Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Klarytromycyna / Klarytromycyna i larotrektynib

Klarytromycyna i larotrektynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Najlepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A, np. azytromycynę, jeśli pozwala na to wskazanie.

Zanim zaczniesz brać klarytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz larotrektynib – często można wybrać inny antybiotyk albo zmienić dawkę leku przeciwnowotworowego.

Niekorzystna interakcjaKlarytromycyna+ LarotrektynibNajlepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A, np. azytromycynę, jeśli pozwala na to wskazanie.Zanim zaczniesz brać klarytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz larotrektynib – często można wybrać inny antybiotyk albo zmienić dawkę leku przeciwnowotworowego.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Zanim zaczniesz brać klarytromycynę, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz larotrektynib – często można wybrać inny antybiotyk albo zmienić dawkę leku przeciwnowotworowego.

Klarytromycyna to antybiotyk, który spowalnia usuwanie larotrektynibu z organizmu. Przez to larotrektynib może gromadzić się we krwi w większej ilości niż zwykle. Zwiększa to ryzyko jego działań niepożądanych, np. zawrotów głowy, chwiejnego chodu, zmęczenia czy nudności.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub zaburzenia równowagi
  • mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
  • silne zmęczenie
  • nudności lub wymioty
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Najlepiej wybrać antybiotyk, który nie hamuje CYP3A, np. azytromycynę, jeśli pozwala na to wskazanie. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, dawkę larotrektynibu dostosowuje się zgodnie z zasadami dawkowania przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A.[1] Przez cały okres skojarzenia i kilka dni po odstawieniu klarytromycyny obserwuje się pacjenta pod kątem działań niepożądanych larotrektynibu, a do poprzedniej dawki wraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.

Skutek kliniczny

Wyższa ekspozycja na larotrektynib zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, zwłaszcza zawrotów głowy, zaburzeń chodu, zmęczenia, nudności i wzrostu aktywności aminotransferaz. Klarytromycyna należy do leków, które mogą zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu.[1]

Mechanizm

Klarytromycyna silnie hamuje CYP3A i P-glikoproteinę, a larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, więc jego eliminacja zwalnia i stężenie w osoczu rośnie.[1] Itrakonazol, który hamuje te same szlaki, zwiększał Cmax larotrektynibu 2,8-krotnie, a AUC 4,3-krotnie.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[2], larotrektynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
  • Klarytromycyna – inhibitor P-gp[2], larotrektynib – substrat P-gp[3]
  • Larotrektynib – słaby inhibitor CYP3A4[2], klarytromycyna – substrat CYP3A4[4]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[4]
  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[3], induktor CYP2B6[3], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy neurologiczne (zawroty głowy, zaburzenia chodu, parestezje)
  • aktywność AlAT i AspAT
  • zmęczenie, nudności, wymioty
  • tolerancja leczenia po odstawieniu klarytromycyny przy powrocie do wcześniejszej dawki larotrektynibu

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuKlarytromycynaa alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu.Na czas kuracji najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli wypijesz, to niewiele i obserwuj, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Na czas kuracji najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli wypijesz, to niewiele i obserwuj, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy.

Z klarytromycyną nie ma zakazu picia alkoholu, ale oba mogą wywoływać dolegliwości żołądkowe i zawroty głowy, więc po połączeniu możesz poczuć się gorzej. W czasie infekcji organizm i tak lepiej radzi sobie bez alkoholu. Jeśli masz chorobę wątroby albo serca, alkoholu lepiej w ogóle nie pij podczas kuracji.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne nudności, wymioty lub uporczywa biegunka
  • zawroty głowy, omdlenie lub kołatanie serca
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, silne zmęczenie
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu. Pacjentowi zaleca się powstrzymać od alkoholu w czasie infekcji i kuracji, a jeśli już go spożyje, to w niewielkiej ilości i obserwować, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy. Osoby z chorobą wątroby, zaburzeniami rytmu serca, wydłużonym odstępem QT lub zaburzeniami elektrolitowymi powinny alkoholu unikać. Pacjent pijący ryzykownie lub nadużywający alkoholu wymaga oceny lekarskiej przed włączeniem klarytromycyny.

Skutek kliniczny

U większości pacjentów jednorazowe spożycie niewielkiej ilości alkoholu w trakcie kuracji klarytromycyną nie powoduje poważnych następstw. Można się spodziewać nasilenia nudności, niestrawności, biegunki, bólu głowy i zawrotów głowy. Ryzyko poważnych zdarzeń (zaburzenia rytmu serca, uszkodzenie wątroby) dotyczy głównie osób pijących dużo, z chorobą wątroby lub z zaburzeniami rytmu serca.

Mechanizm

Klarytromycyna nie hamuje metabolizmu etanolu i nie wywołuje reakcji disulfiramopodobnej, więc nie ma udokumentowanej interakcji farmakokinetycznej. Możliwe jest jedynie addytywne nasilenie działań niepożądanych obu substancji: dolegliwości żołądkowo-jelitowych (nudności, ból brzucha, biegunka), zawrotów głowy oraz obciążenia wątroby. Przy intensywnym piciu alkohol może dodatkowo sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym i arytmii, a to są sytuacje, w których klarytromycyny nie wolno stosować ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT[1].

Metabolizm i transportery

  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha
  • zawroty głowy, kołatanie serca, omdlenia (sygnał do pilnej oceny lekarskiej)
  • żółtaczka, ciemny mocz, świąd, ból w prawym podżebrzu (objawy uszkodzenia wątroby)

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieIntensywne picie sprzyja zaburzeniom elektrolitowym (hipokaliemia, hipomagnezemia) i arytmii, a ChPL przeciwwskazuje klarytromycynę przy takich zaburzeniach oraz przy wydłużeniu QT. Przed włączeniem leku warto rozważyć ocenę elektrolitów i EKG, a u pacjenta uzależnionego skonsultować wybór antybiotyku z lekarzem.
Jednorazowa niewielka ilośćilość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy pojedynczej, niewielkiej ilości alkoholu u osoby zdrowej spodziewane są co najwyżej łagodne objawy żołądkowo-jelitowe lub zawroty głowy. Szczególne postępowanie nie jest potrzebne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.

Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne zawroty głowy lub chwiejny chód
  • nadmierna senność lub zmęczenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone nudności lub wymioty
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.

Mechanizm

Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].

Metabolizm i transportery

  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[3], induktor CYP2B6[3], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
  • zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
  • nudności i wymioty

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem.
Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 559

Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ KlarytromycynaNie łącz klarytromycyny z bromokryptyną.Nie zaczynaj klarytromycyny, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj bromokryptyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj klarytromycyny, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj bromokryptyny na własną rękę.

Klarytromycyna to antybiotyk, który spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu. Bromokryptyna może się wtedy gromadzić i silniej działać. Może to wywołać nudności, spadki ciśnienia, zawroty głowy, a rzadko groźne zwężenie naczyń krwionośnych. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade, sine lub bolesne palce dłoni albo stóp
  • ból w klatce piersiowej
  • silny ból głowy lub zaburzenia widzenia
  • zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
  • silne nudności i wymioty
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz klarytromycyny z bromokryptyną. Jeśli pacjent przyjmujący bromokryptynę wymaga antybiotyku, wybierz lek spoza makrolidów silnie hamujących CYP3A4 – zależnie od wskazania azytromycynę albo antybiotyk z innej grupy. Bromokryptyny nie odstawia się nagle bez decyzji lekarza, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, dlatego zmienia się antybiotyk, a nie lek dopaminergiczny. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, kontroluj ciśnienie tętnicze i objawy niedokrwienia oraz skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia bromokryptyny może nasilać jej działania niepożądane – nudności, wymioty, spadki ciśnienia, zawroty głowy, senność, dyskinezy, splątanie i omamy. Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z ergotaminą lub dihydroergotaminą opisywano ostre zatrucie sporyszem ze skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn oraz innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego[1]. Podobnego ryzyka nie można wykluczyć dla bromokryptyny.

Mechanizm

Klarytromycyna silnie hamuje CYP3A4, a bromokryptyna jest substratem tego enzymu, więc jej metabolizm zwalnia i stężenie w osoczu rośnie[2]. Antybiotyki makrolidowe, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu[2]. Bromokryptyna jest pochodną alkaloidów sporyszu, a klarytromycyny nie łączy się z alkaloidami sporyszu z powodu ryzyka zatrucia sporyszem[1][3][4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Bromokryptyna – inhibitor CYP3A4[5], klarytromycyna – substrat CYP3A4[6]
  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[7], bromokryptyna – substrat CYP3A4[5]
  • Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OATP1B1[7], inhibitor OATP1B3[7], inhibitor P-gp[7], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • objawy niedokrwienia – zimne, blade lub bolesne palce, ból w klatce piersiowej
  • silny lub nasilający się ból głowy i zaburzenia widzenia
  • nudności i wymioty
  • splątanie, omamy, dyskinezy

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycynachinagolidropinirolpramipeksol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlarytromycynaNie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę.Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem działają na niego silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu, w tym omdlenie, a w rzadkich przypadkach zatrzymanie krążenia. Tych leków nie należy przyjmować razem. Zwykle lekarz może zamiast tego antybiotyku przepisać inny, bezpieczny dla serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1][2][3] Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę. Nie należy zamieniać klarytromycyny na inny makrolid, bo cała grupa wydłuża QT. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, decyzję o czasowej zmianie leczenia przeciwdepresyjnego podejmuje lekarz. Cytalopramu nie należy wtedy odstawiać nagle bez porozumienia z lekarzem. Przed podaniem trzeba sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i migotania komór, które mogą prowadzić do nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach cytalopramu.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków wydłużających odstęp QT. ChPL cytalopramu podaje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego cytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane[1] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i może wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, co ChPL klarytromycyny opisuje przy połączeniach z innymi lekami o tym działaniu[4] Dodatkowym, mniej istotnym mechanizmem jest hamowanie CYP3A przez klarytromycynę[4] CYP3A4 jest jedną z dróg metabolizmu cytalopramu obok CYP2C19 i CYP2D6, więc stężenie cytalopramu może umiarkowanie wzrosnąć, co dodatkowo nasila jego wpływ na QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem klarytromycyny i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • inne leki pacjenta wydłużające QT lub obniżające potas

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksymsertralina

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wolniejsza eliminacja cytalopramu, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu.
Dożylnadroga podania · klarytromycynaryzyko rośniePodanie dożylne makrolidu daje wyższe stężenia i większy wpływ na odstęp QT. ChPL cytalopramu wymienia dożylną erytromycynę jako przykład przeciwwskazanego połączenia

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KlarytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia klarytromycyną i od razu poinformuj lekarza lub farmaceutę, że stosujesz oba leki, żeby zmienić antybiotyk albo lek na migrenę.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia klarytromycyną i od razu poinformuj lekarza lub farmaceutę, że stosujesz oba leki, żeby zmienić antybiotyk albo lek na migrenę.

Ergotamina na migrenę i antybiotyk klarytromycyna nie mogą być przyjmowane razem. Antybiotyk sprawia, że ergotamina gromadzi się w organizmie i silnie zwęża naczynia krwionośne. Może to odciąć dopływ krwi do palców, dłoni, stóp, a nawet mózgu lub serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
  • drętwienie, mrowienie lub silny ból kończyn
  • ból w klatce piersiowej
  • nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
  • silny ból głowy innego rodzaju niż zwykła migrena
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane[1]. Gdy pacjent stosuje ergotaminę, wybierz antybiotyk spoza grupy makrolidów odpowiedni do wskazania albo na czas leczenia klarytromycyną odstaw ergotaminę i zastosuj inny lek przeciwmigrenowy. Ergotaminy nie wznawiaj w trakcie kuracji klarytromycyną ani bezpośrednio po niej, decyzję o powrocie do leczenia podejmuje lekarz. Przy objawach niedokrwienia pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.

Skutek kliniczny

Grozi ostre zatrucie alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń oraz niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego[1]. Niedokrwienie może prowadzić do martwicy palców lub kończyn, udaru albo niedokrwienia mięśnia sercowego.

Mechanizm

Klarytromycyna silnie hamuje CYP3A4, główny szlak metabolizmu ergotaminy, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia ergotaminy we krwi i nasilenia jej działania naczynioskurczowego. Ergotaminy nie łączy się z antybiotykami makrolidowymi[2].

Metabolizm i transportery

  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia kończyn – zimne, blade lub sine, drętwiejące i bolesne palce
  • ból w klatce piersiowej
  • objawy neurologiczne – zaburzenia mowy, widzenia, niedowład, splątanie
  • ciśnienie tętnicze

Bezpieczniejsze alternatywy

sumatryptanryzatryptanzolmitryptan

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
  • nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.

Metabolizm i transportery

  • Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[3], induktor CYP2B6[3], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
  • objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenakibuprofennaproksen

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KlarytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.

Lek przeciwgrzybiczy flukonazol i antybiotyk klarytromycyna mogą razem wpływać na pracę serca. W rzadkich przypadkach takie połączenie może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Flukonazol działa w organizmie jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca
  • nierówne lub bardzo szybkie bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.[1] Jeśli potrzebny jest makrolid, warto rozważyć azytromycynę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, pamiętając, że również może wydłużać QT. Gdy skojarzenie jest niezbędne według lekarza, należy przed leczeniem wykonać EKG, wyrównać potas i magnez oraz kontrolować QTc w trakcie terapii. Ryzyko utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2]

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zmiana farmakokinetyki klarytromycyny jest niewielka i według ChPL klarytromycyny nie wymaga zmiany dawki.[3] ChPL flukonazolu opisuje dla erytromycyny – makrolidu z tej samej grupy ryzyka – kardiotoksyczność mogącą prowadzić do nagłej śmierci sercowej.[2]

Mechanizm

Klarytromycyna spełnia kryteria grupy, której stosowanie z flukonazolem przeciwwskazuje ChPL flukonazolu, czyli leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a hamowanie enzymów utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu.[2] Flukonazol w dawce 200 mg na dobę zwiększał minimalne stężenie klarytromycyny w stanie stacjonarnym o 33% i AUC o 18%, bez istotnej zmiany stężenia 14-OH-klarytromycyny.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], klarytromycyna – substrat CYP3A4[6]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazolryzyko malejeHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego klarytromycynę bezpieczniej włączyć dopiero po tym czasie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KlarytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków i przed pierwszą dawką antybiotyku skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który zdecyduje o zmianie jednego z nich.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i przed pierwszą dawką antybiotyku skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który zdecyduje o zmianie jednego z nich.

Hydroksyzyna i klarytromycyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Antybiotyk może też zwiększyć ilość hydroksyzyny w organizmie, przez co będziesz bardziej senny. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • silna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli klarytromycyna jest konieczna, hydroksyzynę należy odstawić na czas antybiotykoterapii albo wybrać antybiotyk spoza grupy leków wydłużających QT, zależnie od wskazania. Gdy pacjent potrzebuje leku przeciwhistaminowego, lepszym wyborem jest lek o małym wpływie na QT i niezależny od CYP3A4. Klarytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią lub hipomagnezemią ani z wydłużeniem QT lub komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie.[2]

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes.[2] Wzrost stężenia hydroksyzyny może też nasilić senność, zaburzenia koordynacji i działanie przeciwcholinergiczne.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z antybiotykami makrolidowymi.[1] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i nie podaje się jej pacjentom z wydłużeniem QT w wywiadzie.[3] Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, a silne inhibitory tych enzymów zwiększają jej stężenie we krwi.[1] Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A, co może podnieść stężenie hydroksyzyny i nasilić zarówno ryzyko arytmii, jak i sedację.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], klarytromycyna – substrat CYP3A4[6]
  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[7], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[5]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OATP1B1[7], inhibitor OATP1B3[7], inhibitor P-gp[7], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
  • nasilenie senności

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.

Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
  • Kołatanie serca
  • Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
  • Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
  • Silne nudności lub zaburzenia widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.

Skutek kliniczny

Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.

Mechanizm

Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.

Monitorować

  • Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
  • Stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
  • Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidyinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną.

Źródła

  1. Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ SymwastatynaSymwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku.Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.

Klarytromycyna blokuje rozkład symwastatyny w wątrobie, przez co jej ilość we krwi rośnie około 10 razy. Tak duża ilość leku może uszkodzić mięśnie, a produkty rozpadu mięśni mogą uszkodzić nerki. Na czas leczenia antybiotykiem symwastatynę trzeba odstawić i wrócić do niej kilka dni po zakończeniu kuracji. Kilkudniowa przerwa w przyjmowaniu statyny nie szkodzi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle mięśni, szczególnie ud i ramion
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • zmniejszona ilość moczu
  • gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Symwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku. Przerwa w przyjmowaniu statyny przez 1–2 tygodnie nie ma istotnego znaczenia dla ryzyka sercowo-naczyniowego. Gdy wskazanie na to pozwala, lekarz może wybrać azytromycynę, która nie hamuje CYP3A4[1]. Przy długim leczeniu klarytromycyną symwastatynę można zastąpić rosuwastatyną, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4[2].

Skutek kliniczny

Wysokie stężenie symwastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek[1]. Bóle i osłabienie mięśni oraz ciemny mocz mogą pojawić się w ciągu kilku dni od rozpoczęcia antybiotyku. Opisano przypadki zgonów.

Mechanizm

Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 zależnym od mechanizmu, który trwale inaktywuje enzym, i hamuje transporter wątrobowy OATP1B1[2]. Symwastatyna jest metabolizowana prawie wyłącznie przez CYP3A4 i ma duży efekt pierwszego przejścia, więc ekspozycja na nią i na aktywny kwas symwastatyny rośnie około 10-krotnie. Ponieważ enzym jest inaktywowany nieodwracalnie, hamowanie utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku, do czasu syntezy nowego CYP3A4.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[3], symwastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klarytromycyna – inhibitor OATP1B1[3], symwastatyna – substrat OATP1B1[3]
  • Klarytromycyna – inhibitor OATP1B3[3], symwastatyna – substrat OATP1B3[3]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[4]
  • Symwastatyna: substrat BCRP[5], wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • ciemny mocz
  • kinaza kreatynowa przy objawach
  • kreatynina

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycynarosuwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 40 mg symwastatyny na dobęsymwastatynaryzyko rośnieRyzyko miopatii przy symwastatynie zależy od dawki, a przy 10-krotnym wzroście ekspozycji dawka 40 mg daje ekspozycję kilkukrotnie większą niż maksymalna dawka 80 mg.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieWiek powyżej 65 lat, niewydolność nerek i niedoczynność tarczycy to czynniki ryzyka miopatii wymienione w charakterystyce symwastatyny.

Źródła

  1. Patel AM, Shariff S, Bailey DG, Juurlink DN, Gandhi S, Mamdani M, et al. Statin toxicity from macrolide antibiotic coprescription: a population-based cohort study. Ann Intern Med. 2013;158(12):869-76. doi: 10.7326/0003-4819-158-12-201306180-00004. PMID: 23778904.
  2. Hougaard Christensen MM, Bruun Haastrup M, Øhlenschlaeger T, Esbech P, Arnspang Pedersen S, Bach Dunvald AC, et al. Interaction potential between clarithromycin and individual statins-A systematic review. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2019;126(4):307-317. doi: 10.1111/bcpt.13343. PMID: 31628882.
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.