Interakcje / Iptakopan / Iptakopan i momelotynib
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Dawek nie trzeba zmieniać, ale należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienia przeciwko Neisseria meningitidis i Streptococcus pneumoniae.
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, dbaj o aktualne szczepienia i od razu zgłaszaj się po pomoc, gdy pojawią się objawy zakażenia.
Interakcja o niejasnym znaczeniuIptakopan+ MomelotynibDawek nie trzeba zmieniać, ale należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienia przeciwko Neisseria meningitidis i Streptococcus pneumoniae.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, dbaj o aktualne szczepienia i od razu zgłaszaj się po pomoc, gdy pojawią się objawy zakażenia.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, dbaj o aktualne szczepienia i od razu zgłaszaj się po pomoc, gdy pojawią się objawy zakażenia.
Oba leki mogą osłabiać obronę organizmu przed zakażeniami, więc przyjmowane razem mogą nieco zwiększać to ryzyko. Jeden z nich może też w niewielkim stopniu zmieniać ilość drugiego we krwi, ale nie wiadomo, czy ma to znaczenie. Lekarz zwykle nie musi zmieniać dawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- silny ból głowy ze sztywnością karku
- wysypka w postaci drobnych czerwonych lub fioletowych plamek
- nudności lub wymioty z gorączką
- nadwrażliwość na światło lub splątanie
- kaszel z dusznością
- nasilenie zmęczenia lub powiększenie brzucha po lewej stronie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dawek nie trzeba zmieniać, ale należy upewnić się, że pacjent ma aktualne szczepienia przeciwko Neisseria meningitidis i Streptococcus pneumoniae[1]. Należy też edukować pacjenta o objawach zakażenia wymagających pilnego kontaktu z lekarzem. Warto obserwować kontrolę objawów włóknienia szpiku po włączeniu iptakopanu. W razie pogorszenia należy rozważyć udział interakcji.
Skutek kliniczny
Możliwe jest umiarkowane zwiększenie ekspozycji na iptakopan. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zmniejszenie ekspozycji na momelotynib, a w konsekwencji jego skuteczności. Najważniejsze klinicznie może być sumowanie się ryzyka zakażeń, w tym ciężkich zakażeń bakteriami otoczkowymi. Brak danych klinicznych dla tej pary.
Mechanizm
Połączenie nie wymaga zmiany dawek, ale wymaga czujności w kierunku zakażeń i działań niepożądanych iptakopanu. Momelotynib hamuje białko oporności raka piersi (BCRP)[2]. Może też hamować jelitową glikoproteinę P (P-gp)[2]. Iptakopan jest substratem P-gp, BCRP i OATP1B1/3, na co wskazuje wrażliwość jego ekspozycji na induktory tych transporterów[1]. Teoretycznie momelotynib może więc umiarkowanie zwiększać stężenie iptakopanu. Iptakopan nie jest jednak lekiem o wąskim indeksie terapeutycznym, a w jego eliminacji uczestniczy kilka dróg, dlatego ten mechanizm ma prawdopodobnie małe znaczenie. W drugą stronę iptakopan ma w badaniach in vitro potencjał indukowania CYP3A4[1]. CYP3A4 ma największy udział w metabolizmie momelotynibu[2]. Siła tej indukcji nie została potwierdzona klinicznie i iptakopan nie jest zaliczany do silnych induktorów. Hamowanie CYP2C8 przez iptakopan[1] dotyczy tylko jednej z wielu dróg metabolizmu momelotynibu[2]. Farmakodynamicznie oba leki osłabiają mechanizmy odpornościowe. Iptakopan, jako inhibitor dopełniacza, zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi[1]. Momelotynib jako inhibitor JAK zwiększa ogólne ryzyko zakażeń, więc działania te mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Iptakopan – inhibitor CYP2C8[3], momelotynib – substrat CYP2C8[4]
- Iptakopan – induktor CYP3A4[3], momelotynib – substrat CYP3A4[4]
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[5], iptakopan – substrat BCRP[3]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[4], iptakopan – substrat P-gp[3]
- Momelotynib – inhibitor UGT1A1[4], iptakopan – drugorzędny szlak substrat UGT1A1[3]
- Iptakopan: inhibitor CYP2C8[3], induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[3]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
Monitorować
- objawy zakażeń, zwłaszcza zakażenia meningokokowego i pneumokokowego
- status szczepień przeciwko bakteriom otoczkowym
- morfologia krwi
- objawy podmiotowe i przedmiotowe włóknienia szpiku (wielkość śledziony, objawy ogólne)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieIptakopana alkoholNie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie.Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz pić alkohol z umiarem, ale nie pomijaj dawek leku i nie upijaj się.
Ten lek i alkohol nie wpływają na siebie w znany sposób. Picie alkoholu z umiarem nie zmienia działania leku. Lek zwiększa jednak podatność na niektóre groźne zakażenia bakteryjne, a picie dużych ilości alkoholu osłabia odporność i utrudnia regularne przyjmowanie leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- silny ból głowy ze sztywnością karku
- wysypka w postaci drobnych wybroczyn
- ciemny mocz lub nasilone zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia ani zakazywać alkoholu, wystarczy zalecić umiarkowane spożycie. U osób nadużywających alkoholu warto podkreślić regularne przyjmowanie dawek oraz konieczność pilnego zgłoszenia się do lekarza przy objawach zakażenia.
Skutek kliniczny
Nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji przy umiarkowanym spożyciu alkoholu. Znaczenie pośrednie może mieć przewlekłe nadużywanie alkoholu, które samo zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, a iptakopan jako inhibitor dopełniacza zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi. Upojenie alkoholowe sprzyja też pomijaniu dawek, a nieregularne przyjmowanie inhibitora dopełniacza może wiązać się z ryzykiem nawrotu hemolizy.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm interakcji iptakopanu z alkoholem. ChPL iptakopanu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Jako istotne ChPL wskazuje silne induktory CYP2C8, UGT1A1, PgP, BCRP i OATP1B1/3, takie jak ryfampicyna, które mogą zmniejszać skuteczność iptakopanu[1]. Etanol nie jest uznawany za silny induktor ani inhibitor tych szlaków, dlatego istotna zmiana ekspozycji na iptakopan jest mało prawdopodobna. Iptakopan nie działa ośrodkowo ani nie jest hepatotoksyczny w stopniu, który sumowałby się z działaniem alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- regularność przyjmowania dawek u osób nadużywających alkoholu
- objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko zakażeń, w tym pneumokokowych, co nakłada się na zwiększoną podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi podczas leczenia iptakopanem. Sprzyja też pomijaniu dawek. Zalecane jest ograniczenie alkoholu, przypomnienie o regularnym przyjmowaniu leku i o aktualności szczepień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
Interakcja o niejasnym znaczeniuMomelotyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach i odradzić regularne oraz nadmierne picie.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz niskie płytki krwi lub chorą wątrobę, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz niskie płytki krwi lub chorą wątrobę, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Nie wiadomo, aby alkohol zmieniał działanie tego leku, ale oba mogą obciążać wątrobę i krew. Lek może obniżać liczbę płytek krwi, a alkohol dodatkowo utrudnia krzepnięcie i podrażnia żołądek, więc łatwiej o krwawienie. Picie alkoholu może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i zawroty głowy. Okazjonalnie mała ilość alkoholu zwykle nie szkodzi, ale regularne lub obfite picie jest ryzykowne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone osłabienie lub bladość
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach i odradzić regularne oraz nadmierne picie. U pacjentów z małopłytkowością, chorobą wątroby, podwyższonymi aminotransferazami lub nadużywających alkoholu wskazane jest unikanie alkoholu i ściślejsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne lub nadmierne picie może teoretycznie zwiększać ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz i uszkodzenia wątroby, krwawień przy małopłytkowości oraz pogłębiać niedokrwistość, która u chorych z włóknieniem szpiku jest częsta. Może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i zawroty głowy związane z leczeniem.
Mechanizm
Nie ma dowodów na istotną interakcję farmakokinetyczną momelotynibu z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. ChPL momelotynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Momelotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a także przez CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2 i oksydazę aldehydową[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym induktorem ani inhibitorem tych szlaków przy spożyciu okazjonalnym, natomiast przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje głównie CYP2E1 i nie ma potwierdzonego wpływu na ekspozycję na momelotynib. Momelotynib może uszkadzać wątrobę oraz nasilać małopłytkowość, a etanol działa hepatotoksycznie, hamuje szpik, upośledza czynność płytek i drażni błonę śluzową żołądka. Wspólny efekt to teoretycznie większe ryzyko uszkodzenia wątroby, krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz nasilenia niedokrwistości. Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki jest polimerem, a nie etanolem, i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub nadmierne picie, w tym upijanie się i uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe lub nadmierne spożycie etanolu istotnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, zahamowania czynności szpiku, małopłytkowości i krwawienia z przewodu pokarmowego w skojarzeniu z momelotynibem. Należy zalecić unikanie alkoholu i częstszą kontrolę prób wątrobowych oraz morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Inne interakcje tych leków 186
Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ MomelotynibNie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u chorego przyjmującego momelotynib.Nie zaczynaj kuracji kladrybiną, jeśli przyjmujesz momelotynib, i porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj kuracji kladrybiną, jeśli przyjmujesz momelotynib, i porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym.
Oba leki osłabiają odporność i mogą zmniejszać liczbę krwinek. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi, co grozi ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Lek na włóknienie szpiku może też zwiększać ilość leku na stwardnienie rozsiane w organizmie. Tych leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- wyraźne osłabienie i bladość
- duszność lub kaszel z gorączką
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – transport, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia kladrybiną u chorego przyjmującego momelotynib[1]. Decyzję o dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego podejmuje neurolog wspólnie z hematologiem, z uwzględnieniem choroby nowotworowej szpiku. Jeśli momelotynib ma być włączony u chorego po cyklu kladrybiny, wymagana jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem, a w samym okresie przyjmowania kladrybiny należy unikać inhibitorów BCRP[1].
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiej i przedłużonej limfopenii, neutropenii i małopłytkowości oraz ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Większa ekspozycja na kladrybinę może nasilać jej toksyczność hematologiczną. Włóknienie szpiku, w którym stosuje się momelotynib, jest nowotworem mieloproliferacyjnym, a aktywna choroba nowotworowa sama w sobie wyklucza leczenie kladrybiną[1].
Mechanizm
Momelotynib jako inhibitor kinaz JAK działa immunosupresyjnie i mielosupresyjnie (małopłytkowość, neutropenia, zakażenia), a kladrybina wywołuje głęboką i długotrwałą limfopenię, więc oba leki sumują działanie hamujące szpik i odporność. Rozpoczęcie kladrybiny u chorego otrzymującego leczenie immunosupresyjne lub mielosupresyjne jest przeciwwskazane z powodu addytywnego wpływu na układ immunologiczny[1]. Dodatkowo momelotynib hamuje BCRP i zwiększył AUC rozuwastatyny 2,7-krotnie, a może też hamować jelitową glikoproteinę P[2]. Kladrybina jest substratem BCRP i zahamowanie tego transportera w jelicie może zwiększać jej biodostępność po podaniu doustnym i ekspozycję układową[1]. Hydroksypropylobetadeks zawarty w tabletkach kladrybiny może tworzyć kompleksy z innymi lekami doustnymi i zwiększać ich biodostępność[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], kladrybina – substrat BCRP[4]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[5], kladrybina – drugorzędny szlak substrat P-gp[4]
- Kladrybina: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat P-gp[4]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- liczba płytek krwi i neutrofilów
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
glatirameru octan
Kiedy ocena się zmienia
| Momelotynib włączany po zakończonym cyklu kladrybinykolejność włączenia · momelotynib | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy rozpoczęcia kladrybiny u chorego już leczonego immunosupresyjnie lub mielosupresyjnie. Przy włączaniu momelotynibu po cyklu kladrybiny należy liczyć się z addytywną toksycznością hematologiczną i ściśle kontrolować morfologię. |
| odstep ≥ 3 godzinykladrybina | inne zalecenie | W dniach podawania kladrybiny każdy inny lek doustny podaje się co najmniej 3 godziny od jej przyjęcia z powodu możliwego tworzenia kompleksów z hydroksypropylobetadeksem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Niekorzystna interakcjaApalutamid+ IptakopanUnikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie iptakopanem o rozpoczęciu apalutamidu i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Lek na raka prostaty może przyspieszać usuwanie z organizmu leku chroniącego krwinki lub nerki. Przez to lek chroniący może działać słabiej. U osób z chorobą rozpadu krwinek grozi to nawrotem choroby. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi albo rozważyć inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ciemny, brunatny mocz
- nagłe zmęczenie lub osłabienie
- duszność lub kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu
- bóle brzucha lub trudności z przełykaniem
- pienisty mocz lub obrzęki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia apalutamidu z iptakopanem, jeśli istnieje rozsądna alternatywa dla któregoś z leków. Gdy połączenie jest konieczne, ściśle monitoruj skuteczność iptakopanu, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu apalutamidu, gdy narasta indukcja. Po odstawieniu apalutamidu indukcja stopniowo wygasa, dlatego kontrolę warto kontynuować także wtedy. Decyzję o terapii omów z hematologiem lub nefrologiem prowadzącym leczenie iptakopanem oraz z onkologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia iptakopanu i utrata kontroli nad aktywacją dopełniacza. U chorych z nocną napadową hemoglobinurią grozi to nawrotem lub przełomem hemolizy, a w chorobach nerek osłabieniem efektu przeciwbiałkomoczowego.
Mechanizm
Apalutamid może osłabiać działanie iptakopanu przez indukcję enzymów i transporterów. Apalutamid jest silnym induktorem enzymów i nośników i może zwiększać eliminację wielu leków[1]. Przez aktywację receptora PXR może także indukować UDP-glukuronozylotransferazy[1]. Iptakopan jest eliminowany z udziałem CYP2C8, UGT1A1 oraz transporterów P-gp, BCRP i OATP1B1/3, a silnych induktorów tych dróg z iptakopanem się nie łączy[2]. Słabe hamowanie CYP2C8 przez apalutamid nie ma tu znaczenia, bo apalutamid nie powoduje istotnych klinicznie zmian ekspozycji na substraty CYP2C8[1]. Apalutamid nie indukuje więc głównej drogi metabolizmu iptakopanu, a ryzyko wynika z indukcji UGT i transporterów, której nasilenia wobec iptakopanu nie zbadano. Odwrotny kierunek jest mało istotny. Iptakopan może hamować CYP2C8 i indukować CYP3A4[2], ale łagodne i umiarkowane inhibitory CYP2C8 ani induktory CYP3A4 nie zmieniają istotnie ekspozycji na apalutamid[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Apalutamid – umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], iptakopan – substrat CYP2C8[4]
- Apalutamid – słaby induktor BCRP[3], iptakopan – substrat BCRP[4]
- Apalutamid – słaby induktor OATP1B1[3], iptakopan – substrat OATP1B1[4]
- Apalutamid – słaby induktor P-gp[3], iptakopan – substrat P-gp[4]
- Iptakopan – inhibitor CYP2C8[4], apalutamid – substrat CYP2C8[3]
- Iptakopan – induktor CYP3A4[4], apalutamid – substrat CYP3A4[3]
- Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], słaby induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[3], słaby induktor P-gp[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Iptakopan: inhibitor CYP2C8[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- LDH
- hemoglobina i liczba retikulocytów
- bilirubina pośrednia
- objawy hemolizy (ciemny mocz, zmęczenie, duszność)
- białkomocz w chorobach nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie apalutamidu u pacjenta stabilnie leczonego iptakopanemkolejność włączenia · apalutamid | inne zalecenie | Indukcja narasta stopniowo przez kilka tygodni od włączenia apalutamidu, dlatego w tym okresie kontroluj LDH i parametry hemolizy częściej. |
| Odstawienie apalutamiduczas leczenia · apalutamid | inne zalecenie | Po odstawieniu apalutamidu indukcja wygasa stopniowo, a ekspozycja na iptakopan wraca do wyjściowej, więc kontynuuj obserwację przez kilka tygodni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaMomelotynib+ AumolertynibNależy unikać łączenia aumolertynibu z momelotynibem jako inhibitorem BCRP i glikoproteiny P.Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz wie o obu lekach oraz zlecił ci badanie EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie i upewnij się, że lekarz wie o obu lekach oraz zlecił ci badanie EKG.
Momelotynib może utrudniać usuwanie aumolertynibu z organizmu, przez co we krwi może być go więcej niż zwykle. Może to nasilić działania niepożądane aumolertynibu, także te dotyczące rytmu serca. Te dwa leki łączy się tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne i zaplanuje kontrolne badania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona biegunka
- nasilona wysypka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia aumolertynibu z momelotynibem jako inhibitorem BCRP i glikoproteiny P[1]. Jeśli połączenia nie można uniknąć, zaleca się monitorowanie kliniczne[1]. W praktyce oznacza to EKG z oceną QTc i kontrolę elektrolitów przed włączeniem drugiego leku i w trakcie leczenia, a także obserwację w kierunku nasilenia działań niepożądanych aumolertynibu. Decyzję o skojarzeniu i ewentualnej zmianie inhibitora JAK podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z hematologiem i onkologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ekspozycji na aumolertynib i nasilenie jego działań niepożądanych, w tym ryzyka wydłużenia odstępu QT. Skala zmiany nie jest znana, bo nie badano tej pary, a wpływ na aumolertynib wynika z łączenia danych in vitro z wynikiem badania z rozuwastatyną.
Mechanizm
Momelotynib hamuje białko oporności raka piersi (BCRP) i zwiększa AUC rozuwastatyny, wzorcowego substratu BCRP, 2,7-krotnie[2]. Może też hamować glikoproteinę P w jelicie[2]. Aumolertynib jest substratem BCRP i glikoproteiny P, a jego jednoczesnego podawania z inhibitorami tych transporterów należy unikać, bo może to zwiększać jego stężenie w osoczu[1]. Kierunek odwrotny ma małe znaczenie. Aumolertynib jest słabym induktorem CYP3A i zmniejsza ekspozycję na midazolam o około 27%[1], a momelotynib jest metabolizowany przez wiele enzymów CYP z największym udziałem CYP3A4[2]. Istotnego spadku stężenia momelotynibu nie należy się więc spodziewać.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], aumolertynib – substrat BCRP[4]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[5], aumolertynib – substrat P-gp[4]
- Momelotynib – induktor CYP1A2[5], aumolertynib – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
- Aumolertynib – inhibitor CYP3A4[4], momelotynib – substrat CYP3A4[5]
- Aumolertynib – induktor CYP1A2[4], momelotynib – substrat CYP1A2[5]
- Aumolertynib – słaby induktor CYP3A4[4], momelotynib – substrat CYP3A4[5]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
- Aumolertynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], słaby inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], inhibitor UGT2B7[4], induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- działania niepożądane aumolertynibu (biegunka, zmiany skórne)
- morfologia krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aumseqa 55 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aumseqa-100535353/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aumseqa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aumseqa-100535353/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Niekorzystna interakcjaMomelotynib+ LeniolisibNależy unikać jednoczesnego stosowania leniolisibu z substratami OATP1B1, OATP1B3 i BCRP oraz z silnymi inhibitorami BCRP, a momelotynib jest substratem OATP1B1 i OATP1B3 i hamuje BCRP.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim lekarz nie potwierdzi, że wie o obu lekach i zgadza się na takie połączenie.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku, zanim lekarz nie potwierdzi, że wie o obu lekach i zgadza się na takie połączenie.
Te dwa leki mogą nawzajem zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane każdego z nich. Zwykle tych leków nie łączy się bez wyraźnej decyzji lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki lub krwawienia z nosa albo dziąseł
- biegunka lub nudności
- zawroty lub bóle głowy
- nietypowe zmęczenie
- gorączka lub objawy infekcji
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania leniolisibu z substratami OATP1B1, OATP1B3 i BCRP oraz z silnymi inhibitorami BCRP, a momelotynib jest substratem OATP1B1 i OATP1B3 i hamuje BCRP.[1] Przy inhibitorach OATP1B1 i OATP1B3 zaleca się ostrożność i monitorowanie działań niepożądanych momelotynibu.[2] Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, trzeba ściśle obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych obu leków. Decyzję o skojarzeniu warto uzgodnić między hematologiem a immunologiem prowadzącym leczenie.
Skutek kliniczny
Można spodziewać się większego stężenia momelotynibu, a w konsekwencji nasilenia jego działań niepożądanych.[2] Możliwe jest też zwiększenie ekspozycji na leniolisib i większe ryzyko jego działań niepożądanych.[1]
Mechanizm
Połączenia momelotynibu z leniolisibem należy unikać, bo oba leki wzajemnie zwiększają swoją ekspozycję przez hamowanie transporterów błonowych. Momelotynib jest substratem OATP1B1 i OATP1B3, a hamowanie tych transporterów pojedynczą dawką ryfampicyny zwiększało Cmax momelotynibu o 40,4% i AUC o 57,1%.[2] Leniolisib hamuje OATP1B1, OATP1B3 i BCRP, co dwukrotnie zwiększało ekspozycję na rosuwastatynę, i nie łączy się go z substratami tych transporterów.[1] Z kolei momelotynib hamuje BCRP i zwiększał AUC rozuwastatyny 2,7-krotnie.[2] Leniolisib jest substratem BCRP, a silne inhibitory BCRP mogą zwiększać jego ekspozycję i ryzyko działań niepożądanych.[1] Badania tej pary nie przeprowadzono, więc wielkość zmian ekspozycji jest nieznana.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], leniolisib – substrat BCRP[4]
- Momelotynib – induktor CYP1A2[5], leniolisib – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
- Leniolisib – umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], momelotynib – substrat OATP1B1[5]
- Leniolisib – umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], momelotynib – substrat OATP1B3[5]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
- Leniolisib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor OAT3[4], umiarkowany inhibitor OATP1B1[3], umiarkowany inhibitor OATP1B3[3], inhibitor UGT1A1[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- działania niepożądane momelotynibu
- działania niepożądane leniolisibu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- aktywność aminotransferaz
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja 70 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/joenja-100540819/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Joenja. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/joenja-100540819/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Niekorzystna interakcjaRyfampicyna+ IptakopanUnikaj łączenia ryfampicyny z iptakopanem, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność iptakopanu.Nie zaczynaj ryfampicyny bez uzgodnienia z lekarzem, który prowadzi leczenie iptakopanem, i nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj ryfampicyny bez uzgodnienia z lekarzem, który prowadzi leczenie iptakopanem, i nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków.
Ryfampicyna może sprawić, że iptakopan przestanie działać wystarczająco. Organizm szybciej pozbywa się wtedy iptakopanu, a choroba, na którą go przyjmujesz, może się zaostrzyć. Lekarz zwykle dobiera w takiej sytuacji inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo ciemny lub brunatny mocz inny niż pomarańczowe zabarwienie po ryfampicynie
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- duszność lub kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból brzucha lub trudności w połykaniu
- obrzęk lub ból nogi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia ryfampicyny z iptakopanem, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność iptakopanu[1]. Gdy ryfampicyna jest potrzebna, rozważ antybiotyk bez silnych właściwości indukujących, a w profilaktyce zakażeń meningokokowych wybierz cyprofloksacynę albo ceftriakson. Jeżeli połączenia nie da się uniknąć, uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie dopełniaczem ścisłą kontrolę aktywności choroby w trakcie leczenia ryfampicyną i przez pewien czas po jej odstawieniu. U chorych z napadową nocną hemoglobinurią rozważ czasową zmianę leczenia na inhibitor dopełniacza niezależny od tych szlaków metabolicznych.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to utrata skuteczności iptakopanu[1]. U chorych z napadową nocną hemoglobinurią może to oznaczać nawrót hemolizy, w tym ciężką hemolizę przełomową z niedokrwistością i zakrzepicą. W kłębuszkowych chorobach nerek grozi to nasileniem białkomoczu i postępem choroby.
Mechanizm
Ryfampicyny nie łączy się z iptakopanem, bo jako silny induktor CYP2C8, UGT1A1, P-gp, BCRP i OATP1B1/3 może istotnie zmniejszać ekspozycję na iptakopan[1]. Ryfampicyna przyspiesza metabolizm leków przekształcanych przez enzymy cytochromu P450 i zmniejsza ich aktywność[2]. Indukcja enzymów narasta stopniowo przez kilka dni od włączenia ryfampicyny i ustępuje powoli po jej odstawieniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ryfampicyna – inhibitor OATP1B1[3], iptakopan – substrat OATP1B1[4]
- Ryfampicyna – inhibitor OATP1B3[3], iptakopan – substrat OATP1B3[4]
- Ryfampicyna – umiarkowany induktor CYP2C8[3], iptakopan – substrat CYP2C8[4]
- Ryfampicyna – silny induktor P-gp[5], iptakopan – substrat P-gp[4]
- Ryfampicyna – silny induktor UGT1A1[5], iptakopan – drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]
- Ryfampicyna: inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2B6[3], silny induktor CYP2C19[3], umiarkowany induktor CYP2C8[3], umiarkowany induktor CYP2C9[3], silny induktor CYP3A4[3], silny induktor P-gp[5], silny induktor UGT1A1[5]
- Iptakopan: inhibitor CYP2C8[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4], substrat P-gp[4], drugorzędny szlak substrat UGT1A1[4]
Monitorować
- aktywność LDH
- stężenie hemoglobiny i liczba retikulocytów
- stężenie bilirubiny
- objawy hemolizy przełomowej i zakrzepicy
- białkomocz w kłębuszkowych chorobach nerek
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ryfampicyna włączona u pacjenta stabilnie leczonego iptakopanemkolejność włączenia · ryfampicyna | inne zalecenie | Dołączenie ryfampicyny do ustabilizowanego leczenia iptakopanem grozi stopniowym spadkiem jego stężenia i utratą kontroli choroby. Ryzyko utrzymuje się także przez pewien czas po odstawieniu ryfampicyny, dlatego kontrolę aktywności choroby należy kontynuować po zakończeniu antybiotykoterapii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fabhalta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fabhalta-100498779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rifampicyna TZF. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rifampicyna-tzf-100058290/
Niekorzystna interakcjaWenetoklaks+ MomelotynibNie rozpoczynaj momelotynibu w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem ani w fazie miareczkowania jego dawki.Nie zaczynaj momelotynibu bez wyraźnej decyzji hematologa, który wie o leczeniu wenetoklaksem, i wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj momelotynibu bez wyraźnej decyzji hematologa, który wie o leczeniu wenetoklaksem, i wykonuj zlecone badania krwi.
Momelotynib może zwiększać ilość wenetoklaksu we krwi, co nasila jego działania niepożądane. Oba leki mogą też obniżać liczbę krwinek, przez co łatwiej o zakażenia, siniaki i osłabienie. Największe ryzyko dotyczy pierwszych tygodni leczenia wenetoklaksem, gdy dawka jest stopniowo zwiększana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność
- nudności, wymioty, biegunka
- skurcze mięśni, kołatanie serca
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub ciemny mocz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj momelotynibu w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem ani w fazie miareczkowania jego dawki.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, dokładnie kontroluj pacjenta pod kątem objawów toksyczności wenetoklaksu, w tym zespołu rozpadu guza i cytopenii.[1] Jeśli momelotynib jest dodawany po osiągnięciu docelowej dawki wenetoklaksu, wykonuj częściej morfologię krwi i oceniaj objawy zakażenia.
Skutek kliniczny
Większe stężenie wenetoklaksu może zwiększać ryzyko zespołu rozpadu guza, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki, oraz nasilać neutropenię i inne objawy toksyczności. Sumowanie działania mielosupresyjnego obu leków zwiększa ryzyko neutropenii, małopłytkowości, niedokrwistości i zakażeń.
Mechanizm
Momelotynibu nie należy włączać podczas rozpoczynania leczenia wenetoklaksem i w fazie miareczkowania jego dawki, ponieważ może on zwiększać ekspozycję na wenetoklaks. Wenetoklaks jest substratem P-gp i BCRP, a inhibitorów tych transporterów unika się w czasie rozpoczynania leczenia i w fazie miareczkowania dawki.[1] Momelotynib jest inhibitorem BCRP, który zwiększał AUC rozuwastatyny 2,7-krotnie, może też hamować P-gp w jelitach i zwiększać ekspozycję na inne wrażliwe substraty BCRP i P-gp.[2] Zmiany ekspozycji na wenetoklaks przy jednoczesnym podawaniu momelotynibu nie badano, więc jej skala jest nieznana. Oba leki hamują ponadto czynność szpiku, co sumuje się farmakodynamicznie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Wenetoklaks – słaby inhibitor CYP2C8[3], momelotynib – substrat CYP2C8[4]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor CYP2C9[3], momelotynib – substrat CYP2C9[4]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor OATP1B1[3], momelotynib – substrat OATP1B1[4]
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[5], wenetoklaks – substrat BCRP[3]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[4], wenetoklaks – substrat P-gp[3]
- Wenetoklaks: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP2C8[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor OATP1B1[3], słaby inhibitor P-gp[3], słaby inhibitor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- parametry zespołu rozpadu guza (potas, fosforany, wapń, kwas moczowy, kreatynina) przy włączeniu w okresie zwiększania dawki wenetoklaksu
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Momelotynib włączany w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem lub w fazie miareczkowania dawkikolejność włączenia · wenetoklaks | ryzyko rośnie | W czasie rozpoczynania leczenia i miareczkowania dawki wenetoklaksu inhibitorów P-gp i BCRP należy unikać ze względu na ryzyko zespołu rozpadu guza. |
| Momelotynib dodany po osiągnięciu stałej dawki wenetoklaksukolejność włączenia · wenetoklaks | inne zalecenie | Po zakończeniu miareczkowania połączenie jest możliwe przy dokładnej kontroli objawów toksyczności i morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAfatynib+ MomelotynibPołączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania tolerancji afatynibu.Przyjmuj afatynib na czczo i w innej porze niż momelotynib, a przy biegunce od razu sięgnij po lek przeciwbiegunkowy zalecony przez lekarza i daj znać lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj afatynib na czczo i w innej porze niż momelotynib, a przy biegunce od razu sięgnij po lek przeciwbiegunkowy zalecony przez lekarza i daj znać lekarzowi lub farmaceucie.
Momelotynib może zwiększać ilość afatynibu we krwi. Przez to częściej mogą pojawić się biegunka, wysypka, owrzodzenia w jamie ustnej i problemy z wątrobą. Oba leki same też mogą wywoływać biegunkę, więc ich działanie się sumuje. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi i w razie potrzeby zmienić dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, zwłaszcza ponad 4 luźne stolce na dobę
- silne pragnienie, zawroty głowy, mało oddawanego moczu
- nasilona wysypka lub pękająca, bolesna skóra
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem ścisłego monitorowania tolerancji afatynibu. Momelotynib wymaga ostrożności z substratami P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, a afatynib do nich należy, bo jego dawkę ustala się według tolerancji.[1] Afatynib przyjmuje się na czczo, a przy inhibitorach P-gp zaleca się odstęp 6 lub 12 godzin od dawki afatynibu.[2] Rozsądne jest przyjmowanie obu leków w odstępie, choć przy długotrwałym hamowaniu transporterów przez momelotynib korzyść z odstępu jest niepewna. Przy nasilonej biegunce lub zmianach skórnych stopnia 2 i wyższego dawkę afatynibu modyfikuje się zgodnie z zasadami jego dawkowania.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań niepożądanych afatynibu zależnych od dawki – biegunki, zmian skórnych, zapalenia jamy ustnej i zaburzeń czynności wątroby – z większym ryzykiem odwodnienia i konieczności redukcji dawki.
Mechanizm
Momelotynib hamuje BCRP i może hamować P-gp w jelitach, a afatynib jest substratem obu tych transporterów, więc wchłanianie afatynibu może się zwiększyć.[1] Afatynib jest substratem P-gp i BCRP, a silny inhibitor obu transporterów podany godzinę przed afatynibem zwiększył jego AUC o 48% i Cmax o 39%, natomiast podany jednocześnie lub 6 godzin później prawie nie zmieniał ekspozycji.[2] Momelotynib zwiększał AUC rozuwastatyny, wrażliwego substratu BCRP, 2,7-krotnie, co potwierdza klinicznie istotne hamowanie tego transportera.[1] Momelotynib nie jest silnym inhibitorem P-gp, dlatego wzrost ekspozycji na afatynib powinien być umiarkowany i nie większy niż po silnym inhibitorze. Dodatkowo oba leki mogą powodować biegunkę i uszkodzenie wątroby, więc ich działania niepożądane mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], afatynib – substrat BCRP[4]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[5], afatynib – substrat P-gp[4]
- Afatynib: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
Monitorować
- liczba i charakter wypróżnień, objawy odwodnienia
- zmiany skórne i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- stężenie kreatyniny i elektrolitów przy biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6 hpacjent | ryzyko maleje | Przy inhibitorach P-gp zaleca się odstęp 6 lub 12 godzin od dawki afatynibu. Odstęp może ograniczyć wpływ na wchłanianie afatynibu, ale nie usuwa sumowania biegunki i hepatotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Giotrif 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/giotrif-100303157/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Giotrif. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/giotrif-100303157/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Niekorzystna interakcjaAkalabrutynib+ MomelotynibLeki można łączyć tylko pod ścisłą kontrolą hematologa, bez rutynowej zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, regularnie rób zlecone badania krwi i nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych typu ibuprofen ani leków rozrzedzających krew.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, regularnie rób zlecone badania krwi i nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych typu ibuprofen ani leków rozrzedzających krew.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, płytek krwi i czerwonych krwinek. Gdy przyjmujesz je razem, ten efekt może być silniejszy. Łatwiej wtedy o infekcje, siniaki i krwawienia. Jeden z leków może też trochę zwiększać ilość drugiego we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy infekcji
- łatwe powstawanie siniaków, drobne czerwone kropki na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł, krew w moczu lub stolcu, czarny stolec
- silne zmęczenie, bladość, duszność
- silny ból głowy lub nagłe zaburzenia widzenia czy mowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można łączyć tylko pod ścisłą kontrolą hematologa, bez rutynowej zmiany dawek. Przed dołączeniem drugiego leku oznacz morfologię krwi z rozmazem, a w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego powtarzaj ją częściej niż przy monoterapii. Zachowaj ostrożność i monitoruj działania niepożądane akalabrutynibu, bo momelotynib może zwiększać ekspozycję na wrażliwe substraty BCRP i glikoproteiny P[1]. Przy istotnej cytopenii lub krwawieniu postępuj według zasad przerywania i redukcji dawek obu leków. Szczególnie oceń ryzyko krwawienia u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwpłytkowe lub przeciwzakrzepowe.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić cytopenie, zwłaszcza neutropenię i małopłytkowość. Grozi to cięższymi zakażeniami, w tym oportunistycznymi, oraz krwawieniami. Możliwy wzrost stężenia akalabrutynibu może nasilić jego typowe działania niepożądane. Skala tego efektu nie została zbadana i prawdopodobnie jest umiarkowana.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie działań niepożądanych. Oba leki mogą obniżać liczbę neutrofili, płytek krwi i stężenie hemoglobiny oraz zwiększać ryzyko zakażeń, a akalabrutynib dodatkowo zaburza czynność płytek i zwiększa skłonność do krwawień. Akalabrutynib i jego aktywny metabolit są substratami glikoproteiny P i BCRP[2]. Momelotynib hamuje BCRP, co zwiększało AUC rozuwastatyny 2,7-krotnie, i może hamować jelitową glikoproteinę P[1]. Może to umiarkowanie zwiększyć wchłanianie akalabrutynibu, ale jego ekspozycję wyznacza głównie CYP3A4, a momelotynib nie zmieniał ekspozycji na midazolam, więc nie hamuje istotnie CYP3A[1]. Akalabrutynib indukuje CYP1A2[2], a CYP1A2 to tylko jedna z wielu dróg metabolizmu momelotynibu[1]. Spadek ekspozycji na momelotynib z tego powodu jest więc mało prawdopodobny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Akalabrutynib – inhibitor CYP3A4[3], momelotynib – substrat CYP3A4[4]
- Akalabrutynib – induktor CYP1A2[3], momelotynib – substrat CYP1A2[4]
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[5], akalabrutynib – substrat BCRP[3]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[4], akalabrutynib – substrat P-gp[3]
- Akalabrutynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], induktor CYP1A2[3], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- objawy krwawienia
- objawy zakażenia, w tym oportunistycznego
- działania niepożądane akalabrutynibu (ból głowy, biegunka, bóle mięśni i stawów)
- aktywność aminotransferaz
Kiedy ocena się zmienia
| Momelotynib dołączany do trwającego leczenia akalabrutynibemkolejność włączenia · momelotynib | inne zalecenie | Po dołączeniu momelotynibu do stabilnego leczenia akalabrutynibem może wzrosnąć ekspozycja na akalabrutynib, bo momelotynib hamuje BCRP i glikoproteinę P. Zbiega się to z okresem, w którym momelotynib najsilniej obniża parametry morfologii. W pierwszych tygodniach skojarzenia wykonuj morfologię częściej i aktywnie pytaj o działania niepożądane akalabrutynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calquence. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/calquence-100444521/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.