Interakcje / Insulina degludec / Insulina degludec i tryptorelina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale po włączeniu tryptoreliny trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby stopniowo zwiększać dawkę insuliny degludec.
Mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz tryptorelinę, a jeśli wyniki rosną, zgłoś się do niego przed samodzielną zmianą dawki insuliny.
Niekorzystna interakcjaInsulina degludec+ TryptorelinaPołączenie można stosować, ale po włączeniu tryptoreliny trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby stopniowo zwiększać dawkę insuliny degludec.Mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz tryptorelinę, a jeśli wyniki rosną, zgłoś się do niego przed samodzielną zmianą dawki insuliny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej niż zwykle i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że przyjmujesz tryptorelinę, a jeśli wyniki rosną, zgłoś się do niego przed samodzielną zmianą dawki insuliny.
Tryptorelina obniża poziom hormonów płciowych, co z czasem może sprawić, że insulina działa słabiej, a cukier we krwi rośnie. Zmiana ta zwykle narasta powoli, przez kilka miesięcy. Leki można stosować razem, ale trzeba częściej sprawdzać cukier. Gdy leczenie tryptoreliną się kończy, insulina może znów działać silniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- coraz wyższe wyniki pomiarów cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- przybieranie na wadze, szczególnie w okolicy brzucha
- po zakończeniu leczenia tryptoreliną drżenie, poty, kołatanie serca lub nagły głód świadczące o niskim cukrze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu tryptoreliny trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby stopniowo zwiększać dawkę insuliny degludec. Kontrolę HbA1c warto wykonać po kilku miesiącach terapii, a pacjenta poinformować, że rosnące wartości glukozy we własnych pomiarach są wskazaniem do konsultacji z lekarzem prowadzącym cukrzycę. Przy odstawianiu tryptoreliny należy monitorować ryzyko hipoglikemii i rozważyć redukcję dawki insuliny.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego insuliną degludec dołączenie tryptoreliny może w ciągu kolejnych miesięcy pogorszyć kontrolę glikemii i zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę. Odstawienie długotrwałej terapii tryptoreliną może odwrotnie zmniejszyć zapotrzebowanie na insulinę i zwiększyć ryzyko hipoglikemii.
Mechanizm
Tryptorelina, jako agonista GnRH, po początkowej stymulacji hamuje wydzielanie gonadotropin i obniża stężenie hormonów płciowych. U mężczyzn deprywacja androgenowa zwiększa masę tkanki tłuszczowej, zmniejsza masę mięśniową i nasila insulinooporność, co osłabia działanie insuliny egzogennej. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie dotyczy wchłaniania ani eliminacji insuliny degludec.
Monitorować
- glikemia na czczo i samokontrola glikemii
- HbA1c po kilku miesiącach terapii
- masa ciała i obwód talii
- lipidogram
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwała deprywacja androgenowa (wiele miesięcy)czas leczenia · tryptorelina | ryzyko rośnie | Wpływ na insulinooporność narasta wraz z czasem trwania deprywacji androgenowej, dlatego przy długotrwałym leczeniu raka prostaty kontrola glikemii powinna być regularna przez cały okres terapii. |
| Odstawienie tryptoreliny przy stałej dawce insuliny degludeckolejność włączenia · tryptorelina | inne zalecenie | Po zakończeniu deprywacji androgenowej wrażliwość na insulinę może się poprawić, a dawka insuliny zwiększona w trakcie terapii może stać się zbyt duża. Należy monitorować glikemię pod kątem hipoglikemii i rozważyć redukcję dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Decapeptyl Depot 3,75 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/decapeptyl-depot-100017285/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salvacyl 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/salvacyl-100340690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Alkohol przy tych lekach
Insulina degludec a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaTryptorelinaa alkoholU pacjentów leczonych tryptoreliną długotrwale należy zalecić ograniczenie spożywania alkoholu jako element zapobiegania utracie masy kostnej, razem z zaprzestaniem palenia, regularnymi ćwiczeniami z obciążeniem i odpowiednią podażą wapnia oraz witaminy D.Ogranicz alkohol w czasie leczenia, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Ogranicz alkohol w czasie leczenia, a jeśli pijesz regularnie lub dużo, powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.
Tryptorelina obniża poziom hormonów płciowych, co przy dłuższym leczeniu może osłabiać kości. Częste picie większych ilości alkoholu też osłabia kości, więc razem zwiększają ryzyko osteoporozy i złamań. Alkohol może także nasilać uderzenia gorąca. Okazjonalny mały kieliszek zwykle nie jest problemem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból kości lub pleców bez wyraźnej przyczyny
- złamanie po niewielkim urazie
- zmniejszenie wzrostu lub pochylenie sylwetki
- nasilone uderzenia gorąca po alkoholu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjentów leczonych tryptoreliną długotrwale należy zalecić ograniczenie spożywania alkoholu jako element zapobiegania utracie masy kostnej, razem z zaprzestaniem palenia, regularnymi ćwiczeniami z obciążeniem i odpowiednią podażą wapnia oraz witaminy D.[1] U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy zachować szczególną ostrożność, rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości i dodatkowe środki zapobiegające jej utracie.[1]
Skutek kliniczny
Przy długotrwałym regularnym piciu większych ilości alkoholu rośnie ryzyko utraty gęstości mineralnej kości, osteoporozy i złamań w trakcie leczenia tryptoreliną. Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powoduje istotnej klinicznie interakcji, ale może nasilać uderzenia gorąca.
Mechanizm
Tryptorelina i regularne picie większych ilości alkoholu sumują swój niekorzystny wpływ na kości, więc u osób pijących dużo i długo ryzyko osteoporozy oraz złamań rośnie. Długotrwała deprywacja androgenowa wywołana analogami GnRH wiąże się ze zwiększonym ryzykiem utraty masy kostnej, osteoporozy i złamań.[1] Charakterystyki produktów tryptoreliny wymieniają przewlekłe nadużywanie alkoholu jako dodatkowy czynnik ryzyka osteoporozy, przy którym należy zachować szczególną ostrożność.[1] Zapisy różnią się zakresem. ChPL jednego z preparatów o przedłużonym uwalnianiu 11,25 mg dodatkowo zaleca ograniczenie spożywania alkoholu w ramach zapobiegania utracie masy kostnej i wymienia ciężką postać osteoporozy w przeciwwskazaniach.[1] ChPL preparatu 3,75 mg podkreśla, że u pacjentek z czynnikami ryzyka osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, leczenie należy rozpatrywać indywidualnie i rozpoczynać tylko po starannej ocenie korzyści i ryzyka.[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ tryptorelina jest peptydem rozkładanym przez peptydazy, a nie przez enzymy cytochromu P450 metabolizujące etanol. Alkohol może też nasilać uderzenia gorąca, które są częstym działaniem niepożądanym obniżenia poziomu hormonów płciowych.
Monitorować
- wzorzec i ilość spożywanego alkoholu
- gęstość mineralna kości (densytometria) przy długotrwałym leczeniu i dodatkowych czynnikach ryzyka
- podaż wapnia i witaminy D
- objawy złamań i bóle kostne
- nasilenie uderzeń gorąca
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu jest wymienione w ChPL jako dodatkowy czynnik ryzyka osteoporozy wymagający szczególnej ostrożności, a w leczeniu kobiet decyzję należy podejmować indywidualnie po starannej ocenie korzyści i ryzyka. Należy rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości i dodatkowe środki ochrony kości. |
| Okazjonalnie małe ilościilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wpływa istotnie na ryzyko utraty masy kostnej i nie wymaga zmiany postępowania. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Ryzyko utraty masy kostnej wiąże się z długotrwałą deprywacją androgenową, dlatego znaczenie regularnego picia alkoholu rośnie wraz z czasem leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
Inne interakcje tych leków 234
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina degludecNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania.Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik, na przykład krótkotrwale stosowany lek do nosa.
Fenylefryna to składnik wielu doustnych leków na przeziębienie i katar. Przy cukrzycy nie stosuje się jej w tabletkach ani kapsułkach, bo może podnosić cukier we krwi i osłabiać działanie insuliny. Może też podnosić ciśnienie i obciążać serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę, ponieważ cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ich stosowania[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj krótkotrwale stosowany lek obkurczający śluzówkę nosa w postaci miejscowej oraz leczenie objawowe bez sympatykomimetyków. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zalecaj częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, a przy utrzymującej się hiperglikemii kontakt z lekarzem w sprawie dawki insuliny[3].
Skutek kliniczny
Fenylefryny doustnej nie stosuje się u chorych na cukrzycę[1][2]. U pacjenta leczonego insuliną degludec można się spodziewać pogorszenia kontroli glikemii z hiperglikemią oraz wzrostu ciśnienia tętniczego, zwłaszcza przy współistniejącym nadciśnieniu lub chorobie wieńcowej.
Mechanizm
Fenylefryna jako lek sympatykomimetyczny pobudza receptory adrenergiczne i może podnosić stężenie glukozy we krwi, działając przeciwnie do insuliny. Leki sympatykomimetyczne mogą zwiększać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co u chorych na cukrzycę, często obciążonych chorobami serca i naczyń, zwiększa ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- tętno
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo lub do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym stosowaniu miejscowym fenylefryna działa ogólnoustrojowo w znacznie mniejszym stopniu, więc wpływ na glikemię jest mało prawdopodobny. U pacjentów z nadciśnieniem lub chorobą wieńcową zachowaj ostrożność i ogranicz czas stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ TryptorelinaNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego tryptoreliną.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli dostajesz zastrzyki z tryptoreliną, tylko najpierw porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o bezpieczniejszym leku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli dostajesz zastrzyki z tryptoreliną, tylko najpierw porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o bezpieczniejszym leku.
Hydroksyzyna i tryptorelina mogą zaburzać przewodzenie elektryczne w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić hydroksyzynę na inny lek przeciwalergiczny lub uspokajający.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- bardzo wolne tętno
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego tryptoreliną.[1] W świądzie lub objawach alergicznych wybierz lek przeciwhistaminowy o małym potencjale wydłużania QT, a w lęku i bezsenności rozważ leczenie spoza grupy leków wydłużających QT. Jeżeli lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.[1]
Mechanizm
Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują zaburzenia rytmu typu torsade de pointes.[1][3][4] Deprywacja androgenowa wywołana przez tryptorelinę może wydłużać odstęp QT, dlatego jej łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT wymaga starannego rozważenia.[2] Oba leki działają addycyjnie na repolaryzację komór. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ tryptorelina jest peptydem, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- pozostałe leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele.Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie lecz sam odcisków na stopach preparatami z kwasem salicylowym – pokaż je lekarzowi lub podologowi.
Jeśli chorujesz na cukrzycę i przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski. U osób z cukrzycą skóra stóp gorzej się goi i słabiej czuje ból, więc taki preparat może spowodować ranę, której długo nie zauważysz. Płyn z kwasem salicylowym na małą zmianę skóry, poza stopami, zwykle nie jest groźny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zaczerwienienie, pęcherz, rana lub sączenie w miejscu stosowania
- ból, obrzęk lub ocieplenie stopy
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód – objawy niskiego cukru
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną degludec nie stosuje się plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i modzele[1]. Zmiany na stopach powinien ocenić lekarz lub podolog. Roztwór kwasu salicylowego 2% można stosować tylko na małe, nieuszkodzone powierzchnie skóry, z dala od stóp, i nie na rozległe obszary ani zmiany sączące[2]. Przy dłuższym stosowaniu na większą powierzchnię warto częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy cukrzycowej z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia po preparatach na odciski. Przy dużej powierzchni aplikacji możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.
Mechanizm
Insulina degludec jest stosowana w cukrzycy, a u chorych na cukrzycę preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się[1]. Silne działanie złuszczające na stopie z zaburzonym czuciem i ukrwieniem grozi niezauważonym uszkodzeniem skóry, owrzodzeniem i zakażeniem. Salicylany mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę[3]. Przy stosowaniu miejscowym na małą powierzchnię wchłanianie do krwi jest niewielkie, więc efekt hipoglikemizujący ma znaczenie głównie przy nakładaniu na rozległe powierzchnie skóry lub skórę uszkodzoną.
Monitorować
- stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęknięcia, owrzodzenia
- glikemia przy stosowaniu na większą powierzchnię skóry
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowy | ryzyko rośnie | Preparaty keratolityczne z kwasem salicylowym na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę. |
| Roztwór 2% na małą powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowy | ryzyko maleje | Przy aplikacji na małą, nieuszkodzoną powierzchnię wchłanianie jest niewielkie, a wpływ na glikemię mało prawdopodobny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina degludecU pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny.Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Skontaktuj się z lekarzem w sprawie zmiany propranololu na inny lek, nie odstawiaj go sam i do tego czasu częściej mierz cukier.
Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak kołatanie serca czy drżenie rąk. Niski cukier może wtedy trwać dłużej i być groźniejszy, zwłaszcza w nocy. Osoby leczone insuliną zwykle dostają inny lek z tej samej grupy, który mniej utrudnia rozpoznanie niedocukrzenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- poty, zwłaszcza zimne
- nagły silny głód
- osłabienie, senność lub nagłe zmęczenie
- splątanie, trudność ze skupieniem
- ból głowy lub zaburzenia widzenia
- niewyjaśnione nocne poty lub koszmary senne
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego insuliną nie należy rozpoczynać propranololu, a przy wskazaniu do beta-adrenolityku wybiera się lek kardioselektywny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie odstawia się propranololu nagle, tylko kieruje pacjenta do lekarza w celu zamiany na lek kardioselektywny z odpowiednim zmniejszaniem dawki. Do czasu zmiany należy częściej oznaczać glikemię i rozważyć redukcję dawki insuliny, ponieważ beta-adrenolityki zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1]. Pacjenta trzeba nauczyć, że pocenie się i głód mogą być jedynymi objawami niedocukrzenia.
Skutek kliniczny
Hipoglikemia może zostać rozpoznana późno, trwać dłużej i przebiegać ciężej. Długie działanie insuliny degludec sprzyja przedłużonym epizodom niedocukrzenia. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej nieselektywny beta-adrenolityk może dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego i bradykardii. Propranololu nie stosuje się u osób z ryzykiem niewyrównania hipoglikemii, w tym z cukrzycą[2]. Propranolol jest przeciwwskazany u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3][4].
Mechanizm
Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem i blokuje receptory beta1 i beta2. W ten sposób znosi adrenergiczne objawy ostrzegawcze hipoglikemii, takie jak kołatanie serca, tachykardia i drżenie. Blokada receptorów beta2 hamuje glikogenolizę i odpowiedź kontrregulacyjną na katecholaminy, co opóźnia powrót glikemii do normy. Beta-adrenolityki mogą zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę i maskować objawy hipoglikemii[1].
Metabolizm i transportery
- Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- glikemia, najlepiej ciągłe monitorowanie glikemii z alarmami niskich wartości
- częstość epizodów hipoglikemii, zwłaszcza nocnych
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tresiba 100 j./ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tresiba-100315350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Aurovitas 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-aurovitas-100407483/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTryptorelina+ SakwinawirSakwinawiru nie łączy się z tryptoreliną ani innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i powiedz mu o zastrzykach z tryptoreliny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i powiedz mu o zastrzykach z tryptoreliny.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem wpływają na niego znacznie silniej. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które zagrażają życiu. Tych leków nie stosuje się razem, dlatego lekarz powinien zmienić jeden z nich.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sakwinawiru nie łączy się z tryptoreliną ani innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. U pacjenta wymagającego deprywacji androgenowej należy zmienić schemat przeciwretrowirusowy na lek bez istotnego wpływu na QT i PR, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Przed włączeniem i w trakcie terapii tryptoreliną należy oceniać EKG oraz stężenie potasu i magnezu[2].
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Dodatkowo sakwinawir wydłuża odstęp PR, co może prowadzić do zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działania się sumują. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR w sposób zależny od dawki, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT lub PR jest przeciwwskazane[1]. Deprywacja androgenowa wywołana tryptoreliną może wydłużać odstęp QT[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTryptorelina+ ToremifenNie łącz toremifenu z tryptoreliną, bo toremifen jest przeciwwskazany razem z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już je przyjmujesz, zapytaj go o EKG i badanie potasu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem prowadzącym, a jeśli już je przyjmujesz, zapytaj go o EKG i badanie potasu.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Zwykle tych leków się nie łączy, a lekarz może zamienić jeden z nich na inny. Jeśli lekarz zdecyduje się na takie leczenie, będzie potrzebne badanie EKG i kontrola krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz toremifenu z tryptoreliną, bo toremifen jest przeciwwskazany razem z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Jeśli potrzebna jest hormonoterapia przy supresji czynności jajników lub deprywacji androgenowej, wybierz lek bez działania wydłużającego QT, np. inhibitor aromatazy. Jeśli onkolog świadomie utrzymuje to połączenie, potrzebne jest EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia oraz wyrównanie potasu i magnezu.[2]
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QTc zwiększa ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, rzadkoskurczu, niewydolności serca i równoczesnym stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Toremifen wydłuża odstęp QT, dlatego nie stosuje się go jednocześnie z innymi lekami wydłużającymi QT.[1] Deprywacja hormonalna wywołana przez tryptorelinę również może wydłużać odstęp QT.[2] Oba działania sumują się na poziomie repolaryzacji mięśnia sercowego. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo tryptorelina jest peptydem i nie wpływa na metabolizm toremifenu przez CYP3A.
Metabolizm i transportery
- Toremifen: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i okresowo w trakcie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (rzadkoskurcz)
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy, omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fareston 60 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fareston-100119672/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fareston. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fareston-100119672/
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaNie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT.Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.
Leki hormonalne w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, mogą u niektórych osób zaburzać rytm serca. Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka, działa podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Itopryd nie ma takiego działania, a metoklopramid zwiększa ryzyko tylko w niewielkim stopniu. Dlatego lekarz dobiera lek na żołądek tak, aby był bezpieczny dla twojego serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT. Dotyczy to wszystkich trzech analogów – tryptoreliny, leuproreliny i gosereliny – w połączeniu z cyzaprydem, które jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, preferowany jest itopryd. Metoklopramid można rozważyć krótkotrwale, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykluczeniu innych czynników ryzyka wydłużenia QT. Przed włączeniem metoklopramidu u pacjenta z grupy ryzyka warto wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Połączenie analogu gonadoliberyny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, omdleniami i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT albo hamujących CYP3A4. Przy metoklopramidzie ryzyko jest małe i dotyczy głównie pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Przy itoprydzie nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór hormonów płciowych. Niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, co jest wspólne dla wszystkich leków tej grupy. Cyzapryd silnie blokuje kanały potasowe hERG i sam wydłuża odstęp QT. Oba działania się sumują i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Nie ma tu interakcji farmakokinetycznej – analogi gonadoliberyny nie zmieniają metabolizmu cyzaprydu. Itopryd i metoklopramid nie mają istotnego działania blokującego hERG, dlatego interakcja nie dotyczy całej grupy prokinetyków.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem prokinetyku i w trakcie leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes)
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT lub hamujących CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Dotyczy to także połączenia z metoklopramidem, przy którym należy rozważyć EKG przed włączeniem. |
| Dożylnadroga podania · prokinetyki | ryzyko rośnie | Dożylne podanie metoklopramidu, zwłaszcza szybkie i w większej dawce, wiąże się z większym ryzykiem zaburzeń rytmu niż podanie doustne. U pacjentów leczonych analogiem gonadoliberyny należy podawać go powoli i monitorować pacjenta. |
Niekorzystna interakcjaTryptorelina+ TyzanidynaPołączenie można stosować pod warunkiem ograniczenia dawki tyzanidyny i kontroli EKG.Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku rozluźniającego mięśnie i powiedz lekarzowi o obu lekach, żeby mógł zdecydować o badaniu EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zwiększaj samodzielnie dawki leku rozluźniającego mięśnie i powiedz lekarzowi o obu lekach, żeby mógł zdecydować o badaniu EKG.
Lek hormonalny podawany w zastrzyku i lek rozluźniający mięśnie mogą razem wpływać na pracę serca. Oba w pewnych sytuacjach mogą zaburzać rytm serca, a lek na mięśnie może też spowalniać tętno i obniżać ciśnienie. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach leku na mięśnie i przy innych lekach działających na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- silne zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- nagłe osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem ograniczenia dawki tyzanidyny i kontroli EKG. Nie zaleca się łączenia tyzanidyny w dużych dawkach z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jednoczesne stosowanie tryptoreliny z lekami wydłużającymi odstęp QT wymaga starannego rozważenia korzyści i ryzyka[2]. Przed włączeniem tyzanidyny i po zwiększeniu jej dawki warto wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Należy unikać jednoczesnego podawania inhibitorów CYP1A2, ponieważ zwiększają one stężenie tyzanidyny i mogą prowadzić do wydłużenia odstępu QT[1].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy dużych dawkach tyzanidyny, jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2, bradykardii lub hipokaliemii i hipomagnezemii.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Deprywacja androgenowa wywołana tryptoreliną może wydłużać odstęp QT[2]. Tyzanidyna przy zwiększonym stężeniu w osoczu wydłuża odstęp QT, a ponadto może wywołać bradykardię i niedociśnienie tętnicze[1]. Wolna czynność serca dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes.
Metabolizm i transportery
- Tyzanidyna: wrażliwy substrat CYP1A2[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem tyzanidyny i po zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- ciśnienie tętnicze (niedociśnienie)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki tyzanidynydawka · tyzanidyna | ryzyko rośnie | Łączenie tyzanidyny w dużych dawkach z lekami wydłużającymi odstęp QT nie jest zalecane. Przy dużej dawce tyzanidyny rozważ zmniejszenie dawki lub zmianę leku rozluźniającego mięśnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tizanor 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tizanor-100228088/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diphereline-sr-11-25-mg-100103719/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.