Interakcje / Imatynib / Imatynib i natalizumab
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego imatynibem.
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz onkologowi lub hematologowi, że lekarz przepisał ci oba leki.
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ NatalizumabNie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz onkologowi lub hematologowi, że lekarz przepisał ci oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi oraz onkologowi lub hematologowi, że lekarz przepisał ci oba leki.
Lek na stwardnienie rozsiane podawany we wlewie i lek przeciwnowotworowy w tabletkach razem mogą mocno osłabić odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, w tym rzadką, ale bardzo groźną chorobą mózgu. Lek na stwardnienie rozsiane nie powinien być też stosowany, gdy trwa aktywne leczenie nowotworu. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe osłabienie ręki lub nogi albo niezgrabność ruchów
- zaburzenia mowy lub widzenia
- kłopoty z pamięcią, myśleniem lub zmiana zachowania
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego imatynibem[1][2]. Jeśli pacjent przyjmujący natalizumab wymaga leczenia imatynibem, decyzję o przerwaniu natalizumabu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego powinni podjąć wspólnie neurolog i onkolog lub hematolog. Po zakończeniu terapii imatynibem natalizumab można rozważyć dopiero po ocenie, czy odporność pacjenta nie pozostaje upośledzona[1][2].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do ciężkiej niepełnosprawności lub zgonu. Dodatkowo stosowanie natalizumabu u chorego z aktywnym nowotworem jest samo w sobie przeciwwskazane[1][2].
Mechanizm
Natalizumabu nie należy łączyć z imatynibem, bo oba leki osłabiają obronę immunologiczną, a imatynib stosuje się zwykle u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z upośledzoną odpornością po wcześniejszej terapii[1][2]. Ta sama charakterystyka przeciwwskazuje natalizumab przy potwierdzonym aktywnym procesie nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry[1][2]. Imatynib jako lek przeciwnowotworowy może powodować mielosupresję, co sumuje się z działaniem natalizumabu ograniczającym napływ limfocytów do tkanek[3]. ChPL imatynibu nie wymienia natalizumabu[4][5]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów przed ewentualnym włączeniem natalizumabu po terapii imatynibem
- nowe lub narastające objawy neurologiczne, poznawcze i psychiczne sugerujące PML
- objawy zakażeń oportunistycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Imatynib zakończony przed włączeniem natalizumabukolejność włączenia · imatynib | inne zalecenie | ChPL natalizumabu przeciwwskazuje go także przy upośledzeniu odporności spowodowanym poprzednio stosowaną terapią, dlatego po zakończeniu imatynibu przed włączeniem natalizumabu trzeba ocenić stan odporności i to, czy nowotwór nie jest aktywny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glivec 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glivec-100080415/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Accord 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-accord-100310737/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuImatyniba alkoholNie ma podstaw do zakazu bezwzględnego.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz kłopoty z wątrobą lub żołądkiem, nie pij go wcale i pytaj lekarza lub farmaceutę o swoją sytuację.
Producent leku nie zakazuje picia alkoholu w czasie leczenia imatynibem. Nie ma jednak badań, które pokazałyby, że to bezpieczne. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i drażnić żołądek, więc przy regularnym piciu to obciążenie może się sumować. Najbezpieczniej pić możliwie mało albo wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu
- ciemny mocz i jasny stolec
- silne, nietypowe zmęczenie
- uporczywe nudności lub wymioty
- ból w górnej części brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do zakazu bezwzględnego. Zaleca się ograniczenie alkoholu do minimum albo rezygnację z niego, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby lub dolegliwościach żołądkowych. Pacjent powinien zgłaszać objawy uszkodzenia wątroby. Kontrolę czynności wątroby prowadzi lekarz według standardowego schematu monitorowania imatynibu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym piciu nie opisano poważnych skutków. Teoretycznie alkohol może zwiększać obciążenie wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe w trakcie leczenia imatynibem. U osób pijących regularnie lub dużo ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe, a wzrost aktywności enzymów wątrobowych mógłby wymusić przerwanie albo modyfikację terapii.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera przeciwwskazania ani ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a punkt 4.3 obejmuje wyłącznie nadwrażliwość[1]. Nie ma też badań klinicznych nad połączeniem imatynibu z etanolem. Ryzyko jest więc wnioskiem z farmakologii, nie z danych. Imatynib jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, a etanol może zmieniać aktywność tego enzymu (ostro hamuje, przewlekle indukuje). Skutek dla ekspozycji na imatynib nie jest udokumentowany. Ważniejszy jest możliwy efekt addycyjny na wątrobę, bo ChPL wskazuje, że działania niepożądane imatynibu, takie jak hepatotoksyczność, mogą się nasilać w połączeniu z innymi lekami[1]. Alkohol jest znaną substancją hepatotoksyczną. Dodatkowo oba czynniki mogą drażnić przewód pokarmowy i nasilać nudności.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT) i bilirubina zgodnie ze schematem kontroli imatynibu
- objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, ból w nadbrzuszu)
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie)
- ilość i częstość spożywanego alkoholu (wywiad)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie ryzykowne lub nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym, dużym spożyciu alkoholu addycja z potencjalną hepatotoksycznością imatynibu jest bardziej prawdopodobna. Zalecić abstynencję i omówić z lekarzem częstsze kontrole enzymów wątrobowych. |
| Okazjonalne, małe ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy okazjonalnym piciu małych ilości u pacjenta z prawidłowymi próbami wątrobowymi ryzyko jest prawdopodobnie niewielkie, choć brak badań potwierdzających bezpieczeństwo. Wystarczy porada ograniczenia i obserwacji objawów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Natalizumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 363
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ FingolimodNie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem.Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz onkologiem o bezpiecznym leczeniu.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocno zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane z tej pary nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka lub półpasiec
- nietypowe osłabienie, zmiany widzenia albo zaburzenia mowy i ruchu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować fingolimodu u pacjenta leczonego imatynibem. ChPL fingolimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne złośliwe choroby nowotworowe oraz pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym przyjmujących leki immunosupresyjne lub ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[1][2][3] Wybór innego leczenia stwardnienia rozsianego wymaga decyzji neurologa uzgodnionej z onkologiem. Przy przechodzeniu z fingolimodu na leczenie przeciwnowotworowe trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się jeszcze po odstawieniu – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń wynikających z nasilonej immunosupresji. Możliwe jest też umiarkowane zwiększenie ekspozycji na fingolimod i jego aktywny metabolit, co może nasilać jego działania niepożądane. Niezależnie od interakcji stosowanie imatynibu oznacza zwykle aktywną chorobę nowotworową, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do fingolimodu.[1]
Mechanizm
Główny problem wynika z sumowania działania na układ odpornościowy. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a imatynib jako lek przeciwnowotworowy może wywoływać mielosupresję. ChPL fingolimodu zastrzega, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[1] Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4, co potwierdza 2-krotne zwiększenie Cmax i 3,5-krotne zwiększenie AUC symwastatyny.[4] Fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2, ale CYP3A4 ma udział w jego metabolizmie, a ChPL zaleca ostrożność przy inhibitorach CYP3A4.[1] Nie należy oczekiwać, by fingolimod zmieniał farmakokinetykę substratów CYP3A4, w tym imatynibu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fingolimodu przed rozpoczęciem imatynibukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy wygasa stopniowo – ChPL podaje, że szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu imatynibu w tym okresie należy uwzględnić utrzymującą się immunosupresję i monitorować morfologię oraz objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
Połączenie przeciwwskazaneImatynib+ KwetiapinaKwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib.Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać kwetiapiny razem z imatynibem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku.
Imatynib spowalnia rozkładanie kwetiapiny w organizmie, przez co jej ilość we krwi może znacznie wzrosnąć. Może to powodować silną senność, zawroty głowy, omdlenia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Oba leki mogą też obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Tych leków zwykle się razem nie stosuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub częste infekcje
- suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4, do których należy imatynib[1][2]. Ponieważ leczenia przeciwnowotworowego zwykle nie da się zmienić, należy zastąpić kwetiapinę lekiem przeciwpsychotycznym metabolizowanym inną drogą. Jeżeli lekarz prowadzący uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę należy włączać od najmniejszej dawki, zwiększać ją powoli i ściśle monitorować sedację, ciśnienie tętnicze, EKG i morfologię krwi.
Skutek kliniczny
Można się spodziewać wzrostu stężenia kwetiapiny z nasileniem senności, zawrotów głowy, niedociśnienia ortostatycznego, objawów antycholinergicznych i ryzykiem wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania mielosupresyjnego może zwiększać ryzyko neutropenii i zakażeń.
Mechanizm
Imatynib hamuje CYP3A4 i zwiększa Cmax oraz AUC symwastatyny odpowiednio 2- i 3,5-krotnie, może więc podnosić stężenie innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym[2]. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silne zahamowanie tej drogi przez ketokonazol zwiększało jej AUC 5- do 8-krotnie[1]. Kwetiapiny nie łączy się z inhibitorami CYP3A4[1][3][4]. Dodatkowo oba leki mogą obniżać liczbę leukocytów i neutrofilów, co sumuje ryzyko mielosupresji.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Imatynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], imatynib – substrat CYP3A4[7]
- Imatynib: inhibitor CYP2C8[7], inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[7]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
- EKG z oceną odstępu QTc
- elektrolity (potas, magnez)
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ ImatynibNie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i wykonuj wszystkie zlecone badania krwi.
Klozapiny i imatynibu zwykle nie łączy się, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza białe krwinki chroniące przed zakażeniami. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkich infekcji. Jeśli lekarze uznają, że musisz przyjmować oba leki, będziesz potrzebować częstych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego imatynib ani rutynowo łączyć tych leków. ChPL klozapiny ujmuje w przeciwwskazaniach jednoczesne stosowanie substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego[1]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga imatynibu, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem powinien rozważyć zamianę klozapiny na inny lek przeciwpsychotyczny. Jeśli kontynuacja klozapiny jest niezbędna, decyzja jest indywidualna i wymaga zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem, oceny prób wątrobowych oraz jasnego ustalenia, który lek odstawia się przy spadku neutrofilów.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zagrażających życiu zakażeń. Spadek liczby neutrofilów u pacjenta przyjmującego oba leki utrudnia ustalenie przyczyny i może wymusić przerwanie skutecznej klozapiny albo leczenia przeciwnowotworowego. Możliwe jest też sumowanie działania hepatotoksycznego oraz niewielki wzrost stężenia klozapiny z nasileniem jej działań niepożądanych.
Mechanizm
Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielosupresyjne sumuje się i zwiększa ryzyko neutropenii oraz agranulocytozy. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego, a wśród leków o takim działaniu wymienia środki cytotoksyczne[1]. Według ChPL klozapiny leczenia nie należy rozpoczynać u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy, a zaburzenia czynności szpiku kostnego są przeciwwskazaniem[2]. ChPL imatynibu wskazuje, że mielosupresja i hepatotoksyczność imatynibu mogą się nasilać w skojarzeniach z innymi lekami działającymi podobnie[3]. Dodatkowo imatynib hamuje CYP3A4 i CYP2D6, dlatego ChPL zaleca ostrożność przy substratach tych enzymów o wąskim indeksie terapeutycznym[3]. Klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a ChPL klozapiny określa interakcje z inhibitorami CYP3A4 jako mało prawdopodobne, choć opisywane[1], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż sumowanie mielotoksyczności.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i ból gardła
- stężenie klozapiny w surowicy, jeśli jest dostępne
- objawy nasilonych działań niepożądanych klozapiny, takich jak senność i niedociśnienie
Bezpieczniejsze alternatywy
olanzapinaarypiprazolrisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Imatynib włączany u pacjenta stabilnie leczonego klozapinąkolejność włączenia · imatynib | inne zalecenie | Zakaz rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego leki o znacznym ryzyku agranulocytozy dotyczy sytuacji, gdy imatynib jest już stosowany. Gdy imatynib trzeba włączyć u pacjenta skutecznie leczonego klozapiną, psychiatra wspólnie z hematologiem lub onkologiem decyduje o zamianie leku przeciwpsychotycznego albo o kontynuacji klozapiny przy zagęszczonej kontroli morfologii z rozmazem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ DazatynibNatalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie ustalą wspólnie dalszego leczenia, a dazatynibu nie odstawiaj samodzielnie.
Natalizumabu nie wolno stosować razem z dazatynibem. Oba leki osłabiają odporność, a natalizumab nie jest przeznaczony dla osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu. Takie połączenie może prowadzić do ciężkich zakażeń, w tym rzadkiej, groźnej infekcji mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowe lub nasilające się osłabienie jednej strony ciała
- zaburzenia widzenia, mowy lub równowagi
- zmiany w myśleniu, pamięci lub zachowaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Natalizumabu nie należy podawać pacjentowi leczonemu dazatynibem.[1][2] Jeśli pacjent ze stwardnieniem rozsianym wymaga leczenia dazatynibem, natalizumab należy odstawić, a dalsze leczenie choroby demielinizacyjnej ustalić wspólnie z neurologiem i hematologiem. Po zakończeniu terapii dazatynibem natalizumab można rozważyć dopiero po ustąpieniu aktywnej choroby nowotworowej i odbudowie odporności, ponieważ ChPL wyklucza także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszym leczeniem.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Stosowanie natalizumabu przy aktywnym nowotworze, takim jak przewlekła białaczka szpikowa czy ostra białaczka limfoblastyczna leczone dazatynibem, jest wprost wykluczone przez charakterystykę produktu natalizumabu.[1]
Mechanizm
Natalizumabu nie należy łączyć z dazatynibem, ponieważ oba leki osłabiają obronę immunologiczną, a dazatynib stosuje się w aktywnej chorobie nowotworowej. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego i osłabia nadzór immunologiczny, co sprzyja zakażeniom oportunistycznym, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Dazatynib jako inhibitor kinaz tyrozynowych wywołuje mielosupresję i zaburza funkcję limfocytów, więc nasila to ryzyko. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z upośledzoną odpornością, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi, oraz u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry).[1][2] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, gdyż natalizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, a nie inhibitorem ani induktorem CYP3A4.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą limfocytów
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Dazatynib zakończony przed rozpoczęciem natalizumabukolejność włączenia · dazatynib | inne zalecenie | Wcześniejsze leczenie dazatynibem nie znosi przeciwwskazania automatycznie, ponieważ ChPL natalizumabu wyklucza także pacjentów z odpornością upośledzoną przez poprzednią terapię oraz z aktywnym nowotworem. Decyzję o włączeniu natalizumabu podejmuje się dopiero po potwierdzeniu odbudowy odporności i braku aktywnej choroby nowotworowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ BosutynibNie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego bosutynibem, ponieważ zarówno aktywna białaczka, jak i upośledzenie odporności są ujęte w przeciwwskazaniach natalizumabu.Nie łącz tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz hematologiem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z neurologiem oraz hematologiem, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Natalizumab, lek na stwardnienie rozsiane, nie może być stosowany u osób z aktywnym nowotworem ani u osób z osłabioną odpornością. Bosutynib to lek na białaczkę, który może obniżać liczbę krwinek i ułatwiać zakażenia. Razem te leki mogą doprowadzić do ciężkich infekcji, w tym rzadkiej i groźnej infekcji mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- częste albo przedłużające się infekcje
- nowe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia równowagi
- zaburzenia mowy, widzenia lub pamięci
- zmiany w zachowaniu lub myśleniu
- siniaki lub krwawienia bez przyczyny
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta leczonego bosutynibem, ponieważ zarówno aktywna białaczka, jak i upośledzenie odporności są ujęte w przeciwwskazaniach natalizumabu[1][2]. Leczenie stwardnienia rozsianego należy ustalić wspólnie z neurologiem i hematologiem, a priorytetem pozostaje leczenie przeciwnowotworowe. Żadnego z leków nie odstawia się samodzielnie, a po wcześniejszym leczeniu bosutynibem włączenie natalizumabu wymaga oceny stanu odporności i remisji choroby nowotworowej.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która jest sama w sobie przeciwwskazaniem do natalizumabu[1]. Dochodzi do tego możliwość nakładania się neutropenii i trombocytopenii wywołanych bosutynibem z osłabionym nadzorem immunologicznym w ośrodkowym układzie nerwowym.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ charakterystyka natalizumabu wyklucza jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry) oraz u pacjentów z upośledzeniem odporności, także wynikającym z aktualnego lub wcześniejszego leczenia[1][2]. Bosutynib jest inhibitorem kinaz tyrozynowych stosowanym w przewlekłej białaczce szpikowej, więc jego przyjmowanie oznacza aktywną chorobę nowotworową, a hamowanie czynności szpiku przez ten lek dodatkowo osłabia odporność. Natalizumab blokuje integrynę α4 i ogranicza przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, co w połączeniu z mielosupresją sumuje ryzyko zakażeń oportunistycznych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo natalizumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP3A, a charakterystyka bosutynibu nie wymienia natalizumabu[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażeń, w tym neurologiczne objawy sugerujące PML
- próby wątrobowe
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Bosutynib zakończony przed planowanym włączeniem natalizumabukolejność włączenia · bosutynib | inne zalecenie | Natalizumab pozostaje przeciwwskazany także po zakończeniu bosutynibu, dopóki utrzymuje się upośledzenie odporności po wcześniejszej terapii lub aktywny proces nowotworowy. Decyzja o włączeniu wymaga potwierdzenia remisji i oceny układu odpornościowego przez hematologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bosulif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bosulif-100297089/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ KarmustynaNie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną.Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i onkologowi, że dostajesz oba leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki lekarz nie zdecyduje o dalszym leczeniu.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, a razem mogą doprowadzić do bardzo groźnych zakażeń, w tym rzadkiej, ciężkiej infekcji mózgu. Natalizumabu nie podaje się też osobom w trakcie leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- nowe osłabienie jednej strony ciała lub niezgrabność ruchów
- zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci
- zmiany zachowania albo splątanie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy podawać natalizumabu pacjentowi leczonemu karmustyną ani pacjentowi z upośledzoną odpornością po wcześniejszym leczeniu karmustyną[1][2]. Natalizumab jest przeciwwskazany także z powodu samej aktywnej choroby nowotworowej, więc rozpoczęcie chemioterapii karmustyną u pacjenta leczonego natalizumabem wymaga odstawienia natalizumabu i uzgodnienia dalszego leczenia stwardnienia rozsianego między neurologiem a onkologiem[1][2]. Przed ewentualnym ponownym włączeniem natalizumabu po zakończeniu chemioterapii lekarz powinien potwierdzić odbudowę odporności i brak aktywnego nowotworu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie grozi ciężkimi zakażeniami oportunistycznymi, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Do tego dochodzi nasilona mielosupresja z ryzykiem ciężkich zakażeń bakteryjnych i grzybiczych. Dodatkowo ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry, a karmustynę stosuje się właśnie w leczeniu nowotworów[1][2].
Mechanizm
Natalizumabu nie wolno podawać razem z karmustyną, ponieważ oba leki osłabiają odporność i ich działania się sumują. Natalizumab blokuje integrynę alfa-4 i hamuje przechodzenie limfocytów przez barierę krew–mózg, co ogranicza nadzór immunologiczny w ośrodkowym układzie nerwowym i zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) oraz innych zakażeń oportunistycznych. Karmustyna jest cytostatykiem alkilującym z grupy pochodnych nitrozomocznika, który hamuje czynność szpiku kostnego i powoduje leukopenię oraz limfopenię. ChPL natalizumabu wymienia w przeciwwskazaniach pacjentów ze zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych, w tym aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi lub z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszą terapią[1][2]. ChPL karmustyny nie wymienia natalizumabu[3][4][5].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba limfocytów i neutrofili
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne mogące wskazywać na PML
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Karmustyna stosowana wcześniej, leczenie zakończonekolejność włączenia · karmustyna | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obejmuje także pacjentów z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniej stosowaną terapią, więc włączenie natalizumabu po zakończeniu chemioterapii wymaga potwierdzenia odbudowy odporności i braku aktywnego nowotworu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accordpharma 50 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accordpharma-100443987/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Zentiva 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-zentiva-100405484/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Carmustine Accord 100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/carmustine-accord-100427706/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ TrastuzumabNie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonym trastuzumabem.Powiedz neurologowi i onkologowi, że masz oba te leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki neurolog nie zdecyduje o dalszym leczeniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i onkologowi, że masz oba te leki, i nie przyjmuj kolejnej dawki natalizumabu, dopóki neurolog nie zdecyduje o dalszym leczeniu.
Lek na stwardnienie rozsiane natalizumab osłabia działanie układu odpornościowego w tkankach. Nie wolno go stosować u osób z czynnym nowotworem, a trastuzumab podaje się właśnie w leczeniu nowotworu, często razem z chemioterapią. Takie połączenie może zwiększać ryzyko groźnych zakażeń, także zakażenia mózgu, i może utrudniać walkę organizmu z chorobą nowotworową.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające osłabienie jednej strony ciała
- zaburzenia widzenia
- trudności z mówieniem lub rozumieniem
- zmiany zachowania lub pamięci
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać ani kontynuować natalizumabu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonym trastuzumabem. ChPL natalizumabu wymienia potwierdzony aktywny proces nowotworowy i upośledzenie odporności spowodowane aktualną lub wcześniejszą terapią w przeciwwskazaniach[1][2]. Jeśli nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia natalizumabem, neurolog wspólnie z onkologiem powinien przerwać natalizumab i dobrać inne leczenie stwardnienia rozsianego.
Skutek kliniczny
U pacjenta z aktywnym nowotworem leczonym trastuzumabem natalizumab może zwiększać ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym PML, i może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby nowotworowej przez osłabienie nadzoru immunologicznego. Ryzyko rośnie, gdy trastuzumab podaje się z chemioterapią lub po wcześniejszym leczeniu immunosupresyjnym.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na chorobę, z powodu której stosuje się trastuzumab, a nie z powodu interakcji farmakokinetycznej. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z potwierdzonym aktywnym procesem nowotworowym, z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry, oraz u pacjentów z upośledzeniem odporności, także wynikającym z aktualnej lub wcześniejszej terapii immunosupresyjnej[1][2]. Trastuzumab stosuje się w leczeniu nowotworów złośliwych HER2-dodatnich, najczęściej razem z chemioterapią, która osłabia odporność. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do tkanek, co osłabia nadzór immunologiczny i zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). ChPL trastuzumabu nie wymienia natalizumabu i nie opisuje interakcji z lekami stosowanymi w stwardnieniu rozsianym[3].
Monitorować
- objawy neurologiczne sugerujące PML po wcześniejszej ekspozycji na natalizumab
- objawy zakażeń oportunistycznych
- morfologia krwi z rozmazem przy jednoczesnej chemioterapii
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Trastuzumab po radykalnym leczeniu nowotworu bez cech aktywnej chorobykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy trastuzumab stosuje się uzupełniająco po radykalnym leczeniu i brak cech aktywnego nowotworu, ocena przeciwwskazania wymaga indywidualnej decyzji neurologa i onkologa. ChPL natalizumabu przeciwwskazuje go również przy upośledzeniu odporności spowodowanym wcześniejszą terapią, co dotyczy pacjentów po chemioterapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zercepac 150 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zercepac-100439371/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.