Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Izawukonazol / Izawukonazol i zyprazydon

Izawukonazol i zyprazydon

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Połączenie można stosować bez zmiany dawkowania.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i przy każdym nowym leku powiedz farmaceucie, że bierzesz lek przeciwpsychotyczny.

Interakcja nieistotna klinicznieIzawukonazol+ ZyprazydonPołączenie można stosować bez zmiany dawkowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i przy każdym nowym leku powiedz farmaceucie, że bierzesz lek przeciwpsychotyczny.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i przy każdym nowym leku powiedz farmaceucie, że bierzesz lek przeciwpsychotyczny.

Te dwa leki można przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy może nieznacznie zwiększyć ilość leku przeciwpsychotycznego we krwi, ale nie ma to znaczenia dla zdrowia. Nie musisz zmieniać dawek ani pory przyjmowania.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawkowania. Zmiana dawki zyprazydonu nie jest konieczna nawet przy silnych inhibitorach CYP3A4.[1] Obowiązują standardowe zasady bezpieczeństwa zyprazydonu, w tym kontrola innych leków wydłużających QT i elektrolitów u pacjentów z grupy ryzyka.

Skutek kliniczny

Klinicznie istotny skutek jest mało prawdopodobny. Możliwy jest niewielki wzrost stężenia zyprazydonu, który przy silnych inhibitorach CYP3A4 nie miał znaczenia klinicznego i nie wymagał zmiany dawki.[1]

Mechanizm

Izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4/5 i może zwiększać stężenie substratów tego enzymu w osoczu.[2] Zyprazydon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, ale nawet silny inhibitor ketokonazol w dawce 400 mg/dobę zwiększał jego stężenie w surowicy o mniej niż 40% bez dodatkowego wydłużenia odstępu QTc.[1] Przy słabszym, umiarkowanym inhibitorze należy spodziewać się jeszcze mniejszego wzrostu ekspozycji. Nie ma też sumowania wpływu na odstęp QT – izawukonazol nie wydłuża odstępu QT, a jest przeciwwskazany w rodzinnym zespole krótkiego odstępu QT.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Izawukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], zyprazydon – substrat CYP3A4[4]
  • Izawukonazol – słaby inhibitor P-gp[5], zyprazydon – substrat P-gp[4]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[4], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Izawukonazol: inhibitor BCRP[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[5], słaby induktor CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieIzawukonazola alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki izawukonazolu ani zakazu alkoholu u osoby pijącej okazjonalnie i umiarkowanie.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz picie na czas leczenia i zapytaj lekarza lub farmaceutę.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz picie na czas leczenia i zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Alkohol nie zmienia działania tego leku przeciwgrzybiczego i nie osłabia leczenia. Lek może jednak czasem obciążać wątrobę i powodować nudności lub biegunkę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Jeśli pijesz rzadko i niewiele, nie musisz niczego zmieniać. Jeśli pijesz często lub masz chorą wątrobę, ogranicz alkohol na czas leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból pod prawym żebrem
  • silne nudności, wymioty lub biegunka
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki izawukonazolu ani zakazu alkoholu u osoby pijącej okazjonalnie i umiarkowanie. Pacjentom pijącym regularnie lub dużo, a także z chorobą wątroby, warto zalecić ograniczenie alkoholu na czas leczenia przeciwgrzybiczego.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie powinno zmieniać stężenia ani skuteczności izawukonazolu. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach, a także z chorobą wątroby, alkohol może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, co utrudnia ocenę tolerancji leczenia.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej izawukonazolu z etanolem. Etanol nie jest istotnym substratem, inhibitorem ani induktorem CYP3A4/5, przez które izawukonazol jest metabolizowany. ChPL izawukonazolu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Teoretycznie możliwe jest jedynie addytywne działanie na wątrobę i przewód pokarmowy, ponieważ izawukonazol, jak inne azole, może zwiększać aktywność enzymów wątrobowych i wywoływać nudności, wymioty oraz biegunkę, a alkohol może nasilać te działania.

Metabolizm i transportery

  • Izawukonazol: inhibitor BCRP[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[2], słaby induktor CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny w ramach rutynowej kontroli leczenia izawukonazolem, zwłaszcza u osób nadużywających alkoholu
  • tolerancja żołądkowo-jelitowa (nudności, wymioty, biegunka)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośnieU osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby rośnie teoretyczne ryzyko addytywnej hepatotoksyczności, dlatego warto zalecić abstynencję lub wyraźne ograniczenie picia i uważniej śledzić próby wątrobowe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZyprazydona alkoholZalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu ani nie obsługuj maszyn.

Zyprazydon może powodować senność i zawroty głowy. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą wywołać silną senność, problemy z równowagą i spowolnienie reakcji. Z tego powodu w czasie leczenia lepiej alkoholu nie pić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy, chwiejny chód lub upadki
  • omdlenie albo uczucie szybkiego lub nierównego bicia serca
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu niepicie alkoholu w trakcie leczenia zyprazydonem, a jeśli do spożycia dojdzie, tylko w niewielkiej ilości i z zachowaniem szczególnej ostrożności. ChPL wymaga ostrożności przy łączeniu z alkoholem.[1] Chory nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn po alkoholu.

Skutek kliniczny

Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji u osoby przyjmującej zyprazydon. Zwiększa to ryzyko upadków, wypadków i błędów w obsłudze maszyn lub prowadzeniu pojazdów. U osób leczonych z powodu choroby psychicznej alkohol może dodatkowo pogarszać stan psychiczny i utrudniać leczenie.

Mechanizm

Zyprazydon i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie się sumuje. Producent zaleca ostrożność przy łączeniu zyprazydonu z lekami działającymi ośrodkowo i z alkoholem.[1] Nasilenie senności i zaburzeń koordynacji jest oczekiwane, bo wynika z podstawowego działania obu substancji.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • senność i sedacja w ciągu dnia
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi, zwłaszcza u osób starszych
  • kołatanie serca lub omdlenia, które wymagają pilnej oceny lekarskiej

Kiedy ocena się zmienia

Większe ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkoholryzyko rośniePrzy większych ilościach alkoholu sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy jest silniejsze, a ryzyko nadmiernej sedacji, upadków i wypadków wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i zawroty głowy częściej prowadzą do upadków, dlatego nawet niewielka ilość alkoholu wymaga szczególnej ostrożności. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, ChPL nie podaje tu odrębnych danych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 446

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ ZyprazydonAmantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyopisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować drugiego z tych leków i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.

Amantadyna i zyprazydon mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych, nieregularnych uderzeń serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagłe osłabienie lub duszność
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Amantadyny nie łączy się z zyprazydonem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Zyprazydonu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego i przeciwparkinsonowskiego, jeden z leków należy zastąpić substancją o możliwie małym wpływie na odstęp QT, a przed zmianą i po niej wykonać EKG oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes. Po przedawkowaniu zyprazydonu i amantadyny opisywano wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes.[3] Teoretycznie możliwe jest też nasilenie objawów psychotycznych przez amantadynę oraz osłabienie jej działania przeciwparkinsonowskiego przez zyprazydon.

Mechanizm

Amantadyna i zyprazydon wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego się sumuje.[1][2] Dopaminergiczne działanie amantadyny i blokowanie receptorów dopaminowych przez zyprazydon są przeciwstawne, co teoretycznie może osłabiać działanie obu leków.

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed zmianą leczenia i po niej
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • czynność nerek (ryzyko kumulacji amantadyny)
  • objawy psychotyczne i pozapiramidowe po zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbiperyden

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jej stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. W ciężkiej chorobie nerek amantadyny się nie stosuje.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAnagrelid+ ZyprazydonPołączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie.Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Skontaktuj się jak najszybciej z lekarzem, który przepisał któryś z tych leków, i nie odstawiaj ich na własną rękę.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które grożą utratą przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich samodzielnie, tylko szybko porozmawiaj z lekarzem, który dobierze bezpieczniejszy lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie należy włączać zyprazydonu u pacjenta leczonego anagrelidem ani odwrotnie. Zyprazydonu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Anagrelid u pacjentów przyjmujących leki wydłużające QTc oraz z hipokaliemią wymaga ostrożności[2]. Należy zamienić zyprazydon na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT, a decyzję o ewentualnej zmianie leczenia cytoredukcyjnego pozostawić hematologowi. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym i wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Anagrelid – inhibitor CYP1A2[3], zyprazydon – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Anagrelid: inhibitor CYP1A2[3], wrażliwy substrat CYP1A2[3]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anagrelid Nordic. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/anagrelid-nordic-100384925/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
  • kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • nudności i ogólne złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.

Mechanizm

Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)

Kiedy ocena się zmienia

Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazoleryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu.
Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronuinne zalecenieGdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia.

Źródła

  1. Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
  2. Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność, także w ciągu dnia
  • trudność z obudzeniem się
  • spowolniony lub płytki oddech
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadek lub prawie upadek
  • splątanie albo niewyraźna mowa
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.

Skutek kliniczny

Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.

Mechanizm

Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.

Monitorować

  • głębokość sedacji i poziom świadomości
  • częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
  • ciśnienie tętnicze
  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
  • czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenneryzyko rośniePrzy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać.
Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenneryzyko rośnieJednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji.
Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce.

Źródła

  1. Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDegareliks+ ZyprazydonZyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować zyprazydonu, jeśli dostajesz zastrzyki z degareliksem, i od razu powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny lek na objawy psychiczne, bezpieczniejszy dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zyprazydonu nie łączy się z degareliksem ani z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Podczas leczenia degareliksem leki przeciwpsychotyczne dobiera się ostrożnie.[2] Jeśli pacjent poddawany blokadzie androgenowej wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QT. Przed jego włączeniem i w trakcie leczenia wykonuj EKG oraz wyrównuj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu typu torsades de pointes, który może prowadzić do omdlenia albo nagłego zgonu sercowego.[2][1]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, ale każdy innym sposobem. Degareliks robi to pośrednio, przez blokadę androgenową, a zyprazydon bezpośrednio. Ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[2][1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo degareliks nie jest substratem ani modulatorem izoenzymów CYP450.[2]

Metabolizm i transportery

  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydonkariprazyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Degarelix Accord 80 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/degarelix-accord-100488496/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ ZyprazydonNie łącz difenhydraminy z zyprazydonem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się zyprazydonem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na alergię albo na sen.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. W rzadkich przypadkach może dojść do groźnej arytmii, omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Oba leki powodują też senność, więc razem mocniej osłabiają koncentrację i zwiększają ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • nadmierna senność lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z zyprazydonem[1]. U pacjenta leczonego zyprazydonem difenhydraminę zastąp lekiem bez wpływu na odstęp QT – w alergii nisko sedującym lekiem przeciwhistaminowym, a w bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeżeli oba leki przyjęto jednocześnie, odstaw difenhydraminę i przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Nasila się też senność, spowolnienie psychoruchowe i ryzyko upadków.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Zyprazydonu nie powinno się stosować z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addycyjnego[4]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje działanie uspokajające[1][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], difenhydramina – substrat CYP2D6[6]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kardiologiczne (kołatanie serca, omdlenia)
  • nasilenie sedacji

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynaloratadynafeksofenadynadesloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii. Sumowanie sedacji i działania przeciwmuskarynowego difenhydraminy dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i splątania.
Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydraminaryzyko malejePrzy krótkotrwałym stosowaniu difenhydraminy na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko interakcji jest niższe. Należy unikać stosowania na dużą powierzchnię lub uszkodzoną skórę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDonepezyl+ ZyprazydonNie łącz zyprazydonu z donepezylem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać obu leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem albo farmaceutą o zmianie jednego z nich, ale nie odstawiaj samodzielnie leku, który już przyjmujesz.

Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, które czasem kończą się omdleniem. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie – wezwij pomoc (112)
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz zyprazydonu z donepezylem. Zyprazydon jest przeciwwskazany przy jednoczesnym leczeniu lekami wydłużającymi odstęp QT, a donepezyl do nich należy.[1] Przy stosowaniu donepezylu z innymi lekami wydłużającymi QTc zaleca się ostrożność i może być potrzebne monitorowanie EKG.[2][3][4] Jeśli pacjent z otępieniem wymaga leku przeciwpsychotycznego, wybierz lek o małym wpływie na QTc i przed włączeniem wykonaj EKG oraz oznacz potas i magnez.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobach serca i u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. U pacjentów stosujących donepezyl zgłaszano wydłużenie odstępu QTc i częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes.[2] Zyprazydon nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT, a działania addycyjnego nie można wykluczyć.[1] Cholinomimetyczne działanie donepezylu może dodatkowo zwalniać rytm serca, co sprzyja wystąpieniu torsade de pointes. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – zyprazydon tylko w niewielkim stopniu hamuje CYP3A4 i CYP2D6 in vitro i nie wpływa w sposób klinicznie istotny na leki metabolizowane przez cytochrom P450.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP2D6[5], donepezyl – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Zyprazydon – słaby inhibitor CYP3A4[5], donepezyl – substrat CYP3A4[6]
  • Donepezyl: drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Zyprazydon: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, choroby serca i zaburzenia elektrolitowe, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym połączeniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yasnal-100113557/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cogiton 5 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cogiton-5-100119525/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Donepex 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/donepex-100122763/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zypsila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zypsila-100172287/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yasnal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/yasnal-100113557/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ IzawukonazolPołączenie jest przeciwwskazane.Odstaw wszystkie produkty z dziurawcem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś je w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw wszystkie produkty z dziurawcem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś je w ostatnich tygodniach.

Nie stosuj dziurawca podczas leczenia izawukonazolem. Dziurawiec przyspiesza usuwanie tego leku z organizmu, przez co lek przeciwgrzybiczy może przestać działać. Grozi to rozwojem ciężkiego zakażenia grzybiczego. Dziurawiec bywa składnikiem herbatek, kropli i suplementów na nastrój, sen lub trawienie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze, które nie ustępują
  • nasilający się kaszel lub duszność
  • pogorszenie samopoczucia mimo leczenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Dziurawiec w każdej postaci (herbatka, płyn, tabletki, suplement) należy odstawić przed rozpoczęciem i na cały czas leczenia izawukonazolem. Jeśli pacjent przyjmował dziurawiec do niedawna, trzeba uwzględnić, że indukcja enzymów wygasa stopniowo, i ocenić skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia izawukonazolu grozi niepowodzeniem leczenia inwazyjnej grzybicy, a więc zakażenia, które może zagrażać życiu. Dla pary nie ma badań, ale inny silny induktor CYP3A4/5, ryfampicyna, zmniejsza AUC izawukonazolu o 90% i Cmax o 75%.[1]

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4/5, a izawukonazol jest substratem CYP3A4 i CYP3A5.[1] Indukcja przyspiesza metabolizm izawukonazolu i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Izawukonazol: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
  • stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
  • wywiad w kierunku ziół i suplementów zawierających dziurawiec

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafunginaanidulafunginaamfoterycyna B

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony niedługo przed włączeniem izawukonazolukolejność włączenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja CYP3A4 nie wygasa od razu po odstawieniu dziurawca, dlatego w pierwszym okresie leczenia stężenie izawukonazolu może być nadal obniżone. Należy ściślej ocenić odpowiedź kliniczną i rozważyć oznaczenie stężenia leku.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.