Interakcje / Izawukonazol / Izawukonazol i repotrektynib
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz izawukonazolu z repotrektynibem.
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwgrzybiczy.
Połączenie przeciwwskazaneIzawukonazol+ RepotrektynibNie łącz izawukonazolu z repotrektynibem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwgrzybiczy.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek przeciwnowotworowy może osłabić działanie leku przeciwgrzybiczego tak bardzo, że zakażenie nie będzie się leczyć. Jednocześnie lek przeciwgrzybiczy może zwiększyć ilość leku przeciwnowotworowego w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, kaszel lub duszność, które nie ustępują albo się nasilają
- silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- mrowienie, drętwienie lub inne zaburzenia czucia
- nasilenie zmęczenia lub złego samopoczucia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz izawukonazolu z repotrektynibem. W leczeniu zakażenia grzybiczego wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, np. echinokandynę albo amfoterycynę B[1]. Jeśli izawukonazol jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu repotrektynibu musi podjąć onkolog prowadzący. Indukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu induktora, dlatego ryzyko obniżenia stężenia izawukonazolu utrzymuje się także po zakończeniu podawania repotrektynibu.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia izawukonazolu grozi niepowodzeniem leczenia inwazyjnego zakażenia grzybiczego, które może zagrażać życiu. Zwiększenie stężenia repotrektynibu nasila jego działania niepożądane. Wynik netto obu efektów jest nieprzewidywalny i może się zmieniać w czasie terapii.
Mechanizm
Interakcja działa w obu kierunkach. Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm izawukonazolu, który jest substratem CYP3A4/5. Izawukonazolu nie łączy się z umiarkowanymi induktorami CYP3A4/5, ponieważ mogą one znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu[1]. W jednym z badań repotrektynib zmniejszył AUC doustnego midazolamu o 69%, co potwierdza siłę indukcji[2]. W przeciwnym kierunku izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4/5 i łagodnym inhibitorem glikoproteiny P[1]. Repotrektynib jest substratem CYP3A4 i P-gp, a silny inhibitor obu szlaków (itrakonazol) zwiększył jego AUC 5,9-krotnie. Z tego powodu repotrektynibu nie łączy się z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 lub P-gp[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Izawukonazol – inhibitor BCRP[3], repotrektynib – substrat BCRP[4]
- Izawukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], repotrektynib – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Izawukonazol – inhibitor MATE2-K[5], repotrektynib – substrat MATE2-K[4]
- Izawukonazol – słaby inhibitor P-gp[3], repotrektynib – substrat P-gp[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[4], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Izawukonazol: inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego (objawy kliniczne, badania obrazowe i mikrobiologiczne)
- stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
- działania niepożądane repotrektynibu, zwłaszcza zawroty głowy, zaburzenia równowagi i zaburzenia czucia
Bezpieczniejsze alternatywy
anidulafunginamykafunginaamfoterycyna B w postaci liposomalnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieIzawukonazola alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki izawukonazolu ani zakazu alkoholu u osoby pijącej okazjonalnie i umiarkowanie.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz picie na czas leczenia i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz picie na czas leczenia i zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Alkohol nie zmienia działania tego leku przeciwgrzybiczego i nie osłabia leczenia. Lek może jednak czasem obciążać wątrobę i powodować nudności lub biegunkę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Jeśli pijesz rzadko i niewiele, nie musisz niczego zmieniać. Jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz alkohol na czas leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym żebrem
- silne nudności, wymioty lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki izawukonazolu ani zakazu alkoholu u osoby pijącej okazjonalnie i umiarkowanie. Pacjentom pijącym regularnie lub dużo, a także z chorobą wątroby, warto zalecić ograniczenie alkoholu na czas leczenia przeciwgrzybiczego.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie powinno zmieniać stężenia ani skuteczności izawukonazolu. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach, a także z chorobą wątroby, alkohol może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, co utrudnia ocenę tolerancji leczenia.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej izawukonazolu z etanolem. Etanol nie jest istotnym substratem, inhibitorem ani induktorem CYP3A4/5, przez które izawukonazol jest metabolizowany. ChPL izawukonazolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie addytywne działanie na wątrobę i przewód pokarmowy, ponieważ izawukonazol, jak inne azole, może zwiększać aktywność enzymów wątrobowych i wywoływać nudności, wymioty oraz biegunkę, a alkohol może nasilać te działania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny w ramach rutynowej kontroli leczenia izawukonazolem, zwłaszcza u osób nadużywających alkoholu
- tolerancja żołądkowo-jelitowa (nudności, wymioty, biegunka)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby rośnie teoretyczne ryzyko addytywnej hepatotoksyczności, dlatego warto zalecić abstynencję lub wyraźne ograniczenie picia i uważniej śledzić próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaRepotrektyniba alkoholNależy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej jego unikanie, szczególnie na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i w okresie występowania zawrotów głowy lub zaburzeń równowagi.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do małej ilości, nie wybieraj drinków z sokiem grejpfrutowym i nie prowadź potem samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do małej ilości, nie wybieraj drinków z sokiem grejpfrutowym i nie prowadź potem samochodu.
Ten lek bardzo często powoduje zawroty głowy, chwiejność i kłopoty z koncentracją. Alkohol może te objawy nasilić i zwiększyć ryzyko upadku oraz złamania. Szczególnie niebezpieczne są drinki z sokiem grejpfrutowym i nalewki z dziurawcem, bo mogą zmieniać ilość leku w twoim organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy
- chwiejny chód lub utrata równowagi
- upadek
- nadmierna senność
- splątanie lub kłopoty z pamięcią
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej jego unikanie, szczególnie na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i w okresie występowania zawrotów głowy lub zaburzeń równowagi. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po spożyciu alkoholu. Trzeba wyraźnie przestrzec przed drinkami z sokiem grejpfrutowym lub z pomarańczy sewilskich oraz przed nalewkami i preparatami ziołowymi zawierającymi ziele dziurawca, ponieważ ChPL zaleca unikanie tych produktów w trakcie leczenia repotrektynibem[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko nasilonych zawrotów głowy, zaburzeń równowagi, upadków i urazów, w tym złamań, a także pogorszenia koncentracji i zdolności prowadzenia pojazdów. Regularne picie większych ilości alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę u pacjentów, u których w trakcie leczenia przeciwnowotworowego obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferaz. Drinki zawierające sok grejpfrutowy mogą zwiększać stężenie repotrektynibu w osoczu, a tym samym ryzyko jego działań niepożądanych[1].
Mechanizm
Alkohol może nasilać działania niepożądane repotrektynibu ze strony ośrodkowego układu nerwowego, przede wszystkim zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej (ataksję), senność oraz zaburzenia funkcji poznawczych, które należą do najczęstszych działań niepożądanych tego leku. Jest to addycja farmakodynamiczna wynikająca z depresyjnego działania etanolu na ośrodkowy układ nerwowy. Charakterystyka produktu repotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach. ChPL wskazuje, że repotrektynib jest substratem CYP3A4 i P-gp, a jednoczesne stosowanie z silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami lub induktorami tych białek, w tym z grejpfrutem, pomarańczami sewilskimi i zielem dziurawca, należy wykluczyć[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna z samym alkoholem jest mało prawdopodobna, ale znaczenie mogą mieć składniki napojów, na przykład sok grejpfrutowy w drinkach albo nalewki i preparaty ziołowe z dziurawcem.
Metabolizm i transportery
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], umiarkowany induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat MATE2-K[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- upadki i urazy
- senność oraz zaburzenia koncentracji i pamięci
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe lub regularnie spożywane ilości alkoholu nasilają ryzyko zaburzeń równowagi i upadków oraz mogą dodatkowo obciążać wątrobę, dlatego u takich pacjentów należy zdecydowanie zalecić abstynencję. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zawroty głowy i ataksja w połączeniu z alkoholem szczególnie zwiększają ryzyko upadków i złamań. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki należy zalecić unikanie alkoholu do czasu poznania indywidualnej tolerancji leku, zwłaszcza w zakresie zawrotów głowy i równowagi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 813
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ IzawukonazolPołączenie jest przeciwwskazane.Odstaw wszystkie produkty z dziurawcem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś je w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Odstaw wszystkie produkty z dziurawcem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś je w ostatnich tygodniach.
Nie stosuj dziurawca podczas leczenia izawukonazolem. Dziurawiec przyspiesza usuwanie tego leku z organizmu, przez co lek przeciwgrzybiczy może przestać działać. Grozi to rozwojem ciężkiego zakażenia grzybiczego. Dziurawiec bywa składnikiem herbatek, kropli i suplementów na nastrój, sen lub trawienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, które nie ustępują
- nasilający się kaszel lub duszność
- pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Dziurawiec w każdej postaci (herbatka, płyn, tabletki, suplement) należy odstawić przed rozpoczęciem i na cały czas leczenia izawukonazolem. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec do niedawna, trzeba uwzględnić, że indukcja enzymów wygasa stopniowo, i ocenić skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia izawukonazolu grozi niepowodzeniem leczenia inwazyjnej grzybicy, a więc zakażenia, które może zagrażać życiu. Dla pary nie ma badań, ale inny silny induktor CYP3A4/5, ryfampicyna, zmniejsza AUC izawukonazolu o 90% i Cmax o 75%.[1]
Mechanizm
Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4/5, a izawukonazol jest substratem CYP3A4 i CYP3A5.[1] Indukcja przyspiesza metabolizm izawukonazolu i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
- stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
- wywiad w kierunku ziół i suplementów zawierających dziurawiec
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginaanidulafunginaamfoterycyna B
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony niedługo przed włączeniem izawukonazolukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 nie wygasa od razu po odstawieniu dziurawca, dlatego w pierwszym okresie leczenia stężenie izawukonazolu może być nadal obniżone. Należy ściślej ocenić odpowiedź kliniczną i rozważyć oznaczenie stężenia leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ IzawukonazolErgotaminy nie łączy się z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, w tym z izawukonazolem.Nie przyjmuj ergotaminy w czasie leczenia izawukonazolem i przez kilka dni po nim – zapytaj lekarza albo farmaceutę o inny lek na migrenę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ergotaminy w czasie leczenia izawukonazolem i przez kilka dni po nim – zapytaj lekarza albo farmaceutę o inny lek na migrenę.
Ergotaminy na migrenę nie wolno łączyć z izawukonazolem, lekiem na ciężkie zakażenia grzybicze. Izawukonazol hamuje rozkład ergotaminy w organizmie, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silny skurcz naczyń krwionośnych i niedokrwienie palców, serca lub innych narządów. Ryzyko utrzymuje się jeszcze przez kilka dni po zakończeniu leczenia izawukonazolem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni albo stóp
- ból, drętwienie lub mrowienie rąk i nóg
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy lub zaburzenia widzenia
- silny ból brzucha
- nudności i wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, w tym z izawukonazolem[1]. Na czas leczenia izawukonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu ergotaminę trzeba zastąpić innym lekiem przeciwmigrenowym. Sumatryptan można podać najwcześniej 24 godziny po ostatniej dawce ergotaminy[1]. Jeśli pacjent przyjął oba leki, należy pilnie ocenić krążenie obwodowe, ciśnienie tętnicze i objawy niedokrwienia.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ergotaminy grozi zatruciem sporyszem (ergotyzmem) – silnym skurczem naczyń obwodowych z bólem, sinicą i niedokrwieniem kończyn, które może prowadzić do martwicy palców dłoni i stóp. Możliwe jest też niedokrwienie mięśnia sercowego, mózgu lub jelit oraz gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4/5 i zwiększa stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten enzym[2]. Ergotamina jest metabolizowana przez CYP3A4, a zahamowanie jej metabolizmu przez inhibitory cytochromu P-450 nasila toksyczność alkaloidu[1]. Izawukonazol ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez wiele dni po jego odstawieniu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ucieplenie, zabarwienie i tętno na kończynach
- ból, drętwienie i mrowienie palców
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej
- ból brzucha
- objawy neurologiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
sumatryptanryzatryptanzolmitryptanibuprofennaproksenparacetamol
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po odstawieniu izawukonazoluodstep · izawukonazol | inne zalecenie | Izawukonazol ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego hamowanie CYP3A4 utrzymuje się wiele dni po ostatniej dawce. Ergotaminy nie należy włączać bezpośrednio po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ RepotrektynibNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej.Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Etrasymodu nie stosuje się u osób, które mają czynną chorobę nowotworową, a repotrektynib jest lekiem na nowotwór. Etrasymod osłabia odporność, a w czasie leczenia przeciwnowotworowym lekiem może to zwiększać ryzyko zakażeń. Repotrektynib może też obniżać ilość etrasymodu w organizmie, przez co lek na jelita może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
- nawrót biegunki lub krwi w stolcu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1]. Jeśli nowotwór rozpoznano u pacjenta już przyjmującego etrasymod, lekarz prowadzący leczenie jelit powinien wspólnie z onkologiem odstawić etrasymod i dobrać leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego spoza grupy modulatorów receptora S1P. Po odstawieniu etrasymodu należy pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się przez kilka tygodni[1].
Skutek kliniczny
Stosowanie etrasymodu u chorego z aktywnym nowotworem jest przeciwwskazane ze względu na hamujący wpływ na układ odpornościowy[1]. Dodatkowo możliwe jest zmniejszenie stężenia etrasymodu i utrata kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz sumowanie się immunosupresji z leczeniem przeciwnowotworowym ze wzrostem ryzyka zakażeń.
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym[1], a repotrektynib jest lekiem stosowanym właśnie w leczeniu czynnego nowotworu, więc samo wskazanie do repotrektynibu wyklucza etrasymod. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a umiarkowane lub silne induktory co najmniej dwóch z tych enzymów zmniejszają jego ekspozycję i nie powinny być z nim łączone[1]. Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może przez receptor PXR indukować także CYP2C8 i CYP2C9, przy czym jednocześnie hamuje te enzymy in vitro, a efekt netto in vivo nie jest znany[2]. Ponadto etrasymod łączony z lekami przeciwnowotworowymi może addytywnie osłabiać układ odpornościowy w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- objawy zakażenia
- morfologia z rozmazem – liczba limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego po odstawieniu etrasymodu
Kiedy ocena się zmienia
| Etrasymod stosowany przed rozpoznaniem nowotworu i włączeniem repotrektynibukolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Gdy nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia etrasymodem, etrasymod należy odstawić i zmienić leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego z uwzględnieniem utrzymującego się przez kilka tygodni wpływu na odporność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ IzawukonazolNie łącz izawukonazolu z fenytoiną – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli bierzesz fenytoinę i dostałeś izawukonazol, nie zaczynaj go brać i od razu porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj sam fenytoiny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz fenytoinę i dostałeś izawukonazol, nie zaczynaj go brać i od razu porozmawiaj z lekarzem, ale nie odstawiaj sam fenytoiny.
Fenytoina przyspiesza usuwanie izawukonazolu z organizmu. Lek przeciwgrzybiczy może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć groźnej infekcji grzybiczej. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- utrzymująca się lub nasilająca się gorączka
- pogarszający się kaszel lub duszność
- zawroty głowy, chwiejny chód lub podwójne widzenie
- nawrót napadów padaczkowych po zmianie leków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz izawukonazolu z fenytoiną – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli izawukonazol jest konieczny, zamień fenytoinę na lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego CYP3A4 we współpracy z neurologiem albo wybierz inny lek przeciwgrzybiczy niewrażliwy na indukcję. Po odstawieniu fenytoiny działanie indukujące wygasa stopniowo, dlatego izawukonazol włącza się dopiero po jego ustąpieniu albo pod kontrolą skuteczności leczenia.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to niepowodzenie leczenia inwazyjnej grzybicy (aspergilozy lub mukormykozy) z powodu zbyt małego stężenia izawukonazolu. U chorych z ciężką grzybicą może to zagrażać życiu. Możliwy jest też wzrost stężenia fenytoiny z objawami jej toksyczności.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4/5, a izawukonazol jest substratem CYP3A4 i CYP3A5. Indukcja przyspiesza metabolizm izawukonazolu i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Fenytoina osłabia działanie leków przeciwgrzybiczych, a leki przeciwgrzybicze z grupy azoli mogą zwiększać stężenie fenytoiny w surowicy.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], silny induktor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
- Izawukonazol: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego (objawy kliniczne, badania obrazowe)
- stężenie fenytoiny w surowicy przy zmianie terapii
- kontrola napadów padaczkowych po zamianie leku przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fenytoina odstawiona niedawnokolejność włączenia · fenytoina | inne zalecenie | Działanie indukujące fenytoiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego przy wczesnym włączeniu izawukonazolu nadal istnieje ryzyko zbyt małego stężenia i potrzebna jest ścisła ocena skuteczności leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/phenytoinum-wzf-100052904/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ RepotrektynibNie stosuj fingolimodu u chorego leczonego repotrektynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba leki, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba leki, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Fingolimod stosowany w stwardnieniu rozsianym osłabia działanie układu odpornościowego i nie powinien być używany w czasie aktywnej choroby nowotworowej. Repotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc te dwa leki nie powinny być przyjmowane razem. Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń. Repotrektynib może też osłabiać działanie fingolimodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka lub bolesna wysypka z pęcherzykami
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub dezorientacja
- nasilenie objawów stwardnienia rozsianego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fingolimodu u chorego leczonego repotrektynibem. Gdy pacjent przyjmujący fingolimod ma rozpocząć leczenie repotrektynibem, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego podejmuje neurolog wspólnie z onkologiem. Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, dlatego w tym okresie należy obserwować pacjenta w kierunku zakażeń. Zgłoś problem lekarzowi prowadzącemu, jeśli oba leki pojawią się na jednej recepcie lub w historii wydań.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest pogłębienie upośledzenia odporności i zwiększone ryzyko ciężkich oraz oportunistycznych zakażeń u chorego onkologicznego. Fingolimod może też niekorzystnie wpływać na przebieg aktywnej choroby nowotworowej. Spadek ekspozycji na fingolimod wskutek indukcji CYP3A4 może dodatkowo osłabiać kontrolę stwardnienia rozsianego, ale ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym, a repotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym właśnie w takiej sytuacji[1][2][3]. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie łączy się z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Dodatkowo repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4[4], a CYP3A4 ma udział w metabolizmie fingolimodu, zwłaszcza przy silnej indukcji tego enzymu[1]. Silny induktor karbamazepina zmniejszał AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%[1], więc umiarkowany induktor może obniżać ekspozycję w mniejszym, nieokreślonym stopniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[7], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
- Fingolimod: substrat CYP3A4[6]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[7], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat MATE2-K[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- kontrola aktywności stwardnienia rozsianego po zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod odstawiony przed rozpoczęciem repotrektynibukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego na początku leczenia repotrektynibem należy monitorować morfologię i objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
- narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przy iwabradynie
- EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki. |
| Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercowe | inne zalecenie | Mawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane. |
Źródła
- Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
- Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.