Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Insulina degludec / Insulina degludec i lurazydon

Insulina degludec i lurazydon

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Połączenie można stosować bez zmiany dawek.

Przez pierwsze tygodnie po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego mierz cukier częściej niż zwykle i pokaż wyniki lekarzowi.

Interakcja o niejasnym znaczeniuInsulina degludec+ LurazydonPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przez pierwsze tygodnie po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego mierz cukier częściej niż zwykle i pokaż wyniki lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przez pierwsze tygodnie po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego mierz cukier częściej niż zwykle i pokaż wyniki lekarzowi.

Lek przeciwpsychotyczny, który przyjmujesz, u niektórych osób może nieco podnosić poziom cukru we krwi. Wtedy insulina może działać słabiej niż zwykle. Ten lek rzadko powoduje taki problem, ale warto zwrócić uwagę na wyniki pomiarów cukru.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe niż zwykle wyniki pomiarów cukru
  • nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • wyraźny przyrost masy ciała
  • drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód po odstawieniu leku przeciwpsychotycznego
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Po włączeniu, zwiększeniu dawki lub odstawieniu lurazydonu zaleca się częstszą samokontrolę glikemii w pierwszych tygodniach oraz oznaczenie HbA1c i masy ciała podczas wizyt kontrolnych. Dawkę insuliny degludec koryguje się według wyników pomiarów glikemii.

Skutek kliniczny

U części pacjentów możliwe jest pogorszenie kontroli glikemii i zwiększenie zapotrzebowania na insulinę po włączeniu lurazydonu albo spadek zapotrzebowania i ryzyko hipoglikemii po jego odstawieniu. Ryzyko jest mniejsze niż przy olanzapinie czy klozapinie.

Mechanizm

Lurazydon nie ma szczególnego wpływu na farmakokinetykę insuliny degludec, bo insulina nie jest metabolizowana przez CYP3A4 ani transportowana przez P-gp i BCRP. Możliwa interakcja jest farmakodynamiczna i wynika z działania klasy leków przeciwpsychotycznych drugiej generacji, które mogą powodować hiperglikemię, przyrost masy ciała i insulinooporność, a przez to zwiększać zapotrzebowanie na insulinę. Lurazydon należy do leków przeciwpsychotycznych o małym wpływie na gospodarkę węglowodanową, dlatego znaczenie tego efektu jest niepewne. Wiele leków wpływa na metabolizm glukozy i może zmieniać zapotrzebowanie na insulinę[1]

Metabolizm i transportery

  • Lurazydon: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • glikemia na czczo i samokontrola glukometrem
  • HbA1c
  • masa ciała
  • objawy hiperglikemii i hipoglikemii

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie, zwiększenie dawki lub odstawienie lurazydonu u pacjenta leczonego insulinąkolejność włączenia · lurazydoninne zalecenieOkres zmian w leczeniu lurazydonem wymaga częstszej kontroli glikemii i ewentualnej korekty dawki insuliny degludec. Po odstawieniu lurazydonu zapotrzebowanie na insulinę może spaść i rośnie ryzyko hipoglikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaLurazydona alkoholPacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem.Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia tym lekiem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność. Alkohol nasila to działanie, więc po połączeniu obu możesz być bardzo senny, mieć zawroty głowy i łatwiej się przewrócić. Alkohol może też pogorszyć objawy choroby, na którą przyjmujesz lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadki
  • splątanie lub spowolnienie
  • nasilenie lęku, smutku lub myśli samobójczych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi należy zalecić unikanie alkoholu przez cały okres leczenia lurazydonem[1]. Jeśli pacjent mimo to spożywa alkohol, należy ograniczyć go do małych, okazjonalnych ilości, nie prowadzić pojazdów i uprzedzić o ryzyku senności oraz zawrotów głowy przy wstawaniu. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego, ponieważ wpływa to na przebieg choroby i skuteczność leczenia.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koncentracji oraz zwiększone ryzyko upadków i wypadków, w tym podczas prowadzenia pojazdów. Możliwe jest niedociśnienie ortostatyczne z omdleniem. Alkohol pogarsza też przebieg schizofrenii i depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, zmniejsza przestrzeganie zaleceń i może nasilać myśli samobójcze.

Mechanizm

Lurazydon i alkohol sumują działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila senność, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji. Charakterystyka produktu zaleca stosowanie lurazydonu z ostrożnością w skojarzeniu z alkoholem z powodu podstawowego działania leku na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Ulotka produktu oryginalnego idzie dalej i zaleca unikanie picia alkoholu w czasie leczenia, ponieważ alkohol nasila negatywne działanie leku[1]. Charakterystyki produktów odtwórczych w punkcie 4.5 ograniczają się do zalecenia ostrożności, a żaden z produktów nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach. Dodatkowo blokowanie receptorów alfa-1-adrenergicznych przez lurazydon może sumować się z rozszerzającym naczynia działaniem etanolu i zwiększać ryzyko niedociśnienia ortostatycznego. Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ lurazydon jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, na który etanol nie wpływa w istotny sposób[1].

Metabolizm i transportery

  • Lurazydon: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
  • zaburzenia równowagi i upadki, zwłaszcza u osób starszych
  • nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych oraz myśli samobójcze
  • wzorzec spożywania alkoholu i przestrzeganie zaleceń

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość jednorazowo (upojenie alkoholowe)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużej jednorazowej dawce etanolu rośnie ryzyko głębokiej sedacji, niedociśnienia, aspiracji i urazów. Pacjenta należy wyraźnie ostrzec przed upijaniem się w czasie leczenia.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza przebieg schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej oraz adherencję. Wymaga to konsultacji z lekarzem prowadzącym i rozważenia leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 332

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LurazydonPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca w żadnej postaci, także herbatek i suplementów, a jeśli już go stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się lurazydonu. Lek przestaje wtedy dobrze działać i objawy choroby mogą wrócić. Gdy przestaniesz pić dziurawiec, poziom leku po pewnym czasie znów rośnie, co może nasilić jego działania uboczne. Tych dwóch środków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokoju, smutku, dziwnych myśli
  • silna senność lub wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • drżenie, sztywność mięśni, spowolnione ruchy
  • pobudzenie, gorączka, poty, biegunka i szybkie bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy go stosować[1][2][3]. U pacjenta leczonego lurazydonem nie włącza się ziela dziurawca w żadnej postaci, także jako herbaty ani suplementu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba środki, dziurawiec należy odstawić w porozumieniu z lekarzem prowadzącym i przez kolejne tygodnie obserwować zarówno skuteczność, jak i tolerancję lurazydonu, bo jego stężenie będzie stopniowo rosło. W leczeniu obniżonego nastroju lub zaburzeń snu należy wybrać metodę uzgodnioną z psychiatrą zamiast preparatów dziurawca.

Skutek kliniczny

Głównym skutkiem jest utrata skuteczności lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy lub epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Po odstawieniu dziurawca u pacjenta przyjmującego lurazydon indukcja stopniowo ustępuje, a stężenie lurazydonu rośnie, co może nasilić działania niepożądane, takie jak senność, akatyzja czy objawy pozapiramidowe. Dodatkowo istnieje teoretyczne ryzyko zespołu serotoninowego.

Mechanizm

Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A4, a lurazydon i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez CYP3A4[1]. Przyspieszony metabolizm obniża stężenie lurazydonu we krwi. Inny silny induktor CYP3A4 – ryfampicyna – zmniejszył ekspozycję na lurazydon 6-krotnie[1]. Lurazydon jest in vitro substratem glikoproteiny P, a ziele dziurawca może dodatkowo nasilać jej aktywność, choć znaczenie tego szlaku in vivo nie jest jasne[1]. Oba środki działają serotoninergicznie, a lurazydon stosuje się ostrożnie z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy nawrotu psychozy lub pogorszenia nastroju przy jednoczesnym stosowaniu
  • senność, akatyzja i objawy pozapiramidowe w tygodniach po odstawieniu dziurawca
  • objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, gorączka, biegunka, przyspieszone tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulpryd

Kiedy ocena się zmienia

Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko utraty skuteczności lurazydonu rośnie z czasem stosowania.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia lurazydonemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja ustępuje stopniowo i stężenie lurazydonu rośnie, dlatego w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i w razie potrzeby skorygować dawkę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenobarbital+ LurazydonNie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany leczenia i nie odstawiaj samodzielnie fenobarbitalu ani lurazydonu.

Fenobarbital sprawia, że organizm bardzo szybko pozbywa się lurazydonu. Lurazydon może wtedy przestać działać i objawy choroby, na którą go przyjmujesz, mogą wrócić. Oba leki mogą też razem nasilać senność. Tych leków nie należy przyjmować jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, lęk, słyszenie głosów, podejrzliwość
  • pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silna senność, spowolnienie, trudności z koncentracją
  • napad padaczkowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączy się lurazydonu z fenobarbitalem.[1][2][3] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpadaczkowego lub uspokajającego, należy wybrać lek niebędący induktorem CYP3A4 albo zmienić lek przeciwpsychotyczny po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Fenobarbitalu nie odstawia się nagle ze względu na ryzyko napadów padaczkowych i zespołu odstawiennego, a po jego odstawieniu indukcja enzymów wygasa stopniowo, dlatego przez kolejne tygodnie trzeba obserwować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Skutek kliniczny

Stężenie lurazydonu i jego aktywnego metabolitu spada do wartości prawdopodobnie nieskutecznych, co grozi utratą kontroli objawów schizofrenii lub depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, w tym nawrotem psychozy. Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego.

Mechanizm

Fenobarbital jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm wielu leków.[4] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego indukcja tego enzymu silnie zmniejsza ekspozycję na oba związki.[1] Po podaniu lurazydonu z silnym induktorem CYP3A4 ryfampicyną ekspozycja na lurazydon zmniejszyła się 6-krotnie.[1] Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co może sumować się w postaci nadmiernej sedacji.[4][1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenobarbital – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[5]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • skuteczność lurazydonu – nasilenie objawów psychotycznych lub depresyjnych
  • nadmierna senność i spowolnienie
  • kontrola napadów padaczkowych przy zmianie lub odstawianiu fenobarbitalu
  • działania niepożądane lurazydonu w tygodniach po odstawieniu fenobarbitalu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamid

Kiedy ocena się zmienia

Fenobarbital dołączony do stabilnego leczenia lurazydonemkolejność włączenia · fenobarbitalinne zalecenieDołączenie fenobarbitalu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie grozi stopniową utratą skuteczności i nawrotem choroby w ciągu kolejnych dni do tygodni, w miarę narastania indukcji enzymatycznej. Należy wybrać inny lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający.
Odstawienie fenobarbitalu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · fenobarbitalinne zaleceniePo odstawieniu fenobarbitalu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na lurazydon rośnie. Jeśli dawkę lurazydonu zwiększano, aby skompensować indukcję, w kolejnych tygodniach należy obserwować działania niepożądane i rozważyć jej korektę. Fenobarbital odstawia się stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.

Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe niż zwykle wyniki cukru
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • kołatanie serca
  • silny ból głowy
  • wysokie ciśnienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].

Skutek kliniczny

Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.

Mechanizm

Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.

Monitorować

  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefrynaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ LurazydonNie należy stosować klarytromycyny u pacjenta przyjmującego lurazydon, ponieważ połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lurazydonu.Nie przyjmuj klarytromycyny razem z lurazydonem i poproś lekarza o inny antybiotyk, a nie odstawiaj lurazydonu na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj klarytromycyny razem z lurazydonem i poproś lekarza o inny antybiotyk, a nie odstawiaj lurazydonu na własną rękę.

Klarytromycyny nie wolno łączyć z lurazydonem. Ten antybiotyk sprawia, że lurazydon wolniej znika z organizmu i jego ilość we krwi może wzrosnąć kilkakrotnie. Może to wywołać silną senność, sztywność lub drżenie mięśni, spadki ciśnienia, a nawet groźne zaburzenia rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub splątanie
  • sztywność, drżenie lub mimowolne ruchy mięśni
  • niepokój i potrzeba ciągłego ruszania się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie należy stosować klarytromycyny u pacjenta przyjmującego lurazydon, ponieważ połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lurazydonu.[1][2][3] Należy wybrać antybiotyk, który nie jest silnym inhibitorem CYP3A4, z uwzględnieniem rodzaju zakażenia i ryzyka wydłużenia QT. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, decyzję o czasowym odstawieniu lurazydonu i jego ponownym włączeniu powinien podjąć lekarz prowadzący leczenie psychiatryczne, pamiętając, że hamowanie metabolizmu może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po zakończeniu antybiotykoterapii – po odstawieniu pozakonazolu wpływ na ekspozycję utrzymywał się do 2–3 tygodni.[1]

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia lurazydonu nasila jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak nadmierna sedacja, objawy pozapiramidowe, akatyzja i niedociśnienie ortostatyczne. Jednocześnie rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.

Mechanizm

Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lurazydon i jego aktywny metabolit są metabolizowane głównie przez ten izoenzym, dlatego ich stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Dla porównania inny silny inhibitor CYP3A4, ketokonazol, zwiększył ekspozycję na lurazydon dziewięciokrotnie, a na jego aktywny metabolit sześciokrotnie.[1] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT – ChPL lurazydonu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami o takim działaniu[1], a klarytromycyna jest przeciwwskazana u osób z wydłużonym QT ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Klarytromycyna – inhibitor P-gp[5], lurazydon – substrat P-gp[6]
  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[6], klarytromycyna – substrat CYP3A4[7]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[7]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • nasilenie sedacji i objawów pozapiramidowych
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.

Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
  • ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
  • drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.

Mechanizm

Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.

Monitorować

  • stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
  • glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry

Bezpieczniejsze alternatywy

mocznik

Kiedy ocena się zmienia

Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowyryzyko rośniePreparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę.
Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowyryzyko malejePrzy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLurazydon+ EnzalutamidNie należy łączyć lurazydonu z enzalutamidem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby lekarz zamienił lurazydon na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej powiedz psychiatrze i onkologowi, że masz przepisane oba, aby lekarz zamienił lurazydon na inny lek.

Lek na raka prostaty enzalutamid sprawia, że organizm bardzo szybko usuwa lurazydon. Lurazydon może wtedy przestać działać, a objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Ten efekt narasta przez kilka tygodni i utrzymuje się jeszcze około miesiąca po odstawieniu enzalutamidu. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót niepokoju, lęku lub bezsenności
  • słyszenie głosów lub dziwne, natrętne myśli
  • nagłe pogorszenie nastroju lub myśli samobójcze
  • silne pobudzenie lub drażliwość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć lurazydonu z enzalutamidem. ChPL lurazydonu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4.[1][2][3] Enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4, a jego ChPL wymienia leki przeciwpsychotyczne wśród leków, które należy stosować ostrożnie lub ich unikać.[4] Leczenia enzalutamidem zwykle nie da się zastąpić, dlatego w porozumieniu z psychiatrą należy zamienić lurazydon na lek przeciwpsychotyczny niezależny od CYP3A4, dobrany do wskazania. Zmianę leku psychiatrycznego najlepiej przeprowadzić przed włączeniem enzalutamidu lub niezwłocznie po jego włączeniu, a po odstawieniu enzalutamidu nie wracać do lurazydonu wcześniej niż po około miesiącu.

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest utrata działania przeciwpsychotycznego lub normotymicznego lurazydonu i ryzyko nawrotu psychozy albo epizodu depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Ryzyko dotyczy zarówno włączenia enzalutamidu u pacjenta ustabilizowanego na lurazydonie, jak i włączenia lurazydonu w ciągu około miesiąca po odstawieniu enzalutamidu. Zwiększanie dawki lurazydonu nie jest uznanym sposobem kompensacji przy silnej indukcji.

Mechanizm

Enzalutamid silnie indukuje CYP3A4 i może znacznie przyspieszyć rozkład lurazydonu oraz jego aktywnego metabolitu. Lurazydon i jego aktywny metabolit ID-14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4.[1] Badania in vivo wykazały, że enzalutamid jest silnym induktorem CYP3A4, a w dawce 160 mg raz na dobę zmniejszał AUC midazolamu o 86%.[4] Inny silny induktor CYP3A4, ryfampicyna, spowodował 6-krotne zmniejszenie ekspozycji na lurazydon.[1] Pełne działanie indukujące enzalutamidu może pojawić się dopiero po około miesiącu leczenia, a ze względu na okres półtrwania wynoszący 5,8 dnia może utrzymywać się przez miesiąc lub dłużej po odstawieniu.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], enzalutamid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Enzalutamid – słaby inhibitor P-gp[6], lurazydon – substrat P-gp[5]
  • Enzalutamid – silny induktor CYP3A4[7], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[7]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[5]
  • Enzalutamid: inhibitor OAT3[6], słaby inhibitor P-gp[6], induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[7], umiarkowany induktor CYP2C9[7], silny induktor CYP3A4[7], induktor UGT1A1[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • objawy nawrotu psychozy lub zaostrzenia choroby afektywnej po włączeniu enzalutamidu
  • stan psychiczny przez pierwszy miesiąc po zamianie leku przeciwpsychotycznego
  • odstęp QT w EKG przy wyborze leku zastępczego wydłużającego QT, zwłaszcza u pacjentów po terapii antyandrogenowej

Bezpieczniejsze alternatywy

amisulprydsulpiryd

Kiedy ocena się zmienia

Lurazydon włączany po odstawieniu enzalutamidukolejność włączenia · enzalutamidinne zalecenieZe względu na okres półtrwania enzalutamidu wynoszący 5,8 dnia jego wpływ na enzymy może utrzymywać się miesiąc lub dłużej po odstawieniu, dlatego lurazydonu nie należy włączać wcześniej niż po około miesiącu.
Pierwszy miesiąc leczenia enzalutamidemczas leczenia · enzalutamidinne zaleceniePełna indukcja może nie wystąpić przed upływem około miesiąca od rozpoczęcia enzalutamidu, choć pewne efekty mogą ujawnić się wcześniej, więc utrata skuteczności lurazydonu może narastać stopniowo.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurasidone Teva 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurasidone-teva-100482873/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLurazydon+ ApalutamidNie łączyć lurazydonu z apalutamidem, ponieważ ChPL lurazydonu przeciwwskazuje stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwpsychotyczny.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił lek przeciwpsychotyczny.

Lek na raka prostaty może bardzo mocno osłabić działanie leku przeciwpsychotycznego. Organizm szybciej się go wtedy pozbywa, więc lek może przestać chronić przed nawrotem choroby. Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • powrót lub nasilenie objawów choroby, np. niepokój, bezsenność, nietypowe myśli lub spostrzeżenia
  • pogorszenie nastroju
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączyć lurazydonu z apalutamidem, ponieważ ChPL lurazydonu przeciwwskazuje stosowanie z silnymi induktorami CYP3A4.[1] ChPL apalutamidu zaleca w miarę możliwości zastąpienie leków metabolizowanych głównie przez CYP3A4 innymi lekami.[2] U pacjenta rozpoczynającego apalutamid należy we współpracy z psychiatrą zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, z uwzględnieniem ryzyka wydłużenia QT. Przy odwrotnej sytuacji, czyli włączaniu lurazydonu po zakończeniu apalutamidu, trzeba pamiętać, że efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się znacznego zmniejszenia stężenia lurazydonu i jego aktywnego metabolitu, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów schizofrenii lub depresji w chorobie dwubiegunowej. Apalutamid zmniejsza stężenie leków metabolizowanych przez CYP3A4 tak bardzo, że może to prowadzić do braku ich działania klinicznego.[2] Po odstawieniu apalutamidu stężenie lurazydonu stopniowo wzrasta, co przy wcześniej zwiększonej dawce grozi działaniami niepożądanymi.

Mechanizm

Apalutamid u ludzi jest silnym induktorem CYP3A4 i w badaniu interakcji zmniejszał AUC midazolamu o 92%.[2] Lurazydon i jego aktywny metabolit ID14283 są metabolizowane głównie przez CYP3A4.[1] Silny induktor CYP3A4 ryfampicyna zmniejszał ekspozycję na lurazydon 6‑krotnie, dlatego jednoczesne stosowanie lurazydonu z silnymi induktorami CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] ChPL lurazydonu nie wymienia apalutamidu z nazwy, ale apalutamid należy do grupy silnych induktorów CYP3A4 objętej przeciwwskazaniem.[3] Dodatkowo ChPL lurazydonu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT, a terapia antyandrogenowa może wydłużać QT.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lurazydon – słaby inhibitor CYP3A4[4], apalutamid – substrat CYP3A4[5]
  • Lurazydon – inhibitor P-gp[4], apalutamid – substrat P-gp[5]
  • Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[5], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Apalutamid – słaby induktor BCRP[5], lurazydon – substrat BCRP[4]
  • Apalutamid – silny induktor CYP3A4[6], lurazydon – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Apalutamid – słaby induktor P-gp[5], lurazydon – substrat P-gp[4]
  • Lurazydon: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[5], słaby induktor P-gp[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • kontrola objawów psychopatologicznych i skuteczności leczenia przeciwpsychotycznego
  • EKG z oceną odstępu QT przy zmianie leku przeciwpsychotycznego
  • objawy działań niepożądanych lurazydonu po odstawieniu apalutamidu

Bezpieczniejsze alternatywy

olanzapinaamisulprydsulpiryd

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie apalutamidu przy kontynuacji lurazydonukolejność włączenia · apalutamidinne zaleceniePo odstawieniu induktora indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo, a ChPL lurazydonu dla słabszych induktorów wskazuje utrzymywanie się efektu do 2 tygodni, dlatego w tym okresie należy monitorować skuteczność i tolerancję lurazydonu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran 18,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Latuda 37 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/latuda-100209033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lurobran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lurobran-100505863/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.

Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • poty, zwłaszcza zimne
  • nagły silny głód
  • osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
  • splątanie, trudność ze skupieniem
  • ból głowy lub zaburzenia widzenia
  • niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
  • bardzo wolne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.

Skutek kliniczny

Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].

Mechanizm

Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].

Metabolizm i transportery

  • Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]

Monitorować

  • glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
  • częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

bisoprololmetoprololnebiwolol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.