Interakcje / Kapiwasertyb / Kapiwasertyb i pozakonazol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia pozakonazolu z kapiwasertybem i rozważ lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4.
Nie zaczynaj brać pozakonazolu bez wiedzy lekarza onkologa i nie zmieniaj sam dawki kapiwasertybu.
Niekorzystna interakcjaKapiwasertyb+ PozakonazolUnikaj łączenia pozakonazolu z kapiwasertybem i rozważ lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4.Nie zaczynaj brać pozakonazolu bez wiedzy lekarza onkologa i nie zmieniaj sam dawki kapiwasertybu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj brać pozakonazolu bez wiedzy lekarza onkologa i nie zmieniaj sam dawki kapiwasertybu.
Lek przeciwgrzybiczy pozakonazol spowalnia usuwanie kapiwasertybu z organizmu, więc lek przeciwnowotworowy gromadzi się we krwi w większej ilości. To zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak wysoki cukier, biegunka, wysypka czy owrzodzenia w jamie ustnej. Zwykle lekarz wybiera inny lek przeciwgrzybiczy albo zmniejsza dawkę kapiwasertybu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie, częste oddawanie moczu, suchość w ustach
- biegunka, zwłaszcza kilka razy dziennie
- wysypka lub swędzenie skóry
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
- duże osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia pozakonazolu z kapiwasertybem i rozważ lek przeciwgrzybiczy, który nie hamuje silnie CYP3A4[1]. Jeśli pozakonazol jest niezbędny, zmniejsz dawkę kapiwasertybu zgodnie z zaleceniami dla silnych inhibitorów CYP3A4[1]. Ściśle monitoruj działania niepożądane kapiwasertybu, przede wszystkim glikemię[2]. Po odstawieniu pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez kilka dni, dlatego powrót do pełnej dawki kapiwasertybu ustala onkolog.
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na kapiwasertyb zwiększa ryzyko jego działań toksycznych[1]. Klinicznie najważniejsze są hiperglikemia, biegunka, zmiany skórne i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.
Mechanizm
Pozakonazol silnie hamuje CYP3A4, a kapiwasertyb jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT2B7, więc jego eliminacja zwalnia, a stężenie w osoczu rośnie[1][2]. Inny silny inhibitor CYP3A4, itrakonazol w wielokrotnych dawkach 200 mg, zwiększył AUC kapiwasertybu o 95%, a Cmax o 70%[1]. Należy się spodziewać podobnego efektu pozakonazolu, przy czym jego wpływ bywa zmienny u różnych pacjentów i zależy od przyjmowania postaci doustnej z pokarmem[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kapiwasertyb: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4], substrat UGT2B7[4]
- Pozakonazol: silny inhibitor CYP3A4[3], substrat P-gp[5]
Monitorować
- glikemia (na czczo, a w razie potrzeby HbA1c)
- biegunka i stan nawodnienia
- wysypka i zmiany skórne
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- czynność nerek i elektrolity przy nasilonej biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina doustnapostać · pozakonazol | inne zalecenie | Wchłanianie pozakonazolu z zawiesiny silnie zależy od pokarmu, więc stopień hamowania CYP3A4 i ekspozycja na kapiwasertyb mogą się zmieniać z dnia na dzień. Zaleca się przyjmowanie zawiesiny w stały sposób z posiłkiem i czujniejsze monitorowanie toksyczności. |
| Odstawienie pozakonazolu w trakcie leczenia kapiwasertybemkolejność włączenia · pozakonazol | inne zalecenie | Po odstawieniu pozakonazolu hamowanie CYP3A4 ustępuje stopniowo, przez kilka dni. Powrót do pełnej dawki kapiwasertybu powinien być zaplanowany przez onkologa, a nie nastąpić natychmiast. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuKapiwasertyba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki kapiwasertybu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz podwyższony cukier, biegunkę lub ranki w ustach, nie pij go wcale.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz podwyższony cukier, biegunkę lub ranki w ustach, nie pij go wcale.
Alkohol nie zmienia działania tego leku przeciwnowotworowego, ale może nasilać niektóre jego działania niepożądane. Lek często podnosi poziom cukru we krwi i wywołuje biegunkę albo ranki w jamie ustnej. Alkohol może te dolegliwości pogarszać i sprzyjać odwodnieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- biegunka trwająca dłużej niż dobę
- zawroty głowy i suchość w ustach świadczące o odwodnieniu
- bolesne ranki w jamie ustnej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki kapiwasertybu, ale warto zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości. Pacjentom z hiperglikemią lub cukrzycą, nasiloną biegunką albo zapaleniem jamy ustnej należy doradzić unikanie alkoholu. Przy objawach hiperglikemii lub uporczywej biegunce pacjent powinien skontaktować się z onkologiem.
Skutek kliniczny
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie powinno istotnie zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa kapiwasertybu. Większe ilości alkoholu mogą utrudniać kontrolę glikemii, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz zwiększać dolegliwości ze strony jamy ustnej. Odwodnienie przy biegunce może dodatkowo obciążać nerki.
Mechanizm
Alkohol prawdopodobnie nie zmienia stężenia kapiwasertybu, ale oba mogą nasilać te same działania niepożądane. ChPL kapiwasertybu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Kapiwasertyb jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT2B7[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tych szlaków, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Kapiwasertyb jako inhibitor kinazy AKT często podnosi stężenie glukozy we krwi oraz wywołuje biegunkę, nudności, wymioty i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Alkohol zaburza kontrolę glikemii, podrażnia przewód pokarmowy i sprzyja odwodnieniu, więc może teoretycznie nasilać te działania.
Metabolizm i transportery
- Kapiwasertyb: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- częstość i nasilenie biegunki
- objawy odwodnienia
- stan błony śluzowej jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Spożycie dużej ilości alkoholu może wyraźnie zaburzyć kontrolę glikemii oraz nasilić biegunkę i odwodnienie w trakcie leczenia kapiwasertybem, dlatego należy go unikać. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja zaburzeniom gospodarki węglowodanowej i uszkodzeniu wątroby, co utrudnia bezpieczne prowadzenie leczenia kapiwasertybem i wymaga rozmowy z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap 160 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/truqap-100499945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truqap. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/truqap-100499945/
Interakcja nieistotna kliniczniePozakonazola alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leczenia pozakonazolem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i zawsze przyjmuj lek z posiłkiem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i zawsze przyjmuj lek z posiłkiem.
Nie są znane szkodliwe interakcje tego leku przeciwgrzybiczego z alkoholem. Lek może jednak obciążać wątrobę, podobnie jak częste picie większych ilości alkoholu. Jeśli po alkoholu wymiotujesz albo nie jesz, lek w płynie może się gorzej wchłonąć i słabiej działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające przyjęcie leku z posiłkiem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu leczenia pozakonazolem z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. U pacjentów pijących regularnie duże ilości alkoholu lub z chorobą wątroby warto zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolować próby wątrobowe. Należy przypominać, że zawiesinę doustną przyjmuje się z posiłkiem lub zaraz po nim.[1]
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa leczenia pozakonazolem. Przy regularnym piciu dużych ilości alkoholu lub przy chorobie wątroby możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby. Upijanie się z wymiotami lub pomijaniem posiłków może zmniejszać wchłanianie zawiesiny doustnej, której wchłanianie rośnie znacząco podczas przyjmowania z jedzeniem.[1]
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między pozakonazolem a etanolem. Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez glukuronizację i usuwany przez glikoproteinę P, a jako silny inhibitor CYP3A4 nie wpływa istotnie na główne szlaki metabolizmu etanolu, czyli dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1.[1] W przeciwieństwie do ketokonazolu nie opisano reakcji disulfiramopodobnej. Teoretycznie możliwe jest sumowanie się działania hepatotoksycznego, ponieważ zarówno pozakonazol, jak i przewlekłe nadużywanie alkoholu mogą uszkadzać wątrobę. ChPL pozakonazolu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach, a ulotka informuje o braku danych dotyczących wpływu alkoholu na pozakonazol.[1] Wzmianki o alkoholu w ChPL zawiesin doustnych dotyczą alkoholu benzylowego jako substancji pomocniczej (do 1,25 mg w 5 ml w produkcie referencyjnym i około 0,3 mg w 1 ml w produkcie generycznym), a w tabletkach dojelitowych – alkoholu poliwinylowego w otoczce, co nie ma związku z etanolem.[1] Zapisy wszystkich ocenianych produktów są w tej kwestii zgodne.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny u osób regularnie pijących duże ilości alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, bóle w prawym podżebrzu)
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowa wątrobyilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu i alkoholowa choroba wątroby mogą nasilać ryzyko hepatotoksyczności pozakonazolu. Zaleca się kontrolę prób wątrobowych i ograniczenie alkoholu. |
| Zawiesina doustnapostać · alkohol | inne zalecenie | Wchłanianie zawiesiny doustnej silnie zależy od posiłku, dlatego epizody upicia się z wymiotami lub pominięciem posiłku mogą obniżać ekspozycję na pozakonazol i sprzyjać przełomowym zakażeniom grzybiczym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Inne interakcje tych leków 519
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub ciężkość mięśni
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- nudności i ogólne złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
- inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)
Kiedy ocena się zmienia
| Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazole | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu. |
| Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronu | inne zalecenie | Gdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia. |
Źródła
- Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
- Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.
Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub nagła utrata przytomności
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- czynność nerek (eGFR)
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60pacjent | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawkadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
- Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ PozakonazolNie łącz bromokryptyny z pozakonazolem, bo jednoczesne stosowanie pozakonazolu i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.
Lek przeciwgrzybiczy pozakonazol hamuje usuwanie bromokryptyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać wysokie ciśnienie, silny ból głowy, ból w klatce piersiowej, a nawet zawał serca lub udar. Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Lekarz zmieni jeden z nich na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny lub nasilający się ból głowy
- zaburzenia widzenia
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- bardzo wysokie ciśnienie
- drętwienie, osłabienie lub zaburzenia mowy
- drgawki
- splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
- silne nudności i wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz bromokryptyny z pozakonazolem, bo jednoczesne stosowanie pozakonazolu i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane.[1][2][3] Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP3A4 albo na czas terapii pozakonazolem odstaw bromokryptynę lub zamień ją na agonistę dopaminy niebędącego pochodną sporyszu. Po zakończeniu leczenia pozakonazolem wznawiaj bromokryptynę z opóźnieniem, bo hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez kilka dni z powodu długiego okresu półtrwania pozakonazolu.
Skutek kliniczny
Pozakonazol zwiększa stężenie alkaloidów sporyszu w osoczu, co może prowadzić do zatrucia.[1] W przypadku bromokryptyny oznacza to ryzyko nasilenia jej działań niepożądanych – nadciśnienia tętniczego, bólu w klatce piersiowej, silnych bólów głowy z zaburzeniami widzenia, objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeń psychicznych, a także ciężkich powikłań naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu.[4]
Mechanizm
Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może znacznie zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu.[1] Bromokryptyna jest alkaloidem sporyszu oraz substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego przy azolowych lekach przeciwgrzybiczych należy spodziewać się wzrostu jej stężenia w osoczu.[4] Inne inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia
- silne lub utrzymujące się bóle głowy z zaburzeniami widzenia
- objawy neurologiczne i psychiczne (splątanie, omamy)
- nudności i wymioty
Bezpieczniejsze alternatywy
pramipeksolropinirolrotygotynamykafunginakaspofunginaanidulafunginaamfoterycyna B
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Aurovitas 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-aurovitas-100428841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Accord 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-accord-100424754/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneEfawirenz+ PozakonazolNie łącz efawirenzu z pozakonazolem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.
Efawirenz sprawia, że organizm szybciej usuwa pozakonazol, przez co lek przeciwgrzybiczy może przestać skutecznie działać. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko rośnie. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nawrót albo nasilenie objawów zakażenia grzybiczego
- gorączka, która nie ustępuje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz efawirenzu z pozakonazolem. Należy unikać jednoczesnego stosowania obu leków, chyba że korzyści dla pacjenta przewyższają ryzyko[1][2][3][4]. Efawirenzu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi QTc, w tym z triazolowymi lekami przeciwgrzybiczymi[5]. Preferowana jest zmiana leku przeciwretrowirusowego na niezawierający induktora albo wybór innego leczenia przeciwgrzybiczego w porozumieniu z lekarzem prowadzącym terapię HIV. Jeśli skojarzenie jest jedynym wyjściem, wymaga to kontroli EKG, elektrolitów i ścisłej obserwacji w kierunku przełomowych zakażeń grzybiczych.
Skutek kliniczny
Skojarzenie grozi niepowodzeniem leczenia albo profilaktyki zakażeń grzybiczych z powodu zbyt niskiego stężenia pozakonazolu. Sumowanie się wpływu obu leków na odstęp QTc zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes.
Mechanizm
Efawirenz osłabia działanie pozakonazolu, bo indukuje glukuronidację (UGT), czyli główną drogę jego eliminacji. Po podaniu efawirenzu 400 mg raz na dobę AUC pozakonazolu zmniejsza się o 50%, a Cmax o 45%[1]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QTc, a efawirenzu nie łączy się z triazolowymi lekami przeciwgrzybiczymi wydłużającymi QT[5].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Efawirenz: inhibitor CYP1A2[7], inhibitor CYP2C19[7], inhibitor CYP2C9[7], inhibitor CYP2D6[7], inhibitor CYP3A4[7], umiarkowany induktor CYP2B6[6], umiarkowany induktor CYP2C19[6], induktor CYP2C9[7], umiarkowany induktor CYP3A4[6], induktor UGT1A1[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2B6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Pozakonazol: silny inhibitor CYP3A4[6], substrat P-gp[8]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu
- objawy przełomowego zakażenia grzybiczego
- stężenie pozakonazolu we krwi, jeśli dostępne
- odpowiedź wirusologiczna po zmianie schematu przeciwretrowirusowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Aurovitas 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-aurovitas-100428841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Accord 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-accord-100424754/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efavirenz Teva 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efavirenz-teva-100262659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stocrin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/stocrin-100091726/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ PozakonazolErgotaminy nie łączy się z pozakonazolem.Nie przyjmuj ergotaminy w czasie leczenia pozakonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu, a o inny lek na migrenę zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ergotaminy w czasie leczenia pozakonazolem i przez kilka dni po jego zakończeniu, a o inny lek na migrenę zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy sprawia, że lek na migrenę gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to spowodować silne zwężenie naczyń krwionośnych i niedokrwienie palców dłoni i stóp, a nawet ich trwałe uszkodzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból palców
- ból nóg podczas chodzenia
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nudności i wymioty
- silne kołatanie serca lub bardzo wysokie ciśnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z pozakonazolem[1].[2] Ergotaminy nie stosuje się z lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli.[3] Jeśli leczenie pozakonazolem jest konieczne, migrenę leczy się lekiem spoza alkaloidów sporyszu, a jeśli konieczna jest ergotamina, wybiera się lek przeciwgrzybiczy spoza azoli. Hamowanie metabolizmu może utrzymywać się kilka dni po odstawieniu pozakonazolu, dlatego ergotaminy nie należy włączać od razu po jego zakończeniu. Sumatryptanu nie stosuje się przez 24 godziny po ostatniej dawce ergotaminy.[3]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zatruciem alkaloidami sporyszu z silnym skurczem naczyń.[2] Skurcz naczyń może znacznie ograniczyć dopływ krwi do palców dłoni i stóp i doprowadzić do ich uszkodzenia.[4] Możliwe jest także niedokrwienie innych narządów, w tym mięśnia sercowego.
Mechanizm
Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i znacznie zwiększa ekspozycję na substraty tego enzymu.[2] Ergotamina jest metabolizowana przez cytochrom P-450, a jego zahamowanie nasila toksyczność alkaloidu.[3] Pozakonazol zwiększa stężenie ergotaminy i dihydroergotaminy w osoczu, co prowadzi do zatrucia.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn (bladość, oziębienie, sinica, parestezje, ból)
- ciśnienie tętnicze
- ból w klatce piersiowej i objawy niedokrwienia mięśnia sercowego
- nudności i wymioty jako wczesne objawy zatrucia sporyszem
Bezpieczniejsze alternatywy
sumatryptanryzatryptanzolmitryptankaspofunginamikafunginaanidulafungina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Aurovitas 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-aurovitas-100428841/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Posaconazole Accord 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/posaconazole-accord-100424754/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PozakonazolNie łącz hydroksyzyny z pozakonazolem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pozakonazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pozakonazolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Hydroksyzyna i pozakonazol przyjmowane razem mogą groźnie zaburzyć rytm serca. Pozakonazol może też zwiększyć ilość hydroksyzyny w organizmie, przez co będziesz bardziej senny. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z pozakonazolem. Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Na czas leczenia pozakonazolem zamień hydroksyzynę na lek przeciwhistaminowy o małym potencjale wydłużania QT i niezależny od CYP3A4, a w razie wskazań przeciwlękowych lub nasennych dobierz lek spoza grupy wydłużającej QT.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes i nagła śmierć sercowa. Może też nasilić się senność i działanie antycholinergiczne hydroksyzyny.
Mechanizm
Hydroksyzyna i pozakonazol wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może znacznie zwiększać ekspozycję na substraty tego enzymu[2]. Hydroksyzyna jest częściowo metabolizowana przez CYP3A4, więc jej stężenie w osoczu może wzrosnąć, co dodatkowo nasila ryzyko kardiologiczne i sedację.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
- narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przy iwabradynie
- EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki. |
| Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercowe | inne zalecenie | Mawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane. |
Źródła
- Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
- Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.