Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Klindamycyna / Klindamycyna i tukatynib

Klindamycyna i tukatynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji przewodu pokarmowego przez cały czas antybiotykoterapii i kilka tygodni po niej.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pij dużo płynów i od razu powiedz lekarzowi o każdej nasilonej lub długotrwałej biegunce, także do kilku tygodni po zakończeniu antybiotyku.

Niekorzystna interakcjaKlindamycyna+ TukatynibPołączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji przewodu pokarmowego przez cały czas antybiotykoterapii i kilka tygodni po niej.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pij dużo płynów i od razu powiedz lekarzowi o każdej nasilonej lub długotrwałej biegunce, także do kilku tygodni po zakończeniu antybiotyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, pij dużo płynów i od razu powiedz lekarzowi o każdej nasilonej lub długotrwałej biegunce, także do kilku tygodni po zakończeniu antybiotyku.

Lek na nowotwór może zwiększać ilość antybiotyku we krwi, przez co łatwiej o jego działania niepożądane. Oba leki często powodują biegunkę, a razem mogą ją nasilić. Antybiotyk może też wywołać groźne zakażenie jelit, które łatwo pomylić ze zwykłą biegunką po leku onkologicznym.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wodnista biegunka częściej niż kilka razy na dobę
  • krew lub śluz w stolcu
  • silny ból brzucha lub skurcze
  • gorączka
  • zawroty głowy, suchość w ustach i mało oddawanego moczu
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ścisłej obserwacji przewodu pokarmowego przez cały czas antybiotykoterapii i kilka tygodni po niej. Nie ma danych uzasadniających rutynową zmianę dawki klindamycyny. Jeśli wskazanie pozwala, rozważ antybiotyk o mniejszym ryzyku zakażenia Clostridioides difficile i niezależny od CYP3A. Przy nowej, nasilonej lub uporczywej biegunce wyklucz zakażenie Clostridioides difficile, zanim zwiększysz leczenie przeciwbiegunkowe lub przypiszesz objawy tukatynibowi. Dbaj o nawodnienie i kontrolę elektrolitów.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać większego stężenia klindamycyny i nasilenia jej działań niepożądanych, przede wszystkim biegunki. Nakładanie się biegunki wywołanej tukatynibem i biegunki poantybiotykowej zwiększa ryzyko odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych i może opóźnić rozpoznanie zakażenia Clostridioides difficile, gdy biegunkę przypisuje się leczeniu przeciwnowotworowemu.

Mechanizm

Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego izoenzymu mogą zmniejszać jej klirens.[1] Tukatynib jest silnym, opartym na metabolizmie inhibitorem CYP3A i zwiększa ekspozycję na substraty tego izoenzymu.[2] W odwrotnym kierunku wpływ jest mały, bo tukatynib jest metabolizowany głównie przez CYP2C8, a nawet silny inhibitor CYP3A zwiększał jego AUC tylko 1,3-krotnie bez potrzeby zmiany dawki.[2] Klindamycyna tylko umiarkowanie hamuje CYP3A4.[1] Istotniejsze klinicznie jest sumowanie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego – biegunka jest bardzo częstym działaniem niepożądanym schematu z tukatynibem, a klindamycyna należy do antybiotyków najsilniej związanych z biegunką i zakażeniem Clostridioides difficile.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klindamycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], tukatynib – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[5], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • liczba i charakter stolców
  • objawy odwodnienia
  • stężenie potasu i sodu oraz kreatynina przy nasilonej biegunce
  • badanie w kierunku Clostridioides difficile przy biegunce nasilonej lub uporczywej
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z monitorowaniem tukatynibu

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefaleksynadoksycyklina

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · klindamycynaryzyko malejeKlindamycyna stosowana na skórę (żel, roztwór, płyn) wchłania się w niewielkim stopniu, więc ani zahamowanie CYP3A przez tukatynib, ani addycja działania biegunkotwórczego nie mają praktycznego znaczenia.
Dopochwowodroga podania · klindamycynaryzyko malejePo podaniu dopochwowym wchłania się niewielka część dawki, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ale biegunkę w trakcie leczenia należy różnicować z zakażeniem Clostridioides difficile.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieKlindamycynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie kuracji, a jeśli wystąpi biegunka, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Najlepiej nie pić alkoholu w czasie kuracji, a jeśli wystąpi biegunka, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Nie ma dowodów, że alkohol w jakiś groźny sposób wchodzi w reakcję z klindamycyną. Alkohol może jednak nasilić nudności albo biegunkę, które i tak bywają skutkiem ubocznym tego antybiotyku. Poza tym w czasie infekcji organizm lepiej się regeneruje bez alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Biegunka trwająca dłużej niż 2 dni albo wodnista, z krwią lub śluzem
  • Silny ból brzucha
  • Silne nudności lub wymioty uniemożliwiające przyjmowanie leku
  • Żółtaczka lub ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia. W trakcie infekcji warto ograniczyć alkohol z powodów ogólnych, a nie z powodu interakcji z klindamycyną. Jeśli pojawi się biegunka, trzeba pamiętać, że przy klindamycynie może ona oznaczać rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, więc nie należy jej tłumaczyć samym alkoholem.

Skutek kliniczny

Pojedyncza okazjonalna porcja alkoholu nie zmienia w udokumentowany sposób działania ani bezpieczeństwa klindamycyny. Alkohol może za to nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i biegunka, które występują także jako działania niepożądane antybiotyku. Może też pogarszać samopoczucie i rekonwalescencję w trakcie infekcji.

Mechanizm

Nie ma potwierdzonej interakcji między klindamycyną a alkoholem. ChPL nie wymienia alkoholu ani etanolu wśród przeciwwskazań ani interakcji, a w punkcie 4.5 opisuje tylko środki zwiotczające, inhibitory i induktory CYP3A4, antagonistów witaminy K i doustną antykoncepcję[1] Klindamycyna nie hamuje enzymu ALDH i nie powoduje reakcji disulfiramopodobnej, więc nie dotyczy jej ostrzeżenie znane z metronidazolu. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może nasilać metabolizm przez CYP3A4 i nieco zmniejszać ekspozycję na klindamycynę, ale nie ma na to danych klinicznych.

Metabolizm i transportery

  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • Wystąpienie biegunki, zwłaszcza przedłużającej się lub wodnistej z domieszką krwi albo śluzu
  • Nudności i wymioty nasilające się po alkoholu
  • U osób przewlekle nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby – ogólny stan kliniczny i skuteczność leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub choroba wątrobyczas leczenia · pacjentinne zalecenieU osób przewlekle nadużywających alkoholu lub z uszkodzeniem wątroby warto zachować większą ostrożność i obserwować skuteczność oraz tolerancję leczenia. Wynika to z teoretycznej zmiany metabolizmu klindamycyny, a nie z udokumentowanej interakcji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuTukatyniba alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu.Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do małych ilości od czasu do czasu, nie pij go w czasie biegunki i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.

Alkohol nie zmienia działania tego leku w znany sposób. Lek może jednak obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej ci nie zaszkodzi, ale regularne lub obfite picie nie jest dobrym pomysłem w trakcie leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz
  • ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilona lub długo trwająca biegunka
  • silne pragnienie, zawroty głowy lub mało moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki tukatynibu z powodu okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu. Należy zalecić ograniczenie alkoholu do sporadycznych, małych ilości i unikanie go w okresie biegunki oraz przy zwiększonych wynikach prób wątrobowych. U pacjentów pijących regularnie lub w dużych ilościach warto poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wpływać na interpretację wyników badań wątrobowych.

Skutek kliniczny

Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu prawdopodobnie nie wpływa na skuteczność ani bezpieczeństwo tukatynibu. Regularne lub obfite picie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby oraz nasilać biegunkę i odwodnienie, co może utrudnić prowadzenie leczenia przeciwnowotworowego.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej tukatynibu z etanolem. Tukatynib jest głównie metabolizowany przez CYP2C8, a w mniejszym stopniu przez CYP3A, i jest substratem P-gp[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, dlatego nie należy oczekiwać istotnej zmiany stężenia tukatynibu. Teoretyczne znaczenie ma sumowanie się działań niepożądanych. Tukatynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, a alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, dodatkowo obciąża wątrobę. Alkohol może też nasilać biegunkę, która jest bardzo częstym działaniem niepożądanym leczenia skojarzonego z tukatynibem. Charakterystyka produktu tukatynibu nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Poli(alkohol winylowy) wymieniony w składzie otoczki tabletki nie jest etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[2], silny inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
  • częstość i nasilenie biegunki
  • objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub obfite spożycie etanolu zwiększa teoretyczne ryzyko addycji hepatotoksyczności i odwodnienia przy biegunce, dlatego należy go unikać i poinformować lekarza prowadzącego.
Okres biegunki lub zwiększonych wyników prób wątrobowychczas leczenia · pacjentinne zalecenieW czasie biegunki lub przy zwiększonej aktywności aminotransferaz albo stężeniu bilirubiny należy zalecić całkowite unikanie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 133

Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ TukatynibPołączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia tukatynibem i jak najszybciej zapytaj lekarza o inny lek na dolegliwości żołądkowe.

Lek przeciwnowotworowy tukatynib spowalnia rozkład cyzaprydu w organizmie. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne, zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność z bólem w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – nie stosuj cyzaprydu u chorego leczonego tukatynibem.[1] Cyzaprydu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, a tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A.[1][2] Tukatynibu należy unikać z substratami CYP3A, gdy minimalne zmiany ich stężenia mogą prowadzić do ciężkich lub zagrażających życiu toksyczności.[2] Jeśli potrzebny jest lek prokinetyczny, wybierz lek niemetabolizowany przez CYP3A4 i nie wydłużający istotnie QT, a zmianę uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia cyzaprydu grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym, w tym typu torsade de pointes, oraz migotaniem komór.[1]

Mechanizm

Tukatynib silnie hamuje CYP3A, a cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie.[2][1] Tukatynib jest opartym na metabolizmie inaktywatorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2] Zahamowanie CYP3A4 zwiększa stężenie cyzaprydu w surowicy i ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz ciężkich komorowych zaburzeń rytmu.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[3], cyzapryd – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli chory przyjął oba leki
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

itoprydmetoklopramid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlindamycyna+ LonafarnibU pacjenta leczonego lonafarnibem wybierz antybiotyk, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4.Nie zaczynaj klindamycyny, dopóki lekarz prowadzący leczenie lonafarnibem nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować, albo nie dobierze innego antybiotyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj klindamycyny, dopóki lekarz prowadzący leczenie lonafarnibem nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować, albo nie dobierze innego antybiotyku.

Klindamycyny w tabletkach, kapsułkach, syropie ani zastrzykach nie łączy się z lonafarnibem. Lonafarnib spowalnia rozkładanie klindamycyny w organizmie, przez co jej stężenie we krwi może być za wysokie. Może to nasilić biegunkę i inne dolegliwości brzuszne, które oba leki mogą wywoływać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częsta, wodnista biegunka
  • biegunka z krwią lub śluzem
  • silny ból brzucha lub skurcze
  • uporczywe nudności lub wymioty
  • suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu, zawroty głowy przy wstawaniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego lonafarnibem wybierz antybiotyk, który nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4.[1] Nie zastępuj klindamycyny klarytromycyną ani innymi silnymi inhibitorami CYP3A, ponieważ ich łączenie z lonafarnibem również jest przeciwwskazane.[1] Gdy klindamycyna ogólnoustrojowa jest jedyną skuteczną opcją, decyzję podejmuje lekarz prowadzący leczenie lonafarnibem po ocenie korzyści i ryzyka, przy ścisłej obserwacji pacjenta w kierunku biegunki i odwodnienia.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się wzrostu stężenia klindamycyny we krwi i większego ryzyka jej działań niepożądanych, przede wszystkim biegunki, w tym biegunki związanej z Clostridioides difficile. Nakładanie się dolegliwości żołądkowo-jelitowych obu leków może prowadzić do odwodnienia i gorszej tolerancji leczenia lonafarnibem. Wielkości wzrostu ekspozycji na klindamycynę nie zbadano.

Mechanizm

Klindamycyny nie łączy się z lonafarnibem, ponieważ jest ona metabolizowana głównie przez CYP3A4, a lonafarnib jest silnym, opartym na mechanizmie inhibitorem CYP3A in vivo.[1] Klindamycyna jest przekształcana przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP3A5 do sulfotlenku klindamycyny i N-desmetylklindamycyny, a inhibitory tych izoenzymów mogą zmniejszać jej klirens.[2] Lonafarnib nie przeciwwskazuje się z klindamycyną imiennie, lecz z całą grupą leków metabolizowanych głównie przez CYP3A4, do której klindamycyna należy.[1] Klindamycyna in vitro tylko umiarkowanie hamuje CYP3A4 i nie ma znaczącego wpływu na stężenie innych substratów CYP.[2] Dodatkowo oba leki często wywołują działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klindamycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lonafarnib – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • częstość i charakter stolców (biegunka wodnista lub z krwią)
  • objawy zakażenia Clostridioides difficile
  • nudności i wymioty
  • stan nawodnienia i elektrolity przy nasilonej biegunce

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymcefaleksynadoksycyklinametronidazol

Kiedy ocena się zmienia

Postać do stosowania na skórę (żel, emulsja, roztwór)postać · klindamycynainterakcja nie dotyczyKlindamycyna stosowana na skórę wchłania się w niewielkim stopniu, więc zahamowanie jej metabolizmu przez lonafarnib nie ma praktycznego znaczenia.
Postać dopochwowa (krem, globulki)postać · klindamycynaryzyko malejeZ postaci dopochwowych część klindamycyny przenika do krwi, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu z lonafarnibem obserwuj pacjentkę w kierunku biegunki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ TukatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj estradiolu w żadnej postaci, także dopochwowej, i porozmawiaj z onkologiem o niehormonalnych sposobach łagodzenia dolegliwości menopauzalnych.

Estradiol to hormon, którego nie stosuje się u osób chorujących na raka piersi, a tukatynib jest lekiem na ten nowotwór. Estrogen może pobudzać wzrost guza i osłabiać działanie leczenia. Tukatynib może też zwiększać ilość estradiolu w organizmie i nasilać jego działania niepożądane, na przykład ryzyko zakrzepów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • krwawienie z dróg rodnych
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej tukatynibem z powodu raka piersi, także w postaci dopochwowej w małej dawce.[1][2] Objawy niedoboru estrogenów, takie jak uderzenia gorąca czy suchość pochwy, leczy się metodami niehormonalnymi w porozumieniu z onkologiem prowadzącym. Jeśli pacjentka już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia estradiolu.

Skutek kliniczny

Estradiolu nie stosuje się u osób z rakiem piersi rozpoznanym obecnie lub w przeszłości.[3][1][2] Tukatynib jest stosowany w leczeniu raka piersi HER2-dodatniego, więc praktycznie każda osoba go przyjmująca ma przeciwwskazanie do estradiolu. Połączenie grozi pobudzeniem wzrostu nowotworu i osłabieniem efektu leczenia przeciwnowotworowego. Zahamowanie metabolizmu estradiolu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A i zwiększał AUC midazolamu 5,7-krotnie.[4] Estradiol jest metabolizowany między innymi przez CYP3A4, dlatego jego ekspozycja ogólnoustrojowa podczas leczenia tukatynibem może wzrosnąć. Niezależnie od farmakokinetyki estrogeny mogą pobudzać wzrost raka piersi z ekspresją receptorów estrogenowych, czyli choroby, w której stosuje się tukatynib.

Metabolizm i transportery

  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[6], inhibitor MATE2-K[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[5], substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina)
  • objawy żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
  • krwawienia z dróg rodnych

Bezpieczniejsze alternatywy

gabapentynafezolinetantniehormonalne preparaty nawilżające dopochwowe (np. z kwasem hialuronowym)

Kiedy ocena się zmienia

Dopochwowadroga podania · estradiolinne zaleceniePrzy estradiolu dopochwowym w małej dawce wpływ tukatynibu na stężenie estradiolu jest klinicznie mało istotny, ale przeciwwskazanie związane z rakiem piersi pozostaje w mocy. Ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący przy ciężkich objawach atrofii pochwy niereagujących na leczenie niehormonalne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Inhibitory kinazy HER2 (np. tukatynib) klasaJednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią.Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować leku przeciwnowotworowego z tej grupy, jeśli bierzesz lek moczopędny zatrzymujący potas, dopóki nie uzgodnisz tego z lekarzem, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.

Niektóre leki moczopędne zatrzymujące potas, takie jak eplerenon i finerenon, nie powinny być przyjmowane razem z tukatynibem, lekiem stosowanym w raku piersi. Tukatynib spowalnia usuwanie tych leków z organizmu, przez co we krwi może zgromadzić się za dużo potasu, a to jest groźne dla serca. Spironolakton oraz leki przeciwnowotworowe lapatynib i neratynib działają tak słabiej lub wcale, ale każdy z tych leków przeciwnowotworowych może wywołać biegunkę i odwodnienie, które też podnoszą potas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo ust
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • wyraźnie wolne tętno, zawroty głowy, uczucie omdlenia
  • silna biegunka, duże pragnienie, oddawanie małej ilości moczu
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania antagonisty aldosteronu i inhibitora kinazy HER2 należy unikać, bo grozi to ciężką hiperkaliemią. Eplerenonu i finerenonu nie łączy się z tukatynibem. Na czas leczenia tukatynibem odstaw eplerenon lub finerenon, a jeśli antagonista aldosteronu jest niezbędny, rozważ spironolakton z kontrolą potasu i kreatyniny. Ponownie włączaj eplerenon lub finerenon dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem, gdy jego działanie hamujące ustąpi. Przy połączeniu eplerenonu lub finerenonu z lapatynibem stosuj najniższą skuteczną dawkę antagonisty aldosteronu i kontroluj potas. Przy każdym inhibitorze kinazy HER2 zapobiegaj odwodnieniu z powodu biegunki i kontroluj potas oraz czynność nerek, gdy biegunka jest nasilona.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to ciężka hiperkaliemia z zaburzeniami rytmu serca, bradykardią, a nawet zatrzymaniem krążenia. Może jej towarzyszyć hipotonia i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko rośnie przy przewlekłej chorobie nerek, cukrzycy, odwodnieniu z powodu biegunki, w podeszłym wieku oraz przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów ACE, sartanów lub suplementów potasu.

Mechanizm

Tukatynib silnie hamuje CYP3A4, a eplerenon i finerenon są eliminowane prawie wyłącznie przez ten enzym. Hamowanie CYP3A4 wielokrotnie zwiększa ich stężenie we krwi i nasila blokowanie receptora mineralokortykoidowego, co prowadzi do zatrzymywania potasu przez nerki. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo dotyczy tylko antagonistów aldosteronu zależnych od CYP3A4 w połączeniu z silnym inhibitorem tego enzymu. Spironolakton i kanrenon nie są istotnie metabolizowane przez CYP3A4, lapatynib hamuje go słabo, a neratynib nie hamuje go w stopniu klinicznie istotnym. Dla całej klasy wspólne jest tylko ryzyko, że biegunka wywoływana przez inhibitory kinazy HER2 prowadzi do odwodnienia i pogorszenia czynności nerek, co utrudnia wydalanie potasu u chorego leczonego antagonistą aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia
  • kreatynina i eGFR
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • ciśnienie tętnicze
  • nasilenie biegunki i stan nawodnienia

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośniePrzy obniżonym eGFR wydalanie potasu jest ograniczone, więc ryzyko hiperkaliemii rośnie także przy połączeniach uznanych za wyjątki, na przykład spironolaktonu z dowolnym inhibitorem kinazy HER2 lub eplerenonu z lapatynibem. Kontroluj potas częściej.
Kilka dni po odstawieniu tukatynibuodstep · inhibitory kinazy HER2inne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez tukatynib ustępuje stopniowo, dlatego eplerenon lub finerenon włączaj ponownie dopiero kilka dni po zakończeniu leczenia tukatynibem i skontroluj potas po ich włączeniu.
Nasilona biegunka w trakcie leczenia inhibitorem HER2czas leczenia · pacjentryzyko rośnieOdwodnienie z powodu biegunki może wywołać ostre uszkodzenie nerek i hiperkaliemię u chorego leczonego dowolnym antagonistą aldosteronu. Rozważ czasowe wstrzymanie antagonisty aldosteronu i oznacz potas oraz kreatyninę.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCyklezonid+ TukatynibNależy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że używasz inhalatora ze sterydem, i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Lek przeciwnowotworowy tukatynib może spowalniać rozkład sterydu z inhalatora w organizmie. Wtedy więcej sterydu przedostaje się do krwi i może działać na cały organizm, a nie tylko na płuca. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że jest potrzebne, i pod jego kontrolą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • puchnięcie twarzy lub nóg
  • szybki przyrost masy ciała
  • wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
  • duże osłabienie, zawroty głowy
  • łatwe powstawanie siniaków
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia cyklezonidu z silnymi inhibitorami CYP3A4, do których należy tukatynib, chyba że korzyść przeważa nad ryzykiem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta trzeba kontrolować pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.[1] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę cyklezonidu i rozważyć wziewny kortykosteroid w mniejszym stopniu zależny od CYP3A4.

Skutek kliniczny

Zwiększona ekspozycja ogólnoustrojowa na aktywny metabolit cyklezonidu może nasilać ogólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak objawy hiperkortycyzmu, zahamowanie czynności nadnerczy, hiperglikemia czy osłabienie kości. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach i długim stosowaniu.

Mechanizm

Tukatynib jest silnym inhibitorem CYP3A, więc może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu cyklezonidu M1, który jest przekształcany głównie przez CYP3A4.[2][1] Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększał stężenie metabolitu M1 około 3,5-raza bez zmiany stężenia samego cyklezonidu.[1] Tukatynib zwiększał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, 5,7-krotnie.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Tukatynib – silny inhibitor CYP3A4[3], cyklezonid – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cyklezonid: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tukatynib: słaby inhibitor CYP2C8[3], silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[3], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy hiperkortycyzmu (przyrost masy ciała, twarz księżycowata, obrzęki)
  • glikemia
  • ciśnienie tętnicze
  • objawy niewydolności nadnerczy przy odstawianiu lub zmianie leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

beklometazon

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawka wziewnego kortykosteroidudawka · cyklezonidryzyko rośniePrzy dużych dawkach cyklezonidu zwiększenie ekspozycji na metabolit M1 ma większe znaczenie kliniczne, dlatego warto dążyć do najmniejszej skutecznej dawki.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · cyklezonidryzyko rośnieOgólnoustrojowe działania niepożądane kortykosteroidów narastają z czasem, dlatego długotrwałe łączenie wymaga okresowej kontroli.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil 80 mcg/dawkę inh., aerozol inhalacyjny, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tukysa-100448401/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyxodil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cyxodil-100460243/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego TUKYSA. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tukysa-100448401/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ KlindamycynaNie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli masz przepisane oba te antybiotyki jednocześnie, zapytaj lekarza lub farmaceutę, zanim zaczniesz brać je razem.

Erytromycyna i klindamycyna to dwa antybiotyki, które działają na bakterie w podobny sposób i mogą sobie nawzajem przeszkadzać. Przyjmowane razem mogą słabiej leczyć zakażenie niż każdy z nich osobno. Zwykle stosuje się tylko jeden z nich.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub objawy zakażenia, które nie ustępują albo się nasilają
  • ciężka, wodnista lub krwista biegunka
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć klindamycyny z erytromycyną – trzeba wybrać jeden z tych antybiotyków.[1] Zamiana erytromycyny na inny makrolid nie rozwiązuje problemu, bo antagonizm dotyczy całej grupy.[1] Gdy potrzebne jest szersze spektrum, należy dobrać antybiotyk z innej grupy zgodnie ze wskazaniem i antybiogramem.

Skutek kliniczny

Połączenie może osłabić skuteczność leczenia zakażenia i nie poszerza spektrum działania w stosunku do każdego z leków osobno. Oba antybiotyki zwiększają ryzyko biegunki związanej z Clostridioides difficile, więc łączenie ich nie przynosi korzyści, a sumuje ten problem.

Mechanizm

Klindamycyna i antybiotyki makrolidowe, w tym erytromycyna, działają antagonistycznie in vitro.[1] Oba leki wiążą się z podjednostką 50S rybosomu bakterii w nakładających się miejscach i konkurują o nie, przez co wzajemnie ograniczają swoje działanie. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu mogą zmniejszać jej klirens.[2] Erytromycyna hamuje CYP3A4, więc może zwiększać stężenie klindamycyny, ale ma to drugorzędne znaczenie wobec antagonizmu działania.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Erytromycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Erytromycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3]
  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia
  • biegunka (ryzyko zakażenia Clostridioides difficile)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clindamycin-MIP 300 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clindamycin-mip-300-100114367/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlindamycyna+ ApalutamidU pacjenta leczonego apalutamidem w miarę możliwości wybierz antybiotyk niezależny od CYP3A4, a jeśli klindamycyna jest konieczna, monitoruj odpowiedź kliniczną na leczenie.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i jeśli po kilku dniach nie czujesz poprawy albo objawy zakażenia się nasilają, od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i jeśli po kilku dniach nie czujesz poprawy albo objawy zakażenia się nasilają, od razu skontaktuj się z lekarzem.

Lek na raka prostaty, który przyjmujesz, przyspiesza usuwanie z organizmu tego antybiotyku. Przez to antybiotyk może działać słabiej i zakażenie może nie ustępować. Antybiotyk nie osłabia natomiast działania leku na prostatę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak poprawy po kilku dniach przyjmowania antybiotyku
  • utrzymująca się lub nawracająca gorączka
  • nasilający się ból, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu zakażenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego apalutamidem w miarę możliwości wybierz antybiotyk niezależny od CYP3A4, a jeśli klindamycyna jest konieczna, monitoruj odpowiedź kliniczną na leczenie. W obecności silnego induktora CYP3A4 należy monitorować możliwe zmniejszenie skuteczności klindamycyny.[1] Przy jednoczesnym stosowaniu apalutamidu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 zalecana jest ich substytucja albo ocena utraty skuteczności.[2] Apalutamidu nie odstawia się ani nie zmienia jego dawki z powodu krótkiej antybiotykoterapii.

Skutek kliniczny

Stężenie klindamycyny we krwi może być wyraźnie mniejsze, co grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia i sprzyja selekcji szczepów opornych. Skuteczność apalutamidu nie ulega zmianie.

Mechanizm

Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przyspiesza eliminację leków metabolizowanych głównie przez ten enzym – jednoczesne podanie zmniejszało AUC midazolamu o 92%.[2] Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP3A5, a induktory tych izoenzymów zwiększają jej klirens.[1] Klindamycyna tylko umiarkowanie hamuje CYP3A4 i nie wpływa istotnie na leki metabolizowane przez enzymy CYP.[1] Inhibitory CYP3A4 nie zmieniają istotnie ekspozycji na apalutamid, więc odwrotny kierunek interakcji nie ma znaczenia klinicznego.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klindamycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
  • Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Apalutamid – silny induktor CYP3A4[5], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[5], słaby induktor CYP2C9[5], silny induktor CYP3A4[5], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • objawy kliniczne zakażenia (gorączka, ból, obrzęk, wydzielina)
  • parametry stanu zapalnego (CRP, leukocytoza) przy zakażeniach cięższych
  • odpowiedź na leczenie w pierwszych dniach antybiotykoterapii

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefaleksynacefuroksym

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (skóra, dopochwowo)droga podania · klindamycynaryzyko malejeKlindamycyna stosowana miejscowo daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc indukcja CYP3A4 przez apalutamid nie wpływa istotnie na jej działanie w miejscu podania.
Apalutamid odstawiony niedawnokolejność włączenia · apalutamidinne zalecenieEfekt indukcji enzymatycznej wygasa stopniowo po odstawieniu apalutamidu, dlatego zmniejszenie skuteczności klindamycyny jest możliwe także przez pewien czas po zakończeniu jego stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlindamycyna+ CerytynibJeśli wskazanie na to pozwala, wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A4.Powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że przyjmujesz cerytynib, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się silna lub wodnista biegunka.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi przepisującemu antybiotyk, że przyjmujesz cerytynib, i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się silna lub wodnista biegunka.

Lek przeciwnowotworowy, który przyjmujesz, spowalnia usuwanie tego antybiotyku z organizmu, więc antybiotyku może być w twoim organizmie więcej niż zwykle. Oba leki często powodują biegunkę, nudności i mogą obciążać wątrobę, a razem ryzyko tych dolegliwości rośnie. Antybiotyk może też wywołać ciężką biegunkę zakaźną, którą łatwo pomylić ze zwykłymi dolegliwościami po leku przeciwnowotworowym.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częsta, wodnista lub krwista biegunka
  • ból brzucha i gorączka
  • silne nudności lub wymioty
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • zawroty głowy i suchość w ustach świadczące o odwodnieniu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli wskazanie na to pozwala, wybierz antybiotyk niemetabolizowany przez CYP3A4. Należy unikać łączenia cerytynibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A i o ile to możliwe stosować alternatywy mniej wrażliwe na zahamowanie CYP3A4[1]. Nie zastępuj klindamycyny makrolidem typu klarytromycyny lub erytromycyny, bo inhibitory CYP3A podnoszą stężenie cerytynibu. Jeśli klindamycyna jest konieczna, prowadź krótką kurację i ściśle monitoruj biegunkę oraz parametry wątrobowe.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się częstszych i cięższych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego. Wyższe stężenie klindamycyny może nasilać jej działania niepożądane zależne od ekspozycji. Biegunka wywołana cerytynibem może maskować lub nakładać się na biegunkę poantybiotykową, w tym zakażenie Clostridioides difficile. Możliwe jest też nasilenie hepatotoksyczności.

Mechanizm

Cerytynib zwiększa ekspozycję na klindamycynę, ponieważ silnie hamuje jej główną drogę metabolizmu. Cerytynib jest silnym inhibitorem CYP3A4 in vivo i zwiększył AUC midazolamu 5,4-krotnie[1]. Klindamycyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu przez CYP3A5, a inhibitory tych izoenzymów mogą zmniejszać jej klirens[2]. W przeciwnym kierunku wpływ jest mało prawdopodobny – klindamycyna tylko umiarkowanie hamuje CYP3A4 in vitro, a znaczenie kliniczne jej interakcji z lekami metabolizowanymi przez CYP jest mało istotne[2]. Do tego dochodzi sumowanie działań niepożądanych – oba leki często wywołują biegunkę i mogą zwiększać aktywność aminotransferaz.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klindamycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], cerytynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Cerytynib – silny inhibitor CYP3A4[5], klindamycyna – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Klindamycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Cerytynib: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2E1[4], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • liczba i charakter stolców, odwodnienie
  • objawy zakażenia Clostridioides difficile (wodnista lub krwista biegunka, ból brzucha, gorączka)
  • aktywność ALT i AST, bilirubina
  • nudności i wymioty

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymcefaleksynacefuroksym

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę, dopochwowa)droga podania · klindamycynaryzyko malejePrzy miejscowym stosowaniu klindamycyny ekspozycja ogólnoustrojowa jest niewielka, więc interakcja metaboliczna i sumowanie toksyczności przewodu pokarmowego nie mają znaczenia klinicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia 150 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C 75 mg/5 ml, granulat do sporządzania syropu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dalacin C. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dalacin-c-100016908/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zykadia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zykadia-100342909/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.