Interakcje / Ibuprofen / Ibuprofen i torasemid
Ibuprofen i torasemid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać regularnego stosowania ibuprofenu u pacjenta leczonego torasemidem, zwłaszcza w niewydolności serca, a przy potrzebie leczenia przeciwbólowego lub przeciwgorączkowego warto rozważyć paracetamol.
Zanim weźmiesz ibuprofen na ból lub gorączkę, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy lepszy nie będzie dla ciebie paracetamol, a jeśli już go stosujesz, przyjmuj go jak najkrócej.
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ TorasemidNależy unikać regularnego stosowania ibuprofenu u pacjenta leczonego torasemidem, zwłaszcza w niewydolności serca, a przy potrzebie leczenia przeciwbólowego lub przeciwgorączkowego warto rozważyć paracetamol.Zanim weźmiesz ibuprofen na ból lub gorączkę, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy lepszy nie będzie dla ciebie paracetamol, a jeśli już go stosujesz, przyjmuj go jak najkrócej.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Zanim weźmiesz ibuprofen na ból lub gorączkę, zapytaj farmaceutę lub lekarza, czy lepszy nie będzie dla ciebie paracetamol, a jeśli już go stosujesz, przyjmuj go jak najkrócej.
Ibuprofen może osłabiać działanie torasemidu, czyli leku moczopędnego, przez co w organizmie zatrzymuje się więcej wody, a ciśnienie może wzrosnąć. Jeśli chorujesz na serce, może to nasilić duszność i obrzęki. Te dwa leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza u osób starszych i gdy organizm jest odwodniony.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagły przyrost masy ciała
- obrzęki nóg lub kostek
- nasilona duszność lub męczliwość
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Należy unikać regularnego stosowania ibuprofenu u pacjenta leczonego torasemidem, zwłaszcza w niewydolności serca, a przy potrzebie leczenia przeciwbólowego lub przeciwgorączkowego warto rozważyć paracetamol. Gdy ibuprofen jest konieczny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, zadbać o prawidłowe nawodnienie oraz rozważyć kontrolę czynności nerek po włączeniu skojarzenia i okresowo w jego trakcie[1]. Ibuprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności serca (NYHA IV), ciężkiej niewydolności nerek i w stanie ciężkiego odwodnienia[1]. Szczególna ostrożność dotyczy pacjentów przyjmujących dodatkowo inhibitor ACE lub antagonistę receptora angiotensyny II, u których skojarzenie z NLPZ może doprowadzić do ostrej niewydolności nerek[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest osłabienie działania moczopędnego i hipotensyjnego torasemidu z zatrzymaniem sodu i wody, co u chorych z niewydolnością serca może prowadzić do zaostrzenia choroby. Drugim skutkiem jest pogorszenie czynności nerek aż do ostrej niewydolności nerek, zwykle odwracalnej, szczególnie u osób w podeszłym wieku, odwodnionych lub przyjmujących jednocześnie inhibitor ACE albo antagonistę receptora angiotensyny II[1].
Mechanizm
Ibuprofen osłabia działanie torasemidu, ponieważ hamuje cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, które podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wydalanie sodu. ChPL torasemidu podaje, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie moczopędne i hipotensyjne torasemidu[2]. ChPL ibuprofenu podaje, że NLPZ mogą zmniejszać działanie diuretyków, a stosowanie diuretyków może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności[1]. Diuretyk pętlowy zmniejsza objętość wewnątrznaczyniową, przez co przepływ nerkowy staje się bardziej zależny od prostaglandyn, a ich zahamowanie przez ibuprofen sprzyja pogorszeniu czynności nerek.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR po włączeniu ibuprofenu i okresowo w trakcie
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- masa ciała i obrzęki
- ciśnienie tętnicze
- objętość oddawanego moczu
- objawy zaostrzenia niewydolności serca (duszność, męczliwość)
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy łączeniu NLPZ z diuretykiem jest większe i ChPL ibuprofenu zaleca w tej grupie szczególną ostrożność. |
| Zaburzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Zaburzona czynność nerek zwiększa ryzyko ostrej niewydolności nerek przy skojarzeniu NLPZ z diuretykiem. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężka niewydolność nerek jest przeciwwskazaniem do stosowania ibuprofenu. |
| Regularne dawki przeciwzapalnedawka · ibuprofen | ryzyko rośnie | Regularne stosowanie ibuprofenu w dawkach przeciwzapalnych silniej hamuje prostaglandyny nerkowe i bardziej osłabia działanie torasemidu niż pojedyncze dawki doraźne. |
| Pojedyncze dawki doraźneczas leczenia · ibuprofen | ryzyko maleje | Pojedyncze dawki ibuprofenu u pacjenta z prawidłową czynnością nerek i bez niewydolności serca niosą mniejsze ryzyko klinicznie istotnej interakcji. |
| Na skórędroga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko osłabienia działania torasemidu i pogorszenia czynności nerek jest znacznie mniejsze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaIbuprofena alkoholOsoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza.Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.ChPL: ostrożnośćopóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj ibuprofen po jedzeniu i nie pij alkoholu, gdy lek bierzesz kilka dni.
Ibuprofen i alkohol podrażniają żołądek, a razem zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia. Ryzyko rośnie u osób, które piją alkohol codziennie, zwłaszcza 3 porcje lub więcej, i przyjmują lek przez kilka dni. Jedna tabletka po kieliszku wina nie jest groźna. Lek należy przyjmować po jedzeniu i jak najkrócej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub fusowate
- silny ból w nadbrzuszu
- osłabienie i zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Osoba wypijająca 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie nie powinna przyjmować ibuprofenu bez porady lekarza. Pozostali pacjenci przyjmują lek po posiłku, w najmniejszej skutecznej dawce i najkrócej, jak to możliwe, a przy leczeniu trwającym kilka dni nie piją alkoholu. Przy dodatkowych czynnikach ryzyka (wiek powyżej 65 lat, przebyta choroba wrzodowa, leki przeciwzakrzepowe, glikokortykosteroidy) lepszym wyborem jest paracetamol. U osoby pijącej regularnie dawka paracetamolu nie powinna przekraczać 2 g na dobę.
Skutek kliniczny
Przy regularnym piciu alkoholu w trakcie leczenia ibuprofenem rośnie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego[1]. Ostrzeżenie amerykańskiej Agencji Żywności i Leków dla leków bez recepty dotyczy osób wypijających 3 lub więcej porcji alkoholu dziennie. Pojedyncza dawka leku po jednym napoju nie wymaga szczególnych środków ostrożności[1].
Mechanizm
Ibuprofen hamuje COX-1 w błonie śluzowej żołądka i zmniejsza syntezę ochronnych prostaglandyn, a w płytkach krwi przejściowo osłabia agregację. Etanol uszkadza barierę śluzówkową bezpośrednio i zwiększa wydzielanie kwasu. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bez istotnych zmian stężeń obu substancji.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- ból w nadbrzuszu
- czarne stolce
- wymioty z krwią
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| ilość alkoholu ≥ 3 porcje (30 g etanolu) dzienniepacjent | ryzyko rośnie | Od 3 porcji alkoholu dziennie ryzyko krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego przy NLPZ rośnie na tyle, że lek wymaga porady lekarza. |
| czas leczenia ≥ 3 dniibuprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia śluzówki zależy od czasu stosowania NLPZ, więc przy kilkudniowym leczeniu alkohol ma większe znaczenie. |
| Na skórę (żel)droga podania · ibuprofen | interakcja nie dotyczy | Po podaniu na skórę stężenie ibuprofenu we krwi jest małe i nie wpływa na śluzówkę żołądka. |
Źródła
- Kaufman DW, Kelly JP, Wiholm BE, Laszlo A, Sheehan JE, Koff RS, et al. The risk of acute major upper gastrointestinal bleeding among users of aspirin and ibuprofen at various levels of alcohol consumption. Am J Gastroenterol. 1999;94(11):3189-96. doi: 10.1111/j.1572-0241.1999.01517.x. PMID: 10566713.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Niekorzystna interakcjaTorasemida alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia.Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.ChPL: brak wzmiankiszybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.
Alkohol i lek moczopędny razem mogą mocno obniżyć ciśnienie krwi i odwodnić organizm. Można wtedy poczuć zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Alkohol może też pogłębiać niedobór potasu, co bywa groźne dla rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub mroczki przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- bardzo suche usta i mało moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia. Alkohol nie powinien być spożywany w okresie rozpoczynania leczenia lub zmiany dawki torasemidu. U chorych z niskim ciśnieniem lub zaburzeniami rytmu serca, które są w ChPL wymienione w przeciwwskazaniach[1], alkohol jest szczególnie niewskazany. U chorych z niewydolnością serca alkohol dodatkowo pogarsza rokowanie niezależnie od interakcji.
Skutek kliniczny
Spadek ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem i upadkami, zwłaszcza po wstaniu z pozycji siedzącej lub leżącej. Możliwe odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu) oraz kołatania serca lub zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie przy większych ilościach alkoholu, u osób starszych i przy odwodnieniu.
Mechanizm
Torasemid nasila działanie hipotensyjne innych równocześnie stosowanych leków[1], a alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie, więc oba efekty się sumują. Oba czynniki zwiększają utratę płynów, co sprzyja odwodnieniu, spadkowi objętości krwi i zawrotom głowy przy wstawaniu. Torasemid zwiększa wydalanie potasu, a przewlekłe picie alkoholu sprzyja niedoborom potasu i magnezu, które nasilają ryzyko zaburzeń rytmu serca. W ChPL niski poziom potasu i magnezu opisano jako czynnik zwiększający wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe[1]. Bezpośrednich badań interakcji torasemidu z alkoholem w dostarczonych źródłach nie ma, wniosek opiera się na znanych działaniach obu substancji.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i ortostatyczne spadki ciśnienia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- rytm serca przy kołataniach lub omdleniach
- masa ciała i bilans płynów u chorych z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub picie do upojeniailość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają rozszerzenie naczyń, utratę płynów i ryzyko zaburzeń elektrolitowych, więc ryzyko hipotonii i arytmii wyraźnie rośnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych słabsza regulacja ciśnienia i większa skłonność do odwodnienia zwiększają ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia i upadków. |
| Pierwsze dni leczenia lub po zmianie dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | W początkowym okresie leczenia lub po zwiększeniu dawki diureza i spadek ciśnienia są największe, więc alkohol w tym czasie warto wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Inne interakcje tych leków 55
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne+ Diuretyki pętlowe klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego. Ostrzeżenie o poziomie Major dotyczy w praktyce postaci podawanych ogólnie, a nie kropli i maści do oczu.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneCefuroksym+ TorasemidCharakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.
Torasemid to lek moczopędny, a cefuroksym to antybiotyk wydalany przez nerki. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony albo masz już chore nerki. W ulotce jednego z leków z torasemidem to połączenie jest wymienione jako przeciwwskazane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne osłabienie lub senność
- nudności i brak apetytu
- zawroty głowy lub omdlenia
- silne pragnienie i suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Charakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.[1] Jeżeli lekarz uzna, że oba leki są niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie oznaczać stężenie kreatyniny i elektrolitów, dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i rozważyć czasowe zmniejszenie dawki torasemidu. Wybór antybiotyku spoza grupy cefalosporyn zależy od rodzaju zakażenia i należy do lekarza.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych i z wcześniejszą niewydolnością nerek. Następstwem może być kumulacja cefuroksymu i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Torasemid może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn, zwłaszcza w dużych dawkach.[1] Diuretyk pętlowy powoduje utratę wody i elektrolitów, a odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego sprzyjają uszkodzeniu nerek przez lek nefrotoksyczny. Cefuroksym jest wydalany przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego, więc pogorszenie czynności nerek może prowadzić do jego kumulacji.[2]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie sodu i potasu w surowicy
- diureza i objawy odwodnienia
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Charakterystyka torasemidu wskazuje, że nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefuroksymu, który jest wydalany przez nerki. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
Połączenie przeciwwskazaneDiklofenak+ IbuprofenNie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas.Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj tylko jeden z tych leków, a jeśli ból nie mija, zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwbólowy z innej grupy.
Diklofenak i ibuprofen to leki z tej samej grupy – przeciwbólowe i przeciwzapalne. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie lepiej, za to bardziej podrażniają żołądek, zwiększają ryzyko wrzodów i krwawienia oraz mogą obciążać nerki i serce. Dlatego nie łącz ich ze sobą, także wtedy, gdy jeden z nich jest w tabletce na przeziębienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy łączyć diklofenaku z ibuprofenem – pacjent powinien stosować tylko jeden NLPZ w najmniejszej skutecznej dawce przez możliwie najkrótszy czas. Jeżeli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, zamiast dokładania drugiego NLPZ należy rozważyć lek przeciwbólowy spoza tej grupy, na przykład paracetamol, albo ponowną ocenę leczenia przez lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi trzeba odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu równolegle, i uwzględnić przedłużone działanie postaci o zmodyfikowanym uwalnianiu diklofenaku. Jeżeli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie przez dłuższy czas, należy ocenić objawy ze strony przewodu pokarmowego, ciśnienie tętnicze i czynność nerek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego, szczególnie u osób starszych i obciążonych chorobą wrzodową. ChPL ibuprofenu nakazuje unikać jednoczesnego stosowania dwóch lub więcej leków z grupy NLPZ, ponieważ może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych[1]. Inna charakterystyka ibuprofenu umieszcza jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wprost w przeciwwskazaniach ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych[2]. Sumowanie działania obu leków może też pogarszać czynność nerek, sprzyjać zatrzymaniu płynów i nasilać nadciśnienie tętnicze lub niewydolność serca.
Mechanizm
Diklofenak i ibuprofen należą do tej samej grupy NLPZ i oba hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Oba leki zmniejszają syntezę prostaglandyn, które chronią błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wpływają na czynność płytek krwi. Połączenie dwóch NLPZ nie daje istotnie silniejszego działania przeciwbólowego, a zwiększa obciążenie tych samych narządów. ChPL diklofenaku wymienia inne NLPZ wśród leków, których jednoczesne podawanie może zwiększać częstość działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty, ból w nadbrzuszu)
- ciśnienie tętnicze
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
- obrzęki i przyrost masy ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo na skórędroga podania · diklofenak | ryzyko maleje | Diklofenak stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postać doustna, więc ryzyko sumowania działań z ibuprofenem doustnym jest mniejsze, ale nie znika. Należy ograniczyć powierzchnię i czas stosowania żelu oraz unikać długotrwałego łączenia u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego oraz pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, dlatego dublowanie NLPZ jest u nich szczególnie niebezpieczne. |
| Zamiana diklofenaku na ibuprofenkolejność włączenia · diklofenak | inne zalecenie | Zamiana jednego NLPZ na drugi jest dopuszczalna pod warunkiem odstawienia poprzedniego leku, z uwzględnieniem przedłużonego działania postaci diklofenaku o zmodyfikowanym lub przedłużonym uwalnianiu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo 75 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diclac 75 Duo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diclac-75-duo-100109870/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneIbuprofen+ KetoprofenNie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo.Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.ChPL: przeciwwskazanenieznanyrozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie, a jeśli jeden lek nie wystarcza na ból, zapytaj farmaceutę lub lekarza o inne rozwiązanie.
Ibuprofen i ketoprofen to leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z tej samej grupy. Przyjmowane razem nie działają wyraźnie silniej, za to dużo bardziej obciążają żołądek i nerki. Zwiększają też ryzyko wrzodów i krwawienia z przewodu pokarmowego. Sprawdzaj skład leków na przeziębienie i ból, bo często zawierają ibuprofen.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silny lub nawracający ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie należy stosować ibuprofenu i ketoprofenu jednocześnie w postaciach działających ogólnoustrojowo. ChPL ibuprofenu wymienia jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ wśród przeciwwskazań[1]. Jeśli jeden NLPZ nie daje wystarczającej kontroli bólu, nie dodaje się drugiego, tylko rozważa lek przeciwbólowy z innej grupy albo zmianę leczenia u lekarza. Przy zamianie jednego NLPZ na drugi należy odstawić poprzedni lek, a nie przyjmować obu naprzemiennie.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzenia, krwawienia i perforacji przewodu pokarmowego[2]. ChPL ibuprofenu wskazuje także na ogólny wzrost ryzyka działań niepożądanych przy łączeniu dwóch lub więcej NLPZ[3]. Należy się też liczyć z większym ryzykiem pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących leki hipotensyjne lub moczopędne.
Mechanizm
Oba leki należą do niesteroidowych leków przeciwzapalnych i hamują cyklooksygenazę, więc ich działania niepożądane się sumują. Dotyczy to zwłaszcza uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, upośledzenia agregacji płytek krwi oraz zmniejszenia przepływu nerkowego zależnego od prostaglandyn. ChPL ketoprofenu wskazuje, że łączenie z innymi NLPZ zwiększa ryzyko owrzodzenia i krwawienia w obrębie przewodu pokarmowego[2].
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[4]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, wymioty z krwią, ból w nadbrzuszu)
- czynność nerek u osób starszych, odwodnionych lub stosujących leki hipotensyjne i moczopędne
- ciśnienie tętnicze i obrzęki
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje znacznie mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie doustne, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych z doustnym ibuprofenem jest mniejsze. Nadal należy unikać takiego łączenia bez potrzeby, szczególnie przy dużych powierzchniach smarowania, długim stosowaniu i u osób z grup ryzyka. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i pogorszenia czynności nerek przy stosowaniu NLPZ jest większe, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych lub moczopędnych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Połączenie przeciwwskazaneKetoprofen+ TorasemidUnikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową.Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.ChPL: przeciwwskazaneopóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.
Ketoprofen może osłabiać działanie torasemidu, przez co woda zatrzymuje się w organizmie, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki, chore serce albo jesteś w starszym wieku. Dlatego to połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz i pod jego kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- narastająca duszność albo duszność w pozycji leżącej
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, senność albo splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie najkrótszy czas. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego pacjenta należy nawodnić, a po jego rozpoczęciu starannie kontrolować czynność nerek[1]. U pacjenta poddanego intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany[2]. Nie należy go też stosować w ciężkiej niewydolności serca ani w ciężkiej niewydolności nerek[3].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ostre uszkodzenie nerek o mechanizmie przednerkowym, szczególnie u osób odwodnionych, w podeszłym wieku i z przewlekłą chorobą nerek, a ryzyko dodatkowo rośnie, gdy pacjent przyjmuje też inhibitor konwertazy angiotensyny lub sartan. Drugim skutkiem jest osłabienie działania torasemidu z zatrzymaniem sodu i wody, przyrostem masy ciała, obrzękami i wzrostem ciśnienia tętniczego, co u chorych z niewydolnością serca może prowadzić do jej zaostrzenia. ChPL jednego z produktów ketoprofenu wymienia stosowanie intensywnej terapii moczopędnej wśród przeciwwskazań[2], a wszystkie produkty ketoprofenu przeciwwskazują go w ciężkiej niewydolności serca i ciężkiej niewydolności nerek[1].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, które podtrzymują przepływ nerkowy i natriurezę, dlatego osłabia moczopędne i hipotensyjne działanie torasemidu. Jednocześnie torasemid zmniejsza objętość krwi krążącej, a ketoprofen ogranicza kompensacyjne rozszerzenie naczyń doprowadzających w kłębuszku, co sumuje się w spadku perfuzji nerek. ChPL ketoprofenu wskazuje, że u pacjentów stosujących leki moczopędne, zwłaszcza odwodnionych, zahamowanie prostaglandyn zmniejsza dopływ krwi do nerek i zwiększa ryzyko niewydolności nerek[1]. ChPL torasemidu podaje, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie moczopędne i hipotensyjne torasemidu[4].
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem ketoprofenu i w pierwszych dniach leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- masa ciała i obrzęki jako wskaźnik osłabienia działania moczopędnego
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia i ilość oddawanego moczu
- objawy zaostrzenia niewydolności serca
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Intensywna terapia moczopędna jest wymieniona w przeciwwskazaniach jednego z produktów ketoprofenu. U takiego pacjenta ketoprofen ogólnoustrojowo nie powinien być stosowany. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy skojarzeniu niesteroidowego leku przeciwzapalnego z lekami hipotensyjnymi i moczopędnymi jest większe, dlatego ChPL ketoprofenu zaleca szczególną ostrożność i kontrolę czynności nerek. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. Przy łagodniejszym upośledzeniu czynności nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek w skojarzeniu z torasemidem także rośnie i wymaga częstszej kontroli kreatyniny. |
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko osłabienia działania torasemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej. |
| Kilka dniczas leczenia · ketoprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko zatrzymania płynów i pogorszenia czynności nerek narasta wraz z czasem stosowania ketoprofenu ogólnoustrojowo, dlatego leczenie skojarzone powinno być możliwie krótkie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Niekorzystna interakcjaNLPZ – pochodne kwasu propionowego+ Inhibitory kalcyneuryny klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu.Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz takrolimus, cyklosporynę lub woklosporynę, nie stosuj bez zgody lekarza tabletek przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen, i na ból lub gorączkę wybieraj raczej paracetamol.
Leki przeciwbólowe takie jak ibuprofen, ketoprofen, deksketoprofen czy naproksen mogą razem z lekami zapobiegającymi odrzuceniu przeszczepu lub stosowanymi w chorobach autoimmunologicznych, takimi jak takrolimus czy cyklosporyna, uszkadzać nerki. Oba rodzaje leków zmniejszają przepływ krwi przez nerki, a razem działają silniej niż osobno. Może to prowadzić do nagłego pogorszenia pracy nerek, wzrostu potasu we krwi i podwyższenia ciśnienia. Bezpieczniejszym lekiem na ból i gorączkę jest zwykle paracetamol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- obrzęki nóg, twarzy lub szybki przyrost masy ciała
- nietypowe osłabienie, nudności lub uczucie kołatania serca
- wyraźnie wyższe niż zwykle ciśnienie tętnicze
- pogorszenie wyników kreatyniny lub potasu w badaniach kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego i inhibitora kalcyneuryny należy w miarę możliwości unikać ogólnoustrojowego NLPZ, a jeśli jest konieczny – podawać najmniejszą skuteczną dawkę jak najkrócej pod kontrolą funkcji nerek i stężenia potasu[1]. U biorców przeszczepów, zwłaszcza nerki, ogólnoustrojowe NLPZ takie jak ibuprofen, ketoprofen czy naproksen należy traktować jako leki do unikania i w pierwszej kolejności stosować paracetamol[2]. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy przed włączeniem ocenić kreatyninę i potas, zapewnić dobre nawodnienie i powtórzyć badania w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia. Naproksen ma długi okres półtrwania, dlatego jego działanie na nerki utrzymuje się dłużej niż w przypadku ibuprofenu czy deksketoprofenu. Przy wzroście kreatyniny lub potasu NLPZ należy odstawić, a nie redukować dawkę takrolimusu, cyklosporyny lub woklosporyny bez konsultacji z ośrodkiem transplantacyjnym lub prowadzącym lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, hiperkaliemii, nadciśnienia tętniczego i obrzęków[3]. U biorców przeszczepu nerki może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu, które trudno odróżnić od odrzucania. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu, niewydolności serca, marskości wątroby, przewlekłej chorobie nerek, w podeszłym wieku i przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków, inhibitorów ACE lub sartanów[4].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich NLPZ z grupy pochodnych kwasu propionowego oraz wszystkich inhibitorów kalcyneuryny. Inhibitory kalcyneuryny zwężają tętniczkę doprowadzającą kłębuszka nerkowego, a nerka broni przepływu krwi i filtracji między innymi dzięki prostaglandynom rozszerzającym tę tętniczkę. NLPZ hamują cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn nerkowych, przez co znoszą ten mechanizm obronny. W efekcie dochodzi do nasilenia spadku przesączania kłębuszkowego, retencji sodu i wody oraz upośledzenia wydalania potasu. Oba leki niezależnie zmniejszają też wydzielanie reniny i aldosteronu, co sprzyja hiperkaliemii. Interakcja nie zależy od szlaku metabolizmu, dlatego dotyczy także deksketoprofenu, deksibuprofenu i woklosporyny, mimo braku tych par w bazie DDInter. Różnica poziomów między takrolimusem a cyklosporyną w DDInter wynika z różnic w opisie danych, a nie z odmiennego mechanizmu.
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem NLPZ i w ciągu kilku dni od jego rozpoczęcia
- stężenie potasu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- diureza, obrzęki i masa ciała
- stężenie minimalne takrolimusu lub cyklosporyny w razie pogorszenia funkcji nerek
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · NLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko maleje | NLPZ stosowane miejscowo na skórę w niewielkiej powierzchni osiągają małe stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko nefrotoksyczności jest znacznie mniejsze. Ostrożność zachować przy stosowaniu na dużą powierzchnię, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z obniżonym eGFR, w tym u większości biorców przeszczepu nerki, rezerwa nerkowa jest mała i nawet krótkie leczenie NLPZ może wywołać ostre uszkodzenie nerek. Ogólnoustrojowe NLPZ należy u nich unikać. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zależność przepływu nerkowego od prostaglandyn jest większa, częściej występuje odwodnienie i jednoczesne stosowanie diuretyków lub leków z grupy inhibitorów ACE i sartanów, co zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i hiperkaliemii. |
| czas leczenia ≥ 5 dniNLPZ – pochodne kwasu propionowego | ryzyko rośnie | Ryzyko narasta wraz z czasem stosowania i dawką NLPZ. Przy leczeniu dłuższym niż kilka dni konieczna jest kontrola kreatyniny i potasu, a przy przewlekłej potrzebie leczenia przeciwbólowego należy zmienić lek. |
Źródła
- Chiasson JM, Fominaya CE, Gebregziabher M, Taber DJ. Long-term Assessment of NSAID Prescriptions and Potential Nephrotoxicity Risk in Adult Kidney Transplant Recipients. Transplantation. 2019;103(12):2675-2681. doi: 10.1097/TP.0000000000002689. PMID: 30830038.
- Jeong R, Lentine KL, Quinn RR, Ravani P, Wiebe N, Davison SN, et al. NSAID prescriptions in kidney transplant recipients. Clin Transplant. 2021;35(9):e14405. doi: 10.1111/ctr.14405. PMID: 34174784.
- Naesens M, Kuypers DR, Sarwal M. Calcineurin inhibitor nephrotoxicity. Clin J Am Soc Nephrol. 2009;4(2):481-508. doi: 10.2215/CJN.04800908. PMID: 19218475.
- LaForge JM, Urso K, Day JM, Bourgeois CW, Ross MM, Ahmadzadeh S, et al. Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: Clinical Implications, Renal Impairment Risks, and AKI. Adv Ther. 2023;40(5):2082-2096. doi: 10.1007/s12325-023-02481-6. PMID: 36947330.
Niekorzystna interakcjaIbuprofen+ MetotreksatNależy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie bierz ibuprofenu na własną rękę, gdy leczysz się metotreksatem – na ból lub gorączkę zapytaj farmaceutę o inny lek, a jeśli ibuprofen zalecił ci lekarz, nie przyjmuj go w ciągu doby przed ani po dawce metotreksatu.
Ibuprofen może utrudniać usuwanie metotreksatu z organizmu przez nerki. Wtedy we krwi zostaje więcej metotreksatu i łatwiej o jego groźne działania niepożądane, takie jak spadek liczby krwinek, owrzodzenia w jamie ustnej czy uszkodzenie żołądka i jelit. Ryzyko jest największe, gdy weźmiesz ibuprofen w ciągu doby przed lub po dawce metotreksatu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesność w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny
- czarne stolce lub krew w wymiotach
- uporczywa biegunka lub silny ból brzucha
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- nasilone zmęczenie i bladość
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać podawania ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed i po dawce metotreksatu.[1] U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu.[2] Przy małych dawkach metotreksatu połączenie jest dopuszczalne z zachowaniem ostrożności i z kontrolą stężenia metotreksatu w surowicy.[2][3] Do doraźnego leczenia bólu lub gorączki lepiej wybrać paracetamol.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest nasilenie toksyczności metotreksatu, zwłaszcza szpikowej i żołądkowo-jelitowej. Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne.[1] Podczas jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu, zwłaszcza w dużych dawkach, notowano ciężkie działania niepożądane, w tym zgon, niespodziewanie ciężką mielosupresję, niedokrwistość aplastyczną i toksyczne działanie na przewód pokarmowy.[2]
Mechanizm
Ibuprofen, podobnie jak inne NLPZ, zmniejsza kanalikowe wydzielanie metotreksatu w nerkach, co zwiększa jego stężenie i nasila działanie toksyczne.[2] Hamowanie syntezy prostaglandyn nerkowych może dodatkowo zmniejszać przepływ nerkowy i opóźniać eliminację metotreksatu. Oba leki mogą też uszkadzać błonę śluzową przewodu pokarmowego, więc ich działania niepożądane w tym zakresie się sumują.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
- stężenie metotreksatu w surowicy przy dużych dawkach lub zaburzeniach czynności nerek
- objawy zapalenia jamy ustnej i dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h od dawki metotreksatuibuprofen | ryzyko rośnie | Podanie ibuprofenu w ciągu 24 godzin przed lub po podaniu metotreksatu może zwiększyć stężenie metotreksatu i nasilić jego działanie toksyczne. |
| dawka ≥ 100 mg/m2 pc.metotreksat | ryzyko rośnie | Ciężkie działania niepożądane, w tym zgony, notowano zwłaszcza przy dużych dawkach metotreksatu stosowanych w onkologii, dlatego w takich schematach NLPZ należy unikać. |
| Graniczna czynność nerekeGFR · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów z czynnikami ryzyka, np. z graniczną czynnością nerek, nie zaleca się jednoczesnego stosowania NLPZ i metotreksatu. |
| Na skórędroga podania · ibuprofen | ryzyko maleje | Ibuprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, więc ryzyko klinicznie istotnego wpływu na wydalanie metotreksatu jest małe, choć przy stosowaniu na duże powierzchnie nie można go wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibum Forte 400 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ibum-forte-100128197/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKwas acetylosalicylowy+ IbuprofenPrzy jednorazowym przyjęciu ibuprofenu kwas acetylosalicylowy o natychmiastowym uwalnianiu należy przyjąć co najmniej 30 minut przed ibuprofenem albo ibuprofen co najmniej 8 godzin przed kwasem acetylosalicylowym.Wybierz paracetamol na ból, a ibuprofen bierz najwcześniej 30 minut po tabletce na serce.ChPL: niezalecaneszybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Wybierz paracetamol na ból, a ibuprofen bierz najwcześniej 30 minut po tabletce na serce.
Ibuprofen przyjęty przed małą dawką kwasu acetylosalicylowego, stosowanego na serce, może zablokować jego działanie zapobiegające zakrzepom. Wtedy lek gorzej chroni przed zawałem i udarem. Oba leki razem zwiększają też ryzyko krwawienia z żołądka. Przy bólu lepszy jest paracetamol, a jeśli ibuprofen jest potrzebny jednorazowo, przyjmuje się go co najmniej pół godziny po kwasie acetylosalicylowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne stolce
- wymioty z krwią
- ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednorazowym przyjęciu ibuprofenu kwas acetylosalicylowy o natychmiastowym uwalnianiu należy przyjąć co najmniej 30 minut przed ibuprofenem albo ibuprofen co najmniej 8 godzin przed kwasem acetylosalicylowym. U pacjenta, który przyjmuje kwas acetylosalicylowy w prewencji sercowo-naczyniowej i potrzebuje leku przeciwbólowego przez kilka dni, lepszym wyborem jest paracetamol[1]. Dla tabletek dojelitowych bezpiecznego odstępu nie ustalono, bo wchłaniają się z opóźnieniem, więc przy nich ibuprofenu należy unikać[1]. Pacjent nie powinien odstawiać kwasu acetylosalicylowego z powodu bólu.
Skutek kliniczny
Regularne przyjmowanie ibuprofenu przed dawką kwasu acetylosalicylowego może znosić jego działanie przeciwpłytkowe i osłabiać ochronę przed zawałem i udarem u pacjentów w prewencji sercowo-naczyniowej[1]. Wpływ na agregację płytek potwierdziły badania farmakodynamiczne, a dane z badań obserwacyjnych o zdarzeniach klinicznych są niejednoznaczne. Połączenie zwiększa też ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Kwas acetylosalicylowy nieodwracalnie acetyluje serynę 529 w COX-1 płytek i blokuje syntezę tromboksanu A2 na cały okres życia płytki, około 7–10 dni. Ibuprofen wiąże się odwracalnie w tym samym kanale enzymu i, gdy jest obecny wcześniej, nie dopuszcza kwasu acetylosalicylowego do miejsca acetylacji[2]. Po wyeliminowaniu ibuprofenu enzym odzyskuje aktywność, a płytki pozostają bez ochrony do kolejnej dawki. Oba leki sumują też ryzyko uszkodzenia błony śluzowej żołądka.
Metabolizm i transportery
- Ibuprofen: substrat CYP2C9[3]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- regularność stosowania ibuprofenu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tabletka dojelitowapostać · kwas acetylosalicylowy | inne zalecenie | Dla postaci dojelitowej odstępu 30 minut nie zweryfikowano, bo wchłanianie jest opóźnione, więc należy unikać ibuprofenu. |
| Kilka dni z rzęduczas leczenia · ibuprofen | ryzyko rośnie | Przy regularnym dawkowaniu ibuprofenu blokada miejsca acetylacji powtarza się przed każdą dawką kwasu acetylosalicylowego. |
| dawka ≥ 500 mgkwas acetylosalicylowy | inne zalecenie | W dawkach przeciwbólowych kwas acetylosalicylowy i ibuprofen to dwa NLPZ, których nie łączy się z powodu sumowania działań niepożądanych. |
Źródła
- Catella-Lawson F, Reilly MP, Kapoor SC, Cucchiara AJ, DeMarco S, Tournier B, et al. Cyclooxygenase inhibitors and the antiplatelet effects of aspirin. N Engl J Med. 2001;345(25):1809-17. doi: 10.1056/NEJMoa003199. PMID: 11752357.
- Mackenzie IS, Coughtrie MW, MacDonald TM, Wei L. Antiplatelet drug interactions. J Intern Med. 2010;268(6):516-29. doi: 10.1111/j.1365-2796.2010.02299.x. PMID: 21073556.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ibuprofen TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ibuprofen-tzf-100418660/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.