Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Insulina glulizynowa / Insulina glulizynowa i lizynopryl

Insulina glulizynowa i lizynopryl

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale u pacjenta leczonego insuliną glulizynową należy ściśle monitorować glikemię pod kątem hipoglikemii, szczególnie w pierwszym miesiącu leczenia lizynoprylem.

Przez pierwszy miesiąc częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są zbyt niskie, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.

Niekorzystna interakcjaInsulina glulizynowa+ LizynoprylPołączenie można stosować, ale u pacjenta leczonego insuliną glulizynową należy ściśle monitorować glikemię pod kątem hipoglikemii, szczególnie w pierwszym miesiącu leczenia lizynoprylem.Przez pierwszy miesiąc częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są zbyt niskie, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Przez pierwszy miesiąc częściej mierz cukier glukometrem, a gdy wyniki są zbyt niskie, skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.

Lizynopryl, lek na ciśnienie, może wzmacniać działanie insuliny i obniżać cukier bardziej niż zwykle. Najczęściej zdarza się to w pierwszych tygodniach wspólnego stosowania obu leków oraz u osób z chorymi nerkami. Oba leki można przyjmować razem, ale trzeba uważniej kontrolować cukier.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie rąk
  • zimne poty
  • kołatanie serca
  • nagły silny głód
  • zawroty głowy lub dezorientacja
  • niski wynik pomiaru cukru
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale u pacjenta leczonego insuliną glulizynową należy ściśle monitorować glikemię pod kątem hipoglikemii, szczególnie w pierwszym miesiącu leczenia lizynoprylem[1]. W razie potrzeby należy zmodyfikować dawkowanie insuliny glulizynowej[2]. Szczególną czujność zachowuje się u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek[1].

Skutek kliniczny

Możliwa hipoglikemia, najbardziej prawdopodobna w pierwszych kilku tygodniach leczenia skojarzonego oraz u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek[1].

Mechanizm

Lizynopryl, jak inne inhibitory ACE, może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i zwiększać ryzyko hipoglikemii[1][2]. Przyjmuje się, że inhibitory ACE poprawiają wrażliwość tkanek na insulinę, co sumuje się z działaniem insuliny glulizynowej. Klinicznie istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna[2].

Monitorować

  • glikemia (samokontrola glukometrem), częściej w pierwszym miesiącu po włączeniu lizynoprylu
  • objawy hipoglikemii
  • czynność nerek (eGFR) jako czynnik zwiększający ryzyko

Kiedy ocena się zmienia

Pierwszy miesiąc leczenia skojarzonegoczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRyzyko hipoglikemii jest największe w pierwszych kilku tygodniach leczenia skojarzonego i wtedy kontrola glikemii powinna być najściślejsza.
Zaburzenie czynności nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z zaburzeniem czynności nerek prawdopodobieństwo hipoglikemii przy tym połączeniu jest większe.
Włączenie lizynoprylu u pacjenta już leczonego insulinąkolejność włączenia · lizynoprylinne zaleceniePo dołączeniu lizynoprylu do ustalonej insulinoterapii należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i rozważyć korektę dawki insuliny glulizynowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/

Alkohol przy tych lekach

Insulina glulizynowa a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaLizynopryla alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zwiększeniu dawki, a w dalszym leczeniu ścisłe ograniczenie i nieprowadzenie pojazdów po jego spożyciu.Na początku leczenia i po zmianie dawki unikaj alkoholu, a później pij go tylko w niewielkich ilościach i nie siadaj po nim za kierownicą.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Na początku leczenia i po zmianie dawki unikaj alkoholu, a później pij go tylko w niewielkich ilościach i nie siadaj po nim za kierownicą.

Alkohol może nasilać działanie lizynoprylu, który obniża ciśnienie krwi. Po wypiciu alkoholu możesz odczuwać zawroty głowy, osłabienie, mroczki przed oczami, a czasem zemdleć. Ryzyko jest największe w pierwszych tygodniach leczenia i po zmianie dawki. Nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • zaburzenia widzenia albo ciemne plamki przed oczami
  • uczucie osłabienia lub bliskie omdlenie
  • omdlenie lub upadek
  • szybkie bicie serca z osłabieniem
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zwiększeniu dawki, a w dalszym leczeniu ścisłe ograniczenie i nieprowadzenie pojazdów po jego spożyciu. Jeśli pacjent pije alkohol, powinien robić to w małej ilości, nie na czczo i po upewnieniu się, że dobrze toleruje lek. Przy zawrotach głowy lub osłabieniu należy usiąść lub położyć się i nie wstawać gwałtownie.[1]

Skutek kliniczny

Alkohol nasila niedociśnienie wywołane lizynoprylem, czyli zawroty głowy, zaburzenia widzenia i omdlenia, które pogarszają sprawność psychofizyczną (prowadzenie pojazdów, obsługa maszyn, ryzyko upadku).[1] Efekt jest najwyraźniejszy na początku leczenia i po zmianie dawki, u osób starszych, odwodnionych i przyjmujących równocześnie leki moczopędne albo inne leki hipotensyjne.

Mechanizm

Lizynopryl obniża ciśnienie przez zahamowanie układu renina–angiotensyna–aldosteron, a alkohol rozszerza naczynia obwodowe i sam obniża ciśnienie. Oba działania się sumują, więc ryzyko niedociśnienia jest większe niż przy każdej z substancji osobno. Nie ma tu istotnej interakcji farmakokinetycznej, to zjawisko wyłącznie farmakodynamiczne.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, także pomiar po zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne)
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki w wywiadzie
  • nawodnienie i stosowanie leków moczopędnych
  • czynność nerek i stężenie potasu u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka

Kiedy ocena się zmienia

Początek leczenia lub zmiana dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNiedociśnienie po lizynoprylu jest zwykle najsilniej nasilone na początku leczenia i po spożyciu alkoholu, więc w tym okresie alkohol należy wykluczyć.
Większa jednorazowa ilośćilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa jednorazowa dawka etanolu silniej rozszerza naczynia i zwiększa ryzyko objawowego niedociśnienia oraz upadku. Dane ilościowe dla lizynoprylu nie są dostępne.
Osoby starszewiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych większa jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków. Ryzyko rośnie przy odwodnieniu i jednoczesnym stosowaniu diuretyków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 203

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Insulina glulizynowaPrzy ogólnoustrojowym betametazonie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i modyfikować dawki insuliny glulizynowej.Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w czasie leczenia sterydem i po jego zakończeniu.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, i ustal z lekarzem, jak zmieniać dawki insuliny w czasie leczenia sterydem i po jego zakończeniu.

Betametazon to lek sterydowy, który podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie insuliny. Gdy dostajesz go w zastrzyku lub tabletkach, cukier może wyraźnie wzrosnąć i dotychczasowa dawka insuliny może nie wystarczyć. Po zakończeniu kuracji sterydem cukier spada i wtedy łatwiej o niedocukrzenie. Krem stosowany krótko na małym fragmencie skóry zwykle nie ma takiego wpływu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • duże pragnienie i częste oddawanie moczu
  • suchość w ustach, zmęczenie, senność
  • nudności, wymioty, ból brzucha lub zapach acetonu z ust
  • drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód po odstawieniu sterydu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy ogólnoustrojowym betametazonie należy zwiększyć częstość pomiarów glikemii i modyfikować dawki insuliny glulizynowej[1]. Cukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego podania betametazonu we wstrzyknięciu[2], dlatego takie leczenie wymaga decyzji lekarza o bilansie korzyści i ryzyka oraz planu korekty insulinoterapii. Po zakończeniu kuracji steroidowej dawki insuliny trzeba stopniowo zmniejszać do wcześniejszych, aby uniknąć hipoglikemii. Przy krótkim miejscowym stosowaniu na małą powierzchnię wystarczy rutynowa samokontrola glikemii.

Skutek kliniczny

Podczas ogólnoustrojowego stosowania betametazonu glikemia rośnie, zwłaszcza poposiłkowo, a dotychczasowe dawki insuliny glulizynowej przestają wystarczać. Możliwa jest ciężka hiperglikemia, a w cukrzycy typu 1 także kwasica ketonowa. Po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki betametazonu zwiększona wcześniej dawka insuliny może wywołać hipoglikemię. Przy miejscowym stosowaniu na niewielką powierzchnię skóry wpływ na glikemię jest zwykle pomijalny, ale rośnie przy dużej powierzchni, opatrunku okluzyjnym i długim leczeniu silnym steroidem.

Mechanizm

Betametazon jako glikokortykosteroid zwiększa glukoneogenezę w wątrobie, nasila insulinooporność tkanek obwodowych i zmniejsza obwodowe zużycie glukozy. Przez to osłabia hipoglikemizujące działanie insuliny glulizynowej[1]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie dotyczy farmakokinetyki insuliny[1].

Metabolizm i transportery

  • Betametazon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • glikemia przed posiłkami i po posiłkach, także po południu i wieczorem
  • ciała ketonowe w moczu lub krwi przy glikemii utrzymująco wysokiej (cukrzyca typu 1)
  • objawy hipoglikemii po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki betametazonu

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (wstrzyknięcie)droga podania · betametazonryzyko rośnieCukrzyca jest przeciwwskazaniem do ogólnoustrojowego podania betametazonu we wstrzyknięciu. Jeśli lekarz uzna leczenie za niezbędne, wymaga ono intensywnej kontroli glikemii i korekty dawek insuliny glulizynowej.
Krem lub maść na małą powierzchnię, krótko, bez okluzjipostać · betametazonryzyko malejePrzy krótkim miejscowym stosowaniu na niewielką powierzchnię wchłanianie betametazonu jest małe i nie wpływa istotnie na glikemię. Duża powierzchnia, okluzja, długie leczenie lub uszkodzona skóra zwiększają ryzyko hiperglikemii.
Odstawienie lub zmniejszanie dawkiczas leczenia · betametazoninne zaleceniePo odstawieniu lub redukcji dawki ogólnoustrojowego betametazonu zapotrzebowanie na insulinę spada, dlatego dawki insuliny glulizynowej trzeba stopniowo zmniejszać, aby uniknąć hipoglikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Celestone 4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/celestone-100013420/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ Insulina glulizynowaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę glulizynową.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar w kapsułkach lub saszetkach. Osoby chore na cukrzycę nie powinny jej przyjmować doustnie. Może ona podnosić poziom cukru we krwi i osłabiać działanie insuliny, a także podnosić ciśnienie krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • ból głowy lub wysokie ciśnienie
  • kołatanie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi stosującemu insulinę glulizynową[1][2]. Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez sympatykomimetyku doustnego, a przy potrzebie udrożnienia nosa krótkotrwały lek obkurczający podawany donosowo. Jeśli pacjent już przyjął fenylefrynę, zaleć częstsze pomiary glikemii i ciśnienia tętniczego, bo może być konieczna modyfikacja dawkowania insuliny i uważne monitorowanie[3].

Skutek kliniczny

Doustna fenylefryna jest przeciwwskazana u chorych na cukrzycę[1][2]. Pacjent stosujący insulinę glulizynową choruje na cukrzycę, więc połączenie należy traktować jako przeciwwskazane. Możliwe skutki to gorsza kontrola glikemii z hiperglikemią oraz wzrost ciśnienia tętniczego i obciążenie układu sercowo-naczyniowego.

Mechanizm

Fenylefryna jest aminą sympatykomimetyczną i pobudza receptory adrenergiczne, co może podnosić stężenie glukozy we krwi i osłabiać działanie hipoglikemizujące insuliny glulizynowej. Sympatykomimetyki należą do substancji osłabiających działanie hipoglikemizujące tej insuliny[3]. Dodatkowo fenylefryna podnosi ciśnienie tętnicze, co ma znaczenie u chorych na cukrzycę, u których współistniejące choroby sercowo-naczyniowe są częste.

Monitorować

  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)

Kiedy ocena się zmienia

Donosowo lub do okadroga podania · fenylefrynaryzyko malejePrzy miejscowym podaniu fenylefryny do nosa lub do oka narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż po podaniu doustnym, ale wchłonięta część może podnosić glikemię i ciśnienie tętnicze. Stosuj krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i z kontrolą glikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKwas salicylowy+ Insulina glulizynowaPreparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a więc u pacjentów leczonych insuliną glulizynową.Odcisków i zrogowaceń na stopach nie usuwaj samodzielnie – pokaż je lekarzowi, podologowi albo zapytaj farmaceutę o bezpieczny preparat.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Odcisków i zrogowaceń na stopach nie usuwaj samodzielnie – pokaż je lekarzowi, podologowi albo zapytaj farmaceutę o bezpieczny preparat.

Jeśli przyjmujesz insulinę, nie używaj plastrów ani maści z kwasem salicylowym na odciski i zrogowacenia stóp. Taki preparat może uszkodzić skórę, a rana na stopie u osoby z cukrzycą goi się słabo i łatwo się zakaża. Płyn z kwasem salicylowym na małą, zdrową powierzchnię skóry zwykle możesz stosować, ale nie smaruj nim dużych obszarów ciała, bo może to obniżyć cukier we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zaczerwienienie, ból, pęcherz lub rana na stopie
  • objawy niskiego cukru – drżenie, poty, kołatanie serca, silny głód, splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Preparatów kwasu salicylowego na odciski i modzele nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a więc u pacjentów leczonych insuliną glulizynową[1]. Kwasu salicylowego nie nakłada się na rozległe powierzchnie skóry ani na zmiany zapalne i sączące[2]. Roztwór o małym stężeniu można stosować krótko na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopami, a przy dłuższym lub szerszym stosowaniu należy częściej kontrolować glikemię[3]. Odciski i zrogowacenia stóp u chorego na cukrzycę powinien ocenić lekarz lub podolog.

Skutek kliniczny

Najważniejszym zagrożeniem jest uszkodzenie skóry stopy z ryzykiem owrzodzenia i zakażenia przy stosowaniu preparatów na odciski i modzele. Przy stosowaniu na rozległe powierzchnie skóry możliwe jest nasilenie działania insuliny i hipoglikemia.

Mechanizm

Salicylany, które dostaną się do krążenia, nasilają hipoglikemizujące działanie insuliny glulizynowej i zwiększają ryzyko hipoglikemii[3]. Przy stosowaniu na skórę wchłanianie kwasu salicylowego jest zwykle niewielkie, ale rośnie przy dużych powierzchniach, wysokich stężeniach, okluzji i uszkodzonym naskórku. Niezależnie od wpływu na glikemię kwas salicylowy w stężeniu keratolitycznym złuszcza i maceruje naskórek, co u chorego na cukrzycę z neuropatią i zaburzonym ukrwieniem stóp sprzyja powstaniu rany, owrzodzenia i zakażenia.

Monitorować

  • glikemia przy stosowaniu na większe powierzchnie skóry
  • stan skóry stóp – zaczerwienienie, pęcherze, rany

Bezpieczniejsze alternatywy

mocznik

Kiedy ocena się zmienia

Plaster lub maść na odciski i modzelepostać · kwas salicylowyryzyko rośnieKeratolityczne preparaty kwasu salicylowego na odciski są przeciwwskazane u chorych na cukrzycę.
Roztwór 2% na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry poza stopamipostać · kwas salicylowyryzyko malejeKrótkie stosowanie roztworu o małym stężeniu na niewielką, zdrową powierzchnię skóry poza stopami nie wymaga zmiany leczenia insuliną.
Rozległa powierzchnia skóry lub opatrunek okluzyjnydawka · kwas salicylowyinne zalecenieKwasu salicylowego nie stosuje się na rozległe powierzchnie skóry. Przy większym wchłanianiu salicylany mogą nasilić działanie insuliny, dlatego potrzebna jest częstsza kontrola glikemii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plaster na odciski 400 mg/g (400 mg/plaster), plaster leczniczy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plaster-na-odciski-100232210/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spirytus salicylowy 2%, roztwór na skórę. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spirytus-salicylowy-100156615/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePropranolol+ Insulina glulizynowaPrzy łączeniu propranololu z insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii, zwłaszcza po włączeniu lub zmianie dawki propranololu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkowanie insuliny.Częściej mierz cukier, zawsze noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub niezauważone niedocukrzenia.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Częściej mierz cukier, zawsze noś przy sobie glukozę i powiedz lekarzowi, jeśli masz częste lub niezauważone niedocukrzenia.

Propranolol może ukryć objawy zbyt niskiego cukru, takie jak drżenie rąk i szybkie bicie serca. Przez to niedocukrzenie po insulinie łatwiej przeoczyć, a może ono trwać dłużej niż zwykle. Propranolol może też zmieniać poziom cukru we krwi w górę lub w dół.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagłe poty
  • silny głód
  • osłabienie lub zawroty głowy
  • trudności z koncentracją lub splątanie
  • ból głowy
  • niski wynik pomiaru cukru bez typowych objawów
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy łączeniu propranololu z insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii, zwłaszcza po włączeniu lub zmianie dawki propranololu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkowanie insuliny[1]. Propranololu nie stosuje się u osób z cukrzycą, u których istnieje ryzyko niewyrównania hipoglikemii[2], ani u pacjentów podatnych na hipoglikemię[3]. Jeśli wskazaniem jest choroba układu krążenia, rozważ beta-adrenolityk kardioselektywny. Pacjenta naucz rozpoznawać hipoglikemię po objawach niezależnych od układu adrenergicznego, takich jak poty, głód, zaburzenia koncentracji i splątanie.

Skutek kliniczny

Hipoglikemia po insulinie glulizynowej może być niezauważona przez pacjenta, cięższa i dłużej się utrzymywać. Możliwe są też wahania glikemii w obu kierunkach wymagające modyfikacji dawkowania insuliny[1]. Podczas hipoglikemii u osoby przyjmującej propranolol może wystąpić wzrost ciśnienia tętniczego z bradykardią zamiast tachykardii.

Mechanizm

Propranolol jako nieselektywny beta-adrenolityk blokuje receptory beta1 i beta2, przez co osłabia wyrównawczą reakcję adrenergiczną na hipoglikemię. Znika lub słabnie przyspieszenie akcji serca, kołatanie i drżenie, czyli typowe objawy ostrzegawcze niedocukrzenia[1]. Blokada receptorów beta2 hamuje też glikogenolizę w wątrobie i mięśniach, co może wydłużać powrót glikemii do normy po epizodzie hipoglikemii. Beta-adrenolityki mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać hipoglikemizujące działanie insuliny[1].

Metabolizm i transportery

  • Propranolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • glikemia (glukometr lub ciągłe monitorowanie glikemii)
  • częstość i nasilenie epizodów hipoglikemii, w tym nocnych
  • HbA1c
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

bisoprololmetoprololnebiwolol

Kiedy ocena się zmienia

Propranolol dołączony do trwającej insulinoterapiikolejność włączenia · propranololinne zaleceniePo włączeniu lub zwiększeniu dawki propranololu u pacjenta leczonego insuliną glulizynową zwiększ częstość pomiarów glikemii i oceń potrzebę korekty dawek insuliny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apidra SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apidra-solostar-100126577/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol WZF 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-wzf-100055831/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Propranolol Accord 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propranolol-accord-100141393/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLizynopryl+ IkatybantLizynoprylu nie stosuje się u chorego z dziedzicznym lub samoistnym obrzękiem naczynioruchowym, czyli w typowym wskazaniu ikatybantu.Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby zamienił lizynopryl na inny lek na ciśnienie, a do tego czasu miej przy sobie ikatybant.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby zamienił lizynopryl na inny lek na ciśnienie, a do tego czasu miej przy sobie ikatybant.

Ikatybant to lek na napady obrzęku, a lizynopryl może takie napady wywoływać i nasilać. U osób z wrodzonym obrzękiem naczynioruchowym lizynoprylu się nie stosuje, bo obrzęk gardła lub krtani może zagrażać życiu. Lekarz dobierze ci inny lek na ciśnienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • obrzęk warg, języka lub twarzy
  • chrypka, uczucie ściskania w gardle lub trudność w połykaniu
  • duszność albo świszczący oddech
  • nagły silny ból brzucha z wymiotami
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lizynoprylu nie stosuje się u chorego z dziedzicznym lub samoistnym obrzękiem naczynioruchowym, czyli w typowym wskazaniu ikatybantu.[1][2][3] Lekarz powinien zamienić lizynopryl na lek przeciwnadciśnieniowy z innej grupy, który nie hamuje rozkładu bradykininy. Jeśli ikatybant podano w obrzęku wywołanym lizynoprylem, lizynoprylu ani innego inhibitora ACE nie włącza się ponownie, bo przebyty obrzęk po inhibitorze ACE wyklucza dalsze leczenie tą grupą.[2][1]

Skutek kliniczny

Lizynopryl u chorego leczonego ikatybantem może wywoływać częstsze i cięższe napady obrzęku naczynioruchowego, w tym obrzęk krtani zagrażający życiu. Teoretycznie większa ilość bradykininy może też osłabiać odpowiedź na ikatybant w czasie napadu. Jednoczesnego podawania ikatybantu i inhibitorów ACE nie badano.[4]

Mechanizm

Lizynopryl i ikatybant działają na ten sam szlak bradykininy w przeciwnych kierunkach. Lizynopryl hamuje konwertazę angiotensyny, która rozkłada bradykininę, więc zwiększa jej stężenie i nasila mechanizm odpowiedzialny za obrzęk naczynioruchowy. Ikatybant blokuje receptor B2 bradykininy i w ten sposób przerywa napad obrzęku. Inhibitory ACE mogą zwiększać stężenie bradykininy i nie stosuje się ich u chorych z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym.[4]

Monitorować

  • częstość i nasilenie napadów obrzęku naczynioruchowego
  • objawy obrzęku twarzy, języka, gardła i krtani
  • ciśnienie tętnicze po zamianie lizynoprylu na lek z innej grupy

Kiedy ocena się zmienia

Ikatybant podany doraźnie w obrzęku wywołanym lizynoprylemkolejność włączenia · ikatybantinne zalecenieGdy ikatybant zastosowano w obrzęku naczynioruchowym wywołanym lizynoprylem, lizynopryl odstawia się na stałe i nie włącza się żadnego innego inhibitora ACE.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego LisiHEXAL 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisihexal-5-100116716/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranopril 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranopril-100133821/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Firazyr 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/firazyr-100218256/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory konwertazy (np. ramipryl, peryndopryl, lizynopryl)+ Inhibitory reniny (np. aliskiren) klasaNie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy inhibitorów konwertazy razem z aliskirenem, nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni leczenie.

Leki z grupy inhibitorów konwertazy, np. ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, oraz aliskiren obniżają ciśnienie, działając na ten sam układ w organizmie. Przyjmowane razem mogą zbyt mocno obniżyć ciśnienie, podnieść poziom potasu we krwi i zaszkodzić nerkom. U osób z cukrzycą lub chorymi nerkami takie połączenie jest zakazane, a u innych osób też nie jest zalecane. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, nie tylko wymienionych przykładów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub omdlenie, zwłaszcza przy wstawaniu
  • wyraźne osłabienie mięśni lub mrowienie
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub nagły przyrost masy ciała
  • nudności i duża senność
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie należy łączyć inhibitora konwertazy z aliskirenem, a u chorych na cukrzycę lub z eGFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² połączenie to jest przeciwwskazane w ChPL. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów konwertazy, w tym ramiprylu, peryndoprylu, enalaprylu, lizynoprylu, a także cylazaprylu, imidaprylu i zofenoprylu, dla których nie ma osobnych danych. Jeśli pacjent otrzymuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z nich i zastąpienia go lekiem przeciwnadciśnieniowym działającym poza układem renina–angiotensyna–aldosteron. Nie należy też zamieniać inhibitora konwertazy na sartan, ponieważ połączenie sartanu z aliskirenem niesie to samo ryzyko. Jeśli w wyjątkowej sytuacji poza przeciwwskazaniami lekarz utrzymuje połączenie pod nadzorem specjalisty, konieczna jest ścisła kontrola potasu, kreatyniny i ciśnienia tętniczego.

Skutek kliniczny

Podwójna blokada układu renina–angiotensyna–aldosteron zwiększa ryzyko hiperkaliemii, niedociśnienia, w tym objawowego, oraz ostrego uszkodzenia nerek i pogorszenia ich czynności. W dużym badaniu klinicznym u chorych na cukrzycę typu 2 dodanie aliskirenu do leczenia inhibitorem konwertazy lub sartanem nie przyniosło korzyści sercowo-naczyniowych ani nerkowych, a zwiększyło częstość działań niepożądanych, w tym udaru, co doprowadziło do przerwania badania. Ryzyko jest największe u chorych na cukrzycę, z przewlekłą chorobą nerek, niewydolnością serca, odwodnieniem oraz przyjmujących inne leki podnoszące stężenie potasu.

Mechanizm

Inhibitory konwertazy i aliskiren hamują ten sam układ renina–angiotensyna–aldosteron w dwóch różnych miejscach, co prowadzi do podwójnej blokady tego układu. Aliskiren hamuje reninę i ogranicza powstawanie angiotensyny I, a inhibitory konwertazy blokują jej przekształcanie w angiotensynę II. Skutkiem jest nasilone zmniejszenie wydzielania aldosteronu, co ogranicza wydalanie potasu, oraz osłabienie autoregulacji przepływu kłębuszkowego w nerkach. Jest to efekt farmakodynamiczny wspólny dla wszystkich inhibitorów konwertazy, niezależny od ich budowy, farmakokinetyki i sposobu wydalania, dlatego brak części par w bazie oznacza brak danych, a nie inne zachowanie leku.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
  • objawy odwodnienia i niedociśnienia
  • jednoczesne stosowanie innych leków podnoszących potas, np. spironolaktonu, eplerenonu, amilorydu, trimetoprimu, suplementów potasu i zamienników soli kuchennej

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, spironolakton, kanrenon)+ Inhibitory konwertazy (np. ramipryl, peryndopryl, lizynopryl) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki.Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Jeśli bierzesz razem lek z grupy antagonistów aldosteronu (np. spironolakton) i inhibitor konwertazy (np. ramipryl), nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi i nie stosuj bez zgody lekarza suplementów potasu, soli z obniżoną zawartością sodu ani leków przeciwbólowych typu ibuprofen.

Leki z grupy antagonistów aldosteronu, takie jak spironolakton czy eplerenon, oraz leki na nadciśnienie i serce z grupy inhibitorów konwertazy, takie jak ramipryl, peryndopryl czy enalapryl, zatrzymują potas w organizmie. Gdy bierzesz je razem, potasu może być we krwi za dużo, a to może zaburzyć pracę serca i nerek. Lekarze często łączą te leki celowo, bo razem dobrze chronią serce, dlatego ważne są regularne badania krwi, a nie odstawianie leków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub uczucie ciężkości mięśni, zwłaszcza nóg
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo wokół ust
  • kołatanie serca, nierówne lub wyraźnie wolne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie słabości przy wstawaniu
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu albo obrzęki
  • nudności, wymioty lub biegunka trwające dłużej niż dobę
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy należy przed włączeniem drugiego leku ocenić stężenie potasu i eGFR, a następnie regularnie je kontrolować, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Połączenie stosuje się tylko przy wyraźnym wskazaniu, takim jak niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, stan po zawale z dysfunkcją lewej komory lub cukrzycowa choroba nerek w przypadku finerenonu. Nie należy włączać antagonisty aldosteronu przy podwyższonym wyjściowo stężeniu potasu ani przy ciężkiej niewydolności nerek[1]. Należy unikać dołączania trzeciego leku hamującego układ renina–angiotensyna–aldosteron (sartanu, aliskirenu), a skojarzenie eplerenonu z inhibitorem konwertazy i sartanem jednocześnie jest przeciwwskazane w ChPL. Należy odstawić suplementy potasu i zamienniki soli z potasem oraz unikać NLPZ, trimetoprimu i innych diuretyków oszczędzających potas (amiloryd, triamteren). Spironolakton i eplerenon zaleca się stosować w najmniejszej skutecznej dawce. Przy wzroście stężenia potasu lub pogorszeniu czynności nerek należy zmniejszyć dawkę albo wstrzymać antagonistę aldosteronu, a w razie ciężkiej hiperkaliemii odstawić oba leki i wdrożyć leczenie doraźne. Pacjenta należy pouczyć o czasowym wstrzymaniu leków w razie wymiotów, biegunki lub odwodnienia.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to hiperkaliemia, która w ciężkiej postaci może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardię, bloki przewodzenia i zatrzymanie krążenia[2]. Możliwe są też pogorszenie czynności nerek z wzrostem stężenia kreatyniny oraz nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu, zamienników soli z potasem, innych leków oszczędzających potas, sartanów, NLPZ, trimetoprimu lub heparyny. Jednocześnie połączenie jest celowo stosowane w niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową, po zawale serca z dysfunkcją lewej komory oraz – w przypadku finerenonu – w przewlekłej chorobie nerek u chorych na cukrzycę typu 2, gdzie poprawia rokowanie pod warunkiem ścisłego monitorowania[3].

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla wszystkich leków obu grup. Inhibitory konwertazy zmniejszają wytwarzanie angiotensyny II, a przez to wydzielanie aldosteronu. Antagoniści aldosteronu blokują receptor mineralokortykoidowy w kanaliku nerkowym. Oba mechanizmy ograniczają wydalanie potasu przez nerki i sumują się, co prowadzi do retencji potasu. Dodatkowo oba leki zmniejszają ciśnienie filtracyjne w kłębuszku, co może pogorszyć czynność nerek i dalej nasilić hiperkaliemię. Nie ma tu udziału metabolizmu ani transportu leków, dlatego różnice w budowie i farmakokinetyce poszczególnych substancji (np. steroidowa budowa spironolaktonu i kanrenonu, niesteroidowa budowa finerenonu, krótki czas działania kaptoprylu) nie znoszą interakcji. Finerenon i eplerenon mogą wiązać się z nieco mniejszym ryzykiem hiperkaliemii niż spironolakton, ale ryzyko to pozostaje klinicznie istotne. Brak części par w bazach danych oznacza brak danych, a nie brak interakcji.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem, w pierwszych tygodniach leczenia, po każdej zmianie dawki i następnie okresowo
  • kreatynina i eGFR w tych samych terminach co potas
  • ciśnienie tętnicze, w tym objawy hipotonii ortostatycznej
  • EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii lub zaburzeń rytmu
  • stan nawodnienia, zwłaszcza w czasie infekcji przebiegających z wymiotami, biegunką lub gorączką
  • przegląd innych przyjmowanych leków i suplementów zwiększających stężenie potasu

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjentinterakcja nie dotyczyPrzy ciężkim upośledzeniu czynności nerek ryzyko hiperkaliemii jest bardzo duże, a spironolakton i eplerenon są w tej sytuacji przeciwwskazane w ChPL. Finerenonu nie należy włączać przy znacznie obniżonym eGFR zgodnie z jego ChPL. Decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem aktualnych wartości potasu.
wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku częściej występuje obniżona czynność nerek, odwodnienie i wielolekowość, co zwiększa ryzyko hiperkaliemii. Wskazane jest rozpoczynanie od małych dawek antagonisty aldosteronu i częstsze kontrole potasu oraz kreatyniny.
Dołączenie antagonisty aldosteronu do stosowanego inhibitora konwertazykolejność włączenia · antagoniści aldosteronuinne zalecenieNajczęściej antagonistę aldosteronu dołącza się do już stosowanego inhibitora konwertazy. Przed dołączeniem należy ocenić potas i eGFR, odstawić suplementy potasu, a kontrolę laboratoryjną wykonać wcześnie po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki.
Ostra choroba z odwodnieniem (wymioty, biegunka, gorączka)czas leczenia · pacjentryzyko rośnieOdwodnienie pogarsza przepływ nerkowy i gwałtownie zwiększa ryzyko hiperkaliemii oraz ostrego uszkodzenia nerek. Należy rozważyć czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i inhibitora konwertazy do czasu wyrównania nawodnienia oraz skontrolować potas i kreatyninę.

Źródła

  1. Spironolactone in severe heart failure: enhances efficacy of diuretic + ACE inhibitor combinations. Prescrire Int. 2000;9(49):158-9. PMID: 11603418.
  2. Juurlink DN, Mamdani MM, Lee DS, Kopp A, Austin PC, Laupacis A, et al. Rates of hyperkalemia after publication of the Randomized Aldactone Evaluation Study. N Engl J Med. 2004;351(6):543-51. doi: 10.1056/NEJMoa040135. PMID: 15295047.
  3. Pitt B, Zannad F, Remme WJ, Cody R, Castaigne A, Perez A, et al. The effect of spironolactone on morbidity and mortality in patients with severe heart failure. Randomized Aldactone Evaluation Study Investigators. N Engl J Med. 1999;341(10):709-17. doi: 10.1056/NEJM199909023411001. PMID: 10471456.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaLizynopryl+ EplerenonPołączenie można stosować, gdy jest wskazane, ale wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy i czynności nerek, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek i w podeszłym wieku.Regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Regularnie badaj potas i kreatyninę we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza i nie stosuj suplementów potasu ani soli z potasem bez konsultacji.

Oba leki podnoszą poziom potasu we krwi, a razem robią to mocniej. Zbyt wysoki potas może zaburzyć pracę serca. Lekarz często łączy te leki celowo, zwłaszcza przy niewydolności serca, ale wymaga to regularnych badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub drętwienie mięśni
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • silne zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Połączenie można stosować, gdy jest wskazane, ale wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy i czynności nerek, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek i w podeszłym wieku[1]. Eplerenonu nie włącza się, gdy stężenie potasu przed leczeniem przekracza 5,0 mmol/l albo gdy eGFR jest mniejszy niż 30 ml/min/1,73 m²[1]. Leczenie skojarzone inhibitorem ACE, antagonistą receptora angiotensyny II i eplerenonem jest przeciwwskazane[1][2][3]. Pacjent nie powinien przyjmować suplementów potasu ani substytutów soli zawierających potas[4]. Należy unikać dodatkowych leków podnoszących potas, takich jak trimetoprym czy kotrimoksazol[4].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to hiperkaliemia, która może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko rośnie przy niewydolności nerek, cukrzycy, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu suplementów potasu lub substytutów soli zawierających potas[5]. Możliwe jest też pogorszenie czynności nerek i nadmierne obniżenie ciśnienia.

Mechanizm

Lizynopryl hamuje konwertazę angiotensyny i zmniejsza wydzielanie aldosteronu, a eplerenon blokuje receptor mineralokortykoidowy. Oba leki zmniejszają w ten sposób wydalanie potasu przez nerki, więc ich działanie retencyjne wobec potasu się sumuje. Oba leki obniżają też ciśnienie tętnicze, co może nasilać działanie hipotensyjne.

Metabolizm i transportery

  • Eplerenon: wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy hiperkaliemii (osłabienie mięśni, kołatanie serca)

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośnieZaburzona czynność nerek zwiększa ryzyko hiperkaliemii przy tym połączeniu.
eGFR ≤ 30pacjentinterakcja nie dotyczyEplerenon jest przeciwwskazany przy eGFR mniejszym niż 30 ml/min/1,73 m².
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku zaleca się szczególnie ścisłe monitorowanie potasu i czynności nerek.
Eplerenon dołączany do lizynoprylukolejność włączenia · eplerenoninne zaleceniePrzed włączeniem eplerenonu należy oznaczyć potas, bo przy stężeniu powyżej 5,0 mmol/l lek jest przeciwwskazany.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Inspra 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inspra-100162343/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nonpres 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nonpres-100287441/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Espiro 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/espiro-100176240/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego LisiHEXAL 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisihexal-5-100116716/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lisinoratio 5 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lisinoratio-5-100108237/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.