Interakcje / Momelotynib / Momelotynib i wenetoklaks
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Nie rozpoczynaj momelotynibu w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem ani w fazie miareczkowania jego dawki.
Nie zaczynaj momelotynibu bez wyraźnej decyzji hematologa, który wie o leczeniu wenetoklaksem, i wykonuj zlecone badania krwi.
Niekorzystna interakcjaMomelotynib+ WenetoklaksNie rozpoczynaj momelotynibu w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem ani w fazie miareczkowania jego dawki.Nie zaczynaj momelotynibu bez wyraźnej decyzji hematologa, który wie o leczeniu wenetoklaksem, i wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj momelotynibu bez wyraźnej decyzji hematologa, który wie o leczeniu wenetoklaksem, i wykonuj zlecone badania krwi.
Momelotynib może zwiększać ilość wenetoklaksu we krwi, co nasila jego działania niepożądane. Oba leki mogą też obniżać liczbę krwinek, przez co łatwiej o zakażenia, siniaki i osłabienie. Największe ryzyko dotyczy pierwszych tygodni leczenia wenetoklaksem, gdy dawka jest stopniowo zwiększana.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność
- nudności, wymioty, biegunka
- skurcze mięśni, kołatanie serca
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub ciemny mocz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj momelotynibu w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem ani w fazie miareczkowania jego dawki.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, dokładnie kontroluj pacjenta pod kątem objawów toksyczności wenetoklaksu, w tym zespołu rozpadu guza i cytopenii.[1] Jeśli momelotynib jest dodawany po osiągnięciu docelowej dawki wenetoklaksu, wykonuj częściej morfologię krwi i oceniaj objawy zakażenia.
Skutek kliniczny
Większe stężenie wenetoklaksu może zwiększać ryzyko zespołu rozpadu guza, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki, oraz nasilać neutropenię i inne objawy toksyczności. Sumowanie działania mielosupresyjnego obu leków zwiększa ryzyko neutropenii, małopłytkowości, niedokrwistości i zakażeń.
Mechanizm
Momelotynibu nie należy włączać podczas rozpoczynania leczenia wenetoklaksem i w fazie miareczkowania jego dawki, ponieważ może on zwiększać ekspozycję na wenetoklaks. Wenetoklaks jest substratem P-gp i BCRP, a inhibitorów tych transporterów unika się w czasie rozpoczynania leczenia i w fazie miareczkowania dawki.[1] Momelotynib jest inhibitorem BCRP, który zwiększał AUC rozuwastatyny 2,7-krotnie, może też hamować P-gp w jelitach i zwiększać ekspozycję na inne wrażliwe substraty BCRP i P-gp.[2] Zmiany ekspozycji na wenetoklaks przy jednoczesnym podawaniu momelotynibu nie badano, więc jej skala jest nieznana. Oba leki hamują ponadto czynność szpiku, co sumuje się farmakodynamicznie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Momelotynib – umiarkowany inhibitor BCRP[3], wenetoklaks – substrat BCRP[4]
- Momelotynib – inhibitor P-gp[5], wenetoklaks – substrat P-gp[4]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor CYP2C8[4], momelotynib – substrat CYP2C8[5]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor CYP2C9[4], momelotynib – substrat CYP2C9[5]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor OATP1B1[4], momelotynib – substrat OATP1B1[5]
- Momelotynib: umiarkowany inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2B6[5], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]
- Wenetoklaks: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor OATP1B1[4], słaby inhibitor P-gp[4], słaby inhibitor UGT1A1[4], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- parametry zespołu rozpadu guza (potas, fosforany, wapń, kwas moczowy, kreatynina) przy włączeniu w okresie zwiększania dawki wenetoklaksu
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Momelotynib włączany w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem lub w fazie miareczkowania dawkikolejność włączenia · wenetoklaks | ryzyko rośnie | W czasie rozpoczynania leczenia i miareczkowania dawki wenetoklaksu inhibitorów P-gp i BCRP należy unikać ze względu na ryzyko zespołu rozpadu guza. |
| Momelotynib dodany po osiągnięciu stałej dawki wenetoklaksukolejność włączenia · wenetoklaks | inne zalecenie | Po zakończeniu miareczkowania połączenie jest możliwe przy dokładnej kontroli objawów toksyczności i morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuMomelotyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach i odradzić regularne oraz nadmierne picie.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz niskie płytki krwi lub chorą wątrobę, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli masz niskie płytki krwi lub chorą wątrobę, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Nie wiadomo, aby alkohol zmieniał działanie tego leku, ale oba mogą obciążać wątrobę i krew. Lek może obniżać liczbę płytek krwi, a alkohol dodatkowo utrudnia krzepnięcie i podrażnia żołądek, więc łatwiej o krwawienie. Picie alkoholu może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i zawroty głowy. Okazjonalnie mała ilość alkoholu zwykle nie szkodzi, ale regularne lub obfite picie jest ryzykowne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone osłabienie lub bladość
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach i odradzić regularne oraz nadmierne picie. U pacjentów z małopłytkowością, chorobą wątroby, podwyższonymi aminotransferazami lub nadużywających alkoholu wskazane jest unikanie alkoholu i ściślejsza kontrola prób wątrobowych oraz morfologii.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne lub nadmierne picie może teoretycznie zwiększać ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz i uszkodzenia wątroby, krwawień przy małopłytkowości oraz pogłębiać niedokrwistość, która u chorych z włóknieniem szpiku jest częsta. Może też nasilać nudności, biegunkę, zmęczenie i zawroty głowy związane z leczeniem.
Mechanizm
Nie ma dowodów na istotną interakcję farmakokinetyczną momelotynibu z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych. ChPL momelotynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Momelotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a także przez CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2 i oksydazę aldehydową[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym induktorem ani inhibitorem tych szlaków przy spożyciu okazjonalnym, natomiast przewlekłe nadużywanie alkoholu indukuje głównie CYP2E1 i nie ma potwierdzonego wpływu na ekspozycję na momelotynib. Momelotynib może uszkadzać wątrobę oraz nasilać małopłytkowość, a etanol działa hepatotoksycznie, hamuje szpik, upośledza czynność płytek i drażni błonę śluzową żołądka. Wspólny efekt to teoretycznie większe ryzyko uszkodzenia wątroby, krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz nasilenia niedokrwistości. Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki jest polimerem, a nie etanolem, i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- liczba płytek krwi
- stężenie hemoglobiny
- objawy krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub nadmierne picie, w tym upijanie się i uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe lub nadmierne spożycie etanolu istotnie zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, zahamowania czynności szpiku, małopłytkowości i krwawienia z przewodu pokarmowego w skojarzeniu z momelotynibem. Należy zalecić unikanie alkoholu i częstszą kontrolę prób wątrobowych oraz morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Omjjara. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/omjjara-100489753/
Niekorzystna interakcjaWenetoklaksa alkoholW fazie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki wenetoklaksu należy zalecić całkowitą rezygnację z alkoholu oraz przypomnieć o piciu wody w ilości zaleconej przez ChPL, czyli co najmniej 1,5 do 2 litrów na dobę od dwóch dni przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym zwiększeniem dawki.Nie pij alkoholu na początku leczenia i w czasie zwiększania dawki, pij dużo wody, a później zapytaj lekarza, czy możesz czasem wypić niewielką ilość.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu na początku leczenia i w czasie zwiększania dawki, pij dużo wody, a później zapytaj lekarza, czy możesz czasem wypić niewielką ilość.
Alkohol nie zmienia działania tego leku, ale może być groźny na początku leczenia. W tym czasie lek szybko niszczy komórki nowotworowe, a organizm musi być dobrze nawodniony, żeby nerki poradziły sobie z produktami ich rozpadu. Alkohol odwadnia i podnosi poziom kwasu moczowego, więc utrudnia nerkom to zadanie. Może też nasilać nudności i biegunkę, które często pojawiają się podczas leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu lub ciemny mocz
- nudności, wymioty lub biegunka
- skurcze mięśni, drętwienie lub mrowienie
- nierówne bicie serca
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duże osłabienie lub splątanie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, pd_inne_odwodnienie_hiperurykemia
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W fazie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki wenetoklaksu należy zalecić całkowitą rezygnację z alkoholu oraz przypomnieć o piciu wody w ilości zaleconej przez ChPL, czyli co najmniej 1,5 do 2 litrów na dobę od dwóch dni przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym zwiększeniem dawki[1]. Napoje alkoholowe nie powinny być wliczane do dobowej ilości płynów. Po zakończeniu zwiększania dawki, przy stabilnym stanie pacjenta, okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu można rozważyć po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym, z wyjątkiem okresów nudności, wymiotów, biegunki, gorączki lub głębokiej neutropenii. Należy odradzać likiery i nalewki zawierające gorzką pomarańczę lub grejpfruta.
Skutek kliniczny
Największe ryzyko dotyczy fazy rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki, gdy odwodnienie i wzrost stężenia kwasu moczowego po alkoholu mogą sprzyjać wystąpieniu zespołu rozpadu guza z hiperurykemią, hiperkaliemią, hiperfosfatemią i ostrym uszkodzeniem nerek. W całym okresie leczenia alkohol może nasilać nudności, wymioty i biegunkę, a utrata płynów z przewodu pokarmowego dodatkowo zwiększa ryzyko odwodnienia. U pacjentów z neutropenią intensywne picie może pogarszać odporność i utrudniać rozpoznanie zakażenia.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia w istotny sposób stężenia wenetoklaksu, ale może osłabiać profilaktykę zespołu rozpadu guza i nasilać działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego. Wenetoklaks jest metabolizowany głównie z udziałem CYP3A[1]. Etanol nie jest uznanym silnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, dlatego klinicznie istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Etanol działa moczopędnie i sprzyja odwodnieniu. Zwiększa też stężenie kwasu moczowego we krwi, ponieważ przyspiesza rozpad puryn, a mleczany powstające z etanolu zmniejszają wydalanie moczanów przez nerki. Oba efekty działają przeciwko nawodnieniu i kontroli kwasu moczowego, na których opiera się zapobieganie zespołowi rozpadu guza na początku leczenia wenetoklaksem. ChPL wenetoklaksu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a w zaleceniach dotyczących nawodnienia przed rozpoczęciem leczenia i przed zwiększaniem dawki wymienia wyłącznie wodę oraz napoje niealkoholowe i bezkofeinowe[1]. Wzmianki o alkoholu poliwinylowym w ChPL dotyczą substancji pomocniczej otoczki tabletki i nie mają związku z etanolem. ChPL zaleca unikanie gorzkich (sewilskich) pomarańczy i ich przetworów, ponieważ zawierają inhibitory CYP3A[1]. Niektóre likiery i nalewki są aromatyzowane skórką gorzkiej pomarańczy, choć znaczenie tak małych ilości nie zostało zbadane.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy odwodnienia i ilość oddawanego moczu
- stężenie kwasu moczowego, potasu, fosforanów, wapnia i kreatyniny w fazie zwiększania dawki
- nudności, wymioty i biegunka
- morfologia krwi z liczbą neutrofilów
- gorączka i inne objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Faza rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | W fazie rozpoczynania leczenia i miareczkowania dawki ryzyko zespołu rozpadu guza jest największe, a skuteczna profilaktyka wymaga intensywnego nawodnienia. W tym okresie zalecana jest całkowita abstynencja. |
| Duże ilości lub picie do upicia sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże dawki etanolu silniej odwadniają, znacznie zwiększają stężenie kwasu moczowego i mogą wywołać wymioty, co nasila ryzyko zaburzeń elektrolitowych i uszkodzenia nerek. |
| Leczenie podtrzymujące po zakończeniu zwiększania dawki, stabilny stanczas leczenia · pacjent | ryzyko maleje | Po zakończeniu zwiększania dawki, przy prawidłowych wynikach badań i braku objawów ze strony przewodu pokarmowego, okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu niesie mniejsze ryzyko i może być rozważone po uzgodnieniu z lekarzem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 380
Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ WenetoklaksU pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową nie łączy się wenetoklaksu z silnymi inhibitorami CYP3A, w tym z atazanawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, w czasie rozpoczynania leczenia i w fazie miareczkowania dawki.Nie zaczynaj brania wenetoklaksu razem z atazanawirem, dopóki lekarz prowadzący leczenie białaczki i lekarz prowadzący leczenie HIV nie ustalą wspólnie, co zmienić.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania wenetoklaksu razem z atazanawirem, dopóki lekarz prowadzący leczenie białaczki i lekarz prowadzący leczenie HIV nie ustalą wspólnie, co zmienić.
Atazanawir bardzo mocno zwiększa ilość wenetoklaksu w organizmie. Zbyt duża ilość wenetoklaksu może wywołać groźny rozpad komórek nowotworowych, który uszkadza nerki i zaburza pracę serca, a także osłabia odporność. Szczególnie niebezpieczne jest to na początku leczenia wenetoklaksem, gdy dawka jest stopniowo zwiększana. Lekarze zwykle zmieniają wtedy lek przeciwwirusowy albo dawkę wenetoklaksu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności, wymioty lub biegunka
- wyraźnie mniej moczu albo ciemny mocz
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- skurcze lub drżenie mięśni
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- duże zmęczenie lub dezorientacja
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową nie łączy się wenetoklaksu z silnymi inhibitorami CYP3A, w tym z atazanawirem wzmocnionym rytonawirem lub kobicystatem, w czasie rozpoczynania leczenia i w fazie miareczkowania dawki.[1] Przed rozpoczęciem terapii wenetoklaksem należy w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niehamujący CYP3A. Jeśli po zakończeniu miareczkowania jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, dawkę wenetoklaksu trzeba zmniejszyć zgodnie z zaleceniami producenta i ściśle monitorować toksyczność, a po odstawieniu atazanawiru przywrócić wcześniejszą dawkę.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia wenetoklaksu zwiększa ryzyko zespołu rozpadu guza, zwłaszcza na początku leczenia i w fazie zwiększania dawki, a także ryzyko ciężkiej neutropenii i zakażeń. Zespół rozpadu guza może prowadzić do hiperkaliemii, zaburzeń rytmu serca, ostrego uszkodzenia nerek i zgonu.
Mechanizm
Atazanawir hamuje CYP3A4, a stosowany razem z rytonawirem tworzy schemat o jeszcze silniejszym działaniu hamującym, ponieważ rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir.[2] Wenetoklaks jest metabolizowany głównie przez CYP3A, dlatego silne zahamowanie tego enzymu prowadzi do znacznego wzrostu jego stężenia w osoczu. Dodatkowo atazanawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem hamuje glikoproteinę P, której substratem jest wenetoklaks, co może dalej zwiększać jego ekspozycję.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- potas, fosforany, wapń, kwas moczowy i kreatynina w surowicy (zespół rozpadu guza)
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia
- nawodnienie i diureza
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu fazy miareczkowania (stała dawka docelowa)czas leczenia · wenetoklaks | ryzyko maleje | Po zakończeniu miareczkowania połączenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga zmniejszenia dawki wenetoklaksu zgodnie z zaleceniami producenta i ścisłego monitorowania toksyczności hematologicznej oraz parametrów zespołu rozpadu guza. Po odstawieniu atazanawiru należy wrócić do wcześniejszej dawki wenetoklaksu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ WenetoklaksCyklosporyny nie łączy się z substratami P-gp i OATP, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a do takich leków należy wenetoklaks.Nie zaczynaj ani nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę i od razu powiedz hematologowi oraz lekarzowi, który przepisał cyklosporynę, że przyjmujesz oba leki.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę i od razu powiedz hematologowi oraz lekarzowi, który przepisał cyklosporynę, że przyjmujesz oba leki.
Cyklosporyna może spowolnić usuwanie wenetoklaksu z organizmu, przez co jego ilość we krwi wyraźnie rośnie. Zwiększa to ryzyko groźnych powikłań, takich jak gwałtowny rozpad komórek nowotworowych uszkadzający nerki oraz spadek odporności i ciężkie zakażenia. Wenetoklaks może też zwiększać ilość cyklosporyny we krwi i nasilać jej szkodliwe działanie na nerki. Tych leków nie łączy się bez decyzji lekarzy prowadzących.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- nudności, wymioty lub biegunka
- skurcze mięśni, drętwienie lub nierówne bicie serca
- wyraźnie mniej moczu albo ciemny mocz
- nagłe osłabienie, splątanie lub drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Cyklosporyny nie łączy się z substratami P-gp i OATP, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a do takich leków należy wenetoklaks.[1][2][3] Inhibitorów P-gp należy unikać w czasie rozpoczynania leczenia wenetoklaksem i w fazie miareczkowania dawki, a gdy ich podanie jest konieczne, pacjenta trzeba dokładnie obserwować pod kątem objawów toksyczności.[4] Należy także unikać łączenia wenetoklaksu z substratami P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, do których należy cyklosporyna.[4] Jeśli hematolog i lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne uznają połączenie za niezbędne, decyzję podejmuje się wspólnie, z indywidualnym doborem dawek, częstym oznaczaniem stężenia cyklosporyny oraz ścisłą kontrolą parametrów zespołu rozpadu guza, morfologii i czynności nerek.
Skutek kliniczny
Zwiększona ekspozycja na wenetoklaks zwiększa ryzyko zespołu rozpadu guza, zwłaszcza w okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki, a także ryzyko neutropenii i ciężkich zakażeń. Wzrost stężenia cyklosporyny może nasilać jej toksyczne działanie na nerki, a ostre uszkodzenie nerek w przebiegu zespołu rozpadu guza dodatkowo utrudnia eliminację leków i pogłębia zaburzenia elektrolitowe.
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje CYP3A4, glikoproteinę P (P-gp) i białka OATP, a wenetoklaks jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp oraz BCRP, więc cyklosporyna może zwiększać jego stężenie w osoczu.[1][4] Wenetoklaks hamuje in vitro P-gp, BCRP i OATP1B1, a cyklosporyna jest substratem CYP3A4 i P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym, dlatego możliwy jest także wzrost stężenia cyklosporyny.[4] Dochodzi do tego sumowanie działania immunosupresyjnego oraz obciążenia nerek, które są narażone zarówno przez nefrotoksyczność cyklosporyny, jak i przez zespół rozpadu guza.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], wenetoklaks – substrat BCRP[6]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], wenetoklaks – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], wenetoklaks – substrat P-gp[6]
- Wenetoklaks – słaby inhibitor P-gp[6], cyklosporyna – substrat P-gp[7]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
- Wenetoklaks: inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP2C8[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor OATP1B1[6], słaby inhibitor P-gp[6], słaby inhibitor UGT1A1[6], substrat BCRP[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]
Monitorować
- stężenie cyklosporyny we krwi
- kreatynina i eGFR
- potas, fosforany, wapń i kwas moczowy w surowicy (zespół rozpadu guza)
- morfologia krwi z liczbą neutrofili
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu, maść)droga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Cyklosporyna stosowana miejscowo na oko lub skórę osiąga minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie powinna istotnie wpływać na farmakokinetykę wenetoklaksu. |
| Rozpoczynanie leczenia i miareczkowanie dawki wenetoklaksukolejność włączenia · wenetoklaks | ryzyko rośnie | W okresie rozpoczynania leczenia i zwiększania dawki wenetoklaksu ryzyko zespołu rozpadu guza jest największe, dlatego inhibitorów P-gp należy wtedy bezwzględnie unikać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ WenetoklaksU pacjenta z PBL nie rozpoczyna się leczenia wenetoklaksem ani nie zwiększa jego dawki w czasie stosowania wzmocnionego darunawiru – połączenie w tej fazie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować wenetoklaksu, dopóki lekarz prowadzący leczenie białaczki nie wie, że przyjmujesz darunawir, i nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować wenetoklaksu, dopóki lekarz prowadzący leczenie białaczki nie wie, że przyjmujesz darunawir, i nie odstawiaj leków na HIV na własną rękę.
Darunawir, stosowany w leczeniu zakażenia HIV, może kilkukrotnie zwiększyć ilość wenetoklaksu we krwi. Grozi to nasileniem działań niepożądanych wenetoklaksu, zwłaszcza na początku leczenia, gdy dawka jest stopniowo zwiększana. Lekarz może zmienić leki na HIV albo zmniejszyć dawkę wenetoklaksu i częściej robić ci badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności, wymioty lub biegunka
- skurcze mięśni, osłabienie, kołatanie serca
- zmniejszona ilość oddawanego moczu lub ciemny mocz
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- dezorientacja lub drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta z PBL nie rozpoczyna się leczenia wenetoklaksem ani nie zwiększa jego dawki w czasie stosowania wzmocnionego darunawiru – połączenie w tej fazie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent ma rozpocząć wenetoklaks, lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwwirusowego na niehamujący CYP3A przed rozpoczęciem miareczkowania. Gdy wzmocniony darunawir jest niezbędny po zakończeniu miareczkowania lub w innym wskazaniu niż PBL, dawkę wenetoklaksu zmniejsza się zgodnie z zaleceniami dla silnych inhibitorów CYP3A i dokładnie kontroluje pacjenta pod kątem toksyczności, bo może być konieczne dalsze dostosowanie dawki.[1] Po odstawieniu darunawiru dawkę wenetoklaksu stosowaną wcześniej wznawia się po 2 do 3 dniach.[1] Nie należy samodzielnie przerywać terapii przeciwretrowirusowej z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia wenetoklaksu zwiększa ryzyko jego toksyczności, przede wszystkim zespołu rozpadu guza w okresie wprowadzania leczenia, a także ciężkiej neutropenii i zakażeń. Ryzyko jest największe na początku leczenia wenetoklaksem i podczas zwiększania jego dawki.
Mechanizm
Darunawir jest zawsze podawany ze wzmacniaczem farmakokinetycznym (rytonawirem lub kobicystatem) i razem z nim silnie hamuje CYP3A oraz glikoproteinę P, przez co zwiększa ekspozycję na leki metabolizowane głównie przez CYP3A i transportowane przez P-gp.[2] Wenetoklaks jest metabolizowany głównie z udziałem CYP3A i jest substratem P-gp oraz BCRP.[1] Sam rytonawir w dawce 50 mg raz na dobę zwiększył Cmax wenetoklaksu do 2,4-krotnie, a AUC 7,9-krotnie, a dla innych silnych inhibitorów CYP3A przewiduje się wzrost AUC wenetoklaksu średnio 5,8- do 7,8-krotny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], wenetoklaks – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Darunawir – inhibitor P-gp[3], wenetoklaks – substrat P-gp[5]
- Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Wenetoklaks: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor OATP1B1[5], słaby inhibitor P-gp[5], słaby inhibitor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]
Monitorować
- parametry zespołu rozpadu guza: potas, fosforany, wapń, kwas moczowy, kreatynina
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia i gorączka
- objawy toksyczności żołądkowo-jelitowej: nudności, biegunka
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Darunawir włączany po zakończeniu fazy miareczkowania dawki wenetoklaksukolejność włączenia · wenetoklaks | ryzyko maleje | Po zakończeniu miareczkowania połączenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga zmniejszenia dawki wenetoklaksu według zaleceń dla silnych inhibitorów CYP3A i ścisłej kontroli toksyczności. |
| odstep ≥ 2–3 dni od odstawienia darunawirudarunawir | inne zalecenie | Dawkę wenetoklaksu sprzed włączenia inhibitora CYP3A wznawia się 2 do 3 dni po jego odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ WenetoklaksPołączenie jest przeciwwskazane – deferypronu nie stosuje się u pacjenta leczonego wenetoklaksem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj samodzielnie wenetoklaksu, tylko pilnie zadzwoń do lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie hematologiczne, a jeśli już je przyjmujesz, nie odstawiaj samodzielnie wenetoklaksu, tylko pilnie zadzwoń do lekarza.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba mogą mocno obniżyć liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko ciężkich, groźnych dla życia infekcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przeziębienia lub grypy
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- ogólne osłabienie z uczuciem rozbicia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – deferypronu nie stosuje się u pacjenta leczonego wenetoklaksem[1][2]. Gdy pacjent leczony wenetoklaksem wymaga chelatacji żelaza, należy zastosować inny chelator i uzgodnić wybór z hematologiem. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, należy niezwłocznie odstawić deferypron i oznaczyć bezwzględną liczbę neutrofilów.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiej neutropenii lub agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, w tym posocznicą. Neutropenia wywołana wenetoklaksem utrudnia też wykrycie i ocenę agranulocytozy po deferypronie.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i sumują ryzyko neutropenii. Deferypron może wywołać neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, które mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Wenetoklaks bardzo często powoduje neutropenię, w tym ciężką.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofilów
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ WenetoklaksPołączenie jest przeciwwskazane u wszystkich pacjentów leczonych wenetoklaksem, niezależnie od rodzaju preparatu z dziurawcem.Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem w czasie leczenia wenetoklaksem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed kolejną dawką.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żadnych preparatów z dziurawcem w czasie leczenia wenetoklaksem, a jeśli już je stosujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed kolejną dawką.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się wenetoklaksu. Lek może wtedy działać za słabo i leczenie białaczki może nie przynieść efektu. Dotyczy to wszystkich postaci dziurawca – herbatek, kropli, tabletek i suplementów, także tych na trawienie albo poprawę nastroju.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań krwi
- powiększanie się węzłów chłonnych
- nawrót zmęczenia, gorączki lub nocnych potów
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane u wszystkich pacjentów leczonych wenetoklaksem, niezależnie od rodzaju preparatu z dziurawcem[1]. Dziurawiec należy odstawić przed rozpoczęciem leczenia wenetoklaksem, a pacjenta pouczyć, aby nie sięgał po żadne preparaty ziołowe, herbatki ani suplementy z dziurawcem w trakcie terapii. Jeśli pacjent stosował dziurawiec na obniżony nastrój, należy skierować go do lekarza w celu doboru leku przeciwdepresyjnego bez działania indukującego.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia wenetoklaksu i ryzyko utraty skuteczności leczenia przeciwnowotworowego[1]. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dziurawca.
Mechanizm
Wenetoklaks jest metabolizowany głównie z udziałem CYP3A i jest substratem P-gp oraz BCRP[1]. Dziurawiec przy systematycznym stosowaniu indukuje enzymy cytochromu P450[2], w tym CYP3A4, a także glikoproteinę P, co przyspiesza metabolizm i zmniejsza wchłanianie wenetoklaksu. Silny induktor CYP3A (ryfampicyna 600 mg na dobę przez 13 dni) zmniejszył Cmax wenetoklaksu o 42% i AUC o 71%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów z dziurawcem przy każdej realizacji recepty
- odpowiedź hematologiczna na leczenie (morfologia z rozmazem) zgodnie z planem lekarza prowadzącego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony przed rozpoczęciem wenetoklaksukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Działanie indukujące dziurawca ustępuje stopniowo po jego odstawieniu, dlatego informację o niedawnym stosowaniu należy przekazać lekarzowi rozpoczynającemu leczenie wenetoklaksem. |
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym na skórę wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, jednak przeciwwskazanie obejmuje wszystkie preparaty zawierające dziurawiec, więc ich użycie warto omówić z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ WenetoklaksNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego wenetoklaksem.Nie używaj tej maści i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj tej maści i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować razem z wenetoklaksem. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem mogą zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nietypowe zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego wenetoklaksem.[1] Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny lek z tej grupy w postaci żelu, stosowany krótko na nieuszkodzoną skórę. Jeśli pacjent już stosował maść, odstaw ją i oceń morfologię krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić zahamowanie czynności szpiku, w tym neutropenię z ryzykiem ciężkich zakażeń oraz małopłytkowość z ryzykiem krwawień. Działanie przeciwpłytkowe niesteroidowego leku przeciwzapalnego dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia przy niskiej liczbie płytek.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego.[1] Wenetoklaks jest lekiem przeciwnowotworowym, który często hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, niedokrwistość oraz małopłytkowość. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, dlatego jego działanie sumuje się z działaniem wenetoklaksu. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym.[1] Wenetoklaks jest metabolizowany głównie z udziałem CYP3A[2], a fenylobutazon nie jest znanym modulatorem tej drogi, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i siniaki
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| Ponad 7 dniczas leczenia · fenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym, więc ryzyko uszkodzenia szpiku rośnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ WenetoklaksFingolimodu nie stosuje się u pacjentów leczonych wenetoklaksem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, żeby ustalili dalsze leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z neurologiem i hematologiem, żeby ustalili dalsze leczenie.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocno zwiększają ryzyko groźnych zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane nie jest stosowany u osób, które mają aktywną chorobę nowotworową.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból gardła
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu lub myśleniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fingolimodu nie stosuje się u pacjentów leczonych wenetoklaksem. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób z aktywną chorobą nowotworową, u osób przyjmujących leki immunosupresyjne oraz u osób ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu[1][2][3]. O dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego decyduje neurolog wspólnie z hematologiem, a do czasu tej decyzji pacjent nie powinien samodzielnie odstawiać żadnego z leków.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem są ciężkie i oportunistyczne zakażenia, w tym postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, wynikające ze skumulowanej immunosupresji. Ponadto aktywna choroba nowotworowa, będąca wskazaniem do wenetoklaksu, sama wyklucza stosowanie fingolimodu[1][2][3].
Mechanizm
Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a wenetoklaks jako lek przeciwnowotworowy powoduje głęboką neutropenię i limfopenię. Oba leki sumują więc działanie hamujące układ odpornościowy. Leków przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych nie łączy się z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ immunologiczny[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo fingolimod nie zmienia ekspozycji na substraty CYP3A4[1], a wenetoklaks nie jest inhibitorem CYP4F2.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka i dreszcze
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| Wenetoklaks zakończony przed włączeniem fingolimodukolejność włączenia · wenetoklaks | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia wenetoklaksem fingolimod pozostaje przeciwwskazany, dopóki choroba nowotworowa jest aktywna lub odporność jest zmniejszona w wyniku wcześniejszego leczenia. Włączenie fingolimodu wymaga oceny remisji i odbudowy układu odpornościowego przez lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFosamprenawir+ WenetoklaksU pacjenta z PBL nie rozpoczynaj leczenia wenetoklaksem ani nie zwiększaj jego dawki podczas stosowania fosamprenawiru z rytonawirem.Nie zaczynaj ani nie zmieniaj dawki leku na białaczkę, dopóki hematolog i lekarz prowadzący leczenie HIV nie ustalą wspólnie, jak bezpiecznie połączyć leczenie.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie zmieniaj dawki leku na białaczkę, dopóki hematolog i lekarz prowadzący leczenie HIV nie ustalą wspólnie, jak bezpiecznie połączyć leczenie.
Lek na HIV, który przyjmujesz razem z rytonawirem, silnie spowalnia usuwanie z organizmu leku na białaczkę. Stężenie leku na białaczkę może wtedy wzrosnąć kilkukrotnie. Zwiększa to ryzyko groźnego dla nerek i serca rozpadu komórek nowotworowych oraz ciężkiego spadku odporności. Na początku leczenia białaczki tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności, wymioty lub biegunka
- skurcze lub drżenie mięśni
- mniej moczu niż zwykle lub ciemny mocz
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- gorączka, dreszcze, ból gardła
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta z PBL nie rozpoczynaj leczenia wenetoklaksem ani nie zwiększaj jego dawki podczas stosowania fosamprenawiru z rytonawirem[1]. Jeśli skojarzenia nie da się uniknąć po zakończeniu miareczkowania albo w innym wskazaniu, dawkę wenetoklaksu zmniejsza się według zaleceń dla silnych inhibitorów CYP3A i dokładnie kontroluje objawy toksyczności[1]. Wcześniejszą dawkę wenetoklaksu wznawia się 2–3 dni po odstawieniu inhibitora[1]. Najlepszym rozwiązaniem jest uzgodnienie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmiany schematu na taki, który nie hamuje CYP3A.
Skutek kliniczny
Wielokrotny wzrost stężenia wenetoklaksu zwiększa ryzyko zespołu rozpadu guza, zwłaszcza na początku leczenia i podczas zwiększania dawki. Nasila się też toksyczność hematologiczna, głównie neutropenia i związane z nią zakażenia.
Mechanizm
Fosamprenawir podaje się z rytonawirem, a profil interakcji takiego skojarzenia wyznacza głównie rytonawir jako silny inhibitor CYP3A4[2]. Wenetoklaks jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP[1]. Rytonawir w dawce 50 mg raz na dobę zwiększył Cmax wenetoklaksu do 2,4-krotnie, a AUC 7,9-krotnie[1]. Amprenawir, czynny metabolit fosamprenawiru, sam też hamuje CYP3A4, co może dodatkowo nasilać ten efekt.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- potas, fosforany, wapń, kwas moczowy i kreatynina w surowicy (parametry zespołu rozpadu guza)
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- objawy zakażenia i krwawienia
- skuteczność leczenia przeciwretrowirusowego (wiremia HIV) po każdej zmianie schematu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fosamprenawir z rytonawirem włączany po zakończeniu miareczkowania dawki wenetoklaksukolejność włączenia · wenetoklaks | ryzyko maleje | Po zakończeniu miareczkowania skojarzenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga zmniejszenia dawki wenetoklaksu według zaleceń dla silnych inhibitorów CYP3A i dokładnej kontroli objawów toksyczności. |
| odstep ≥ 2–3 dni po odstawieniu fosamprenawiru z rytonawiremfosamprenawir | inne zalecenie | Dawkę wenetoklaksu stosowaną przed włączeniem inhibitora CYP3A wznawia się 2–3 dni po jego odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Venclyxto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/venclyxto-100381861/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.