Interakcje / Etrasymod / Etrasymod i repotrektynib
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej.
Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ RepotrektynibNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej.Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi leczącemu jelita i onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Etrasymodu nie stosuje się u osób, które mają czynną chorobę nowotworową, a repotrektynib jest lekiem na nowotwór. Etrasymod osłabia odporność, a w czasie leczenia przeciwnowotworowym lekiem może to zwiększać ryzyko zakażeń. Repotrektynib może też obniżać ilość etrasymodu w organizmie, przez co lek na jelita może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
- nawrót biegunki lub krwi w stolcu
- nasilone zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego repotrektynibem, ponieważ etrasymod jest przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1]. Jeśli nowotwór rozpoznano u pacjenta już przyjmującego etrasymod, lekarz prowadzący leczenie jelit powinien wspólnie z onkologiem odstawić etrasymod i dobrać leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego spoza grupy modulatorów receptora S1P. Po odstawieniu etrasymodu należy pamiętać, że jego wpływ na odporność utrzymuje się przez kilka tygodni[1].
Skutek kliniczny
Stosowanie etrasymodu u chorego z aktywnym nowotworem jest przeciwwskazane ze względu na hamujący wpływ na układ odpornościowy[1]. Dodatkowo możliwe jest zmniejszenie stężenia etrasymodu i utrata kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz sumowanie się immunosupresji z leczeniem przeciwnowotworowym ze wzrostem ryzyka zakażeń.
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym[1], a repotrektynib jest lekiem stosowanym właśnie w leczeniu czynnego nowotworu, więc samo wskazanie do repotrektynibu wyklucza etrasymod. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a umiarkowane lub silne induktory co najmniej dwóch z tych enzymów zmniejszają jego ekspozycję i nie powinny być z nim łączone[1]. Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i może przez receptor PXR indukować także CYP2C8 i CYP2C9, przy czym jednocześnie hamuje te enzymy in vitro, a efekt netto in vivo nie jest znany[2]. Ponadto etrasymod łączony z lekami przeciwnowotworowymi może addytywnie osłabiać układ odpornościowy w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Repotrektynib – induktor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- objawy zakażenia
- morfologia z rozmazem – liczba limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego po odstawieniu etrasymodu
Kiedy ocena się zmienia
| Etrasymod stosowany przed rozpoznaniem nowotworu i włączeniem repotrektynibukolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Gdy nowotwór rozpoznano w trakcie leczenia etrasymodem, etrasymod należy odstawić i zmienić leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego z uwzględnieniem utrzymującego się przez kilka tygodni wpływu na odporność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieEtrasymoda alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj regularnego picia dużych ilości i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Lek na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, który przyjmujesz, nie wchodzi w znaną interakcję z alkoholem. Okazjonalny, niewielki kieliszek nie powinien osłabiać działania leku ani zwiększać jego działań niepożądanych. Regularne picie dużych ilości alkoholu może jednak obciążać wątrobę i osłabiać odporność, co w czasie leczenia jest niekorzystne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nudności i utrata apetytu
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia etrasymodem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. U osób regularnie pijących duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych wykonywanych w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa etrasymodu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz aktywne przewlekłe zakażenia, na przykład zapalenie wątroby, są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu[1]
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej etrasymodu z etanolem. ChPL etrasymodu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1] Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki jest substancją pomocniczą, a nie etanolem[1] Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a klinicznie istotne zmiany ekspozycji dotyczą umiarkowanych lub silnych inhibitorów albo induktorów co najmniej dwóch z tych enzymów[1] Etanol nie jest uznawany za taki inhibitor ani induktor, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działań niepożądanych przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu – modulatory receptora S1P mogą zwiększać aktywność aminotransferaz i osłabiać odporność, a przewlekłe nadużywanie alkoholu uszkadza wątrobę i zwiększa podatność na zakażenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- objawy zakażenia u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest teoretyczne sumowanie się wpływu na wątrobę i odporność. Należy zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych oraz objawy zakażeń. |
| Alkoholowa choroba wątroby z ciężkimi zaburzeniami jej czynnościilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania etrasymodu niezależnie od ich przyczyny |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Niekorzystna interakcjaRepotrektyniba alkoholNależy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej jego unikanie, szczególnie na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i w okresie występowania zawrotów głowy lub zaburzeń równowagi.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do małej ilości, nie wybieraj drinków z sokiem grejpfrutowym i nie prowadź potem samochodu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do małej ilości, nie wybieraj drinków z sokiem grejpfrutowym i nie prowadź potem samochodu.
Ten lek bardzo często powoduje zawroty głowy, chwiejność i kłopoty z koncentracją. Alkohol może te objawy nasilić i zwiększyć ryzyko upadku oraz złamania. Szczególnie niebezpieczne są drinki z sokiem grejpfrutowym i nalewki z dziurawcem, bo mogą zmieniać ilość leku w twoim organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy
- chwiejny chód lub utrata równowagi
- upadek
- nadmierna senność
- splątanie lub kłopoty z pamięcią
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej jego unikanie, szczególnie na początku leczenia, po zwiększeniu dawki i w okresie występowania zawrotów głowy lub zaburzeń równowagi. Pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po spożyciu alkoholu. Trzeba wyraźnie przestrzec przed drinkami z sokiem grejpfrutowym lub z pomarańczy sewilskich oraz przed nalewkami i preparatami ziołowymi zawierającymi ziele dziurawca, ponieważ ChPL zaleca unikanie tych produktów w trakcie leczenia repotrektynibem[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko nasilonych zawrotów głowy, zaburzeń równowagi, upadków i urazów, w tym złamań, a także pogorszenia koncentracji i zdolności prowadzenia pojazdów. Regularne picie większych ilości alkoholu może dodatkowo obciążać wątrobę u pacjentów, u których w trakcie leczenia przeciwnowotworowego obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferaz. Drinki zawierające sok grejpfrutowy mogą zwiększać stężenie repotrektynibu w osoczu, a tym samym ryzyko jego działań niepożądanych[1].
Mechanizm
Alkohol może nasilać działania niepożądane repotrektynibu ze strony ośrodkowego układu nerwowego, przede wszystkim zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej (ataksję), senność oraz zaburzenia funkcji poznawczych, które należą do najczęstszych działań niepożądanych tego leku. Jest to addycja farmakodynamiczna wynikająca z depresyjnego działania etanolu na ośrodkowy układ nerwowy. Charakterystyka produktu repotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach. ChPL wskazuje, że repotrektynib jest substratem CYP3A4 i P-gp, a jednoczesne stosowanie z silnymi lub umiarkowanymi inhibitorami lub induktorami tych białek, w tym z grejpfrutem, pomarańczami sewilskimi i zielem dziurawca, należy wykluczyć[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna z samym alkoholem jest mało prawdopodobna, ale znaczenie mogą mieć składniki napojów, na przykład sok grejpfrutowy w drinkach albo nalewki i preparaty ziołowe z dziurawcem.
Metabolizm i transportery
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], umiarkowany induktor CYP3A4[3], substrat BCRP[2], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat MATE2-K[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- upadki i urazy
- senność oraz zaburzenia koncentracji i pamięci
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe lub regularnie spożywane ilości alkoholu nasilają ryzyko zaburzeń równowagi i upadków oraz mogą dodatkowo obciążać wątrobę, dlatego u takich pacjentów należy zdecydowanie zalecić abstynencję. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zawroty głowy i ataksja w połączeniu z alkoholem szczególnie zwiększają ryzyko upadków i złamań. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki należy zalecić unikanie alkoholu do czasu poznania indywidualnej tolerancji leku, zwłaszcza w zakresie zawrotów głowy i równowagi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 555
Połączenie przeciwwskazaneCerytynib+ EtrasymodNie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem.Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brania etrasymodu bez rozmowy z onkologiem i lekarzem leczącym jelita, a jeśli już go przyjmujesz, niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem w sprawie dalszego leczenia.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek na zapalenie jelita nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia nowotworu, bo osłabia odporność. Oba leki mogą też zwalniać pracę serca i zaburzać jego rytm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zasłabnięcia
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca, kołatanie serca
- gorączka, dreszcze, kaszel lub inne objawy zakażenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj etrasymodu u pacjenta z aktywnym nowotworem leczonego cerytynibem[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego należy dobrać wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem spoza grupy modulatorów receptora S1P. Jeśli pacjent przyjmujący etrasymod rozpoczyna cerytynib, lekarz prowadzący powinien rozważyć odstawienie etrasymodu. Przy pozostawieniu obu leków konieczne są konsultacja kardiologiczna, kontrola EKG oraz kontrola zakażeń[1].
Skutek kliniczny
Ryzyko dotyczy kilku obszarów. Pierwszy to zwiększona podatność na zakażenia przy jednoczesnym leczeniu przeciwnowotworowym. Drugi to nasilona bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy i wydłużenie QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes. Trzeci to możliwy wzrost ekspozycji na etrasymod z nasileniem jego działań niepożądanych. Etrasymod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej[1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym[1]. Cerytynib podaje się właśnie w czynnym leczeniu nowotworu, więc u pacjenta leczonego cerytynibem to przeciwwskazanie zwykle jest spełnione. Przy lekach przeciwnowotworowych grozi też addytywny wpływ na układ odpornościowy, także przez kilka tygodni po odstawieniu etrasymodu[1]. Cerytynib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A4 i słabym inhibitorem CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4. Hamowanie co najmniej dwóch z tych dróg zwiększa jego ekspozycję. Umiarkowany inhibitor CYP2C9 i CYP3A4 podnosił AUC etrasymodu o 84%[1]. Cerytynib nie spełnia wprost kryterium dwóch umiarkowanych lub silnych inhibitorów, ale może zwiększyć ekspozycję na etrasymod. U wolno metabolizujących CYP2C9 inhibitorów CYP3A4 nie łączy się z etrasymodem[1]. Oba leki mogą zwalniać czynność serca. Cerytynib dodatkowo wydłuża odstęp QT. Etrasymod zmniejsza częstość akcji serca i zaburza przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a u osób przyjmujących leki wydłużające QT wymaga konsultacji kardiologicznej[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (odstęp QT, przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
- ciśnienie tętnicze
- liczba limfocytów i morfologia krwi
- objawy zakażeń
- aktywność enzymów wątrobowych
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
Połączenie przeciwwskazaneDabrafenib+ EtrasymodNie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu.Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować etrasymodu razem z dabrafenibem i zapytaj onkologa oraz gastroenterologa o inne leczenie jelit.
Etrasymodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu, a dabrafenib jest właśnie lekiem przeciwnowotworowym. Etrasymod osłabia odporność, co przy leczeniu nowotworu zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Dabrafenib przyspiesza też usuwanie etrasymodu z organizmu, więc etrasymod może słabiej działać na jelita.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, ból gardła albo inne objawy infekcji
- nawrót biegunki, krwi w stolcu lub bólu brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj etrasymodu u pacjenta leczonego dabrafenibem z powodu aktywnego nowotworu[1]. Leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego trzeba ustalić wspólnie z onkologiem i gastroenterologiem, z wyborem leku bez działania immunosupresyjnego i bez wrażliwości na indukcję enzymów. Jeśli etrasymod był stosowany wcześniej, pamiętaj, że jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu[1].
Skutek kliniczny
Etrasymod u chorego z aktywnym nowotworem może sprzyjać progresji choroby i ciężkim zakażeniom[1]. Indukcja enzymów przez dabrafenib obniża ekspozycję na etrasymod i grozi utratą kontroli wrzodziejącego zapalenia jelita grubego[2][1].
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym ani w stanie niedoboru odporności[1]. Dabrafenib podaje się właśnie w leczeniu nowotworu, więc samo wskazanie do niego wyklucza etrasymod. Dabrafenib indukuje CYP3A4, CYP2C8 i CYP2C9[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez te enzymy. Łączenia go z lekami indukującymi co najmniej dwa z nich nie zaleca się, bo ryfampicyna zmniejszała AUC etrasymodu o 49%[1]. Dochodzi do tego addytywny wpływ na układ odpornościowy modulatora receptora S1P i leku przeciwnowotworowego[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dabrafenib – inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Dabrafenib – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Dabrafenib – słaby induktor CYP2C9[5], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Dabrafenib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Dabrafenib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], induktor P-gp[3], substrat BCRP[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- objawy zakażenia i gorączka
- morfologia z liczbą limfocytów
- kontrola objawów wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie uzupełniające po radykalnym usunięciu nowotworukolejność włączenia · dabrafenib | ryzyko maleje | Gdy dabrafenib podaje się uzupełniająco po radykalnym zabiegu i nie ma aktywnej choroby, połączenia nadal nie zaleca się z powodu indukcji enzymów obniżającej ekspozycję na etrasymod i addytywnej immunosupresji. Decyzję podejmuje onkolog z gastroenterologiem. |
| Etrasymod odstawiony przed włączeniem dabrafenibuczas leczenia · etrasymod | inne zalecenie | Wpływ etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, a szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tafinlar. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tafinlar-100302123/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneErlotynib+ EtrasymodNie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego erlotynibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy jest przeciwwskazaniem do etrasymodu.Nie łącz tych leków i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Etrasymodu, leku na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, nie stosuje się u osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu, a erlotynib jest właśnie lekiem przeciwnowotworowym. Etrasymod osłabia odporność, więc razem z leczeniem nowotworu zwiększa ryzyko poważnych zakażeń. Lekarze muszą wspólnie wybrać inne leczenie jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- zawroty głowy, omdlenie lub wyraźnie wolne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego erlotynibem, ponieważ aktywny nowotwór złośliwy jest przeciwwskazaniem do etrasymodu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący etrasymod zaczyna leczenie erlotynibem, etrasymod należy odstawić i ustalić z gastroenterologiem i onkologiem dalsze leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Działanie etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, a szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest osłabienie odporności u chorego z aktywnym nowotworem, czyli większe ryzyko ciężkich zakażeń oraz niekorzystny wpływ immunosupresji na przebieg choroby nowotworowej. Ewentualny wzrost stężenia etrasymodu mógłby nasilać jego działania niepożądane, takie jak zwolnienie akcji serca, limfopenia i zaburzenia czynności wątroby.
Mechanizm
Etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym, a erlotynib podaje się właśnie w leczeniu czynnego nowotworu, więc samo wskazanie erlotynibu wyklucza etrasymod[1]. Etrasymod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a łączenie go z lekami przeciwnowotworowymi niesie ryzyko addytywnego wpływu na układ odpornościowy w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1]. Dodatkowo erlotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i CYP2C8[2], a etrasymodu nie łączy się z lekami umiarkowanie hamującymi co najmniej dwa z enzymów CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, bo rośnie ekspozycja na etrasymod[1]. Znaczenie tego mechanizmu farmakokinetycznego jest jednak niepewne, ponieważ erlotynib nie zmieniał klirensu midazolamu ani farmakokinetyki paklitakselu będącego substratem CYP3A4 i CYP2C8[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zakażenia w okresie po odstawieniu etrasymodu
- liczba limfocytów
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość akcji serca
Kiedy ocena się zmienia
| Etrasymod odstawiony przed rozpoczęciem erlotynibukolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Wpływ etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu, dlatego w tym okresie trzeba zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem zakażeń. Szczepionek żywych nie podaje się przez co najmniej 2 tygodnie po zakończeniu leczenia etrasymodem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarceva 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarceva-100140583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarceva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tarceva-100140583/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Połączenie przeciwwskazaneEtrasymod+ KamizestrantNie rozpoczynaj etrasymodu u chorej leczonej kamizestrantem z powodu aktywnego raka piersi.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inne leczenie jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz onkologowi oraz gastroenterologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inne leczenie jelit.
Lek na raka piersi i lek na wrzodziejące zapalenie jelita grubego nie powinny być stosowane razem. Lek na jelita osłabia działanie układu odpornościowego i nie stosuje się go u osób z aktywną chorobą nowotworową. Lek na raka piersi dodatkowo zwiększa ilość leku na jelita we krwi, co może nasilać jego działania niepożądane, na przykład zwolnienie pracy serca i podatność na zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy, omdlenie albo wyraźnie wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nieostre widzenie albo zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u chorej leczonej kamizestrantem z powodu aktywnego raka piersi[1]. Jeśli pacjentka już przyjmuje etrasymod, a planowane jest włączenie kamizestrantu, etrasymod należy odstawić i w porozumieniu z gastroenterologiem dobrać inne leczenie wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Inne modulatory receptora S1P nie są rozwiązaniem, bo dotyczy ich to samo ograniczenie w aktywnej chorobie nowotworowej. Ze względu na nieodwracalne hamowanie CYP2C9 przez kamizestrant jego wpływ utrzymuje się do odtworzenia enzymu, dlatego substratów wrażliwych na hamowanie CYP2C9 nie stosuje się przez co najmniej 2 tygodnie po ostatniej dawce kamizestrantu[2].
Skutek kliniczny
Leczenie etrasymodem u chorej z aktywnym nowotworem jest przeciwwskazane z powodu immunomodulacji i możliwego wpływu na przebieg choroby nowotworowej[1]. Zwiększona ekspozycja na etrasymod może nasilać jego działania niepożądane: bradykardię i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, limfopenię i zakażenia oraz obrzęk plamki. Wielkość wzrostu ekspozycji nie jest znana, bo brak badań klinicznych tej pary.
Mechanizm
Kamizestrant stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym, a aktywny nowotwór złośliwy wyklucza leczenie etrasymodem[1]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a flukonazol hamujący CYP2C9 i CYP3A4 zwiększał jego AUC o 84%[1]. Kamizestrant jest silnym, nieodwracalnym, zależnym od czasu inhibitorem CYP2C9 oraz słabym inhibitorem CYP3A4/5[2]. Należy więc oczekiwać wzrostu ekspozycji na etrasymod, zbliżonego do sytuacji u osób z wolnym metabolizmem CYP2C9, u których łączenie etrasymodu z inhibitorami CYP3A4 nie jest zalecane[1]. Siponimod, inny modulator receptora S1P, jest umiarkowanie wrażliwym substratem CYP2C9, przy którym trzeba zachować ostrożność i rozważyć alternatywę[2]. Do tego dochodzi addytywny wpływ na układ odpornościowy przy leczeniu przeciwnowotworowym[1] oraz możliwe sumowanie działania zwalniającego rytm serca, ponieważ kamizestrant także może powodować bradykardię.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kamizestrant – silny inhibitor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Kamizestrant – silny inhibitor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Kamizestrant – słaby inhibitor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Kamizestrant – słaby induktor CYP3A4[3], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
- Kamizestrant: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], silny inhibitor CYP2C19[3], silny inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[3], słaby inhibitor UGT1A1[3], słaby inhibitor UGT2B7[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy)
- morfologia krwi z liczbą limfocytów
- objawy zakażeń
- zaburzenia widzenia (obrzęk plamki)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 tygodnie po ostatniej dawce kamizestrantukamizestrant | inne zalecenie | Hamowanie CYP2C9 przez kamizestrant jest nieodwracalne i ustępuje dopiero po resyntezie enzymu, dlatego wrażliwych substratów CYP2C9 nie stosuje się przez co najmniej 2 tygodnie po ostatniej dawce. Ewentualne włączenie etrasymodu po zakończeniu kamizestrantu wymaga też braku aktywnego nowotworu. |
| Kamizestrant włączany u pacjentki leczonej etrasymodemkolejność włączenia · etrasymod | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego wymaga odstawienia etrasymodu. Addytywny wpływ na układ odpornościowy może utrzymywać się kilka tygodni po zakończeniu leczenia etrasymodem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etcamah 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/etcamah-100543170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Etcamah. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/etcamah-100543170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
Połączenie przeciwwskazaneFingolimod+ RepotrektynibNie stosuj fingolimodu u chorego leczonego repotrektynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba leki, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej powiedz neurologowi i onkologowi, że masz przepisane oba leki, ale nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Fingolimod stosowany w stwardnieniu rozsianym osłabia działanie układu odpornościowego i nie powinien być używany w czasie aktywnej choroby nowotworowej. Repotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc te dwa leki nie powinny być przyjmowane razem. Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń. Repotrektynib może też osłabiać działanie fingolimodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka lub bolesna wysypka z pęcherzykami
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub dezorientacja
- nasilenie objawów stwardnienia rozsianego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fingolimodu u chorego leczonego repotrektynibem. Gdy pacjent przyjmujący fingolimod ma rozpocząć leczenie repotrektynibem, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego podejmuje neurolog wspólnie z onkologiem. Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, dlatego w tym okresie należy obserwować pacjenta w kierunku zakażeń. Zgłoś problem lekarzowi prowadzącemu, jeśli oba leki pojawią się na jednej recepcie lub w historii wydań.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest pogłębienie upośledzenia odporności i zwiększone ryzyko ciężkich oraz oportunistycznych zakażeń u chorego onkologicznego. Fingolimod może też niekorzystnie wpływać na przebieg aktywnej choroby nowotworowej. Spadek ekspozycji na fingolimod wskutek indukcji CYP3A4 może dodatkowo osłabiać kontrolę stwardnienia rozsianego, ale ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się u chorych z aktywnym nowotworem złośliwym, a repotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym właśnie w takiej sytuacji[1][2][3]. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie łączy się z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Dodatkowo repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4[4], a CYP3A4 ma udział w metabolizmie fingolimodu, zwłaszcza przy silnej indukcji tego enzymu[1]. Silny induktor karbamazepina zmniejszał AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%[1], więc umiarkowany induktor może obniżać ekspozycję w mniejszym, nieokreślonym stopniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[5], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[7], fingolimod – substrat CYP3A4[6]
- Fingolimod: substrat CYP3A4[6]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[7], substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat MATE2-K[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- kontrola aktywności stwardnienia rozsianego po zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Fingolimod odstawiony przed rozpoczęciem repotrektynibukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu jego wpływ na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego na początku leczenia repotrektynibem należy monitorować morfologię i objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIdelalizyb+ EtrasymodNie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego idelalizybem z powodu aktywnego nowotworu złośliwego.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i z lekarzem od choroby jelit.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu i z lekarzem od choroby jelit.
Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Lek na nowotwór krwi i lek na zapalenie jelita grubego osłabiają odporność, a razem mogą ją obniżyć tak mocno, że łatwo o groźne zakażenie. Lek przeciwnowotworowy może też zwiększać ilość leku na jelita we krwi i nasilać jego działania niepożądane, np. zwolnienie pracy serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- opryszczka, półpasiec lub inne zmiany na skórze
- zawroty głowy, omdlenie lub wyraźnie wolne bicie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj etrasymodu u pacjenta leczonego idelalizybem z powodu aktywnego nowotworu złośliwego[1]. Gdy chory przyjmujący etrasymod z powodu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego wymaga włączenia idelalizybu, etrasymod należy odstawić, a decyzję o dalszym leczeniu choroby zapalnej jelit podejmuje gastroenterolog razem z hematologiem. Działanie etrasymodu na układ odpornościowy utrzymuje się przez kilka tygodni po odstawieniu[1]. Hamowanie CYP3A przez idelalizyb ustępuje dopiero kilka dni po zakończeniu jego stosowania[2]. Do kontroli choroby zapalnej jelit w tym okresie rozważa się leki bez działania immunosupresyjnego, np. aminosalicylany. Inne modulatory receptora S1P nie są dobrym zamiennikiem, bo działają w ten sam sposób na limfocyty.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest nasilona immunosupresja u chorego z aktywnym nowotworem, który już ma wysokie ryzyko ciężkich zakażeń. Możliwe są ciężkie zakażenia bakteryjne, grzybicze i wirusowe, w tym oportunistyczne. Większa ekspozycja na etrasymod może dodatkowo nasilać limfopenię oraz działania sercowe, takie jak bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
Mechanizm
Główny mechanizm jest farmakodynamiczny. Idelalizyb stosuje się w aktywnym nowotworze złośliwym układu chłonnego, a etrasymodu nie stosuje się u osób z aktywnym nowotworem złośliwym, ze stanem niedoboru odporności ani z ciężkim aktywnym zakażeniem[1]. Etrasymod jako modulator receptora S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych, a łączenie go z lekami przeciwnowotworowymi i immunomodulującymi grozi addytywnym hamowaniem układu odpornościowego w trakcie leczenia i przez kilka tygodni po jego zakończeniu[1]. Dodatkowo główny metabolit idelalizybu GS-563117 jest silnym, nieodwracalnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu o około 440%[2]. Etrasymod jest metabolizowany przez CYP2C8, CYP2C9 i CYP3A4, a umiarkowany inhibitor dwóch z tych enzymów zwiększał jego AUC o 84%[1]. Samo hamowanie CYP3A4 przez idelalizyb powinno zwiększać ekspozycję na etrasymod w mniejszym stopniu, bo pozostałe szlaki metabolizmu pozostają czynne. U osób z wolnym metabolizmem CYP2C9 łączenie etrasymodu z umiarkowanym lub silnym inhibitorem CYP3A4 nie jest zalecane[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Idelalizyb – inhibitor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Idelalizyb – silny inhibitor CYP3A4[5], etrasymod – substrat CYP3A4[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C19[3], etrasymod – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C8[3], etrasymod – substrat CYP2C8[4]
- Idelalizyb – induktor CYP2C9[3], etrasymod – substrat CYP2C9[4]
- Idelalizyb: inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Etrasymod: drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza bezwzględna liczba limfocytów
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- częstość akcji serca i EKG przy jakiejkolwiek ekspozycji na oba leki
- czynność wątroby (aminotransferazy, bilirubina)
Kiedy ocena się zmienia
| Idelalizyb włączany u pacjenta przyjmującego już etrasymodkolejność włączenia · idelalizyb | inne zalecenie | Rozpoznanie aktywnego nowotworu złośliwego u chorego leczonego etrasymodem oznacza konieczność jego odstawienia przed włączeniem idelalizybu. Działanie etrasymodu na limfocyty utrzymuje się przez kilka tygodni, co trzeba uwzględnić przy planowaniu leczenia przeciwnowotworowego i profilaktyki zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zydelig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zydelig-100327258/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Velsipity. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/velsipity-100493937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIzawukonazol+ RepotrektynibNie łącz izawukonazolu z repotrektynibem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwgrzybiczy.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Lek przeciwnowotworowy może osłabić działanie leku przeciwgrzybiczego tak bardzo, że zakażenie nie będzie się leczyć. Jednocześnie lek przeciwgrzybiczy może zwiększyć ilość leku przeciwnowotworowego w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, kaszel lub duszność, które nie ustępują albo się nasilają
- silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- mrowienie, drętwienie lub inne zaburzenia czucia
- nasilenie zmęczenia lub złego samopoczucia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz izawukonazolu z repotrektynibem. W leczeniu zakażenia grzybiczego wybierz lek przeciwgrzybiczy spoza grupy azoli, np. echinokandynę albo amfoterycynę B[1]. Jeśli izawukonazol jest niezbędny, decyzję o wstrzymaniu repotrektynibu musi podjąć onkolog prowadzący. Indukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu induktora, dlatego ryzyko obniżenia stężenia izawukonazolu utrzymuje się także po zakończeniu podawania repotrektynibu.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia izawukonazolu grozi niepowodzeniem leczenia inwazyjnego zakażenia grzybiczego, które może zagrażać życiu. Zwiększenie stężenia repotrektynibu nasila jego działania niepożądane. Wynik netto obu efektów jest nieprzewidywalny i może się zmieniać w czasie terapii.
Mechanizm
Interakcja działa w obu kierunkach. Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i przyspiesza metabolizm izawukonazolu, który jest substratem CYP3A4/5. Izawukonazolu nie łączy się z umiarkowanymi induktorami CYP3A4/5, ponieważ mogą one znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu[1]. W jednym z badań repotrektynib zmniejszył AUC doustnego midazolamu o 69%, co potwierdza siłę indukcji[2]. W przeciwnym kierunku izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4/5 i łagodnym inhibitorem glikoproteiny P[1]. Repotrektynib jest substratem CYP3A4 i P-gp, a silny inhibitor obu szlaków (itrakonazol) zwiększył jego AUC 5,9-krotnie. Z tego powodu repotrektynibu nie łączy się z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 lub P-gp[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Izawukonazol – inhibitor BCRP[3], repotrektynib – substrat BCRP[4]
- Izawukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], repotrektynib – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Izawukonazol – inhibitor MATE2-K[5], repotrektynib – substrat MATE2-K[4]
- Izawukonazol – słaby inhibitor P-gp[3], repotrektynib – substrat P-gp[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[4], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Izawukonazol: inhibitor BCRP[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], słaby inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP2B6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego (objawy kliniczne, badania obrazowe i mikrobiologiczne)
- stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
- działania niepożądane repotrektynibu, zwłaszcza zawroty głowy, zaburzenia równowagi i zaburzenia czucia
Bezpieczniejsze alternatywy
anidulafunginamykafunginaamfoterycyna B w postaci liposomalnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ RepotrektynibKariprazyny nie łączy się z repotrektynibem, ponieważ jest on umiarkowanym induktorem CYP3A4.Nie odstawiaj żadnego z leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą o zmianie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków sam, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym lub farmaceutą o zmianie leczenia.
Lek przeciwnowotworowy repotrektynib przyspiesza rozkład kariprazyny w organizmie. Kariprazyna może wtedy działać za słabo i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych leków nie należy przyjmować razem, a lekarz zwykle zmienia wtedy lek przeciwpsychotyczny na inny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót niepokoju, lęku lub pobudzenia
- pojawienie się dziwnych myśli, podejrzliwości lub słyszenia głosów
- problemy ze snem
- wyraźne pogorszenie nastroju
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Kariprazyny nie łączy się z repotrektynibem, ponieważ jest on umiarkowanym induktorem CYP3A4.[1] Przed rozpoczęciem leczenia repotrektynibem psychiatra powinien zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, którego eliminacja nie zależy w istotnym stopniu od CYP3A4, a decyzję należy uzgodnić z onkologiem. Ze względu na długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów stan psychiczny pacjenta trzeba obserwować przez kilka tygodni po każdej zmianie leczenia.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, nie należy samodzielnie odstawiać żadnego z nich, tylko pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Spodziewane jest istotne zmniejszenie stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów schizofrenii. Po odstawieniu repotrektynibu indukcja stopniowo ustępuje, a ekspozycja na kariprazynę może wzrastać przez kilka tygodni ze względu na długi okres półtrwania jej czynnych metabolitów.[1]
Mechanizm
Repotrektynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4 i zmniejszał AUC midazolamu o 69%, a Cmax o 48%.[2] Kariprazyna oraz jej czynne metabolity, demetylokariprazyna i didemetylokariprazyna, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, z niewielkim udziałem CYP2D6.[1] Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 mogą znacząco zmniejszać całkowitą ekspozycję na kariprazynę, dlatego nie podaje się ich razem z kariprazyną.[1] Nie przeprowadzono badania interakcji kariprazyny z repotrektynibem, a wniosek wynika z siły indukcji i dominującej roli CYP3A4 w eliminacji kariprazyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kariprazyna – inhibitor P-gp[3], repotrektynib – substrat P-gp[4]
- Repotrektynib – inhibitor CYP3A4[4], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Repotrektynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Repotrektynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP2C19[4], induktor CYP2C8[4], induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat MATE2-K[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- nawrót objawów psychotycznych (urojenia, omamy, pobudzenie, bezsenność)
- stan psychiczny przez kilka tygodni po włączeniu lub odstawieniu repotrektynibu
- działania niepożądane kariprazyny (akatyzja, objawy pozapiramidowe) po odstawieniu repotrektynibu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie repotrektynibu u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · repotrektynib | inne zalecenie | Po odstawieniu repotrektynibu indukcja CYP3A4 ustępuje stopniowo, a ekspozycja na kariprazynę może wzrastać przez kilka tygodni. Należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych i odpowiedzi na leczenie przez kilka tygodni po zmianie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro 40 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Augtyro. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/augtyro-100512969/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.