Interakcje / Interferon beta-1b / Interferon beta-1b i zydowudyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie konieczności zmniejszenia dawki jednego lub obu leków.
Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaInterferon beta-1b+ ZydowudynaPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie konieczności zmniejszenia dawki jednego lub obu leków.Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i zgłoś lekarzowi niepokojące objawy.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko spadku liczby białych i czerwonych krwinek. Może to sprzyjać zakażeniom, osłabieniu i łatwiejszemu powstawaniu siniaków. Dlatego lekarz będzie częściej zlecał ci badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i czynności nerek, a w razie konieczności zmniejszenia dawki jednego lub obu leków[1]. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego należy wykonać morfologię z rozmazem i oznaczyć kreatyninę, a następnie powtarzać badania regularnie, zwłaszcza w pierwszych tygodniach. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[1]. Przy narastającej cytopenii warto rozważyć zamianę zydowudyny na lek przeciwretrowirusowy o mniejszym działaniu mielotoksycznym.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko neutropenii, niedokrwistości i małopłytkowości, a w konsekwencji zakażeń, osłabienia i krwawień. Mogą się też nasilić działania niepożądane zydowudyny dotyczące nerek[1].
Mechanizm
Zydowudyna i interferon beta-1b mogą hamować czynność szpiku, więc ich działanie mielosupresyjne się sumuje. Interferon należy do leków, które w skojarzeniu zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[1]. Interferon beta-1b wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami wpływającymi na układ krwiotwórczy[2]. Interferony zmniejszają aktywność enzymów cytochromu P450, ale zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, więc ten mechanizm ma tu drugorzędne znaczenie[2].
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba granulocytów obojętnochłonnych
- stężenie hemoglobiny
- liczba płytek krwi
- kreatynina i czynność nerek
- objawy zakażenia, nadmiernego zmęczenia i krwawień
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betaferon 250 mcg/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/betaferon-100112530/
Alkohol przy tych lekach
Interferon beta-1b a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuZydowudynaa alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się żółtaczka, ciemny mocz, silne osłabienie albo ból kończyn i sztywność stawów.
Alkohol nie jest zabroniony podczas leczenia tym lekiem, ale obciąża wątrobę, a ten lek również może ją obciążać. Częste picie alkoholu zwiększa też ryzyko uszkodzenia kości u osób leczonych z powodu zakażenia HIV. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej ograniczyć alkohol do minimum.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból w prawej górnej części brzucha
- silne osłabienie
- ból kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie leczenia zydowudyną, a przy dodatkowych czynnikach ryzyka choroby wątroby szczególną ostrożność i uzgodnienie zasad z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Przy regularnym spożywaniu alkoholu może wzrastać ryzyko uszkodzenia i stłuszczenia wątroby oraz martwicy kości w trakcie leczenia. Pojedyncza okazjonalna porcja nie ma udokumentowanych poważnych skutków w ChPL.
Mechanizm
Nie jest to klasyczna interakcja farmakologiczna. Zydowudyna jako analog nukleozydu może uszkadzać wątrobę i prowadzić do jej stłuszczenia, a alkohol jest samodzielnym czynnikiem ryzyka choroby wątroby. ChPL każe zachować ostrożność przy podawaniu analogów nukleozydów osobom z innymi czynnikami ryzyka choroby wątroby i stłuszczenia wątroby, w tym z alkoholem.[1] Alkohol jest też wymieniany wśród czynników ryzyka martwicy kości, której przyczyna jest wieloczynnikowa i która występuje szczególnie u osób z zaawansowanym zakażeniem HIV lub długo leczonych skojarzoną terapią przeciwretrowirusową.[1]
Monitorować
- objawy uszkodzenia wątroby, takie jak żółtaczka, ból w prawym podżebrzu, ciemny mocz i nasilone osłabienie
- bóle kończyn, sztywność stawów lub trudności w poruszaniu się jako możliwe objawy martwicy kości
- kontrola czynności wątroby według zaleceń lekarza prowadzącego leczenie przeciwretrowirusowe
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub duże spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z chorobą wątroby, zapaleniem wątroby lub współzakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu C, zalecaj unikanie alkoholu i rozważ z lekarzem częstszą kontrolę czynności wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
Inne interakcje tych leków 13
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ EtanerceptDecyzję o włączeniu etanerceptu u pacjenta leczonego zydowudyną powinien podjąć lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe wspólnie z reumatologiem lub dermatologiem, po ocenie kontroli zakażenia HIV.Upewnij się, że lekarz leczący HIV wie o etanercepcie, regularnie rób badanie krwi i od razu zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że lekarz leczący HIV wie o etanercepcie, regularnie rób badanie krwi i od razu zgłoś się do lekarza, gdy pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.
Oba leki mogą osłabiać odporność organizmu. Zydowudyna może zmniejszać liczbę krwinek, a etanercept zwiększa podatność na zakażenia. Razem mogą sprawić, że łatwiej złapiesz poważną infekcję albo pojawi się niedokrwistość.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel albo duszność
- nietypowe zmęczenie i bladość
- częste lub długo trwające infekcje
- łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Decyzję o włączeniu etanerceptu u pacjenta leczonego zydowudyną powinien podjąć lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe wspólnie z reumatologiem lub dermatologiem, po ocenie kontroli zakażenia HIV. ChPL zydowudyny zaleca przy jednoczesnym stosowaniu leków mielosupresyjnych szczególnie uważną kontrolę parametrów hematologicznych i czynności nerek, a w razie potrzeby zmniejszenie dawki jednego lub więcej leków.[1] Należy rozważyć zamianę zydowudyny na lek z tej samej grupy pozbawiony działania mielosupresyjnego. Pacjenta trzeba pouczyć o objawach zakażenia i konieczności pilnego kontaktu z lekarzem przy gorączce.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neutropenii i niedokrwistości oraz zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. ChPL zydowudyny przeciwwskazuje jej doustne stosowanie przy liczbie neutrofili poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[1] ChPL etanerceptu przeciwwskazuje go w posocznicy lub zagrożeniu posocznicą i zakazuje rozpoczynania leczenia u pacjentów z czynnymi zakażeniami, w tym przewlekłymi.[2]
Mechanizm
Połączenie wymaga ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia, bo oba leki mogą osłabiać obronę organizmu. Zydowudyna działa mielosupresyjnie i powoduje głównie niedokrwistość oraz neutropenię, a ChPL zydowudyny wskazuje, że równoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym może zwiększyć ryzyko jej działań niepożądanych.[1] Etanercept jako inhibitor TNF hamuje odpowiedź immunologiczną i zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, a w skojarzeniach z innymi lekami wpływającymi na układ odpornościowy obserwowano neutropenię i zmniejszenie liczby krwinek białych.[2] U osoby zakażonej HIV oba działania sumują się – zmniejszenie liczby neutrofili przez zydowudynę i immunosupresja przez etanercept zwiększają podatność na zakażenia, w tym oportunistyczne.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofili i stężenie hemoglobiny przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- liczba limfocytów CD4 i wiremia HIV
- czynność nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
lamiwudynaabakawirtenofowir dizoproksylutenofowir alafenamidemtrycytabina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enbrel 50 mg, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enbrel-100211923/
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ InfliksymabPrzed włączeniem infliksymabu należy wykluczyć czynne zakażenia oportunistyczne i gruźlicę oraz ocenić wyjściową morfologię krwi z rozmazem.Rób regularnie badania krwi zlecone przez lekarza i powiedz zarówno lekarzowi od HIV, jak i lekarzowi podającemu infliksymab, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Rób regularnie badania krwi zlecone przez lekarza i powiedz zarówno lekarzowi od HIV, jak i lekarzowi podającemu infliksymab, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą osłabiać krew i odporność, a przyjmowane razem mogą to działanie nasilać. Może to zwiększyć ryzyko niedokrwistości, spadku liczby białych krwinek i poważnych zakażeń. Lekarz może bezpiecznie prowadzić takie leczenie, jeśli regularnie sprawdza wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, nocne poty lub chudnięcie
- silne zmęczenie, bladość lub duszność przy wysiłku
- częste lub trudno gojące się zakażenia
- owrzodzenia w jamie ustnej lub ból gardła
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed włączeniem infliksymabu należy wykluczyć czynne zakażenia oportunistyczne i gruźlicę oraz ocenić wyjściową morfologię krwi z rozmazem. W trakcie leczenia skojarzonego należy szczególnie uważnie kontrolować parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie konieczności zmniejszyć dawkę jednego lub więcej leków.[1] Jeśli pojawia się istotna neutropenia lub niedokrwistość, warto rozważyć zamianę zydowudyny na nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy o mniejszym działaniu mielotoksycznym, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwretrowirusowe.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie neutropenii i niedokrwistości wywołanych zydowudyną oraz zwiększone ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Zydowudyny w postaci doustnej nie należy podawać przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[1] Infliksymab jest przeciwwskazany u pacjentów z gruźlicą lub innymi ciężkimi zakażeniami, takimi jak posocznica, ropnie i zakażenia oportunistyczne.[2]
Mechanizm
Połączenie wymaga regularnej kontroli morfologii krwi i czujności w kierunku zakażeń, ponieważ działania niepożądane obu leków mogą się sumować. ChPL zydowudyny nie wymienia infliksymabu, ale wskazuje, że równoczesne stosowanie leków o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym może zwiększyć ryzyko działań niepożądanych zydowudyny.[1] Infliksymab jest lekiem immunosupresyjnym, który może powodować cytopenie, w tym neutropenię i leukopenię, co dodaje się do hematotoksyczności zydowudyny. Dodatkowo blokada TNF-alfa u osoby zakażonej HIV nasila osłabienie odporności i zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych. Nie opisano interakcji farmakokinetycznej, ponieważ infliksymab jako przeciwciało monoklonalne nie wpływa na sprzęganie zydowudyny z kwasem glukuronowym.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili i stężenie hemoglobiny
- czynność nerek
- objawy zakażeń, w tym gruźlicy i zakażeń oportunistycznych
- liczba limfocytów CD4 i wiremia HIV
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Remsima 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/remsima-100303921/
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ Interferon beta-1aPołączenie można stosować, jeśli regularnie kontroluje się morfologię krwi i czynność nerek, a przy narastających zaburzeniach hematologicznych zmniejsza się dawkę jednego lub obu leków.Regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę, a przy niepokojących objawach od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę, a przy niepokojących objawach od razu skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Gdy przyjmujesz je razem, łatwiej o niedokrwistość i spadek liczby białych krwinek, które chronią przed infekcjami. Lekarz może stosować te leki razem, ale musi częściej sprawdzać twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- narastające zmęczenie i osłabienie
- bladość skóry
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli regularnie kontroluje się morfologię krwi i czynność nerek, a przy narastających zaburzeniach hematologicznych zmniejsza się dawkę jednego lub obu leków[1]. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się pacjentom z liczbą granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10⁹/l lub ze stężeniem hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko niedokrwistości, neutropenii i innych cytopenii, które zydowudyna wywołuje sama. Ciężka niedokrwistość lub neutropenia może wymagać przerwania albo zmiany leczenia.
Mechanizm
Oba leki mogą hamować czynność szpiku kostnego, więc ich działania hamujące się sumują. Leki o działaniu mielosupresyjnym, w tym interferon, zwiększają ryzyko działań niepożądanych zydowudyny[1]. Interferony zmniejszają aktywność enzymów cytochromu P450[2], ale zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, więc ten mechanizm nie ma tu większego znaczenia.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (hemoglobina, granulocyty obojętnochłonne, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i czynność nerek
- objawy niedokrwistości i zakażeń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Interferon beta-1a włączany u pacjenta leczonego zydowudynąkolejność włączenia · interferon beta-1a | inne zalecenie | Przed włączeniem interferonu wykonaj morfologię z rozmazem jako punkt wyjścia i kontroluj ją częściej w pierwszych tygodniach skojarzonego leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rebif 22 mcg (6 mln j.m./ml), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rebif-100085051/
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ Peginterferon beta-1aPrzy jednoczesnym stosowaniu kontroluj szczególnie uważnie parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków.Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że stosujesz te leki razem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że stosujesz te leki razem.
Oba leki mogą osłabiać wytwarzanie krwinek w szpiku. Gdy przyjmujesz je razem, łatwiej o niedokrwistość i spadek liczby białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki mogą też obciążać nerki. Dlatego lekarz będzie częściej zlecał ci badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie, osłabienie lub bladość
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- wyraźnie mniej oddawanego moczu lub obrzęki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kontroluj szczególnie uważnie parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejsz dawkę jednego lub obu leków.[1] Przy znacznym spadku liczby neutrofilów lub stężenia hemoglobiny rozważ zmianę leczenia przeciwretrowirusowego we współpracy z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych zydowudyny, przede wszystkim niedokrwistości i neutropenii, a także ryzyko uszkodzenia nerek.[1] Doustnej zydowudyny nie podaje się przy liczbie granulocytów obojętnochłonnych poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml.[1]
Mechanizm
Zydowudyna i interferony działają mielosupresyjnie, więc ich jednoczesne stosowanie może nasilać toksyczność hematologiczną zydowudyny.[1] Zydowudyna jest metabolizowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, więc hamowanie wątrobowego cytochromu P450 przez interferony nie powinno istotnie zmieniać jej stężenia.[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (hemoglobina, granulocyty obojętnochłonne, płytki krwi)
- stężenie kreatyniny i eGFR
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Plegridy (63 mcg + 94 mcg)/0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plegridy-100325822/
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ BarycytynibPołączenie można stosować tylko pod ścisłą kontrolą morfologii krwi z rozmazem i czynności nerek, a przy pogorszeniu parametrów należy zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, rób regularnie zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi o gorączce lub dużym osłabieniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, rób regularnie zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi o gorączce lub dużym osłabieniu.
Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko niedokrwistości i spadku liczby białych krwinek, a przez to łatwiej o poważne zakażenia. Lekarz będzie częściej zlecał ci badania krwi i w razie potrzeby zmieni dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub długo trwające infekcje
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- bladość skóry
- zadyszka przy niewielkim wysiłku
- kołatanie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko pod ścisłą kontrolą morfologii krwi z rozmazem i czynności nerek, a przy pogorszeniu parametrów należy zmniejszyć dawkę jednego lub obu leków[1]. Gdy cytopenia się utrzymuje, warto rozważyć zamianę zydowudyny na lek przeciwretrowirusowy słabiej hamujący szpik. Zydowudyny nie podaje się doustnie, gdy liczba neutrofili spada poniżej 0,75 × 10^9/l lub stężenie hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko neutropenii, limfopenii i niedokrwistości, a w ich następstwie ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych u osoby zakażonej HIV.
Mechanizm
Interakcja farmakodynamiczna polega na sumowaniu się działania hamującego szpik. Zydowudyna powoduje przede wszystkim niedokrwistość i neutropenię. Barycytynib jako inhibitor JAK może zmniejszać liczbę neutrofili i limfocytów oraz stężenie hemoglobiny, a także osłabia odporność. Leki o działaniu mielosupresyjnym stosowane razem z zydowudyną zwiększają ryzyko jej działań niepożądanych[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ barycytynib w stężeniach klinicznych nie hamuje transporterów OAT1, OAT3 ani OCT2[2], a zydowudyna jest eliminowana głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofili i limfocytów
- stężenie hemoglobiny
- czynność nerek
- objawy zakażenia, w tym oportunistycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| Barycytynib włączany u pacjenta już leczonego zydowudynąkolejność włączenia · barycytynib | inne zalecenie | Przed włączeniem barycytynibu u pacjenta przyjmującego zydowudynę oceń morfologię z rozmazem. Przy już obniżonej liczbie neutrofili lub stężeniu hemoglobiny rozważ najpierw zamianę zydowudyny na lek przeciwretrowirusowy słabiej hamujący szpik. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olumiant 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olumiant-100386120/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olumiant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olumiant-100386120/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaZydowudyna+ UpadacytynibPołączenie stosuj tylko przy ścisłej kontroli morfologii krwi.Przyjmuj oba leki tylko wtedy, gdy wiedzą o tym obaj lekarze, i regularnie rób badania krwi, które zlecą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko wtedy, gdy wiedzą o tym obaj lekarze, i regularnie rób badania krwi, które zlecą.
Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek, które przenoszą tlen i chronią przed zakażeniami. Razem to działanie się sumuje, więc łatwiej o niedokrwistość i poważne infekcje. Lek na stawy, skórę lub jelita dodatkowo osłabia odporność, co przy zakażeniu HIV ma duże znaczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- bladość skóry
- duszność lub kołatanie serca przy niewielkim wysiłku
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko przy ścisłej kontroli morfologii krwi. Przy jednoczesnym stosowaniu zydowudyny z lekami mielosupresyjnymi należy szczególnie uważnie kontrolować parametry hematologiczne i czynność nerek, a w razie potrzeby zmniejszyć dawkę jednego lub więcej leków[1]. Zydowudyny w postaci doustnej nie podaje się przy liczbie neutrofili poniżej 0,75 × 10⁹/l lub stężeniu hemoglobiny poniżej 7,5 g/100 ml[1]. Upadacytynibu nie stosuje się przy czynnych ciężkich zakażeniach ani czynnej gruźlicy[2]. Jeśli to możliwe, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zamianę zydowudyny na lek przeciwretrowirusowy bez działania mielosupresyjnego.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko neutropenii, limfopenii i niedokrwistości oraz ciężkich i oportunistycznych zakażeń, zwłaszcza u osoby z zakażeniem HIV i małą liczbą limfocytów CD4.
Mechanizm
Połączenie sumuje działanie mielosupresyjne obu leków bez istotnej interakcji farmakokinetycznej. Zydowudyna uszkadza szpik i często wywołuje niedokrwistość oraz neutropenię, a leki o potencjalnym działaniu mielosupresyjnym zwiększają ryzyko jej działań niepożądanych[1]. Upadacytynib jako inhibitor kinaz JAK może zmniejszać liczbę neutrofili i limfocytów oraz stężenie hemoglobiny, a ponadto hamuje odpowiedź immunologiczną. Upadacytynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[2], a zydowudyna jest sprzęgana z kwasem glukuronowym[1], więc leki nie zmieniają wzajemnie swoich stężeń.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem upadacytynibu i okresowo w trakcie leczenia
- bezwzględna liczba neutrofili
- bezwzględna liczba limfocytów i liczba limfocytów CD4
- stężenie hemoglobiny
- czynność nerek
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych i półpaśca
Bezpieczniejsze alternatywy
tenofowirabakawirlamiwudynaemtrycytabina
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg na dobęupadacytynib | ryzyko rośnie | Większe dawki upadacytynibu mogą silniej obniżać liczbę krwinek i zwiększać ryzyko zakażeń, dlatego kontrola morfologii powinna być częstsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Retrovir 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/retrovir-100198097/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rinvoq. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rinvoq-100427770/
Niekorzystna interakcjaInterferony (np. interferon beta-1a, peginterferon alfa-2a, interferon beta-1b)+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaJednoczesnego stosowania interferonu i inhibitora kinaz janusowych należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii krwi, czynności wątroby, objawów zakażenia i skuteczności leczenia interferonem.Jeśli przyjmujesz interferon i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz interferon i lek z grupy inhibitorów kinaz janusowych, powiedz o tym obu lekarzom prowadzącym, regularnie wykonuj zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.
Interferony, takie jak interferon beta-1a czy peginterferon alfa-2a, i leki z grupy inhibitorów kinaz janusowych, takie jak barycytynib czy upadacytynib, działają na układ odpornościowy w przeciwny sposób, więc razem mogą osłabiać skuteczność interferonu. Oba rodzaje leków mogą też obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna je za konieczne, i wymaga ono częstych badań krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub inne objawy zakażenia
- bolesna wysypka z pęcherzykami, zwykle po jednej stronie ciała
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone zmęczenie, bladość, duszność przy wysiłku
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
- nawrót lub nasilenie objawów choroby leczonej interferonem
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania interferonu i inhibitora kinaz janusowych należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono ścisłego monitorowania morfologii krwi, czynności wątroby, objawów zakażenia i skuteczności leczenia interferonem. Przed włączeniem leku z drugiej grupy warto rozważyć leczenie choroby współistniejącej lekiem spoza grupy inhibitorów kinaz janusowych. U pacjentów leczonych peginterferonem alfa-2a z powodu wirusowego zapalenia wątroby należy częściej oznaczać wiremię, a u leczonych ropeginterferonem alfa-2b hematokryt i liczbę płytek krwi. Przy pogorszeniu czynności nerek ekspozycja na barycytynib rośnie, co dodatkowo zwiększa ryzyko cytopenii. Przy istotnym spadku liczby neutrofili lub limfocytów albo ciężkim zakażeniu należy wstrzymać inhibitor kinaz janusowych.
Skutek kliniczny
Możliwe jest osłabienie skuteczności interferonu, na przykład gorsza kontrola wiremii w przewlekłym zapaleniu wątroby, aktywności stwardnienia rozsianego albo hematokrytu w czerwienicy prawdziwej. Jednocześnie rośnie ryzyko neutropenii, limfopenii, małopłytkowości i niedokrwistości, ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym półpaśca, a także wzrostu aktywności aminotransferaz.
Mechanizm
Interferony działają przez receptory, które przekazują sygnał do wnętrza komórki za pośrednictwem kinaz janusowych, głównie JAK1 i TYK2. Inhibitory kinaz janusowych blokują ten szlak sygnałowy, przez co mogą osłabiać działanie przeciwwirusowe, immunomodulujące i przeciwproliferacyjne interferonu. Obie grupy niezależnie od siebie hamują czynność szpiku i układu odpornościowego, dlatego ich działania niepożądane w postaci cytopenii, zakażeń i uszkodzenia wątroby mogą się sumować. Interakcja ma charakter wyłącznie farmakodynamiczny i jest wspólna dla całej klasy. Ritlecytynib hamuje głównie JAK3, który nie uczestniczy w przekazywaniu sygnału z receptora interferonu, więc w jego przypadku osłabienie działania interferonu jest mniej prawdopodobne, ale sumowanie działania immunosupresyjnego pozostaje.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – neutrofile, limfocyty, płytki krwi, hemoglobina
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
- skuteczność interferonu – wiremia HBV lub HCV, aktywność stwardnienia rozsianego, hematokryt w czerwienicy prawdziwej
- czynność nerek przy stosowaniu barycytynibu
Niekorzystna interakcjaSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Interferony (np. interferon beta-1a, peginterferon alfa-2a, interferon beta-1b) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i interferonu należy unikać, a jeśli jest ono niezbędne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, parametrów wątrobowych i objawów zakażenia.Nie łącz interferonu z lekiem hamującym układ odpornościowy ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz interferonu z lekiem hamującym układ odpornościowy ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Interferony i leki hamujące układ odpornościowy, takie jak natalizumab, leflunomid, teriflunomid, fingolimod czy tofacytynib, osłabiają obronę organizmu przed zakażeniami. Przyjmowane razem mogą za bardzo obniżyć odporność, zmniejszyć liczbę krwinek i obciążyć wątrobę. Dlatego zwykle nie stosuje się ich jednocześnie, a przy zmianie jednego leku na drugi zachowuje się odpowiedni odstęp.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, uporczywy kaszel lub inne objawy zakażenia
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
- zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym
- nowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia widzenia, mowy, pamięci lub zachowania
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i interferonu należy unikać, a jeśli jest ono niezbędne, wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, parametrów wątrobowych i objawów zakażenia. Natalizumabu nie należy łączyć z interferonami beta, ponieważ połączenie to jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL, a z pozostałymi interferonami także nie powinien być stosowany. W stwardnieniu rozsianym nie łączy się leków modyfikujących przebieg choroby, a przy zmianie interferonu beta na fingolimod, ozanimod, ponesimod, teriflunomid lub natalizumab (albo odwrotnie) należy uwzględnić czas ustępowania działania poprzedniego leku i ocenić morfologię przed włączeniem kolejnego. Ze względu na bardzo długie utrzymywanie się leflunomidu i teriflunomidu w organizmie przy przejściu na interferon warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji cholestyraminą lub węglem aktywowanym. Peginterferonu alfa-2a i ropeginterferonu alfa-2b nie należy łączyć z tofacytynibem, leflunomidem, mykofenolanem ani lekami stosowanymi po przeszczepieniu bez wyraźnych wskazań i nadzoru specjalisty.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji zakażeń wirusowych i PML przy natalizumabie. Może dojść do istotnej neutropenii, limfopenii lub małopłytkowości oraz do polekowego uszkodzenia wątroby, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie. Skutki rozwijają się stopniowo i mogą ujawnić się po tygodniach lub miesiącach leczenia.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Interferony hamują czynność szpiku kostnego, mogą uszkadzać wątrobę i modulują odpowiedź immunologiczną. Selektywne leki immunosupresyjne hamują aktywację, proliferację lub migrację limfocytów, a część z nich również hamuje szpik lub uszkadza wątrobę. Skutki obu grup sumują się i obejmują nasiloną immunosupresję, cytopenie (neutropenię, limfopenię, małopłytkowość) i hepatotoksyczność. Przy natalizumabie sumowanie działania immunologicznego zwiększa ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML). Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dodatkowo nakłada się hepatotoksyczność i hamowanie szpiku, a przy tofacytynibie, ozanimodzie, fingolimodzie i ponesimodzie dochodzi pogłębienie limfopenii. Mechanizm ten dotyczy wszystkich leków obu grup poza wymienionymi wyjątkami, a różni się jedynie przewagą konkretnego działania niepożądanego.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty, płytki krwi) przed rozpoczęciem i regularnie w trakcie leczenia
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny, szczególnie przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i reaktywacji półpaśca
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne i poznawcze sugerujące PML przy natalizumabie
- czas od odstawienia poprzedniego leku przy zmianie terapii
Kiedy ocena się zmienia
| Interferon włączany po leflunomidzie lub teriflunomidziekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo po odstawieniu, więc ich działanie może nakładać się na działanie interferonu. Przed włączeniem interferonu należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji i skontrolować morfologię oraz parametry wątrobowe. |
| Czas ustępowania działania poprzedniego lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Zbyt krótki odstęp przy zmianie leczenia z fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu lub natalizumabu na interferon (albo odwrotnie) prowadzi do nakładania się działania immunosupresyjnego. Przed włączeniem kolejnego leku należy ocenić liczbę limfocytów i zachować odstęp zalecany w ChPL. |
| Długotrwałe leczenie natalizumabemczas leczenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Ryzyko PML przy natalizumabie rośnie wraz z czasem leczenia, wcześniejszym stosowaniem leków immunosupresyjnych i obecnością przeciwciał przeciw wirusowi JC. Dołączenie interferonu w tej sytuacji jest niedopuszczalne. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują ciężkie zakażenia, cytopenie i polekowe uszkodzenie wątroby, dlatego skutki sumowania działania obu grup są poważniejsze. Kontrole laboratoryjne powinny być częstsze. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.