Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i urazów oraz pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy regularnym lub dużym spożyciu alkoholu możliwe jest dodatkowe obciążenie wątroby u pacjenta, u którego kannabidiol już może podnosić aminotransferazy, zwłaszcza w skojarzeniu z walproinianem. U pacjentów z padaczką nadużycie alkoholu oraz jego odstawienie po intensywnym piciu mogą obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów.

Mechanizm

Kannabidiol i alkohol sumują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego podczas leczenia alkohol należy ograniczać. Charakterystyka produktu ostrzega, że kannabidiol może powodować senność i uspokojenie polekowe, a inne substancje o działaniu depresyjnym na OUN, w tym alkohol, mogą te objawy nasilać^[1]. Senność występuje częściej na początku leczenia i u pacjentów przyjmujących jednocześnie klobazam^[1]. Drugim wątkiem jest wątroba. Kannabidiol może zwiększać aktywność aminotransferaz, a ChPL wskazuje, że brak wystarczających danych do oceny ryzyka jednoczesnego stosowania innych substancji hepatotoksycznych^[1]. Alkohol w większych ilościach lub spożywany przewlekle jest hepatotoksyczny, więc może teoretycznie sumować się z tym działaniem. Sam roztwór doustny kannabidiolu zawiera etanol w ilości odpowiadającej około 17 ml piwa lub 7 ml wina na maksymalną dawkę u dorosłego o masie 70 kg^[1]. Ta ilość nie ma znaczenia w interakcji z napojami alkoholowymi, ale warto ją znać u osób całkowicie unikających etanolu.

Monitorować

• nasilenie senności i uspokojenia, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki
• aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących alkohol
• kontrola napadów padaczkowych
• ryzyko upadków u osób starszych i z zaburzeniami równowagi

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1^[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów^[1].

Monitorować

• senność i nadmierne uspokojenie
• zawroty głowy i zaburzenia równowagi
• zaburzenia koncentracji i pamięci
• częstość napadów padaczkowych
• ilość spożywanego alkoholu

Skutek kliniczny

Możliwa jest nasilona kwasica metaboliczna z hipokaliemią, kamica nerkowa oraz zmniejszone pocenie się z przegrzaniem, szczególnie u dzieci i przy wysokiej temperaturze otoczenia. Ryzyko zmniejszonego pocenia się i przegrzania rośnie, gdy zonisamid łączy się z inhibitorami anhydrazy węglanowej^[1]. U pacjentów przyjmujących acetazolamid z innymi lekami przeciwdrgawkowymi opisywano ciężką osteomalację^[2].

Mechanizm

Acetazolamid i zonisamid hamują anhydrazę węglanową, więc ich działania się sumują. Nasila się utrata wodorowęglanów z moczem, co sprzyja kwasicy metabolicznej, kamicy nerkowej i zmniejszonemu poceniu się z przegrzaniem. Zonisamidu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej u dorosłych używa się ostrożnie, bo nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej^[1]. Jednoczesne stosowanie acetazolamidu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej jest niewskazane ze względu na działanie addycyjne^[2].

Monitorować

• wodorowęglany w surowicy (równowaga kwasowo-zasadowa)
• potas i sód w surowicy
• objawy kamicy nerkowej (ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz)
• pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza w upale i u dzieci
• senność, splątanie, przyspieszony oddech

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotrygina

Skutek kliniczny

Można spodziewać się nasilonej senności, uspokojenia, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji ruchowej, co zwiększa ryzyko upadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn.

Mechanizm

Klemastyna i kannabidiol sumują działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać.^[1] Kannabidiol sam wywołuje senność i uspokojenie polekowe, które nasilają się po dołączeniu innych leków o działaniu sedującym.^[2] Interakcja farmakokinetyczna o znaczeniu klinicznym nie jest udokumentowana.

Monitorować

• senność i uspokojenie polekowe
• zawroty głowy i zaburzenia koordynacji
• u pacjentów z padaczką – zachowanie i kontakt w ciągu pierwszych dni łączenia

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Skutek kliniczny

Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej, większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. Możliwe zmniejszone pocenie się i przegrzanie organizmu, zwłaszcza u dzieci, w upale i podczas wysiłku.

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym. Zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często wywołuje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe, więc oba leki sumują hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać^[1]. Dodatkowo zonisamid może zmniejszać pocenie się i sprzyjać przegrzaniu, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny również ogranicza wydzielanie potu, co teoretycznie zwiększa ryzyko zaburzeń termoregulacji. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450^[2].

Monitorować

• nasilenie senności i zawrotów głowy
• koordynacja ruchowa i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
• pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza u dzieci, w upale i przy wysiłku
• objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu)

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna