Interakcje / Hydrokortyzon / Hydrokortyzon i tukatynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale pacjenta przyjmującego hydrokortyzon ogólnoustrojowo należy ściśle kontrolować i liczyć się z koniecznością zmniejszenia dawki hydrokortyzonu w trakcie leczenia tukatynibem.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie hydrokortyzonem, że bierzesz tukatynib, i daj mu znać, gdy zaczynasz albo kończysz ten lek, bo może być potrzebna zmiana dawki hydrokortyzonu.
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ TukatynibPołączenie można stosować, ale pacjenta przyjmującego hydrokortyzon ogólnoustrojowo należy ściśle kontrolować i liczyć się z koniecznością zmniejszenia dawki hydrokortyzonu w trakcie leczenia tukatynibem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie hydrokortyzonem, że bierzesz tukatynib, i daj mu znać, gdy zaczynasz albo kończysz ten lek, bo może być potrzebna zmiana dawki hydrokortyzonu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie hydrokortyzonem, że bierzesz tukatynib, i daj mu znać, gdy zaczynasz albo kończysz ten lek, bo może być potrzebna zmiana dawki hydrokortyzonu.
Tukatynib może spowalniać rozkładanie hydrokortyzonu w organizmie, więc hydrokortyzonu we krwi może być więcej niż zwykle. Może to nasilać jego działania uboczne, na przykład wzrost cukru i ciśnienia, obrzęki czy przybieranie na wadze. Gdy skończysz brać tukatynib, hydrokortyzonu we krwi znowu będzie mniej i jego dotychczasowa dawka może okazać się za mała.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub twarzy
- szybki przyrost masy ciała
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- bóle głowy przy podwyższonym ciśnieniu
- silne osłabienie, zawroty głowy, nudności lub wymioty po odstawieniu tukatynibu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale pacjenta przyjmującego hydrokortyzon ogólnoustrojowo należy ściśle kontrolować i liczyć się z koniecznością zmniejszenia dawki hydrokortyzonu w trakcie leczenia tukatynibem.[1] Przy odstawieniu tukatynibu trzeba ponownie ocenić dawkę hydrokortyzonu i rozważyć jej zwiększenie do wcześniejszej, aby nie dopuścić do niedoboru kortyzolu.[1] Przy substratach CYP3A dawkę substratu dostosowuje się zgodnie z jego własnymi zaleceniami.[2]
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie hydrokortyzonu może nasilać działania glikokortykosteroidowe, takie jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, przyrost masy ciała i objawy cushingoidalne. Ponieważ tukatynib inaktywuje CYP3A nieodwracalnie, efekt utrzymuje się kilka dni po jego odstawieniu, a po jego ustąpieniu stężenie hydrokortyzonu spada, co u pacjentów z niedoczynnością nadnerczy grozi niedostatecznym zastąpieniem i przełomem nadnerczowym.[1]
Mechanizm
Tukatynib jest silnym, opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4.[2][1] Zahamowanie CYP3A przez tukatynib zwiększyło AUC midazolamu 5,7-krotnie i można oczekiwać wzrostu ekspozycji na hydrokortyzon, choć hydrokortyzonu nie badano bezpośrednio.[2] Inhibitory CYP3A4 mogą prowadzić do niepożądanych zmian stężenia hydrokortyzonu w surowicy.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- objawy cushingoidalne w trakcie leczenia tukatynibem
- objawy niedoczynności nadnerczy po odstawieniu tukatynibu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych dawkach daje znikomą ekspozycję ogólnoustrojową, więc zahamowanie CYP3A przez tukatynib nie ma znaczenia klinicznego. |
| Odstawienie tukatynibukolejność włączenia · tukatynib | inne zalecenie | Po odstawieniu tukatynibu aktywność CYP3A stopniowo wraca, stężenie hydrokortyzonu spada i u pacjentów z niedoczynnością nadnerczy rośnie ryzyko przełomu nadnerczowego, dlatego dawkę hydrokortyzonu należy ponownie ocenić. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, rób to z posiłkiem i nigdy nie pomijaj dawki leku.
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, które powodują również leki z tej grupy. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon, bo organizm nie wytwarza dość własnego kortyzolu, alkohol może dodatkowo obniżać poziom cukru we krwi. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą też utrudnić przyjęcie leku. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha, zgaga lub czarne stolce
- drżenie rąk, pocenie się, nagły głód, splątanie (możliwe niedocukrzenie)
- wymioty lub biegunka uniemożliwiające przyjęcie leku
- silne osłabienie, zawroty głowy, senność (możliwy przełom nadnerczowy) – wezwij pomoc medyczną
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w czasie stosowania hydrokortyzonu, a przy leczeniu zastępczym niewydolności nadnerczy dopuszczaj co najwyżej okazjonalne, niewielkie ilości, zawsze razem z posiłkiem. Nie wolno pomijać dawki z powodu picia ani po wymiotach. W razie wymiotów, biegunki lub złego samopoczucia po alkoholu konieczne jest postępowanie jak przy chorobie przebiegającej z gorączką lub utratą płynów, zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Alkohol może nasilać podrażnienie żołądka, zgagę i ryzyko owrzodzeń z krwawieniem z przewodu pokarmowego. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy zwiększa ryzyko niedocukrzenia, zwłaszcza u dzieci i przy przyjmowaniu alkoholu na czczo. Wymioty lub odwodnienie po alkoholu mogą uniemożliwić przyjęcie dawki i sprzyjać przełomowi nadnerczowemu. Przy krótkotrwałym leczeniu małą dawką i okazjonalnym piciu ryzyko jest niewielkie.
Mechanizm
Alkohol i glikokortykosteroidy działają drażniąco na błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działanie na żołądek się sumuje. U osób z niedoborem kortyzolu (niewydolność nadnerczy) alkohol dodatkowo hamuje glukoneogenezę w wątrobie, a brak własnego kortyzolu osłabia obronę przed hipoglikemią. Alkohol sprzyja też odwodnieniu, wymiotom i zaburzeniom przyjmowania leku, a to są czynniki wyzwalające przełom nadnerczowy. Charakterystyka produktu Alkindi nie wspomina o alkoholu ani etanolu, a hydrokortyzon jest metabolizowany przez CYP3A4 i alkohol nie figuruje wśród wymienionych tam inhibitorów ani induktorów tego enzymu.[1]
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (ból w nadbrzuszu, zgaga, smoliste stolce)
- objawy niedocukrzenia
- objawy przełomu nadnerczowego (osłabienie, wymioty, spadek ciśnienia, senność)
- u dzieci i młodzieży ścisły nadzór opiekuna nad dostępem do alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 18 latpacjent | ryzyko rośnie | U dzieci i młodzieży z niewydolnością nadnerczy ryzyko hipoglikemii po alkoholu jest wyższe, a spożywanie alkoholu w tym wieku jest niewskazane niezależnie od leczenia. |
| Duże ilości lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu i picie na czczo zwiększają ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego, niedocukrzenia oraz wymiotów, które mogą zaburzyć przyjmowanie leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTukatyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Alkohol nie zmienia działania tego leku w znany sposób. Lek może jednak obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej ci nie zaszkodzi, ale regularne lub obfite picie nie jest dobrym pomysłem w trakcie leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długo trwająca biegunka
- silne pragnienie, zawroty głowy lub mało moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i unikanie go w okresie biegunki oraz przy zwiększonych wynikach prób wątrobowych. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach warto poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wpływać na interpretację wyników badań wątrobowych.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo tukatynibu. Regularne lub obfite picie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz nasilać biegunkę i odwodnienie, co może utrudnić prowadzenie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej tukatynibu z etanolem. Tukatynib jest głównie metabolizowany przez CYP2C8, a w mniejszym stopniu przez CYP3A, i jest substratem P-gp[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać istotnej zmiany stężenia tukatynibu. Teoretyczne znaczenie ma sumowanie się działań niepożądanych. Tukatynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, a alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, dodatkowo obciąża wątrobę. Alkohol może też nasilać biegunkę, która jest bardzo częstym działaniem niepożądanym leczenia skojarzonego z tukatynibem. Charakterystyka produktu tukatynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Poli(alkohol winylowy) wymieniony w składzie otoczki tabletki nie jest etanolem[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub obfite spożycie etanolu zwiększa teoretyczne ryzyko addycji hepatotoksyczności i odwodnienia przy biegunce, dlatego należy go unikać i poinformować lekarza prowadzącego. |
| Okres biegunki lub zwiększonych wyników prób wątrobowychczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W czasie biegunki lub przy zwiększonej aktywności aminotransferaz albo stężeniu bilirubiny należy zalecić całkowite unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Inne interakcje tych leków 327
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ TukatynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład cyzaprydu w organizmie. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z bólem w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.[1] Cyzaprydu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1][2] Tukatynibu należy unikać z substratami CYP3A, gdy minimalne zmiany ich stężenia mogą prowadzić do ciężkich lub zagrażających życiu toksyczności.[2] Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz lek niemetabolizowany przez CYP3A4 i nie wydłużający istotnie QT, a zmianę uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, w tym typu torsade de pointes, oraz migotaniem komór.[1]
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A, a cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie.[2][1] Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2] Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy i ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli chory przyjął oba leki
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Połączenie przeciwwskazaneHydrokortyzon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuPrzed szczepieniem ustal dawkę i wskazanie hydrokortyzonu.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, w jakiej dawce i z jakiego powodu przyjmujesz hydrokortyzon.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, w jakiej dawce i z jakiego powodu przyjmujesz hydrokortyzon.
Hydrokortyzon w dużych dawkach osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach może być wtedy niebezpieczna albo słabiej działać. Jeśli przyjmujesz hydrokortyzon tylko w małej dawce, która zastępuje brakujący hormon nadnerczy, zwykle możesz się zaszczepić. Szczepionka w zastrzyku jest bezpieczna także przy większych dawkach hydrokortyzonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po szczepieniu
- uporczywa biegunka lub wymioty
- silne osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed szczepieniem ustal dawkę i wskazanie hydrokortyzonu. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych.[1] U takich pacjentów wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań albo odłóż szczepienie żywą szczepionką do czasu zakończenia leczenia dużymi dawkami, zgodnie z decyzją lekarza. Hydrokortyzon w dawkach substytucyjnych nie jest przeszkodą do szczepienia, ale pacjenta z niedoczynnością kory nadnerczy przypomnij o zasadach zwiększania dawki w razie gorączki lub wymiotów po szczepieniu.
Skutek kliniczny
Przy dawkach immunosupresyjnych możliwa jest słabsza ochrona po szczepieniu oraz teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym po podaniu szczepionki żywej. Przy dawkach substytucyjnych nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku. U osób z niedoczynnością kory nadnerczy gorączka po szczepieniu może zwiększać zapotrzebowanie na hydrokortyzon.
Mechanizm
Hydrokortyzon w dawkach przekraczających zapotrzebowanie fizjologiczne hamuje odporność komórkową i humoralną. Może to osłabić odpowiedź immunologiczną na szczepienie, a w przypadku żywej doustnej szczepionki teoretycznie sprzyjać namnażaniu atenuowanego szczepu Salmonella typhi Ty21a. Dawki substytucyjne stosowane w niedoczynności kory nadnerczy jedynie zastępują brakujący kortyzol i nie działają immunosupresyjnie.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- dawka i wskazanie hydrokortyzonu przed szczepieniem
- gorączka, wymioty i biegunka po szczepieniu
- objawy niewydolności kory nadnerczy u pacjentów leczonych substytucyjnie
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu polisacharydowa Viszczepionka durowa inaktywowana pełnokomórkowa
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjna (większa niż substytucyjna)dawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Przy dawkach immunosupresyjnych hydrokortyzonu żywa doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu jest przeciwwskazana. Wybierz szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań. |
| Po zakończeniu leczenia dużymi dawkamiodstep · hydrokortyzon | inne zalecenie | Po odstawieniu immunosupresyjnych dawek hydrokortyzonu szczepienie żywą szczepionką można rozważyć dopiero po powrocie odporności, a termin ustala lekarz. |
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, a przy dużych dawkach hydrokortyzonu jedynie odpowiedź immunologiczna może być słabsza. |
| Na skórę lub miejscowodroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo nie osiąga działania immunosupresyjnego ogólnoustrojowo i nie wpływa na szczepienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Połączenie przeciwwskazaneHydrokortyzon+ Szczepionka przeciw cholerzePrzed szczepieniem ustal wskazanie i dawkę hydrokortyzonu.Przyjmij hydrokortyzon co najmniej godzinę przed szczepionką albo godzinę po niej, nie pomijaj żadnej dawki i powiedz lekarzowi, ile hydrokortyzonu bierzesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmij hydrokortyzon co najmniej godzinę przed szczepionką albo godzinę po niej, nie pomijaj żadnej dawki i powiedz lekarzowi, ile hydrokortyzonu bierzesz.
Hydrokortyzon przyjmowany jako uzupełnienie brakującego hormonu nie przeszkadza w szczepieniu przeciw cholerze. Szczepionkę pijesz, więc między nią a hydrokortyzonem trzeba zrobić przerwę, żeby szczepionka dobrze zadziałała. Jeśli bierzesz duże dawki hydrokortyzonu, które osłabiają odporność, niektórych szczepionek przeciw cholerze nie wolno ci przyjąć i lekarz dobierze inną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie, zawroty głowy lub omdlenie
- uporczywe wymioty lub biegunka po szczepieniu
- wysoka gorączka po szczepieniu
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed szczepieniem ustal wskazanie i dawkę hydrokortyzonu. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym terapię immunosupresyjną[1], co obejmuje glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych – u tych pacjentów wybierz szczepionkę inaktywowaną lub odrocz szczepienie. Dawki zastępcze w niewydolności kory nadnerczy nie stanowią przeciwwskazania do szczepienia. Po szczepionce inaktywowanej doustny hydrokortyzon przyjmij co najmniej 1 godzinę przed szczepieniem albo co najmniej 1 godzinę po nim, przy czym w tym czasie pacjent nie je i nie pije[2]. Nie pomijaj ani nie opóźniaj dawki hydrokortyzonu ponad konieczny odstęp, bo grozi to przełomem nadnerczowym. Przypomnij zasady zwiększania dawki w razie gorączki, wymiotów lub biegunki.
Skutek kliniczny
Przy dawkach immunosupresyjnych hydrokortyzonu żywa szczepionka przeciw cholerze może wywołać zakażenie szczepem szczepionkowym, a odpowiedź na szczepienie może być słabsza. Przy dawkach zastępczych głównym problemem praktycznym jest zachowanie odstępu między doustnym hydrokortyzonem a szczepionką inaktywowaną. Dodatkowo biegunka lub gorączka po szczepieniu mogą u chorego z niewydolnością nadnerczy zwiększyć zapotrzebowanie na hydrokortyzon.
Mechanizm
Glikokortykosteroidy w dawkach przekraczających zastępcze działają immunosupresyjnie, co zwiększa ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym po żywej, atenuowanej szczepionce przeciw cholerze i może osłabiać odpowiedź immunologiczną na każdą szczepionkę. Hydrokortyzon w dawkach zastępczych, stosowany w niewydolności kory nadnerczy, odtwarza fizjologiczne stężenie kortyzolu i nie powinien istotnie hamować odporności. Inaktywowana szczepionka doustna jest wrażliwa na kwas żołądkowy, a jednoczesne przyjęcie innych leków doustnych może osłabiać jej działanie, dlatego wymagany jest odstęp czasowy[2].
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- dawka i wskazanie hydrokortyzonu przed kwalifikacją do szczepienia żywą szczepionką
- zachowanie odstępu 1 godziny między doustnym hydrokortyzonem a szczepionką inaktywowaną
- objawy niewydolności nadnerczy przy biegunce, wymiotach lub gorączce po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (u pacjentów otrzymujących immunosupresyjne dawki hydrokortyzonu)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka immunosupresyjnadawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Glikokortykosteroidy w dawkach immunosupresyjnych wykluczają podanie żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze. Wybierz szczepionkę inaktywowaną albo odrocz szczepienie. |
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie jest przeciwwskazana przy żadnej dawce hydrokortyzonu, ale wymaga 1 godziny odstępu od innych leków doustnych przed podaniem i po nim. Przy dawkach immunosupresyjnych odpowiedź może być słabsza. |
| Miejscowa (skóra, odbyt)droga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na niewielkie powierzchnie nie wymaga odstępu od szczepionki doustnej i nie działa immunosupresyjnie ogólnoustrojowo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ TukatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.
Estradiol to hormon, którego nie stosuje się u osób chorujących na raka piersi, a tukatynib jest lekiem na ten nowotwór. Estrogen może pobudzać wzrost guza i osłabiać działanie leczenia. Tukatynib może też zwiększać ilość estradiolu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane, na przykład ryzyko zakrzepów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- krwawienie z dróg rodnych
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.[1][2] Objawy niedoboru estrogenów, takie jak uderzenia gorąca czy suchość pochwy, leczy się metodami niehormonalnymi w porozumieniu z onkologiem prowadzącym. Jeśli pacjentka już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia estradiolu.
Skutek kliniczny
Estradiolu nie stosuje się u osób z rakiem piersi rozpoznanym obecnie lub w przeszłości.[3][1][2] Tukatynib jest stosowany w leczeniu raka piersi HER2-dodatniego, więc praktycznie każda osoba go przyjmująca ma przeciwwskazanie do estradiolu. Połączenie grozi pobudzeniem wzrostu nowotworu i osłabieniem efektu leczenia przeciwnowotworowego. Zahamowanie metabolizmu estradiolu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.
Mechanizm
Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu 5,7-krotnie.[4] Estradiol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, dlatego jego ekspozycja ogólnoustrojowa podczas leczenia tukatynibem może wzrosnąć. Niezależnie od farmakokinetyki estrogeny mogą pobudzać wzrost raka piersi z ekspresją receptorów estrogenowych, czyli choroby, w której stosuje się tukatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina)
- objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- krwawienia z dróg rodnych
Bezpieczniejsze alternatywy
gabapentynafezolinetantniehormonalne preparaty nawilżające dopochwowe (np. z kwasem hialuronowym)
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · estradiol | inne zalecenie | Przy estradiolu dopochwowym w małej dawce wpływ tukatynibu na stężenie estradiolu jest klinicznie mało istotny, ale przeciwwskazanie związane z rakiem piersi pozostaje w mocy. Ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący przy ciężkich objawach atrofii pochwy niereagujących na leczenie niehormonalne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Inhibitory kinazy HER2 (np. tukatynib) klasaJednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią.Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Niektóre leki moczopędne zatrzymujące potas, takie jak eplerenon i finerenon, nie powinny być przyjmowane razem z tukatynibem, lekiem stosowanym w raku piersi. Tukatynib spowalnia usuwanie tych leków z organizmu, przez co we krwi może zgromadzić się za dużo potasu, a to jest groźne dla serca. Spironolakton oraz leki przeciwnowotworowe lapatynib i neratynib działają tak słabiej lub wcale, ale każdy z tych leków przeciwnowotworowych może wywołać biegunkę i odwodnienie, które też podnoszą potas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo ust
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- wyraźnie wolne tętno, zawroty głowy, uczucie omdlenia
- silna biegunka, duże pragnienie, oddawanie małej ilości moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią. Eplerenonu i finerenonu nie łączy się z tukatynibem. Na czas leczenia tukatynibem odstaw eplerenon lub finerenon, a jeśli antagonista aldosteronu jest niezbędny, rozważ spironolakton z kontrolą potasu i kreatyniny. Ponownie włączaj eplerenon lub finerenon dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem, gdy jego działanie hamujące ustąpi. Przy połączeniu eplerenonu lub finerenonu z lapatynibem stosuj najniższą skuteczną dawkę antagonisty aldosteronu i kontroluj potas. Przy każdym inhibitorze kinazy HER2 zapobiegaj odwodnieniu z powodu biegunki i kontroluj potas oraz czynność nerek, gdy biegunka jest nasilona.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ciężka hiperkaliemia z zaburzeniami rytmu serca, bradykardią, a nawet zatrzymaniem krążenia. Może jej towarzyszyć hipotonia i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu z powodu biegunki, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub suplementów potasu.
Mechanizm
Tukatynib silnie hamuje CYP3A4, a eplerenon i finerenon są eliminowane prawie wyłącznie przez ten enzym. Hamowanie CYP3A4 wielokrotnie zwiększa ich stężenie we krwi i nasila blokowanie receptora mineralokortykoidowego, co prowadzi do zatrzymywania potasu przez nerki. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo dotyczy tylko antagonistów aldosteronu zależnych od CYP3A4 w połączeniu z silnym inhibitorem tego enzymu. Spironolakton i kanrenon nie są istotnie metabolizowane przez CYP3A4, lapatynib hamuje go słabo, a neratynib nie hamuje go w stopniu klinicznie istotnym. Dla całej klasy wspólne jest tylko ryzyko, że biegunka wywoływana przez inhibitory kinazy HER2 prowadzi do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, co utrudnia wydalanie potasu u chorego leczonego antagonistą aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
- kreatynina i eGFR
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- ciśnienie tętnicze
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonym eGFR wydalanie potasu jest ograniczone, więc ryzyko hiperkaliemii rośnie także przy połączeniach uznanych za wyjątki, na przykład spironolaktonu z dowolnym inhibitorem kinazy HER2 lub eplerenonu z lapatynibem. Kontroluj potas częściej. |
| Kilka dni po odstawieniu tukatynibuodstep · inhibitory kinazy HER2 | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez tukatynib ustępuje stopniowo, dlatego eplerenon lub finerenon włączaj ponownie dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem i skontroluj potas po ich włączeniu. |
| Nasilona biegunka w trakcie leczenia inhibitorem HER2czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Odwodnienie z powodu biegunki może wywołać ostre uszkodzenie nerek i hiperkaliemię u chorego leczonego dowolnym antagonistą aldosteronu. Rozważ czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i oznacz potas oraz kreatyninę. |
Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ TukatynibNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Lek przeciwnowotworowy tukatynib może spowalniać rozkład sterydu z inhalatora w organizmie. Wtedy więcej sterydu przedostaje się do krwi i może działać na cały organizm, a nie tylko na płuca. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że jest potrzebne, i pod jego kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- puchnięcie twarzy lub nóg
- szybki przyrost masy ciała
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- duże osłabienie, zawroty głowy
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu i rozważyć wziewny kortykosteroid w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4.
Skutek kliniczny
Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywny metabolit cyklezonidu może nasilać ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak objawy hiperkortycyzmu, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia czy osłabienie kości. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach i długim stosowaniu.
Mechanizm
Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, więc może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu cyklezonidu M1, który jest przekształcany głównie przez CYP3A4.[2][1] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał stężenie metabolitu M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia samego cyklezonidu.[1] Tukatynib zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklezonid: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- objawy hiperkortycyzmu (przyrost masy ciała, twarz księżycowata, obrzęki)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności nadnerczy przy odstawianiu lub zmianie leczenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka wziewnego kortykosteroidudawka · cyklezonid | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach cyklezonidu zwiększenie ekspozycji na metabolit M1 ma większe znaczenie kliniczne, dlatego warto dążyć do najmniejszej skutecznej dawki. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · cyklezonid | ryzyko rośnie | Ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów narastają z czasem, dlatego długotrwałe łączenie wymaga okresowej kontroli. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ AmisulprydPołączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale zapytaj lekarza o regularne badanie poziomu potasu we krwi i ewentualnie EKG.
Hydrokortyzon może obniżać poziom potasu we krwi. Zbyt mało potasu sprawia, że amisulpryd łatwiej zaburza rytm serca. Ryzyko jest większe przy wyższych dawkach hydrokortyzonu i przy lekach moczopędnych lub przeczyszczających.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z glikokortykosteroidami nie zaleca się, a jeśli jest konieczne, hipokaliemię należy wyrównać przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.[1] Przed włączeniem i okresowo w trakcie skojarzenia należy oznaczać potas i magnez, a u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wykonać EKG z oceną QTc. Należy unikać dokładania kolejnych leków obniżających potas lub wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Przy hipokaliemii rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego.[1] Ryzyko jest największe przy wyższych dawkach glikokortykosteroidu, współistniejących innych przyczynach utraty potasu, bradykardii albo przy innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Glikokortykosteroidy mogą obniżać stężenie potasu we krwi, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanych przez amisulpryd.[1] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zmienia stężenia żadnego z leków.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną QTc
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Hydrokortyzon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie powoduje istotnej hipokaliemii, więc interakcja traci znaczenie kliniczne. |
| Dawka substytucyjna w niedoczynności kory nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy leczeniu substytucyjnym dawkami fizjologicznymi ryzyko hipokaliemii jest małe, ale kontrola potasu nadal jest wskazana, zwłaszcza przy innych czynnikach ryzyka. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaHydrokortyzon+ Lukrecja (lek)Korzenia lukrecji nie należy stosować razem z kortykosteroidami.Nie stosuj lukrecji w żadnej postaci w trakcie leczenia hydrokortyzonem, a jeśli jesz ją regularnie, nie zmieniaj tego nagle i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj lukrecji w żadnej postaci w trakcie leczenia hydrokortyzonem, a jeśli jesz ją regularnie, nie zmieniaj tego nagle i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Lukrecja może wzmacniać działanie hydrokortyzonu. Przez to w organizmie może zatrzymywać się woda i sól, a ubywać potasu. Może to podnieść ciśnienie krwi, wywołać obrzęki i osłabienie mięśni. Dotyczy to herbatek i syropów z lukrecją, a także dużych ilości cukierków lukrecjowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie krwi
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Korzenia lukrecji nie należy stosować razem z kortykosteroidami[1]. Pacjentowi przyjmującemu hydrokortyzon zaleć rezygnację z preparatów i naparów z lukrecji oraz z dużych ilości słodyczy lukrecjowych. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, ściśle kontroluj pacjenta i rozważ korektę dawki hydrokortyzonu[2]. Przy zmianie nawyku spożywania lukrecji u pacjenta z niewydolnością nadnerczy oceń, czy dawka hydrokortyzonu jest nadal właściwa.
Skutek kliniczny
Nasilenie działania glikokortykosteroidowego i mineralokortykoidowego hydrokortyzonu z obrazem rzekomego hiperaldosteronizmu – wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęki, przyrost masy ciała, hipokaliemia z osłabieniem mięśni i ryzykiem zaburzeń rytmu serca. U pacjentów z niewydolnością nadnerczy nagłe odstawienie regularnie spożywanej lukrecji może zmniejszyć ekspozycję na hydrokortyzon i zwiększyć ryzyko niedoboru kortyzolu.
Mechanizm
Kwas glicyryzynowy i jego metabolit kwas glicyretynowy hamują 11β-dehydrogenazę hydroksysteroidową typu 2, która w nerkach przekształca kortyzol w nieaktywny kortyzon. Hamowanie tego enzymu wydłuża działanie hydrokortyzonu i pozwala mu silniej pobudzać receptor mineralokortykoidowy. Lukrecja jest też wymieniana wśród substancji hamujących metabolizm hydrokortyzonu, co może wymagać zmniejszenia jego dawki[2]. Dodatkowo oba środki niezależnie powodują zatrzymanie sodu i wody oraz utratę potasu, więc ich działania niepożądane się sumują.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy nadmiaru lub niedoboru glikokortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Ryzyko rzekomego hiperaldosteronizmu i nasilenia działania hydrokortyzonu rośnie przy regularnym, długotrwałym przyjmowaniu lukrecji i większych ilościach glicyryzyny. |
| Miejscowo na skórędroga podania · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy stosowaniu hydrokortyzonu na niewielkie powierzchnie skóry ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała i istotna interakcja jest mało prawdopodobna, choć lukrecja nadal może sama powodować hipokaliemię i wzrost ciśnienia. |
| Odstawienie lukrecji u pacjenta z niewydolnością nadnerczykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Nagłe odstawienie regularnie spożywanej lukrecji może zmniejszyć działanie hydrokortyzonu i ujawnić objawy niedoboru kortyzolu – oceń potrzebę korekty dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi 0,5 mg, granulat w kapsułce do otwierania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.