurazydonu we krwi. Inny silny induktor CYP3A4 – ryfampicyna – zmniejszył ekspozycję na lurazydon 6-krotnie[1]. Lurazydon jest in vitro substratem glikoproteiny P, a ziele dziurawca może dodatkowo nasilać jej aktywność, choć znaczenie tego szlaku in vivo nie jest jasne[1]. Oba środki działają serotoninergicznie, a lurazydon stosuje się ostrożnie z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy nawrotu psychozy lub pogorszenia nastroju przy jednoczesnym stosowaniu
  • senność, akatyzja i objawy pozapiramidowe w tygodniach po odstawieniu dziurawca
  • objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, gorączka, biegunka, przyspieszone tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko utraty skuteczności lurazydonu rośnie z czasem stosowania.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia lurazydonemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie lurazydonu rośnie, dlatego w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i w razie potrzeby skorygować dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEnzalutamid+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i z onkologiem, żeby zmienili leczenie.

Lek na raka prostaty (enzalutamid) przyspiesza usuwanie z organizmu wielu innych leków. Fostemsawir, lek na HIV, może wtedy mieć zbyt niskie stężenie we krwi i przestać działać. W efekcie wirus HIV może znów się namnażać. Tych leków nie przyjmuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost ilości wirusa HIV w badaniu krwi
  • nowe lub nawracające zakażenia
  • przedłużająca się gorączka lub nocne poty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Fostemsawiru nie łączy się z enzalutamidem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Onkolog i lekarz prowadzący leczenie HIV powinni wspólnie zdecydować o zmianie leczenia przeciwnowotworowego na lek bez silnego działania indukującego albo o zmianie schematu przeciwretrowirusowego na schemat bez fostemsawiru. Działanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po jego odstawieniu, dlatego przy zamianie enzalutamidu na inny lek należy uwzględnić ten okres przed włączeniem fostemsawiru.[2]

Skutek kliniczny

Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru w osoczu może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej, czyli niepowodzenia leczenia zakażenia HIV-1.[1]

Mechanizm

Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i zwiększa syntezę wielu enzymów oraz nośników, co obniża stężenie leków będących ich substratami.[2] Temsawir, aktywna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4 (21,2%) i jest substratem P-gp oraz BCRP.[1] Ryfampicyna, inny silny induktor CYP3A, istotnie zmniejszała stężenie temsawiru w osoczu, a podobnego efektu należy oczekiwać po enzalutamidzie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[3], fostemsawir – substrat P-gp[4]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[5], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[3], słaby inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], umiarkowany induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], induktor UGT1A1[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA w osoczu po niezamierzonym jednoczesnym stosowaniu oraz po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamid

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 1 miesiąc od odstawienia enzalutamiduenzalutamidinne zalecenieDziałanie indukujące enzalutamidu może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po zakończeniu jego przyjmowania, dlatego w tym okresie ryzyko obniżenia stężenia temsawiru nadal istnieje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ FostemsawirFostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj sam żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, który wraz z neurologiem dobierze inny lek przeciwpadaczkowy.

Fenobarbital sprawia, że organizm szybciej usuwa fostemsawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania wiremii HIV gorszy niż poprzednio
  • nawrót objawów zakażenia, np. gorączka, nawracające infekcje, nocne poty
  • napady padaczkowe w trakcie zmiany leków
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fostemsawiru nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A, do których należy fenobarbital, więc połączenie jest przeciwwskazane.[1] Przed włączeniem fostemsawiru należy w porozumieniu z neurologiem zamienić fenobarbital na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego, pamiętając, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo przez pewien czas po odstawieniu. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów.

Skutek kliniczny

Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej.[1] U pacjentów z wielolekoopornym HIV-1, u których fostemsawir jest często jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i selekcją oporności.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem mikrosomalnych enzymów wątroby, w tym CYP3A, i przyspiesza metabolizm wielu leków.[2] Temsawir, czynna postać fostemsawiru, jest w części metabolizowany przez CYP3A4, a podczas stosowania z silnym induktorem CYP3A obserwowano istotne zmniejszenie jego stężenia w osoczu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[3], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA, jeśli leki były stosowane razem
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie leku przeciwpadaczkowego

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetambrywaracetamlakozamidkwas walproinowylamotrygina

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital odstawiony przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego w pierwszym okresie stosowania fostemsawiru stężenie temsawiru może być jeszcze obniżone i warto skontrolować miano HIV-1 RNA.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.

Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
  • napad padaczkowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Skutek kliniczny

Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
  • działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieDołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ FostemsawirFenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i neurologiem, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.

Fenytoina, lek przeciwpadaczkowy, przyspiesza usuwanie z organizmu fostemsawiru, leku na HIV. Przez to fostemsawir może przestać skutecznie hamować wirusa, a wirus może stać się odporny na leczenie. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wzrost miana wirusa w badaniu kontrolnym
  • nawracające infekcje, gorączka lub utrata masy ciała
  • napady padaczkowe po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Fenytoiny nie łączy się z fostemsawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1]. Jeśli pacjent wymaga fostemsawiru, należy we współpracy z neurologiem zamienić fenytoinę na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje CYP3A. Po odstawieniu fenytoiny działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po jego ustąpieniu.

Skutek kliniczny

Znaczące zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej[1]. U pacjentów z wielolekooporną infekcją HIV-1, u których fostemsawir bywa jedną z ostatnich opcji, grozi to niepowodzeniem leczenia i dalszym narastaniem oporności wirusa.

Mechanizm

Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, a temsawir, czynny metabolit fostemsawiru, jest przekształcany częściowo przez CYP3A4 (21,2%) i częściowo przez niezidentyfikowane esterazy (36,1%)[1]. Indukcja CYP3A przyspiesza eliminację temsawiru i znacząco zmniejsza jego stężenie w osoczu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenytoina – silny induktor CYP3A4[2], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[2], umiarkowany induktor CYP2C19[2], silny induktor CYP3A4[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[2]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania obu leków
  • kontrola napadów padaczkowych i stężenia nowego leku przeciwpadaczkowego po zamianie fenytoiny

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetambrywaracetamlakozamidlamotryginagabapentyna

Kiedy ocena się zmienia

Fenytoina niedawno odstawiona przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · fenytoinainne zalecenieDziałanie indukujące fenytoiny utrzymuje się przez pewien czas po jej odstawieniu, dlatego fostemsawir należy włączać dopiero po wygaśnięciu indukcji i potwierdzić skuteczność oznaczeniem miana HIV-1 RNA.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ FostemsawirPołączenie jest przeciwwskazane – fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z karbamazepiną.Nie łącz tych leków i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV o zamianie karbamazepiny na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV o zamianie karbamazepiny na inny lek.

Karbamazepina przyspiesza usuwanie z organizmu leku na HIV – fostemsawiru. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może się namnażać i uodpornić na leczenie. Nie poczujesz tego od razu, bo osłabienie działania leku zwykle nie daje objawów. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy lek na padaczkę, nerwobóle lub zaburzenia nastroju przepisany przez innego lekarza
  • częstsze infekcje, gorączka, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
  • nawrót napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – fostemsawiru nie stosuje się jednocześnie z karbamazepiną.[1] U pacjenta wymagającego fostemsawiru należy zamienić karbamazepinę na lek przeciwpadaczkowy lub przeciwbólowy, który nie indukuje CYP3A4, w porozumieniu z neurologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Po odstawieniu karbamazepiny efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo, dlatego moment włączenia fostemsawiru powinien ustalić lekarz prowadzący leczenie HIV. Zamiana leku przeciwpadaczkowego wymaga kontroli napadów w okresie przejściowym.

Skutek kliniczny

Znaczne zmniejszenie stężenia temsawiru może prowadzić do utraty odpowiedzi wirusologicznej, czyli niepowodzenia leczenia zakażenia HIV-1, i do ryzyka selekcji opornych wariantów wirusa.[1] Fostemsawir stosuje się zwykle u pacjentów z wielolekową opornością i ograniczonymi opcjami leczenia, więc utrata jego skuteczności jest szczególnie groźna.

Mechanizm

Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A4, a temsawir, aktywna postać fostemsawiru, jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 (21,2% biotransformacji), w pozostałej części przez esterazy.[1] Indukcja CYP3A4 przez karbamazepinę obniża stężenie substancji metabolizowanych tą drogą.[2] Z silnym induktorem CYP3A, ryfampicyną, obserwowano istotne zmniejszenie stężenia temsawiru w osoczu, a podobnego efektu oczekuje się przy innych silnych induktorach, w tym karbamazepinie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Karbamazepina – silny induktor CYP3A4[3], fostemsawir – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Karbamazepina: silny induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fostemsawir: inhibitor BCRP[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA po zmianie leczenia przeciwpadaczkowego i po włączeniu fostemsawiru
  • kontrola napadów padaczkowych lub dolegliwości bólowych po zamianie karbamazepiny
  • przegląd wszystkich leków pod kątem innych silnych induktorów CYP3A, np. fenytoiny, ryfampicyny, ziela dziurawca

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamidgabapentynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Karbamazepina niedawno odstawiona przed włączeniem fostemsawirukolejność włączenia · karbamazepinainne zalecenieDziałanie indukujące karbamazepiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego w pierwszym okresie po zamianie stężenie temsawiru może być nadal obniżone. Termin włączenia fostemsawiru i kontrolę miana HIV-1 RNA powinien ustalić lekarz prowadzący leczenie HIV.
Jednoczesne stosowanie innych silnych induktorów CYP3A (fenytoina, ryfampicyna, ziele dziurawca)czas leczenia · pacjentryzyko rośnieKażdy silny induktor CYP3A jest przeciwwskazany z fostemsawirem, więc przy zamianie karbamazepiny nie wybiera się fenytoiny ani innych silnych induktorów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rukobia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rukobia-100443935/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.