Interakcje / Insulina degludec / Insulina degludec i linagliptyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie jest celowe i często stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu linagliptyny trzeba częściej mierzyć glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny degludec.
Nie przerywaj leczenia, częściej mierz cukier po dołączeniu tabletki i powiedz lekarzowi o każdym niskim wyniku, bo może trzeba będzie zmniejszyć dawkę insuliny.
Niekorzystna interakcjaInsulina degludec+ LinagliptynaPołączenie jest celowe i często stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu linagliptyny trzeba częściej mierzyć glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny degludec.Nie przerywaj leczenia, częściej mierz cukier po dołączeniu tabletki i powiedz lekarzowi o każdym niskim wyniku, bo może trzeba będzie zmniejszyć dawkę insuliny.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj leczenia, częściej mierz cukier po dołączeniu tabletki i powiedz lekarzowi o każdym niskim wyniku, bo może trzeba będzie zmniejszyć dawkę insuliny.
Te dwa leki często stosuje się razem w leczeniu cukrzycy i dobrze się uzupełniają. Oba obniżają cukier we krwi, dlatego razem mogą czasem obniżyć go za bardzo. Najczęściej zdarza się to w pierwszych tygodniach po dołączeniu tabletki do insuliny. Lekarz może wtedy zmniejszyć dawkę insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- nagły silny głód
- zawroty głowy
- dezorientacja lub trudność ze skupieniem
- niski wynik pomiaru cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest celowe i często stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, ale po dołączeniu linagliptyny trzeba częściej mierzyć glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny degludec. Zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć po dodaniu doustnego leku przeciwcukrzycowego[1]. Dawkę insuliny modyfikuje się stopniowo na podstawie pomiarów glikemii na czczo. Po odstawieniu linagliptyny należy ponownie ocenić dawkę insuliny. Pacjenta trzeba przypomnieć o objawach hipoglikemii i sposobie jej opanowania.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest większe ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po dołączeniu linagliptyny do ustalonej dawki insuliny degludec. Sama linagliptyna rzadko wywołuje hipoglikemię, ponieważ działa zależnie od stężenia glukozy, ale w skojarzeniu z insuliną ryzyko to rośnie. Po odstawieniu linagliptyny glikemia może się podnieść i zapotrzebowanie na insulinę może wzrosnąć.
Mechanizm
Oba leki obniżają stężenie glukozy we krwi i ich działanie się sumuje. Doustne leki przeciwcukrzycowe, do których należy linagliptyna, mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[1]. Linagliptyna hamuje DPP-4 i zwiększa stężenie aktywnych inkretyn, co nasila zależne od glukozy wydzielanie insuliny i zmniejsza wydzielanie glukagonu. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ insulina degludec nie jest metabolizowana przez izoenzymy CYP ani transportowana przez glikoproteinę P, a linagliptyna ma niewielką skłonność do interakcji z substratami tych układów[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo
- samokontrola glikemii w pierwszych tygodniach po zmianie leczenia
- epizody hipoglikemii
- HbA1c
Kiedy ocena się zmienia
| Linagliptyna dołączona do ustalonej dawki insuliny degludeckolejność włączenia · linagliptyna | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe po dołączeniu linagliptyny do wcześniej ustalonej dawki insuliny. W tym okresie należy częściej kontrolować glikemię i rozważyć zmniejszenie dawki insuliny. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych hipoglikemia występuje częściej, bywa słabiej odczuwana i grozi upadkami. Cele glikemiczne i dawkę insuliny należy dobierać ostrożniej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Alkohol przy tych lekach
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuLinagliptynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki linagliptyny.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko, w niewielkiej ilości i tylko w trakcie posiłku.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko, w niewielkiej ilości i tylko w trakcie posiłku.
Alkohol nie zmienia sposobu działania tego leku. Może jednak obniżać poziom cukru we krwi, szczególnie gdy pije się go na pusty żołądek albo w większej ilości. Zagrożenie jest większe, jeśli oprócz tego leku przyjmuje się insulinę lub inne leki na cukrzycę. Duże ilości alkoholu mogą też szkodzić trzustce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, pocenie się, uczucie głodu, kołatanie serca lub nagłe osłabienie (możliwy niski cukier)
- silny ból brzucha promieniujący do pleców, z nudnościami lub wymiotami (pilnie zgłoś się do lekarza)
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki linagliptyny. Zalecaj pacjentowi umiarkowanie lub rezygnację z alkoholu, picie wyłącznie z posiłkiem oraz unikanie epizodów upojenia. Szczególną uwagę zwróć na pacjentów leczonych jednocześnie insuliną lub pochodną sulfonylomocznika, bo u nich ryzyko hipoglikemii jest większe.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się istotnej zmiany działania linagliptyny. Większe ilości, picie na czczo albo przewlekłe nadużywanie mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza gdy pacjent przyjmuje także insulinę lub pochodną sulfonylomocznika, oraz ryzyko zapalenia trzustki. Alkohol może także pogarszać wyrównanie cukrzycy.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia farmakokinetyki linagliptyny, a ChPL nie zawiera wzmianki o alkoholu ani o interakcjach z nim[1]. Linagliptyna sama rzadko powoduje hipoglikemię, ponieważ jej działanie zależy od stężenia glukozy. Alkohol hamuje jednak glukoneogenezę w wątrobie i może obniżać glikemię, zwłaszcza na czczo lub po większej ilości. Przewlekłe nadużywanie alkoholu jest też czynnikiem ryzyka ostrego zapalenia trzustki, a to jest znane działanie niepożądane inhibitorów DPP-4. Są to mechanizmy teoretyczne, bez bezpośrednich badań dla tego skojarzenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy hipoglikemii (zwłaszcza przy insulinie lub sulfonylomocznikach)
- bóle brzucha promieniujące do pleców, nudności i wymioty (podejrzenie zapalenia trzustki)
- samokontrola glikemii po większym spożyciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub epizody upojenia alkoholowegoilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu, szczególnie na czczo, istotnie zwiększają ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu insuliny lub pochodnej sulfonylomocznika. Wymaga to wyraźnego zalecenia ograniczenia picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu jest czynnikiem ryzyka zapalenia trzustki. Przy leczeniu inhibitorem DPP-4 warto rozważyć ryzyko i zachować czujność na objawy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Inne interakcje tych leków 205
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ LinagliptynaNie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na katar, na przykład krople lub aerozol do nosa stosowane przez kilka dni.
Fenylefryna to składnik wielu tabletek, kapsułek i proszków na przeziębienie i katar. Osoby chore na cukrzycę nie powinny przyjmować jej doustnie, bo może podnosić ciśnienie i utrudniać utrzymanie prawidłowego cukru we krwi. Linagliptyna jest lekiem na cukrzycę, więc tych dwóch leków nie łącz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki cukru we krwi
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub szybkie bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- wysokie ciśnienie tętnicze w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnej fenylefryny, także w złożonych lekach na przeziębienie i grypę, pacjentowi leczonemu linagliptyną[1][2]. Przy obrzęku błony śluzowej nosa zaproponuj krótkotrwałe leczenie miejscowe lub roztwory soli morskiej i fizjologicznej. Jeśli pacjent przyjął już doustną fenylefrynę, zaleć jej odstawienie oraz kontrolę glikemii i ciśnienia tętniczego.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenia układu krążenia u chorego na cukrzycę. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu serca.
Mechanizm
Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę, a linagliptynę stosuje się wyłącznie w leczeniu cukrzycy typu 2, więc samo wskazanie do linagliptyny wyklucza doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna działa presyjnie i może utrudniać kontrolę glikemii, co osłabia efekt leczenia przeciwcukrzycowego. Przeciwwskazaniem do fenylefryny są też nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i zaburzenia rytmu serca[1], które często współistnieją z cukrzycą. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ linagliptyna hamuje słabo jedynie CYP3A4 i nie jest induktorem izoenzymów CYP[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- czynność serca (kołatanie, tachykardia)
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (donosowo, do oczu)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy postaci doustnych fenylefryny. Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza, ale u chorego na cukrzycę zachowaj ostrożność, stosuj najkrócej jak to możliwe i kontroluj glikemię oraz ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- poty, zwłaszcza zimne
- nagły silny głód
- osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
- splątanie, trudność ze skupieniem
- ból głowy lub zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].
Mechanizm
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
- częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ Insulina degludecPołączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki.Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.nieznanyrozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej, szczególnie na początku leczenia acebutololem lub po zmianie dawki, a przy częstych niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Acebutolol może nasilać działanie insuliny i sprzyjać spadkom cukru we krwi. Może też ukrywać niektóre objawy niedocukrzenia, na przykład kołatanie serca, więc możesz go nie zauważyć na czas. Pocenie się zwykle nadal się pojawia i warto traktować je jako sygnał ostrzegawczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe pocenie się
- silny głód
- drżenie rąk
- zawroty głowy lub osłabienie
- trudności z koncentracją, dezorientacja
- niski wynik pomiaru cukru, także rano po nocy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem częstszej kontroli glikemii, zwłaszcza po włączeniu acebutololu lub zmianie jego dawki. Może być konieczne zmniejszenie dawki insuliny[1]. Pacjenta należy poinformować, że objawy niedocukrzenia mogą być słabiej odczuwalne, i nauczyć go rozpoznawania innych sygnałów, takich jak pocenie się, głód, drżenie czy zaburzenia koncentracji.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko hipoglikemii, która może zostać rozpoznana późno, bo jej typowe objawy sercowe są słabsze lub nieobecne[1]. Pocenie się zwykle pozostaje zachowane i bywa jedynym wczesnym sygnałem. Długi czas działania insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia.
Mechanizm
Acebutolol, jak inne leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, może zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i nasilać jej działanie hipoglikemizujące[2]. Blokada receptorów beta osłabia adrenergiczną odpowiedź na spadek glikemii, przez co tłumi objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca[1]. Blokada ta może też spowalniać wątrobową glikogenolizę, czyli powrót glikemii do normy po epizodzie niedocukrzenia.
Monitorować
- glikemia (samokontrola, częściej po włączeniu lub zmianie dawki acebutololu)
- epizody hipoglikemii, w tym nocne
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie acebutololu u pacjenta na ustalonej dawce insuliny degludeckolejność włączenia · acebutolol | inne zalecenie | Po dołączeniu acebutololu do ustabilizowanej insulinoterapii zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć, dlatego w pierwszych tygodniach należy zagęścić kontrolę glikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ Insulina degludecNie opóźniaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia insuliną.Po użyciu adrenaliny częściej mierz cukier przez kolejne godziny i nie zmieniaj sam dawki insuliny – zapytaj lekarza, jeśli cukier długo pozostaje wysoki.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Po użyciu adrenaliny częściej mierz cukier przez kolejne godziny i nie zmieniaj sam dawki insuliny – zapytaj lekarza, jeśli cukier długo pozostaje wysoki.
Adrenalina podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Po wstrzyknięciu adrenaliny cukier może na kilka godzin wzrosnąć, nawet jeśli przyjmujesz insulinę jak zwykle. Zwykle mija to samoistnie. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny w ciężkiej reakcji alergicznej z powodu cukrzycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- wysokie wyniki pomiaru cukru utrzymujące się kilka godzin
- silne kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie opóźniaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w stanie zagrożenia życia z powodu leczenia insuliną. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię, a przy dłuższym stosowaniu adrenaliny może być konieczne zwiększenie dawki insuliny[1]. Długo działającej insuliny degludec nie zwiększaj pochopnie po jednorazowej dawce adrenaliny, ponieważ wzrost glikemii zwykle ustępuje samoistnie, a po odstawieniu adrenaliny zapotrzebowanie na insulinę wraca do wyjściowego.
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny glikemia u pacjenta leczonego insuliną degludec może przejściowo wzrosnąć, a działanie hipoglikemizujące insuliny słabnie. Po jednorazowym wstrzyknięciu w anafilaksji efekt jest zwykle krótkotrwały, natomiast przy wlewie dożylnym lub powtarzanych dawkach hiperglikemia może być wyraźna i utrzymywać się dłużej.
Mechanizm
Adrenalina działa przeciwstawnie do insuliny. Hamuje wydzielanie insuliny, przez co u chorych na cukrzycę może być potrzebne zwiększenie dawki insuliny[1]. Leki sympatykomimetyczne zwiększają zapotrzebowanie na insulinę[2]. Dodatkowo adrenalina pobudza rozkład glikogenu i wytwarzanie glukozy w wątrobie, co podnosi glikemię niezależnie od podawanej insuliny.
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny i w kolejnych godzinach
- glikemia po zakończeniu wlewu adrenaliny – ryzyko hipoglikemii przy zwiększonej wcześniej dawce insuliny
- ciśnienie tętnicze i rytm serca
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowe wstrzyknięcie domięśniowe (autowstrzykiwacz)droga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Po jednorazowej dawce domięśniowej w anafilaksji wzrost glikemii jest przejściowy i zwykle wystarcza częstsza kontrola cukru bez zmiany dawki insuliny degludec. |
| Wlew dożylnydroga podania · adrenalina | ryzyko rośnie | Przy ciągłym wlewie adrenaliny hiperglikemia jest bardziej nasilona i długotrwała, co może wymagać zwiększenia dawki insuliny oraz ścisłego monitorowania glikemii, także po zakończeniu wlewu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ LinagliptynaNigdy nie opóźniaj ani nie wstrzymuj podania adrenaliny w anafilaksji lub innym stanie zagrożenia życia z powodu leczenia linagliptyną.Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a gdy minie zagrożenie, zmierz poziom cukru i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a gdy minie zagrożenie, zmierz poziom cukru i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.
Adrenalina może na krótko podnieść poziom cukru we krwi i osłabić działanie linagliptyny. Po jednym wstrzyknięciu w nagłej sytuacji zwykle szybko to mija. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny przy ciężkiej reakcji alergicznej z powodu leku na cukrzycę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- wysoki wynik pomiaru cukru po podaniu adrenaliny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nigdy nie opóźniaj ani nie wstrzymuj podania adrenaliny w anafilaksji lub innym stanie zagrożenia życia z powodu leczenia linagliptyną. W stanach zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do zastosowania adrenaliny.[1] Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię u chorego na cukrzycę. Przy wielokrotnym lub ciągłym podawaniu adrenaliny może być konieczne doraźne zwiększenie leczenia hipoglikemizującego, najczęściej przez dołączenie insuliny, bo dawki linagliptyny nie zwiększa się.[1]
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny może wystąpić przemijająca hiperglikemia i pogorszenie kontroli glikemii u chorego na cukrzycę leczonego linagliptyną. U chorych z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki insuliny lub innych leków hipoglikemizujących.[1] Po pojedynczej dawce ratunkowej efekt jest zwykle krótkotrwały, większe znaczenie ma przy wielokrotnym lub ciągłym podawaniu adrenaliny.
Mechanizm
Adrenalina osłabia działanie hipoglikemizujące linagliptyny, bo hamuje wydzielanie insuliny i podnosi stężenie glukozy we krwi.[1] Linagliptyna działa przez zwiększenie zależnego od glukozy wydzielania insuliny, więc hamowanie wydzielania insuliny przez adrenalinę bezpośrednio przeciwdziała jej mechanizmowi. Linagliptyna ma małą skłonność do interakcji farmakokinetycznych i nie wpływa na metabolizm adrenaliny.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny
- glikemia regularnie przy wielokrotnym lub ciągłym podawaniu adrenaliny
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza dawka ratunkowa (wstrzykiwacz, ampułka)czas leczenia · adrenalina | ryzyko maleje | Po pojedynczym podaniu adrenaliny w anafilaksji wzrost glikemii jest przemijający i zwykle wystarcza kontrolny pomiar glikemii po ustąpieniu objawów. Leczenia linagliptyną nie trzeba modyfikować. |
| Wielokrotne lub ciągłe podawanie (wlew)czas leczenia · adrenalina | ryzyko rośnie | Przy wielokrotnym lub ciągłym podawaniu adrenaliny hiperglikemia może się utrzymywać, wymaga regularnej kontroli glikemii i często doraźnej insulinoterapii. U chorych z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki insuliny lub innych leków hipoglikemizujących. |
| Miejscowo jako dodatek do znieczulenia (np. stomatologicznego)droga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Niewielka ilość adrenaliny w znieczuleniu miejscowym ma znikomy wpływ na glikemię i nie wymaga zmian w leczeniu linagliptyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trajenta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trajenta-100252916/
Niekorzystna interakcjaBenazepryl+ Insulina degludecPołączenie można stosować, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwości hipoglikemii i odpowiednio kontrolować glikemię.Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania benazeprylu, miej przy sobie coś słodkiego i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są niższe niż zwykle.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania benazeprylu, miej przy sobie coś słodkiego i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są niższe niż zwykle.
Lek na ciśnienie benazepryl może wzmacniać działanie insuliny i obniżać poziom cukru we krwi bardziej niż zwykle. Najczęściej zdarza się to na początku leczenia benazeprylem albo po zwiększeniu jego dawki. Leki te można stosować razem, ale trzeba uważniej kontrolować cukier.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- zimne poty
- kołatanie serca
- nagły silny głód
- zawroty głowy lub dezorientacja
- niski wynik pomiaru cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale pacjenta trzeba uprzedzić o możliwości hipoglikemii i odpowiednio kontrolować glikemię[1]. Po włączeniu benazeprylu lub zmianie jego dawki należy częściej oznaczać glukozę i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny degludec[2].
Skutek kliniczny
U pacjentów z cukrzycą przyjmujących inhibitor ACE razem z insuliną może wystąpić hipoglikemia[1]. Ryzyko dotyczy przede wszystkim okresu dołączania benazeprylu lub zwiększania jego dawki u pacjenta na ustalonej dawce insuliny.
Mechanizm
Inhibitory ACE, w tym benazepryl, mogą zwiększać wrażliwość tkanek na insulinę i nasilać obniżanie glikemii, przez co zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[2]. Działanie to sumuje się z hipoglikemizującym efektem insuliny degludec.
Monitorować
- glikemia (samokontrola), częściej w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zmianie dawki benazeprylu
- objawy hipoglikemii
- HbA1c
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Benazepryl dołączany do ustalonej dawki insulinykolejność włączenia · benazepryl | ryzyko rośnie | Ryzyko hipoglikemii jest największe po dołączeniu benazeprylu u pacjenta na ustabilizowanej dawce insuliny degludec – w tym okresie należy zintensyfikować kontrolę glikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny. |
| Zwiększenie dawki benazepryludawka · benazepryl | ryzyko rośnie | Każde zwiększenie dawki benazeprylu u pacjenta na insulinie wymaga ponownej, częstszej kontroli glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lotensin 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lotensin-100039810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.