Interakcje / Klarytromycyna / Klarytromycyna i pralsetynib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia pralsetynibu z klarytromycyną i dobierz antybiotyk bez silnego hamowania CYP3A4 i glikoproteiny P.
Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne albo farmaceutą, bo zwykle można dobrać bezpieczniejszy lek.
Niekorzystna interakcjaKlarytromycyna+ PralsetynibUnikaj łączenia pralsetynibu z klarytromycyną i dobierz antybiotyk bez silnego hamowania CYP3A4 i glikoproteiny P.Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne albo farmaceutą, bo zwykle można dobrać bezpieczniejszy lek.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne albo farmaceutą, bo zwykle można dobrać bezpieczniejszy lek.
Ten antybiotyk może znacznie podnieść ilość leku przeciwnowotworowego we krwi. Przez to częściej i silniej pojawiają się jego działania niepożądane, np. wysokie ciśnienie, uszkodzenie wątroby czy kłopoty z oddychaniem. Zwykle lekarz dobiera inny antybiotyk albo zmniejsza dawkę leku przeciwnowotworowego na czas kuracji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy lub bardzo wysokie ciśnienie
- nowy lub nasilony kaszel, duszność, gorączka
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- siniaki, krwawienia, nietypowe zmęczenie
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia pralsetynibu z klarytromycyną i dobierz antybiotyk bez silnego hamowania CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, zmniejsz obecnie stosowaną dawkę pralsetynibu na czas leczenia skojarzonego[1]. Decyzję o redukcji dawki i powrocie do dawki wyjściowej po zakończeniu antybiotykoterapii podejmuje onkolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia pralsetynibu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych zależnych od dawki[1]. Spodziewać się można nasilenia nadciśnienia tętniczego, hepatotoksyczności, cytopenii i powikłań płucnych.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 i jednocześnie inhibitorem glikoproteiny P, a pralsetynib jest substratem obu tych dróg. Hamowanie metabolizmu i wypływu jelitowego zwiększa ekspozycję na pralsetynib[1]. Itrakonazol, który hamuje te same dwie drogi, zwiększał AUC pralsetynibu o 251%, a Cmax o 84%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[2], pralsetynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]
- Klarytromycyna – inhibitor P-gp[2], pralsetynib – substrat P-gp[3]
- Pralsetynib – inhibitor CYP3A4[3], klarytromycyna – substrat CYP3A4[4]
- Pralsetynib – induktor CYP3A4[3], klarytromycyna – substrat CYP3A4[4]
- Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[4]
- Pralsetynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- aktywność AlAT i AspAT
- morfologia krwi
- objawy ze strony układu oddechowego (kaszel, duszność)
- EKG i stężenie potasu oraz magnezu przy dodatkowych czynnikach ryzyka wydłużenia QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gavreto 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gavreto-100460685/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gavreto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gavreto-100460685/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuKlarytromycynaa alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu.Na czas kuracji najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli wypijesz, to niewiele i obserwuj, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Na czas kuracji najlepiej nie pij alkoholu, a jeśli wypijesz, to niewiele i obserwuj, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy.
Z klarytromycyną nie ma zakazu picia alkoholu, ale oba mogą wywoływać dolegliwości żołądkowe i zawroty głowy, więc po połączeniu możesz poczuć się gorzej. W czasie infekcji organizm i tak lepiej radzi sobie bez alkoholu. Jeśli masz chorobę wątroby albo serca, alkoholu lepiej w ogóle nie pij podczas kuracji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności, wymioty lub uporczywa biegunka
- zawroty głowy, omdlenie lub kołatanie serca
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, silne zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu. Pacjentowi zaleca się powstrzymać od alkoholu w czasie infekcji i kuracji, a jeśli już go spożyje, to w niewielkiej ilości i obserwować, czy nie pojawiają się nudności, biegunka lub zawroty głowy. Osoby z chorobą wątroby, zaburzeniami rytmu serca, wydłużonym odstępem QT lub zaburzeniami elektrolitowymi powinny alkoholu unikać. Pacjent pijący ryzykownie lub nadużywający alkoholu wymaga oceny lekarskiej przed włączeniem klarytromycyny.
Skutek kliniczny
U większości pacjentów jednorazowe spożycie niewielkiej ilości alkoholu w trakcie kuracji klarytromycyną nie powoduje poważnych następstw. Można się spodziewać nasilenia nudności, niestrawności, biegunki, bólu głowy i zawrotów głowy. Ryzyko poważnych zdarzeń (zaburzenia rytmu serca, uszkodzenie wątroby) dotyczy głównie osób pijących dużo, z chorobą wątroby lub z zaburzeniami rytmu serca.
Mechanizm
Klarytromycyna nie hamuje metabolizmu etanolu i nie wywołuje reakcji disulfiramopodobnej, więc nie ma udokumentowanej interakcji farmakokinetycznej. Możliwe jest jedynie addytywne nasilenie działań niepożądanych obu substancji: dolegliwości żołądkowo-jelitowych (nudności, ból brzucha, biegunka), zawrotów głowy oraz obciążenia wątroby. Przy intensywnym piciu alkohol może dodatkowo sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym i arytmii, a to są sytuacje, w których klarytromycyny nie wolno stosować ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha
- zawroty głowy, kołatanie serca, omdlenia (sygnał do pilnej oceny lekarskiej)
- żółtaczka, ciemny mocz, świąd, ból w prawym podżebrzu (objawy uszkodzenia wątroby)
Kiedy ocena się zmienia
| Picie ryzykowne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Intensywne picie sprzyja zaburzeniom elektrolitowym (hipokaliemia, hipomagnezemia) i arytmii, a ChPL przeciwwskazuje klarytromycynę przy takich zaburzeniach oraz przy wydłużeniu QT. Przed włączeniem leku warto rozważyć ocenę elektrolitów i EKG, a u pacjenta uzależnionego skonsultować wybór antybiotyku z lekarzem. |
| Jednorazowa niewielka ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy pojedynczej, niewielkiej ilości alkoholu u osoby zdrowej spodziewane są co najwyżej łagodne objawy żołądkowo-jelitowe lub zawroty głowy. Szczególne postępowanie nie jest potrzebne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPralsetyniba alkoholZalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w trakcie leczenia.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz problemy z wątrobą, wysokie ciśnienie lub krwawienia, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę, co jest dla ciebie bezpieczne.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz problemy z wątrobą, wysokie ciśnienie lub krwawienia, nie pij wcale i zapytaj lekarza lub farmaceutę, co jest dla ciebie bezpieczne.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Lek może jednak obciążać wątrobę, podnosić ciśnienie i zwiększać skłonność do krwawień, a alkohol może te działania nasilać. Dlatego w trakcie leczenia najlepiej pić jak najmniej albo wcale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- silny ból głowy lub zawroty głowy
- nasilone zmęczenie, nudności lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w trakcie leczenia. U pacjentów z podwyższonymi aminotransferazami, chorobą wątroby, niekontrolowanym nadciśnieniem lub skłonnością do krwawień zalecić niepicie alkoholu. Przy regularnym piciu uwzględnić to w interpretacji wyników prób wątrobowych i pomiarów ciśnienia.
Skutek kliniczny
Brak danych klinicznych o interakcji pralsetynibu z alkoholem. Teoretycznie regularne lub obfite picie może nasilać uszkodzenie wątroby, utrudniać kontrolę ciśnienia tętniczego, zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego oraz nasilać zmęczenie, biegunkę i nudności. Takie nakładanie się objawów może utrudnić ocenę tolerancji leczenia i prowadzić do przerw lub redukcji dawki pralsetynibu.
Mechanizm
Charakterystyka produktu pralsetynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Pralsetynib jest substratem CYP3A4 i P-gp, a interakcje farmakokinetyczne dotyczą inhibitorów i silnych induktorów tych szlaków[1]. Etanol nie jest istotnym klinicznie inhibitorem ani silnym induktorem CYP3A4, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Możliwe jest natomiast sumowanie działań niepożądanych w zakresie hepatotoksyczności (pralsetynib może zwiększać aktywność aminotransferaz, a alkohol dodatkowo obciąża wątrobę), nadciśnienia tętniczego, krwawień oraz objawów żołądkowo-jelitowych i zmęczenia.
Metabolizm i transportery
- Pralsetynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor MATE2-K[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor P-gp[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], induktor CYP3A4[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[2]
Monitorować
- aktywność AlAT i AspAT oraz stężenie bilirubiny
- ciśnienie tętnicze
- objawy krwawienia
- nasilenie zmęczenia i objawów żołądkowo-jelitowych
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie (codziennie lub prawie codziennie)czas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko addycji hepatotoksyczności i utrudnia kontrolę ciśnienia tętniczego, dlatego należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe. |
| Duża ilość jednorazowo (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może nasilić objawy żołądkowo-jelitowe, zwiększyć ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i dodatkowo obciążyć wątrobę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gavreto 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gavreto-100460685/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gavreto. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gavreto-100460685/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 641
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ KlarytromycynaNie łącz klarytromycyny z bromokryptyną.Nie zaczynaj klarytromycyny, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj bromokryptyny na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj klarytromycyny, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, żeby dobrali inny antybiotyk, i nie odstawiaj bromokryptyny na własną rękę.
Klarytromycyna to antybiotyk, który spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu. Bromokryptyna może się wtedy gromadzić i silniej działać. Może to wywołać nudności, spadki ciśnienia, zawroty głowy, a rzadko groźne zwężenie naczyń krwionośnych. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub bolesne palce dłoni albo stóp
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy lub zaburzenia widzenia
- zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu
- silne nudności i wymioty
- splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz klarytromycyny z bromokryptyną. Jeśli pacjent przyjmujący bromokryptynę wymaga antybiotyku, wybierz lek spoza makrolidów silnie hamujących CYP3A4 – zależnie od wskazania azytromycynę albo antybiotyk z innej grupy. Bromokryptyny nie odstawia się nagle bez decyzji lekarza, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, dlatego zmienia się antybiotyk, a nie lek dopaminergiczny. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, kontroluj ciśnienie tętnicze i objawy niedokrwienia oraz skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia bromokryptyny może nasilać jej działania niepożądane – nudności, wymioty, spadki ciśnienia, zawroty głowy, senność, dyskinezy, splątanie i omamy. Przy jednoczesnym stosowaniu klarytromycyny z ergotaminą lub dihydroergotaminą opisywano ostre zatrucie sporyszem ze skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn oraz innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego[1]. Podobnego ryzyka nie można wykluczyć dla bromokryptyny.
Mechanizm
Klarytromycyna silnie hamuje CYP3A4, a bromokryptyna jest substratem tego enzymu, więc jej metabolizm zwalnia i stężenie w osoczu rośnie[2]. Antybiotyki makrolidowe, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu[2]. Bromokryptyna jest pochodną alkaloidów sporyszu, a klarytromycyny nie łączy się z alkaloidami sporyszu z powodu ryzyka zatrucia sporyszem[1][3][4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- objawy niedokrwienia – zimne, blade lub bolesne palce, ból w klatce piersiowej
- silny lub nasilający się ból głowy i zaburzenia widzenia
- nudności i wymioty
- splątanie, omamy, dyskinezy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ KlarytromycynaNie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę.Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tego antybiotyku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, nie odstawiaj przy tym samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem działają na niego silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu, w tym omdlenie, a w rzadkich przypadkach zatrzymanie krążenia. Tych leków nie należy przyjmować razem. Zwykle lekarz może zamiast tego antybiotyku przepisać inny, bezpieczny dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączyć cytalopramu z klarytromycyną, bo ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1][2][3] Należy wybrać antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, odpowiedni do wskazania, np. betalaktam albo doksycyklinę. Nie należy zamieniać klarytromycyny na inny makrolid, bo cała grupa wydłuża QT. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, decyzję o czasowej zmianie leczenia przeciwdepresyjnego podejmuje lekarz. Cytalopramu nie należy wtedy odstawiać nagle bez porozumienia z lekarzem. Przed podaniem trzeba sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i migotania komór, które mogą prowadzić do nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, w podeszłym wieku i przy dużych dawkach cytalopramu.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków wydłużających odstęp QT. ChPL cytalopramu podaje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego cytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane[1] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i może wywoływać komorowe zaburzenia rytmu, co ChPL klarytromycyny opisuje przy połączeniach z innymi lekami o tym działaniu[4] Dodatkowym, mniej istotnym mechanizmem jest hamowanie CYP3A przez klarytromycynę[4] CYP3A4 jest jedną z dróg metabolizmu cytalopramu obok CYP2C19 i CYP2D6, więc stężenie cytalopramu może umiarkowanie wzrosnąć, co dodatkowo nasila jego wpływ na QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem klarytromycyny i w trakcie leczenia, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne leki pacjenta wydłużające QT lub obniżające potas
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksymsertralina
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i wolniejsza eliminacja cytalopramu, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
| Dożylnadroga podania · klarytromycyna | ryzyko rośnie | Podanie dożylne makrolidu daje wyższe stężenia i większy wpływ na odstęp QT. ChPL cytalopramu wymienia dożylną erytromycynę jako przykład przeciwwskazanego połączenia |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ KlarytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia klarytromycyną i od razu poinformuj lekarza lub farmaceutę, że stosujesz oba leki, żeby zmienić antybiotyk albo lek na migrenę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia klarytromycyną i od razu poinformuj lekarza lub farmaceutę, że stosujesz oba leki, żeby zmienić antybiotyk albo lek na migrenę.
Ergotamina na migrenę i antybiotyk klarytromycyna nie mogą być przyjmowane razem. Antybiotyk sprawia, że ergotamina gromadzi się w organizmie i silnie zwęża naczynia krwionośne. Może to odciąć dopływ krwi do palców, dłoni, stóp, a nawet mózgu lub serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub silny ból kończyn
- ból w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
- silny ból głowy innego rodzaju niż zwykła migrena
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane[1]. Gdy pacjent stosuje ergotaminę, wybierz antybiotyk spoza grupy makrolidów odpowiedni do wskazania albo na czas leczenia klarytromycyną odstaw ergotaminę i zastosuj inny lek przeciwmigrenowy. Ergotaminy nie wznawiaj w trakcie kuracji klarytromycyną ani bezpośrednio po niej, decyzję o powrocie do leczenia podejmuje lekarz. Przy objawach niedokrwienia pacjent wymaga pilnej pomocy lekarskiej.
Skutek kliniczny
Grozi ostre zatrucie alkaloidami sporyszu ze skurczem naczyń oraz niedokrwieniem kończyn i innych tkanek, w tym ośrodkowego układu nerwowego[1]. Niedokrwienie może prowadzić do martwicy palców lub kończyn, udaru albo niedokrwienia mięśnia sercowego.
Mechanizm
Klarytromycyna silnie hamuje CYP3A4, główny szlak metabolizmu ergotaminy, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia ergotaminy we krwi i nasilenia jej działania naczynioskurczowego. Ergotaminy nie łączy się z antybiotykami makrolidowymi[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – zimne, blade lub sine, drętwiejące i bolesne palce
- ból w klatce piersiowej
- objawy neurologiczne – zaburzenia mowy, widzenia, niedowład, splątanie
- ciśnienie tętnicze
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ KlarytromycynaNależy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, który może dobrać inny antybiotyk.
Lek przeciwgrzybiczy flukonazol i antybiotyk klarytromycyna mogą razem wpływać na pracę serca. W rzadkich przypadkach takie połączenie może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Flukonazol działa w organizmie jeszcze przez kilka dni po przyjęciu ostatniej dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca
- nierówne lub bardzo szybkie bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania, ponieważ klarytromycyna mieści się w grupie leków przeciwwskazanych w ChPL flukonazolu.[1] Jeśli potrzebny jest makrolid, warto rozważyć azytromycynę, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4, pamiętając, że również może wydłużać QT. Gdy skojarzenie jest niezbędne według lekarza, należy przed leczeniem wykonać EKG, wyrównać potas i magnez oraz kontrolować QTc w trakcie terapii. Ryzyko utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Zmiana farmakokinetyki klarytromycyny jest niewielka i według ChPL klarytromycyny nie wymaga zmiany dawki.[3] ChPL flukonazolu opisuje dla erytromycyny – makrolidu z tej samej grupy ryzyka – kardiotoksyczność mogącą prowadzić do nagłej śmierci sercowej.[2]
Mechanizm
Klarytromycyna spełnia kryteria grupy, której stosowanie z flukonazolem przeciwwskazuje ChPL flukonazolu, czyli leków wydłużających odstęp QT i metabolizowanych przez CYP3A4.[2] Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a hamowanie enzymów utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu.[2] Flukonazol w dawce 200 mg na dobę zwiększał minimalne stężenie klarytromycyny w stanie stacjonarnym o 33% i AUC o 18%, bez istotnej zmiany stężenia 14-OH-klarytromycyny.[4] Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | ryzyko maleje | Hamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po jego odstawieniu, dlatego klarytromycynę bezpieczniej włączyć dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ KlarytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków i przed pierwszą dawką antybiotyku skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który zdecyduje o zmianie jednego z nich.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i przed pierwszą dawką antybiotyku skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, który zdecyduje o zmianie jednego z nich.
Hydroksyzyna i klarytromycyna mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Antybiotyk może też zwiększyć ilość hydroksyzyny w organizmie, przez co będziesz bardziej senny. Tych leków nie należy przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane[1].[2] Jeśli klarytromycyna jest konieczna, hydroksyzynę należy odstawić na czas antybiotykoterapii albo wybrać antybiotyk spoza grupy leków wydłużających QT, zależnie od wskazania. Gdy pacjent potrzebuje leku przeciwhistaminowego, lepszym wyborem jest lek o małym wpływie na QT i niezależny od CYP3A4. Klarytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią lub hipomagnezemią ani z wydłużeniem QT lub komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie.[3]
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz komorowy, migotanie komór i torsade de pointes.[3] Wzrost stężenia hydroksyzyny może też nasilić senność, zaburzenia koordynacji i działanie przeciwcholinergiczne.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z antybiotykami makrolidowymi.[2] Klarytromycyna sama wydłuża odstęp QT i nie podaje się jej pacjentom z wydłużeniem QT w wywiadzie.[4] Dodatkowo hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5, a silne inhibitory tych enzymów zwiększają jej stężenie we krwi.[2] Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A, co może podnieść stężenie hydroksyzyny i nasilić zarówno ryzyko arytmii, jak i sedację.[5]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- nasilenie senności
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ SymwastatynaSymwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku.Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Odstaw symwastatynę na czas leczenia klarytromycyną i wróć do niej kilka dni później.
Klarytromycyna blokuje rozkład symwastatyny w wątrobie, przez co jej ilość we krwi rośnie około 10 razy. Tak duża ilość leku może uszkodzić mięśnie, a produkty rozpadu mięśni mogą uszkodzić nerki. Na czas leczenia antybiotykiem symwastatynę trzeba odstawić i wrócić do niej kilka dni po zakończeniu kuracji. Kilkudniowa przerwa w przyjmowaniu statyny nie szkodzi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle mięśni, szczególnie ud i ramion
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- zmniejszona ilość moczu
- gorączka z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Symwastatynę należy odstawić na czas leczenia klarytromycyną i wznowić kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku[1][2][3][4]. Przerwa w przyjmowaniu statyny przez 1–2 tygodnie nie ma istotnego znaczenia dla ryzyka sercowo-naczyniowego. Gdy wskazanie na to pozwala, lekarz może wybrać azytromycynę, która nie hamuje CYP3A4[5]. Przy długim leczeniu klarytromycyną symwastatynę można zastąpić rosuwastatyną, która nie jest metabolizowana przez CYP3A4[6].
Skutek kliniczny
Wysokie stężenie symwastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy z ostrym uszkodzeniem nerek[5]. Bóle i osłabienie mięśni oraz ciemny mocz mogą pojawić się w ciągu kilku dni od rozpoczęcia antybiotyku. Opisano przypadki zgonów.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 zależnym od mechanizmu, który trwale inaktywuje enzym, i hamuje transporter wątrobowy OATP1B1[6]. Symwastatyna jest metabolizowana prawie wyłącznie przez CYP3A4 i ma duży efekt pierwszego przejścia, więc ekspozycja na nią i na aktywny kwas symwastatyny rośnie około 10-krotnie. Ponieważ enzym jest inaktywowany nieodwracalnie, hamowanie utrzymuje się jeszcze kilka dni po ostatniej dawce antybiotyku, do czasu syntezy nowego CYP3A4.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- ciemny mocz
- kinaza kreatynowa przy objawach
- kreatynina
Bezpieczniejsze alternatywy
azytromycynarosuwastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 40 mg symwastatyny na dobęsymwastatyna | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii przy symwastatynie zależy od dawki, a przy 10-krotnym wzroście ekspozycji dawka 40 mg daje ekspozycję kilkukrotnie większą niż maksymalna dawka 80 mg. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | Wiek powyżej 65 lat, niewydolność nerek i niedoczynność tarczycy to czynniki ryzyka miopatii wymienione w charakterystyce symwastatyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Simvasterol 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/simvasterol-100107060/
- Patel AM, Shariff S, Bailey DG, Juurlink DN, Gandhi S, Mamdani M, et al. Statin toxicity from macrolide antibiotic coprescription: a population-based cohort study. Ann Intern Med. 2013;158(12):869-76. doi: 10.7326/0003-4819-158-12-201306180-00004. PMID: 23778904.
- Hougaard Christensen MM, Bruun Haastrup M, Øhlenschlaeger T, Esbech P, Arnspang Pedersen S, Bach Dunvald AC, et al. Interaction potential between clarithromycin and individual statins-A systematic review. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2019;126(4):307-317. doi: 10.1111/bcpt.13343. PMID: 31628882.
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zocor 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zocor-10-100074640/
Połączenie przeciwwskazaneKlarytromycyna+ EscytalopramNależy unikać łączenia klarytromycyny z escytalopramem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj tego antybiotyku bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą i nie przerywaj samodzielnie leku przeciwdepresyjnego.
Ten antybiotyk i lek na depresję lub lęk mogą razem zaburzać pracę serca. Każdy z nich osobno może nieco zmieniać rytm serca, a razem to działanie się sumuje. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia klarytromycyny z escytalopramem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1] Przy potrzebie antybiotykoterapii trzeba wybrać lek spoza makrolidów, ponieważ azytromycyna i erytromycyna również wydłużają QT, a wybór zależy od wskazania i lokalnej oporności. Odstawianie escytalopramu na czas krótkiej kuracji antybiotykowej zwykle nie jest właściwe ze względu na ryzyko objawów odstawiennych i nawrotu. Jeżeli lekarz uzna połączenie za niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać potas i magnez.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i migotania komór. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, chorobach serca, bradykardii, w starszym wieku i przy innych lekach wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Charakterystyka escytalopramu wskazuje, że nie przeprowadzono badań z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć działania addytywnego, dlatego takie połączenia są przeciwwskazane.[1] Klarytromycyna sama może wydłużać odstęp QT i wywoływać torsade de pointes, dlatego jest przeciwwskazana u pacjentów z wydłużonym QT w wywiadzie oraz z hipokaliemią lub hipomagnezemią.[2] Dodatkowo escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6, więc silne hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę może umiarkowanie zwiększać jego stężenie.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne leki wydłużające QT przyjmowane przez pacjenta
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.