Interakcje / Hydrokortyzon / Hydrokortyzon i telmisartan
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale po włączeniu hydrokortyzonu ogólnoustrojowo, zwiększeniu jego dawki albo jego odstawieniu należy kontrolować ciśnienie tętnicze i w razie potrzeby skorygować leczenie przeciwnadciśnieniowe.
Mierz regularnie ciśnienie w domu i powiedz lekarzowi, jeśli wyraźnie wzrośnie albo pojawią się obrzęki.
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ TelmisartanPołączenie można stosować, ale po włączeniu hydrokortyzonu ogólnoustrojowo, zwiększeniu jego dawki albo jego odstawieniu należy kontrolować ciśnienie tętnicze i w razie potrzeby skorygować leczenie przeciwnadciśnieniowe.Mierz regularnie ciśnienie w domu i powiedz lekarzowi, jeśli wyraźnie wzrośnie albo pojawią się obrzęki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz regularnie ciśnienie w domu i powiedz lekarzowi, jeśli wyraźnie wzrośnie albo pojawią się obrzęki.
Hydrokortyzon przyjmowany w tabletkach lub zastrzykach może zatrzymywać w organizmie sól i wodę. Przez to telmisartan może słabiej obniżać ciśnienie krwi. Kremy i maści z hydrokortyzonem zwykle nie mają takiego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie w domowych pomiarach
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki wzrost masy ciała
- bóle głowy
- osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu hydrokortyzonu ogólnoustrojowo, zwiększeniu jego dawki albo jego odstawieniu należy kontrolować ciśnienie tętnicze i w razie potrzeby skorygować leczenie przeciwnadciśnieniowe. ChPL telmisartanu wskazuje, że kortykosteroidy ogólnoustrojowe zmniejszają jego działanie przeciwnadciśnieniowe[1]. Po odstawieniu kortykosteroidu ciśnienie może się obniżyć, dlatego warto ponownie ocenić dawkę telmisartanu. Przy dłuższym leczeniu należy okresowo oznaczać stężenie potasu.
Skutek kliniczny
Słabsza kontrola ciśnienia tętniczego, możliwe zatrzymanie płynów i obrzęki, a u pacjentów z niewydolnością serca ryzyko jej zaostrzenia. Wypadkowy wpływ na stężenie potasu jest trudny do przewidzenia.
Mechanizm
Hydrokortyzon podawany ogólnoustrojowo działa mineralokortykosteroidowo – zatrzymuje sód i wodę w organizmie, co zwiększa objętość płynów i podnosi ciśnienie tętnicze. Działa to przeciwnie do telmisartanu, który obniża ciśnienie przez blokadę receptora angiotensyny II. ChPL telmisartanu wymienia kortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo jako leki zmniejszające jego działanie przeciwnadciśnieniowe[1]. Hydrokortyzon zwiększa też wydalanie potasu, a telmisartan może podnosić stężenie potasu, więc oba leki wpływają na kaliemię w przeciwnych kierunkach.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- masa ciała i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, odbyt, oko, ucho)droga podania · hydrokortyzon | interakcja nie dotyczy | ChPL telmisartanu odnosi osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego do kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo. Przy stosowaniu miejscowym na niewielką powierzchnię wchłanianie hydrokortyzonu jest zbyt małe, by wpłynąć na ciśnienie. |
| Dawka substytucyjna w niewydolności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | W leczeniu substytucyjnym hydrokortyzon zastępuje brakujący kortyzol i przywraca stan fizjologiczny, więc wpływ na ciśnienie jest niewielki. Nadmierna substytucja może jednak podnosić ciśnienie, dlatego warto je okresowo kontrolować. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, które powodują również leki z tej grupy. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon, bo organizm nie wytwarza dość własnego kortyzolu, alkohol może dodatkowo obniżać poziom cukru we krwi. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą też utrudnić przyjęcie leku. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha, zgaga lub czarne stolce
- drżenie rąk, pocenie się, nagły głód, splątanie (możliwe niedocukrzenie)
- wymioty lub biegunka uniemożliwiające przyjęcie leku
- silne osłabienie, zawroty głowy, senność (możliwy przełom nadnerczowy) – wezwij pomoc medyczną
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem. Nie wolno pomijać dawki z powodu picia ani po wymiotach. W razie wymiotów, biegunki lub złego samopoczucia po alkoholu konieczne jest postępowanie jak przy chorobie przebiegającej z gorączką lub utratą płynów, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, zgagę i ryzyko owrzodzeń z krwawieniem z przewodu pokarmowego. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy zwiększa ryzyko niedocukrzenia, zwłaszcza u dzieci i przy przyjmowaniu alkoholu na czczo. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą uniemożliwić przyjęcie dawki i sprzyjać przełomowi nadnerczowemu. Przy krótkotrwałym leczeniu małą dawką i okazjonalnym piciu ryzyko jest niewielkie.
Mechanizm
Alkohol i glikokortykosteroidy działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działanie na żołądek się sumuje. U osób z niedoborem kortyzolu (niewydolność nadnerczy) alkohol dodatkowo hamuje glukoneogenezę w wątrobie, a brak własnego kortyzolu osłabia obronę przed hipoglikemią. Alkohol sprzyja też odwodnieniu, wymiotom i zaburzeniom przyjmowania leku, a to są czynniki wyzwalające przełom nadnerczowy. Charakterystyka produktu Alkindi nie wspomina o alkoholu ani etanolu, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4 i alkohol nie figuruje wśród wymienionych tam inhibitorów ani induktorów tego enzymu.[1]
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, smoliste stolce)
- objawy niedocukrzenia
- objawy przełomu nadnerczowego (osłabienie, wymioty, spadek ciśnienia, senność)
- u dzieci i młodzieży ścisły nadzór opiekuna nad dostępem do alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 18 latpacjent | ryzyko rośnie | U dzieci i młodzieży z niewydolnością nadnerczy ryzyko hipoglikemii po alkoholu jest wyższe, a spożywanie alkoholu w tym wieku jest niewskazane niezależnie od leczenia. |
| Duże ilości lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu i picie na czczo zwiększają ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, niedocukrzenia oraz wymiotów, które mogą zaburzyć przyjmowanie leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTelmisartana alkoholNie ma przeciwwskazania do przyjmowania telmisartanu przez osobę, która sporadycznie pije alkohol, ale należy zachować ostrożność.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich ilości, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie zawroty głowy albo zasłabnięcia.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich ilości, wstawaj powoli i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie zawroty głowy albo zasłabnięcia.
Alkohol może nasilać działanie leku obniżające ciśnienie. Po jego wypiciu mogą się pojawić zawroty głowy lub osłabienie, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Dotyczy to szczególnie początku leczenia i osób starszych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- ciemnienie przed oczami
- osłabienie lub uczucie 'miękkich nóg'
- omdlenie lub upadek
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do przyjmowania telmisartanu przez osobę, która sporadycznie pije alkohol, ale należy zachować ostrożność. Alkohol najlepiej ograniczyć do małych ilości, pić go powoli, najlepiej do posiłku i unikać w pierwszych dniach leczenia oraz po zmianie dawki. Po wypiciu alkoholu należy wstawać powoli. Nie należy go łączyć z jednoczesnym odwodnieniem, np. po biegunce lub upale.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie niedociśnienia ortostatycznego, czyli zawrotów głowy, osłabienia lub krótkotrwałych zasłabnięć po wstaniu.[1] U osób starszych zwiększa to ryzyko upadków. Dane kliniczne dotyczą głównie ostrzeżenia z ChPL i ogólnej wiedzy o sumowaniu działania hipotensyjnego. Brak badań ilościowych dla telmisartanu i alkoholu w kontekście, który można tu przytoczyć.
Mechanizm
Alkohol rozszerza naczynia krwionośne i osłabia odruchową regulację ciśnienia przy zmianie pozycji ciała, a telmisartan obniża ciśnienie przez blokadę receptora angiotensyny II. Oba działania sumują się, więc spadek ciśnienia przy wstawaniu może być większy niż po samym leku.[1] Dotyczy to zwłaszcza okresu rozpoczynania leczenia, po zwiększeniu dawki i u osób odwodnionych albo przyjmujących inne leki obniżające ciśnienie.
Monitorować
- Zawroty głowy, uczucie 'ciemnienia przed oczami' lub zasłabnięcia po wstaniu, zwłaszcza po alkoholu
- Ciśnienie tętnicze w pozycji siedzącej i stojącej u osób starszych, odwodnionych lub z wielolekowym leczeniem hipotensyjnym
- Upadki lub omdlenia w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzi do upadków, więc należy wyraźniej zalecić unikanie alkoholu i kontrolować ciśnienie również w pozycji stojącej. Ocena kliniczna, nie wynika wprost z ChPL. |
| Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | W pierwszych dniach terapii i po zwiększeniu dawki ciśnienie jest najmniej stabilne, więc alkohol należy w tym okresie ograniczyć. |
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości etanolu silniej obniżają ciśnienie i nasilają odwodnienie, co zwiększa ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i pogorszenia czynności nerek. Należy zalecić unikanie takiego spożycia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
Inne interakcje tych leków 104
Połączenie przeciwwskazaneSartany (np. telmisartan, kandesartan cyleksetyl, walsartan)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy sartanów i aliskiren, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, bo to połączenie zwykle trzeba zmienić.
Leki z grupy sartanów, np. losartan, walsartan czy telmisartan, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą za bardzo obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. Szczególnie niebezpieczne jest to u osób z cukrzycą lub chorymi nerkami. Dotyczy to każdego leku z grupy sartanów, a nie tylko wybranych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
- osłabienie mięśni, mrowienie lub drętwienie rąk i nóg
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki nóg
- nietypowe zmęczenie, nudności
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania sartanu i aliskirenu, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie jest przeciwwskazane. Zakaz dotyczy wszystkich sartanów, także kandesartanu cyleksetylu, olmesartanu medoksomilu i azylsartanu medoksomilu, dla których brak wpisu w części baz interakcji nie oznacza bezpieczeństwa. Jeśli potrzebne jest dodatkowe obniżenie ciśnienia, zwykle pozostawia się sartan i odstawia aliskiren, dołączając lek z innej grupy. U pacjenta bez cukrzycy i z prawidłową czynnością nerek, u którego lekarz świadomie utrzymuje połączenie, należy regularnie kontrolować potas, kreatyninę i ciśnienie tętnicze oraz unikać innych leków zwiększających stężenie potasu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie sartanu i aliskirenu zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia z zawrotami głowy i omdleniami oraz ostrego uszkodzenia nerek, nie przynosząc dodatkowej korzyści w zapobieganiu zdarzeniom sercowo-naczyniowym i nerkowym. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, u osób z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz u przyjmujących inne leki zwiększające stężenie potasu. U chorych na cukrzycę z zaburzeniami czynności nerek obserwowano w dużym badaniu klinicznym więcej udarów, hiperkaliemii i pogorszenia czynności nerek przy dodaniu aliskirenu do leczenia blokującego układ renina–angiotensyna.
Mechanizm
Sartany blokują receptor AT1 dla angiotensyny II, a aliskiren hamuje reninę i zmniejsza wytwarzanie angiotensyny już na początku kaskady. Połączenie daje podwójną blokadę układu renina–angiotensyna–aldosteron, czyli dwa leki o tym samym kierunku działania. Nasila to spadek ciśnienia tętniczego, zmniejsza wydzielanie aldosteronu i przez to wydalanie potasu oraz obniża ciśnienie filtracyjne w kłębuszkach nerkowych. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy wszystkich sartanów, niezależnie od ich metabolizmu i wydalania.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i ilość oddawanego moczu
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≥ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko maleje | U pacjenta z eGFR co najmniej 60 ml/min/1,73 m², który nie choruje na cukrzycę, połączenie nie jest formalnie przeciwwskazane, ale nadal nie jest zalecane i wymaga ścisłej kontroli potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego. Przy cukrzycy połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od eGFR. |
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ AmisulprydPołączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.
Hydrokortyzon może obniżać poziom potasu we krwi. Zbyt mało potasu sprawia, że amisulpryd łatwiej zaburza rytm serca. Ryzyko jest większe przy wyższych dawkach hydrokortyzonu i przy lekach moczopędnych lub przeczyszczających.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.[1] Przed włączeniem i okresowo w trakcie skojarzenia należy oznaczać potas i magnez, a u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wykonać EKG z oceną QTc. Należy unikać dokładania kolejnych leków obniżających potas lub wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Przy hipokaliemii rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego.[1] Ryzyko jest największe przy wyższych dawkach glikokortykosteroidu, współistniejących innych przyczynach utraty potasu, bradykardii albo przy innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Glikokortykosteroidy mogą obniżać stężenie potasu we krwi, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanych przez amisulpryd.[1] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zmienia stężenia żadnego z leków.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną QTc
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie powoduje istotnej hipokaliemii, więc interakcja traci znaczenie kliniczne. |
| Dawka substytucyjna w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy leczeniu substytucyjnym dawkami fizjologicznymi ryzyko hipokaliemii jest małe, ale kontrola potasu nadal jest wskazana, zwłaszcza przy innych czynnikach ryzyka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ TelmisartanPołączenie można stosować, ale u pacjenta leczonego telmisartanem z powodu nadciśnienia należy kontrolować ciśnienie tętnicze podczas kuracji deksametazonem i po jej zakończeniu.Mierz ciśnienie w domu w czasie kuracji deksametazonem i po jej zakończeniu, a jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle, skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz ciśnienie w domu w czasie kuracji deksametazonem i po jej zakończeniu, a jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle, skontaktuj się z lekarzem.
Deksametazon może osłabić działanie telmisartanu, czyli leku na nadciśnienie. W czasie kuracji ciśnienie może być wyższe niż zwykle, szczególnie gdy deksametazon bierzesz dłużej. Krótka kuracja zwykle nie sprawia kłopotu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyniki pomiarów ciśnienia wyraźnie wyższe niż zwykle
- ból głowy lub zawroty głowy
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale u pacjenta leczonego telmisartanem z powodu nadciśnienia należy kontrolować ciśnienie tętnicze podczas kuracji deksametazonem i po jej zakończeniu. Przy dłuższym stosowaniu deksametazonu i utrzymującym się wzroście ciśnienia trzeba rozważyć modyfikację leczenia przeciwnadciśnieniowego. Krótkie kuracje zwykle nie wymagają zmian w leczeniu.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest słabsza kontrola ciśnienia tętniczego, zwłaszcza podczas dłuższej kuracji deksametazonem. Po odstawieniu deksametazonu ciśnienie może się obniżyć, jeśli w trakcie kuracji zwiększono dawkę leków przeciwnadciśnieniowych.
Mechanizm
Deksametazon podawany ogólnoustrojowo może osłabiać przeciwnadciśnieniowe działanie telmisartanu poprzez działanie przeciwstawne na regulację ciśnienia tętniczego. ChPL deksametazonu podaje, że kortykosteroidy działają antagonistycznie w stosunku do leków przeciwnadciśnieniowych i moczopędnych[1]. ChPL telmisartanu wymienia ogólnoustrojowo podawane kortykosteroidy jako przyczynę zmniejszenia działania przeciwnadciśnieniowego[2]. Deksametazon ma słabe działanie mineralokortykoidowe, dlatego zatrzymanie sodu i wody jest w jego przypadku mniej nasilone niż przy hydrokortyzonie czy prednizolonie, ale przy dłuższym stosowaniu i większych dawkach wzrost ciśnienia jest możliwy. Wpływ obu leków na stężenie potasu jest przeciwstawny, co zwykle nie ma znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki przy dłuższym stosowaniu
- stężenie potasu w surowicy u pacjentów z grupy ryzyka zaburzeń elektrolitowych
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka kuracja (kilka dni)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Przy krótkiej kuracji deksametazonem osłabienie działania przeciwnadciśnieniowego jest zwykle niewielkie i nie wymaga zmian w leczeniu, wystarczy poinformować pacjenta o możliwym wzroście ciśnienia. |
| Miejscowa (skóra, oczy, wziewnie)droga podania · deksametazon | interakcja nie dotyczy | ChPL telmisartanu odnosi interakcję do kortykosteroidów podawanych ogólnoustrojowo, przy stosowaniu miejscowym wpływ na ciśnienie nie jest oczekiwany. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ HydrokortyzonPołączenie można stosować, ale tylko gdy jest uzasadnione, z najmniejszą skuteczną dawką diklofenaku i przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj diklofenak po jedzeniu, w najmniejszej skutecznej dawce i jak najkrócej, a jeśli bierzesz hydrokortyzon na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy potrzebujesz leku osłaniającego żołądek.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj diklofenak po jedzeniu, w najmniejszej skutecznej dawce i jak najkrócej, a jeśli bierzesz hydrokortyzon na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy potrzebujesz leku osłaniającego żołądek.
Diklofenak i hydrokortyzon mogą każdy osobno podrażniać żołądek, a razem to ryzyko się zwiększa. Może to prowadzić do wrzodów, a rzadko do krwawienia z żołądka lub jelit. Oba leki mogą też sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie i podnosić ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale tylko gdy jest uzasadnione, z najmniejszą skuteczną dawką diklofenaku i przez możliwie najkrótszy czas. Należy zachować ostrożność, ponieważ jednoczesne podawanie diklofenaku i kortykosteroidów może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego.[1] U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej albo zastąpienie diklofenaku paracetamolem, jeśli wystarczy działanie przeciwbólowe. Przed włączeniem diklofenaku należy wykluczyć chorobę wrzodową w wywiadzie, która jest przeciwwskazaniem do jego stosowania.[1]
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie diklofenaku i kortykosteroidów może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego, w tym owrzodzeń, krwawień i perforacji.[1] Ryzyko rośnie u osób starszych, przy chorobie wrzodowej w wywiadzie, przy dłuższym leczeniu i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych lub SSRI. Możliwe jest też nasilenie obrzęków i wzrost ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Diklofenak hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn chroniących błonę śluzową żołądka, a hydrokortyzon jako kortykosteroid upośledza procesy gojenia i odnowy nabłonka. Oba leki niezależnie uszkadzają przewód pokarmowy, więc ich działania niepożądane się sumują. Dodatkowo oba sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, co może nasilać obrzęki i podwyższać ciśnienie tętnicze. Nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna, ponieważ diklofenak nie jest inhibitorem ani induktorem CYP3A4, przez który metabolizowany jest hydrokortyzon.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty krwią, bóle w nadbrzuszu)
- morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- czynność nerek u osób starszych i odwodnionych
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Po podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na diklofenak jest niewielka, więc addycja toksyczności dla przewodu pokarmowego nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra, odbyt, oko, wziewnie)droga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na niewielkie powierzchnie nie daje istotnego działania ogólnoustrojowego, więc nie nasila ryzyka owrzodzeń wywołanego diklofenakiem. |
| Kilka dniczas leczenia · diklofenak | ryzyko maleje | Ryzyko powikłań w przewodzie pokarmowym rośnie z czasem leczenia NLPZ, krótka kuracja diklofenakiem wiąże się z mniejszym ryzykiem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i działania nefrotoksycznego NLPZ jest większe, należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej lub inny lek przeciwbólowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaDiklofenak+ TelmisartanPołączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, najlepiej przez możliwie krótki czas i w najmniejszej skutecznej dawce diklofenaku.Stosuj diklofenak jak najkrócej, pij odpowiednio dużo płynów, mierz ciśnienie, a jeśli potrzebujesz go dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Stosuj diklofenak jak najkrócej, pij odpowiednio dużo płynów, mierz ciśnienie, a jeśli potrzebujesz go dłużej niż kilka dni, zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Diklofenak może osłabiać działanie telmisartanu, więc ciśnienie może być wyższe niż zwykle. Oba leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza u osób starszych i przy odwodnieniu. Krótkie stosowanie jest zwykle bezpieczne, jeśli pijesz wystarczająco dużo płynów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie
- oddawanie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- osłabienie mięśni lub kołatanie serca
- silne pragnienie lub suchość w ustach
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, najlepiej przez możliwie krótki czas i w najmniejszej skutecznej dawce diklofenaku. Pacjent powinien być odpowiednio nawodniony, a czynność nerek należy skontrolować po rozpoczęciu leczenia skojarzonego i okresowo w jego trakcie[1]. U pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku, należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze[2]. Szczególną ostrożność trzeba zachować, gdy pacjent przyjmuje dodatkowo lek moczopędny, bo ryzyko uszkodzenia nerek jest wtedy największe.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest gorsza kontrola ciśnienia tętniczego. U pacjentów odwodnionych lub w podeszłym wieku z zaburzoną czynnością nerek połączenie może pogorszyć czynność nerek aż do ostrej niewydolności nerek, która zwykle jest odwracalna[1]. Możliwa jest też hiperkaliemia[1].
Mechanizm
Diklofenak hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych, co sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody oraz osłabia hipotensyjne działanie telmisartanu. ChPL telmisartanu wskazuje, że leki z grupy NLPZ mogą zmniejszać przeciwnadciśnieniowe działanie blokerów receptora angiotensyny II[1]. Oba leki zmniejszają przepływ krwi przez kłębuszki nerkowe – NLPZ przez zwężenie tętniczki doprowadzającej, a telmisartan przez rozszerzenie tętniczki odprowadzającej – dlatego ich działanie nefrotoksyczne i ryzyko hiperkaliemii się sumują. ChPL telmisartanu wymienia NLPZ wśród leków zwiększających ryzyko hiperkaliemii[1].
Metabolizm i transportery
- Diklofenak: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie potasu w surowicy
- objawy odwodnienia i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek jest większe, a ChPL telmisartanu zaleca u nich szczególną ostrożność. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Diklofenak jest przeciwwskazany w niewydolności nerek, a w części produktów w ciężkiej niewydolności nerek. |
| Miejscowa (żel, plaster)droga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na niewielką powierzchnię skóry osiąga małe stężenia ogólnoustrojowe, więc istotna interakcja jest mało prawdopodobna. |
| Kilka dniczas leczenia · diklofenak | ryzyko maleje | Krótkotrwałe stosowanie diklofenaku u pacjenta nawodnionego, z prawidłową czynnością nerek, wiąże się z mniejszym ryzykiem klinicznie istotnych skutków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
Niekorzystna interakcjaEnoksaparyna+ TelmisartanPołączenie można stosować pod warunkiem kontroli stężenia potasu w surowicy przed rozpoczęciem podawania enoksaparyny i w trakcie leczenia.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem, zrób badanie potasu, jeśli lekarz je zleci, i nie przyjmuj bez konsultacji suplementów potasu ani soli z potasem.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem, zrób badanie potasu, jeśli lekarz je zleci, i nie przyjmuj bez konsultacji suplementów potasu ani soli z potasem.
Zastrzyki przeciwzakrzepowe i lek na nadciśnienie mogą razem podnosić poziom potasu we krwi. Zbyt dużo potasu może osłabiać mięśnie i zaburzać pracę serca. Ryzyko jest większe, gdy masz chore nerki, cukrzycę albo jesteś w starszym wieku. Leki można stosować razem, ale lekarz powinien kontrolować potas w badaniach krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub drętwienie mięśni
- mrowienie rąk lub nóg
- kołatanie albo nierówne bicie serca
- nudności i ogólne osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem kontroli stężenia potasu w surowicy przed rozpoczęciem podawania enoksaparyny i w trakcie leczenia. ChPL enoksaparyny dopuszcza jednoczesne podawanie leków zwiększających stężenie potasu tylko przy ścisłym monitorowaniu parametrów klinicznych i laboratoryjnych.[1] Należy unikać dodatkowych źródeł potasu, takich jak suplementy potasu i substytuty soli zawierające potas, oraz kontrolować czynność nerek u pacjentów z grup ryzyka.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko hiperkaliemii, która może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Ryzyko rośnie u osób z zaburzoną czynnością nerek, z cukrzycą, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków podwyższających stężenie potasu. ChPL telmisartanu wymienia heparynę wśród leków, z którymi rośnie ryzyko hiperkaliemii.[2]
Mechanizm
Oba leki zwiększają stężenie potasu w surowicy, a ich działanie się sumuje. Enoksaparyna, podobnie jak inne heparyny, hamuje wytwarzanie aldosteronu w nadnerczach. Telmisartan blokuje receptor angiotensyny II i zmniejsza wydzielanie aldosteronu zależne od angiotensyny. Oba mechanizmy ograniczają wydalanie potasu przez nerki.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie kreatyniny i eGFR
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
Kiedy ocena się zmienia
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii, dlatego potas należy kontrolować częściej. |
| Leczenie dłuższe niż kilka dniczas leczenia · enoksaparyna | ryzyko rośnie | Hamowanie syntezy aldosteronu przez heparyny narasta w czasie, dlatego ryzyko hiperkaliemii zwiększa się przy dłuższym podawaniu enoksaparyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inhixa 2000 j.m. (20 mg), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inhixa-100377581/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
Niekorzystna interakcjaFentanyl+ TelmisartanPołączenie można stosować, ale należy kontrolować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza na początku leczenia fentanylem i przy zwiększaniu jego dawki.Wstawaj powoli, po przyjęciu leku przeciwbólowego posiedź chwilę, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli często kręci ci się w głowie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstawaj powoli, po przyjęciu leku przeciwbólowego posiedź chwilę, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli często kręci ci się w głowie.
Oba leki mogą obniżać ciśnienie krwi, a razem robią to silniej. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie albo zasłabnięcie, szczególnie przy szybkim wstawaniu. Ryzyko jest większe u osób starszych i po zwiększeniu dawki leku przeciwbólowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- ciemnienie przed oczami
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagłe osłabienie
- upadek
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy kontrolować ciśnienie tętnicze, zwłaszcza na początku leczenia fentanylem i przy zwiększaniu jego dawki. ChPL telmisartanu ostrzega, że leki narkotyczne mogą spotęgować niedociśnienie ortostatyczne.[1] Pacjenta należy poinformować o powolnym wstawaniu i o tym, by po dawce fentanylu na ból przebijający przez pewien czas pozostał w pozycji siedzącej lub leżącej. W razie objawowego niedociśnienia warto rozważyć zmniejszenie dawki leku przeciwnadciśnieniowego w porozumieniu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilone niedociśnienie, szczególnie ortostatyczne, z zawrotami głowy, osłabieniem i ryzykiem omdleń oraz upadków. Ryzyko jest największe po przyjęciu dawki fentanylu na ból przebijający, przy zwiększaniu jego dawki oraz u osób starszych, odwodnionych lub przyjmujących też diuretyki.
Mechanizm
Oba leki obniżają ciśnienie tętnicze różnymi drogami, więc ich działania się sumują. Telmisartan blokuje receptor AT1 i rozszerza naczynia, a fentanyl jako opioid może powodować niedociśnienie, zwłaszcza ortostatyczne, i bradykardię. ChPL telmisartanu podaje, że niedociśnienie ortostatyczne może być spotęgowane przez leki narkotyczne.[1] ChPL fentanylu nie wymienia telmisartanu ani leków przeciwnadciśnieniowych wśród interakcji.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ fentanyl jest metabolizowany przez CYP3A4, a telmisartan nie hamuje ani nie indukuje tego enzymu w istotnym stopniu.
Metabolizm i transportery
- Fentanyl: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji siedzącej i stojącej
- tętno
- objawy niedociśnienia ortostatycznego – zawroty głowy, zasłabnięcia
- upadki u osób starszych
- stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków z urazami, wskazana częstsza kontrola ciśnienia w pozycji stojącej. |
| Fentanyl włączany lub zwiększany u pacjenta leczonego telmisartanemkolejność włączenia · fentanyl | inne zalecenie | Największe ryzyko nasilonego spadku ciśnienia występuje na początku leczenia fentanylem i po zwiększeniu jego dawki, wtedy wskazana ścisła kontrola ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Micardis 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/micardis-100089215/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent 67 mcg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vellofent. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vellofent-100301260/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ IbuprofenPołączenie jest dopuszczalne, ale ibuprofen należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej.Jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go po jedzeniu, w najmniejszej dawce i tylko przez kilka dni, a gdy potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli musisz wziąć ibuprofen, przyjmuj go po jedzeniu, w najmniejszej dawce i tylko przez kilka dni, a gdy potrzebujesz go dłużej, zapytaj lekarza lub farmaceutę o osłonę żołądka albo inny lek przeciwbólowy.
Hydrokortyzon i ibuprofen mogą razem podrażniać żołądek bardziej niż każdy z nich osobno. Zwiększa to ryzyko wrzodu lub krwawienia z żołądka, które czasem długo nie daje wyraźnych objawów. Krótkie przyjęcie ibuprofenu zwykle jest bezpieczne, ale przy dłuższym stosowaniu ryzyko rośnie. Na ból lub gorączkę lepiej sprawdzi się paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha w okolicy żołądka
- nagłe osłabienie, bladość, zawroty głowy
- obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne, ale ibuprofen należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej. ChPL ibuprofenu zaleca ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z kortykosteroidami[1]. Do doraźnego leczenia bólu lub gorączki lepszym wyborem jest paracetamol. Jeśli NLPZ jest potrzebny dłużej albo pacjent ma dodatkowe czynniki ryzyka (podeszły wiek, wrzód w wywiadzie, leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, SSRI), należy rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej. U pacjenta z niewydolnością kory nadnerczy przyjmującego hydrokortyzon substytucyjnie obniżenie gorączki ibuprofenem nie zwalnia z zasad zwiększania dawki hydrokortyzonu w czasie infekcji.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest większe ryzyko choroby wrzodowej, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, które może przebiegać skąpoobjawowo. Przy dłuższym stosowaniu możliwe jest także nasilenie obrzęków i wzrost ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania obu leków, z wiekiem pacjenta oraz przy przebytej chorobie wrzodowej.
Mechanizm
Hydrokortyzon i ibuprofen sumują swoje niekorzystne działanie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. ChPL ibuprofenu wymienia kortykosteroidy wśród leków, z którymi ibuprofen należy stosować ostrożnie ze względu na zwiększone ryzyko owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego[1]. Ibuprofen hamuje cyklooksygenazę i zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn chroniących śluzówkę, a glikokortykosteroid dodatkowo upośledza procesy gojenia nabłonka. Oba leki mogą też sprzyjać zatrzymywaniu sodu i wody. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4[2], a ibuprofen nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- hemoglobina przy dłuższym leczeniu skojarzonym
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · hydrokortyzon | interakcja nie dotyczy | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych wskazaniach nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla ryzyka uszkodzenia przewodu pokarmowego. |
| Dawka substytucyjna w niewydolności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy dawkach substytucyjnych hydrokortyzonu ryzyko jest mniejsze niż przy dawkach przeciwzapalnych, ale ostrożność przy dłuższym stosowaniu NLPZ pozostaje zasadna. Obniżenie gorączki ibuprofenem nie zwalnia z zasad zwiększania dawki hydrokortyzonu w czasie choroby. |
| Stosowanie doraźne, kilka dniczas leczenia · ibuprofen | ryzyko maleje | Krótkotrwałe, doraźne stosowanie ibuprofenu w małej dawce wiąże się z mniejszym ryzykiem powikłań z przewodu pokarmowego niż leczenie przewlekłe. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego przy łączeniu NLPZ z glikokortykosteroidem jest większe i należy rozważyć paracetamol lub osłonę inhibitorem pompy protonowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.