Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Iwermektyna / Iwermektyna i lapatynib

Iwermektyna i lapatynib

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach neurologicznych po przyjęciu iwermektyny.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli po leku przeciwpasożytniczym poczujesz się źle, zgłoś się do lekarza lub zapytaj farmaceutę przed kolejną dawką.

Interakcja o niejasnym znaczeniuIwermektyna+ LapatynibPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach neurologicznych po przyjęciu iwermektyny.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli po leku przeciwpasożytniczym poczujesz się źle, zgłoś się do lekarza lub zapytaj farmaceutę przed kolejną dawką.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli po leku przeciwpasożytniczym poczujesz się źle, zgłoś się do lekarza lub zapytaj farmaceutę przed kolejną dawką.

Lek przeciwnowotworowy, który przyjmujesz, może nieco zwiększyć ilość leku przeciwpasożytniczego w organizmie. Takie połączenie zwykle nie powoduje problemów, bo lek przeciwpasożytniczy przyjmuje się najczęściej jednorazowo lub krótko. Rzadko mogą jednak wystąpić objawy ze strony układu nerwowego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy
  • nadmierna senność
  • splątanie lub dezorientacja
  • chwiejny chód, zaburzenia równowagi
  • drżenia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale pacjenta należy poinformować o możliwych objawach neurologicznych po przyjęciu iwermektyny. Iwermektynę dawkuje się standardowo według masy ciała, bez przekraczania zwykłej dawki. Przy objawach takich jak silne zawroty głowy, splątanie, zaburzenia równowagi czy nadmierna senność należy przerwać dalsze dawki iwermektyny i ocenić pacjenta.

Skutek kliniczny

Możliwe niewielkie zwiększenie ekspozycji na iwermektynę i teoretycznie większe ryzyko działań niepożądanych ze strony układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność, splątanie czy zaburzenia chodu. Brak opisanych przypadków klinicznie istotnej interakcji. Iwermektyna jest zwykle podawana jednorazowo lub krótko i ma szeroki margines bezpieczeństwa, co ogranicza praktyczne znaczenie interakcji.

Mechanizm

Lapatynib może nieznacznie zwiększać stężenie iwermektyny, ponieważ hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a iwermektyna jest substratem obu tych dróg. Lapatynib podawany razem z doustnym midazolamem zwiększa jego AUC o 45%[1]. Lapatynib podawany z doustną digoksyną zwiększa jej AUC blisko o 80% w wyniku hamowania glikoproteiny P[1]. Glikoproteina P ogranicza przenikanie iwermektyny do ośrodkowego układu nerwowego, więc jej zahamowanie teoretycznie mogłoby zwiększać ryzyko działań neurotoksycznych.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[2], iwermektyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Iwermektyna: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy neurologiczne po przyjęciu iwermektyny (zawroty głowy, senność, splątanie, ataksja)
  • tolerancja leczenia przy wielokrotnym dawkowaniu iwermektyny

Kiedy ocena się zmienia

Wielokrotne lub przedłużone dawkowanieczas leczenia · iwermektynaryzyko rośniePrzy powtarzanych dawkach iwermektyny teoretyczne ryzyko kumulacji i działań neurotoksycznych jest większe niż po pojedynczej dawce, dlatego należy uważniej obserwować tolerancję leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Posela. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/posela-100432400/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieIwermektynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia.Na czas przyjęcia leku i w dniu po nim lepiej unikać alkoholu, a w razie złego samopoczucia po jego wypiciu skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Na czas przyjęcia leku i w dniu po nim lepiej unikać alkoholu, a w razie złego samopoczucia po jego wypiciu skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem.

Nie ma dowodów, że alkohol w istotny sposób zmienia działanie iwermektyny. Leku nie trzeba więc odstawiać ani zmieniać jego dawki z powodu okazjonalnego napicia się alkoholu. Alkohol może jednak nasilać zawroty głowy, nudności lub senność, które czasem towarzyszą leczeniu. Dlatego na czas kuracji rozsądnie jest go ograniczyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • nasilone nudności lub wymioty
  • wyraźna senność albo splątanie
  • żółtaczka lub ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu leczenia. Pacjenta można poinformować, że w trakcie kuracji rozsądnie jest ograniczyć alkohol, aby nie nakładały się objawy niepożądane, a przy chorobie wątroby lub nadużywaniu alkoholu warto zachować większą ostrożność.

Skutek kliniczny

Nie spodziewa się istotnego klinicznie wzajemnego wpływu przy okazjonalnym piciu alkoholu w trakcie krótkiej kuracji. Alkohol może natomiast sam wywoływać objawy zbliżone do działań niepożądanych iwermektyny, takie jak zawroty głowy, nudności czy bóle głowy, co utrudnia ich ocenę.

Mechanizm

Nie opisano potwierdzonej interakcji farmakodynamicznej ani farmakokinetycznej między iwermektyną a alkoholem. Iwermektyna jest metabolizowana w wątrobie z udziałem CYP3A4, a alkohol przy przewlekłym nadużywaniu może zmieniać aktywność enzymów wątrobowych i obciążać wątrobę. Znaczenie kliniczne tego mechanizmu dla standardowych, krótkich schematów iwermektyny nie zostało wykazane.

Metabolizm i transportery

  • Iwermektyna: wrażliwy substrat CYP3A4[1]

Monitorować

  • Zawroty głowy, senność, nudności i bóle głowy w trakcie kuracji
  • Czynność wątroby u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu, jeśli leczenie jest powtarzane albo długie

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholu lub choroba wątrobyilość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu lub z uszkodzeniem wątroby zaleca się większą ostrożność i obserwację objawów niepożądanych, ponieważ metabolizm iwermektyny może być zmieniony. Dane kliniczne potwierdzające istotny wpływ są jednak ograniczone.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Posela. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/posela-100432400/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.

Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długotrwała biegunka
  • silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
  • kołatanie serca lub omdlenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • objawy uszkodzenia wątroby

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 186

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • utrata przytomności
  • silna lub długotrwała biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.

Skutek kliniczny

Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.

Mechanizm

Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[4], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itopryd

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneIwermektyna+ LonafarnibNie łącz lonafarnibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, do których należy iwermektyna podawana doustnie.Nie bierz iwermektyny w tabletkach razem z lonafarnibem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na skórę zamiast niej.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz iwermektyny w tabletkach razem z lonafarnibem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na skórę zamiast niej.

Lonafarnib spowalnia rozkładanie wielu leków w organizmie, w tym iwermektyny w tabletkach. Iwermektyna może wtedy gromadzić się w organizmie i silniej działać niepożądanie, na przykład wywołać zawroty głowy, senność lub kłopoty z równowagą. Tych leków nie łączy się ze sobą. Na świerzb czy wszy zwykle można wybrać lek stosowany na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub kłopoty z równowagą
  • nietypowa senność lub splątanie
  • drżenie
  • zaburzenia widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lonafarnibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4, do których należy iwermektyna podawana doustnie.[1] W świerzbie i wszawicy wybierz leczenie miejscowe bez iwermektyny. Jeśli lekarz uzna doustną iwermektynę za niezbędną, decyzję podejmuje świadomie po ocenie korzyści i ryzyka, a pacjenta obserwuje się w kierunku objawów neurotoksyczności.

Skutek kliniczny

Spodziewany wzrost ekspozycji na iwermektynę może nasilać jej działania niepożądane, zwłaszcza neurologiczne – zawroty głowy, senność, ataksję, drżenie, zaburzenia widzenia i świadomości. Skala wzrostu stężenia iwermektyny nie została zbadana.

Mechanizm

Lonafarnib jest silnym inhibitorem CYP3A4 działającym w oparciu o mechanizm (inaktywacja enzymu) w warunkach in vivo, a podawany wielokrotnie hamuje także własny metabolizm i kumuluje się w stanie stacjonarnym.[1] Iwermektyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc lonafarnib może zwiększać jej stężenie w osoczu. Nie przeprowadzono badań interakcji dla iwermektyny.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[3], iwermektyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Iwermektyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy neurologiczne: zawroty głowy, senność, ataksja, drżenie, zaburzenia świadomości
  • zaburzenia widzenia
  • nudności, wymioty, biegunka

Bezpieczniejsze alternatywy

permetryna (miejscowo)benzoesan benzylu (miejscowo)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórę (krem)droga podania · iwermektynaryzyko malejeIwermektyna stosowana miejscowo na skórę daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc hamowanie CYP3A4 przez lonafarnib nie powinno mieć znaczenia klinicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Posela 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posela-100432400/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Posela. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/posela-100432400/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ LapatynibNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.

Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.

Mechanizm

Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
  • objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.

Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z dróg rodnych
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.

Skutek kliniczny

Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.

Mechanizm

Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], progesteron – substrat CYP3A4[6]
  • Progesteron: substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[7], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
  • krwawienia z dróg rodnych
  • objawy zakrzepicy żylnej
  • objawy uszkodzenia wątroby

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.

Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
  • nowe bóle kości
  • obrzęki nóg
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.

Skutek kliniczny

Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
  • stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu

Kiedy ocena się zmienia

Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteroninne zalecenieGdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ LapatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.

Estradiol to hormon, który może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi. Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, więc przyjmowanie estradiolu może osłabić leczenie i zwiększyć ryzyko powrotu choroby. Dotyczy to także tabletek i kremów z estradiolem stosowanych dopochwowo.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
  • krwawienie z dróg rodnych
  • nasilone uderzenia gorąca lub suchość pochwy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci dopochwowych.[2][3] Objawy menopauzy i atrofii pochwy leczy się metodami niehormonalnymi, a każdą decyzję o terapii hormonalnej podejmuje onkolog prowadzący.

Skutek kliniczny

Estradiol może osłabiać skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i zwiększać ryzyko progresji lub nawrotu raka piersi. Znaczenie kliniczne hamowania metabolizmu estradiolu przez lapatynib nie zostało ocenione.

Mechanizm

Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a estradiol jest przeciwwskazany u chorych z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi.[1] Estrogen pobudza wzrost guzów z receptorami hormonalnymi i działa przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym lapatynib bywa łączony, np. letrozolu.[4] Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych, co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na estradiol metabolizowany częściowo tą drogą.[4]

Metabolizm i transportery

  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • weryfikacja, czy pacjentka nie stosuje estrogenów w jakiejkolwiek postaci, w tym dopochwowo i w preparatach bez recepty
  • objawy menopauzalne i atrofii pochwy – zgłoszenie onkologowi w celu doboru leczenia niehormonalnego

Bezpieczniejsze alternatywy

gabapentynakwas hialuronowy dopochwowo

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolinne zalecenieNiskodawkowy estradiol dopochwowy daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale nadal jest przeciwwskazany u pacjentek z rakiem piersi. W pierwszej kolejności stosuje się niehormonalne preparaty nawilżające, a ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LapatynibŁącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.

Te dwa leki mogą wzajemnie zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane, na przykład biegunka, problemy z wątrobą, zaburzenia rytmu serca albo pogorszenie pracy nerek. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i może zmienić dawkę cyklosporyny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona lub uporczywa biegunka
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
  • drżenie rąk lub silny ból głowy
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Łącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.[1] Lapatynibu nie należy łączyć z podawanymi doustnie substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym trzeba rozważyć zmniejszenie dawki substratu.[2] Przy skojarzeniu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 pacjenta trzeba uważnie obserwować pod kątem działań niepożądanych lapatynibu.[2] Często oceniaj czynność nerek.[1]

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lapatynibu może nasilać jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, uszkodzenie wątroby i wydłużenie odstępu QT. Wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, nadciśnienia, neurotoksyczności i zakażeń. Wielkość obu efektów dla tej konkretnej pary nie została zmierzona.

Mechanizm

Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, a cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, więc może zwiększać ekspozycję na lapatynib.[2][1] Cyklosporyna należy do inhibitorów P-gp, które mogą zmieniać ekspozycję i dystrybucję lapatynibu.[3] Lapatynib z kolei hamuje CYP3A4 i P-gp w stężeniach uzyskiwanych klinicznie – zwiększał AUC doustnego midazolamu o 45% i AUC doustnej digoksyny o blisko 80%.[2] Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego jej stężenie we krwi również może wzrosnąć.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[4], lapatynib – substrat BCRP[5]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], lapatynib – substrat P-gp[5]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lapatynib – inhibitor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu
  • kreatynina i eGFR
  • aminotransferazy i bilirubina
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • ciśnienie tętnicze
  • częstość i nasilenie biegunki

Kiedy ocena się zmienia

Dożylniedroga podania · cyklosporynaryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez lapatynib dotyczy głównie leków podawanych doustnie – przy dożylnym midazolamie nie stwierdzono klinicznie istotnego wzrostu AUC, więc wpływ lapatynibu na cyklosporynę podawaną dożylnie jest prawdopodobnie mniejszy. Wpływ cyklosporyny na lapatynib pozostaje.
Włączenie lub odstawienie lapatynibu u pacjenta leczonego cyklosporynąkolejność włączenia · lapatynibinne zaleceniePrzy włączaniu i odstawianiu leku wpływającego na stężenie cyklosporyny trzeba często oznaczać jej stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę, a u pacjentów bez przeszczepu częściej oceniać czynność nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ LapatynibUnikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.

Deksametazon może przyspieszać usuwanie lapatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Dotyczy to głównie dłuższego przyjmowania deksametazonu w większych dawkach, a krótkie kilkudniowe kuracje, na przykład przeciw wymiotom, mają mniejsze znaczenie. Deksametazon może też obniżać poziom potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kurcze lub osłabienie mięśni
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcia lub zawroty głowy
  • nasilenie objawów choroby nowotworowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym. Krótkie kursy deksametazonu, na przykład przeciwwymiotne, mają prawdopodobnie małe znaczenie. Gdy deksametazon jest konieczny dłużej, na przykład w obrzęku mózgu przy przerzutach, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i monitoruj odpowiedź na leczenie. Nie dodawaj rutynowo inhibitora pompy protonowej jako osłony przy steroidzie, bo uprzednie leczenie esomeprazolem zmniejszyło ekspozycję na lapatynib średnio o 27%[1].

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie stężenia lapatynibu i osłabienie jego działania przeciwnowotworowego, głównie przy długotrwałym stosowaniu większych dawek deksametazonu. Po odstawieniu deksametazonu stężenie lapatynibu stopniowo wraca do wyższego poziomu.

Mechanizm

Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a jednoczesnego stosowania z induktorami CYP3A4 należy unikać[1]. Deksametazon indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i czasu stosowania, dlatego może przyspieszać eliminację lapatynibu. Dla porównania silny induktor karbamazepina zmniejszył ekspozycję na lapatynib o około 72%[1]. Indukcja wywołana deksametazonem jest słabsza i nie została zmierzona w badaniu z lapatynibem.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[2], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], deksametazon – substrat CYP3A4[2]
  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
  • Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
  • stężenie potasu w surowicy
  • glikemia
  • działania niepożądane lapatynibu po odstawieniu deksametazonu (biegunka, próby wątrobowe)

Bezpieczniejsze alternatywy

metyloprednizolonprednizolon

Kiedy ocena się zmienia

Krótki kurs (kilka dni, np. profilaktyka przeciwwymiotna)czas leczenia · deksametazonryzyko malejeIndukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo, więc krótki kurs deksametazonu ma prawdopodobnie niewielki wpływ na ekspozycję na lapatynib.
Duże dawki stosowane przewlekle (np. obrzęk mózgu)dawka · deksametazonryzyko rośnieWiększe dawki stosowane przez dłuższy czas silniej indukują CYP3A4 – rozważ steroid o mniejszym potencjale indukcyjnym i monitoruj skuteczność lapatynibu.
Miejscowa (krople do oczu, maści, wziewnie)droga podania · deksametazoninterakcja nie dotyczyPrzy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na deksametazon jest zbyt mała, by indukować metabolizm lapatynibu.
Odstawienie deksametazonu po dłuższym stosowaniukolejność włączenia · deksametazoninne zaleceniePo odstawieniu przewlekle stosowanego deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na lapatynib rośnie – obserwuj biegunkę i próby wątrobowe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.