Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Klobazam / Klobazam i sekukinumab

Klobazam i sekukinumab

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Oba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, bez zmiany dawek.

Interakcja nieistotna klinicznieKlobazam+ SekukinumabOba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, bez zmiany dawek.nieznanybadania kliniczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, bez zmiany dawek.

Te dwa leki działają zupełnie inaczej i nie wpływają na siebie nawzajem. Lek na zapalenie skóry lub stawów podawany w zastrzyku nie zmienia działania leku uspokajającego i przeciwdrgawkowego. Możesz je stosować razem tak, jak zalecił lekarz.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Oba leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania. Dawkowanie klobazamu prowadzi się jak zwykle, z uwzględnieniem innych leków przeciwpadaczkowych i leków działających hamująco na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych zmian skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Działania niepożądane obu leków dotyczą różnych układów i się nie sumują.

Mechanizm

Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na interakcję. Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym przeciw interleukinie 17A. Jest rozkładany jak białka ustrojowe, a nie przez enzymy cytochromu P450. Klobazam jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP2C19, a jego stężenie zwiększają inhibitory tych izoenzymów[1]. U pacjentów z łuszczycą plackowatą sekukinumab nie zmieniał farmakokinetyki midazolamu, który jest substratem CYP3A4[2]. Sekukinumab nie działa na ośrodkowy układ nerwowy, więc nie nasila sedacji wywoływanej przez klobazam.

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaKlobazama alkoholPodczas leczenia klobazamem należy unikać picia alkoholu.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia klobazamem, a jeśli już się napiłeś, nie prowadź pojazdów i nie zażywaj dodatkowej dawki leku.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w trakcie leczenia klobazamem, a jeśli już się napiłeś, nie prowadź pojazdów i nie zażywaj dodatkowej dawki leku.

Alkohol i klobazam razem działają silniej niż każde z nich osobno. Możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy i gorszą koordynację ruchów. Alkohol sprawia też, że we krwi jest więcej leku, więc połączenie jest groźniejsze niż sam alkohol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy, chwiejny chód lub zaburzenia równowagi
  • dezorientacja lub splątanie
  • spowolniony lub płytki oddech
  • zasłabnięcie albo utrata przytomności
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Podczas leczenia klobazamem należy unikać picia alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnął po alkohol, nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, a dawki klobazamu nie wolno zwiększać ani zmniejszać na własną rękę. W razie nasilonej senności, zawrotów głowy lub trudności z oddychaniem konieczna jest pilna pomoc medyczna.

Skutek kliniczny

Nasilenie senności, spowolnienia, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w cięższych przypadkach zahamowania ośrodka oddechowego, spadku ciśnienia i śpiączki.[1] Zwiększa się też ryzyko upadków i wypadków oraz ryzyko uzależnienia, szczególnie u osób z uzależnieniem od alkoholu lub leków w wywiadzie.[1]

Mechanizm

Alkohol i klobazam hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania się sumują. Dodatkowo jednoczesne picie alkoholu zwiększa biodostępność klobazamu o 50%, co nasila jego działanie.[1] Badanie kinetyczne i dynamiczne tej pary wykazało większe zaburzenia psychomotoryczne po połączeniu niż po samym alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • senność i sedacja
  • zawroty głowy i ataksja
  • częstość oddechu i ciśnienie tętnicze przy objawach przedawkowania
  • ryzyko uzależnienia od alkoholu lub leków w wywiadzie

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/

Pełny opis tej pary

Sekukinumab a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 289

Połączenie przeciwwskazaneKlobazam+ BupropionKlobazamu nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj klobazamu nagle i nie rób przerw w jego przyjmowaniu, a jeśli chcesz zmniejszyć dawkę, zrób to tylko z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj klobazamu nagle i nie rób przerw w jego przyjmowaniu, a jeśli chcesz zmniejszyć dawkę, zrób to tylko z lekarzem.

Bupropion może ułatwiać wystąpienie drgawek, a klobazam przed nimi chroni. Jeśli nagle przestaniesz brać klobazam albo zrobisz przerwę, ryzyko napadu drgawkowego wyraźnie rośnie. Jeśli masz padaczkę albo miałeś kiedyś drgawki, bupropionu w ogóle nie stosuje się.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności
  • drżenie, niepokój, bezsenność po pominięciu dawki klobazamu
  • silna senność lub spowolnienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Klobazamu nie odstawia się nagle u pacjenta przyjmującego bupropion – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1][2][3] Przed włączeniem bupropionu trzeba ustalić, w jakim wskazaniu pacjent przyjmuje klobazam, bo padaczka lub napady drgawkowe w wywiadzie wykluczają bupropion.[1][2][3] Gdy klobazam jest stosowany w leczeniu lęku, połączenie jest dopuszczalne przy zachowaniu ciągłości dawkowania i obserwacji pacjenta.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym przerwaniu lub szybkim zmniejszeniu dawki klobazamu u pacjenta leczonego bupropionem. U pacjenta z padaczką bupropion może dodatkowo pogorszyć kontrolę napadów, a napady drgawkowe obecnie lub w wywiadzie wykluczają stosowanie bupropionu.[1][2][3] Klobazam może nasilać hamujące działanie leków przeciwdepresyjnych na ośrodkowy układ nerwowy, szczególnie w większych dawkach.[4]

Mechanizm

Bupropion zależnie od dawki obniża próg drgawkowy, a klobazam działa przeciwdrgawkowo, więc bupropion może osłabiać tę ochronę. Największe ryzyko pojawia się przy nagłym odstawieniu klobazamu, gdy objawy odstawienia benzodiazepiny nakładają się na prodrgawkowe działanie bupropionu. Nagłe odstawienie benzodiazepin w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane.[1][2][3] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ bupropion hamuje CYP2D6, a klobazam jest przekształcany głównie przez CYP3A4 i CYP2C19.[4]

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], substrat CYP3A4[6]
  • Bupropion: silny inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[7], wrażliwy substrat CYP2B6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[7], drugorzędny szlak substrat CYP2E1[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • napady drgawkowe i drgawki mięśniowe
  • objawy odstawienia benzodiazepiny przy zmianie dawki klobazamu
  • regularność przyjmowania klobazamu i zapasy leku
  • senność i spowolnienie psychoruchowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Stosowanie długotrwałeczas leczenia · klobazamryzyko rośniePrzy długotrwałym stosowaniu klobazamu rośnie ryzyko objawów odstawienia, a nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane.
Duża dawkadawka · bupropionryzyko rośnieRyzyko napadów drgawkowych po bupropionie zależy od dawki, dlatego nie łączy się go z innymi lekami zawierającymi bupropion.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Neuraxpharm 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-neuraxpharm-100438087/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlobazam+ FlumazenilFlumazenilu nie podaje się pacjentowi, u którego benzodiazepina kontroluje stan potencjalnie zagrażający życiu, na przykład stan padaczkowy lub podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem i przy wizycie na SOR powiedz lekarzowi, że przyjmujesz klobazam i z jakiego powodu.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przed każdym zabiegiem, znieczuleniem i przy wizycie na SOR powiedz lekarzowi, że przyjmujesz klobazam i z jakiego powodu.

Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz klobazam, bo flumazenil znosi jego działanie. Flumazenil podaje się tylko w szpitalu lub w karetce, na przykład aby wybudzić kogoś po zabiegu albo po przedawkowaniu leków uspokajających. Jeśli przyjmujesz klobazam na padaczkę albo od dłuższego czasu, nagłe zniesienie jego działania może wywołać napad drgawek lub silny niepokój.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • napad drgawek
  • silny lęk, pobudzenie lub drżenie
  • ponowna silna senność albo trudności z oddychaniem po wcześniejszym przebudzeniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Flumazenilu nie podaje się pacjentowi, u którego benzodiazepina kontroluje stan potencjalnie zagrażający życiu, na przykład stan padaczkowy lub podwyższone ciśnienie śródczaszkowe.[1] Flumazenilu nie stosuje się również przy objawach ciężkiego zatrucia trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi współistniejącego z zatruciem benzodiazepiną.[2] U pozostałych pacjentów przyjmujących klobazam flumazenil podaje się tylko przy wyraźnej potrzebie, na przykład przy przedawkowaniu z depresją oddechową, stopniowo i pod obserwacją w kierunku drgawek oraz nawrotu sedacji. Skuteczność flumazenilu w przedawkowaniu klobazamu jest słabo udokumentowana, dlatego podstawą postępowania pozostaje leczenie podtrzymujące.[3]

Skutek kliniczny

U chorego na padaczkę zniesienie działania klobazamu może wywołać napady drgawkowe, a u osoby przyjmującej klobazam długotrwale – ostre objawy odstawienia, takie jak lęk, pobudzenie i drgawki. Przy zatruciu mieszanym z trójpierścieniowymi lub czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi wycofanie działania benzodiazepiny może odsłonić toksyczność tych leków, w tym drgawki i zaburzenia rytmu serca.[2] Po wygaśnięciu działania flumazenilu możliwy jest nawrót senności i depresji oddechowej.

Mechanizm

Flumazenil kompetycyjnie wypiera klobazam i jego czynny metabolit z miejsca wiązania benzodiazepin na receptorze GABA-A i w ten sposób znosi jego ośrodkowe działanie uspokajające, przeciwlękowe i przeciwdrgawkowe.[4] Interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny, a flumazenil nie zmienia farmakokinetyki benzodiazepin.[4] Flumazenil działa krócej niż klobazam, dlatego po ustąpieniu jego działania sedacja może powrócić.

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • napady drgawkowe
  • objawy odstawienia benzodiazepin – lęk, pobudzenie, drżenie
  • nawrót sedacji i depresji oddechowej po ustąpieniu działania flumazenilu
  • EKG i zaburzenia rytmu przy podejrzeniu zatrucia mieszanego z lekami przeciwdepresyjnymi

Kiedy ocena się zmienia

Długotrwałe stosowanieczas leczenia · klobazamryzyko rośniePrzy długotrwałym stosowaniu klobazamu, zwłaszcza w padaczce, flumazenil może wywołać ostry zespół odstawienia i napady drgawkowe. Jeśli klobazam kontroluje stan zagrażający życiu, podanie flumazenilu jest przeciwwskazane.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Kabi 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-kabi-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100195012/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil Pharmaselect 0,1 mg/ml 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań lub koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-pharmaselect-0-1-mg-ml-100209777/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flumazenil B.Braun 0,1 mg/ml roztwór do wstrzykiwań 0,1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flumazenil-b-braun-0-1-mg-ml-roztwor-do-wstrzykiwan-100193556/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.

Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
  • nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.

Monitorować

  • objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
  • morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
  • badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
  • status szczepień i unikanie szczepionek żywych

Kiedy ocena się zmienia

Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieInterakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas.
Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukininne zalecenieInhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia.
Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjentryzyko rośnieDługie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne.

Źródła

  1. Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SekukinumabDopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.

Wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione bakterie, z którymi organizm musi sobie poradzić. Sekukinumab osłabia część układu odpornościowego, więc bakterie z wlewu mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
  • silne osłabienie i objawy grypopodobne
  • kaszel lub duszność
  • zażółcenie skóry lub oczu
  • nasilony ból, pieczenie lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.[1][2][3] Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem.[4] Decyzję, czy przerwać sekukinumab, czy wybrać inną metodę leczenia raka pęcherza, podejmują wspólnie urolog i lekarz prowadzący leczenie biologiczne. Przed leczeniem BCG należy wykluczyć czynną gruźlicę.[2][3]

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, łącznie z posocznicą, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania BCG.

Mechanizm

Sekukinumab blokuje interleukinę 17A, która uczestniczy w obronie przed zakażeniami, w tym przed prątkami. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków i wymaga sprawnej odpowiedzi immunologicznej, zarówno do kontroli samych prątków, jak i do uzyskania działania przeciwnowotworowego. Osłabienie odporności przez sekukinumab może sprzyjać rozsiewowi prątków BCG i teoretycznie osłabiać skuteczność leczenia.

Monitorować

  • wykluczenie czynnej gruźlicy przed leczeniem
  • temperatura ciała i dreszcze po każdym wlewie
  • objawy uogólnionego zakażenia BCG (utrzymująca się gorączka, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka)
  • objawy ze strony dróg moczowych

Kiedy ocena się zmienia

Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCGinne zalecenieSzczepionka przeciwgruźlicza podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie podaje się jej jednocześnie z sekukinumabem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie biologiczne.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SekukinumabU pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.

Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie. Sekukinumab osłabia odporność, więc taka szczepionka może słabiej chronić, a nawet wywołać zakażenie. Jeśli przyjmujesz sekukinumab, nie stosuj szczepionki w kapsułkach. Bezpieczniejsza jest szczepionka podawana w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka
  • biegunka
  • bóle brzucha
  • wymioty
  • osłabienie po przyjęciu kapsułek szczepionki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Przed wyjazdem do rejonu endemicznego należy wybrać szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu, a o ewentualnym szczepieniu żywą szczepionką po przerwaniu leczenia decyduje lekarz prowadzący. Jeśli szczepienie planuje się przed rozpoczęciem terapii sekukinumabem, warto zakończyć je przed pierwszą dawką leku.

Skutek kliniczny

Możliwe zakażenie wywołane żywym szczepem szczepionkowym oraz słabsza lub niewystarczająca ochrona przed durem brzusznym. Dla szczepionki inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza odpowiedź poszczepienna.

Mechanizm

Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym hamującym interleukinę 17A, czyli lekiem immunosupresyjnym. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, a jej stosowanie u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest przeciwwskazane[1]. Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Osłabienie odpowiedzi immunologicznej może zmniejszyć skuteczność szczepienia i teoretycznie sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, więc ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym jej nie dotyczy.

Monitorować

  • upewnienie się, czy planowana szczepionka jest żywa (doustne kapsułki), czy inaktywowana (wstrzyknięcie)
  • objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana, zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemuinne zalecenieSzczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc ograniczenie dotyczące żywych szczepionek jej nie obejmuje. Można ją podać pacjentowi leczonemu sekukinumabem, pamiętając, że przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź poszczepienna bywa słabsza.
Szczepienie żywą szczepionką zakończone przed pierwszą dawką sekukinumabukolejność włączenia · sekukinumabinne zalecenieJeśli szczepienie żywą szczepionką jest konieczne, najlepiej zakończyć je przed rozpoczęciem leczenia sekukinumabem. O odstępie decyduje lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie.Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki hamujące interleukiny, takie jak ustekinumab, sekukinumab, tocilizumab czy anakinra, osłabiają odporność. Przy takim leczeniu wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a szczepienie może też słabiej chronić. Dlatego w trakcie tego leczenia nie wolno się szczepić przeciw żółtej febrze.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
  • silny ból głowy lub sztywność karku
  • splątanie, senność, drgawki
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • uporczywe wymioty, silny ból brzucha
  • duże osłabienie, bóle mięśni
  • krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie. Jeśli planowane jest leczenie biologiczne, a pacjent może podróżować do rejonu endemicznego, szczepienie najlepiej wykonać co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Po odstawieniu leku szczepić można dopiero po okresie wymywania. Okres ten wynika z ChPL danej substancji i dla przeciwciał monoklonalnych (np. ustekinumab, sekukinumab, guselkumab, tocilizumab) wynosi zwykle kilka miesięcy. Przy anakinrze jest krótszy ze względu na krótki okres półtrwania. Przed wznowieniem leczenia też trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. Odstawienie leku tylko po to, aby zaszczepić się przed podróżą, wymaga decyzji lekarza prowadzącego. Pod uwagę trzeba wziąć ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej. U pacjentów po przeszczepieniu leczonych bazyliksymabem, a także u osób z innymi lekami immunosupresyjnymi, szczepienie jest wykluczone na czas leczenia. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży może wydać zwolnienie z obowiązku szczepienia, wpisywane do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień. Pacjenta trzeba wtedy poinformować, że pozostaje bez ochrony. Należy mu zalecić rezygnację z podróży do rejonu endemicznego albo ścisłą ochronę przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku objawów ogólnoustrojowych i neurologicznych.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ciężka choroba wywołana wirusem szczepionkowym. Może to być choroba trzewna przypominająca żółtą febrę, z niewydolnością wielonarządową, albo choroba neurotropowa, czyli zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Oba powikłania mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być słabsza, co daje fałszywe poczucie ochrony w czasie podróży do rejonu endemicznego. Leczenie immunosupresyjne znajduje się w przeciwwskazaniach ChPL szczepionki przeciw żółtej febrze. ChPL inhibitorów interleukin zalecają, aby nie podawać szczepionek żywych w trakcie leczenia.

Mechanizm

Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Kontrolę nad tym namnażaniem przejmuje prawidłowo działający układ odpornościowy. Inhibitory interleukin blokują cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-12/23, IL-17, IL-36) albo ich receptory. Te cytokiny uczestniczą w odpowiedzi zapalnej, w aktywacji limfocytów T i w wytwarzaniu przeciwciał. Osłabienie tych szlaków może pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego i jednocześnie zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Efekt jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z samego działania immunomodulującego, a nie z metabolizmu. Siła immunosupresji różni się między lekami i zależy od leczenia skojarzonego (np. bazyliksymab podaje się zawsze z innymi lekami immunosupresyjnymi). Nie zmienia to jednak zalecenia dla żadnego leku z grupy.

Monitorować

  • przed szczepieniem: wywiad w kierunku leczenia biologicznego i innej immunosupresji, z datą ostatniej dawki
  • po przypadkowym podaniu: temperatura ciała, objawy ogólne i neurologiczne przez kilka tygodni
  • po przypadkowym podaniu: próby wątrobowe, morfologia, parametry nerkowe przy objawach ogólnoustrojowych
  • zachowanie odstępu między szczepieniem a wznowieniem leczenia zgodnie z ChPL leku

Kiedy ocena się zmienia

Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora interleukinykolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrzeinterakcja nie dotyczySzczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest akceptowalne. Daje czas na wytworzenie odporności i wygaszenie namnażania wirusa szczepionkowego, zanim zostanie włączona immunosupresja.
Okres wymywania leku zgodny z ChPLodstep · inhibitory interleukinryzyko malejePo odstawieniu inhibitora interleukiny szczepienie można rozważyć dopiero po okresie wymywania. Dla przeciwciał monoklonalnych trwa on zwykle kilka miesięcy, dla anakinry jest krótszy. Odstawienie leku przed podróżą to decyzja lekarza prowadzącego, który musi ocenić ryzyko zaostrzenia choroby. Przed wznowieniem leczenia trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL.
Niemowlę narażone na lek biologiczny w okresie ciążywiek · pacjentryzyko rośniePrzeciwciała monoklonalne przechodzą przez łożysko i mogą utrzymywać się u niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie. Szczepionek żywych, w tym przeciw żółtej febrze, nie należy podawać takiemu dziecku przed upływem okresu zalecanego w ChPL leku stosowanego przez matkę w ciąży.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ KlobazamNależy unikać łączenia klemastyny z klobazamem i zastąpić klemastynę lekiem przeciwhistaminowym bez działania sedatywnego.Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek na alergię, który nie powoduje senności, i nie pij alkoholu.

Oba leki powodują senność i spowalniają reakcje, a razem to działanie się sumuje. Możesz czuć się bardzo senny, mieć zawroty głowy, problemy z koncentracją i łatwiej się przewrócić. Alkohol jeszcze bardziej nasila te objawy. Istnieją leki na alergię, które nie powodują senności i są bezpieczniejsze przy klobazamie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • spowolniony lub płytki oddech
  • splątanie lub dezorientacja
  • trudności z oddaniem moczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia klemastyny z klobazamem i zastąpić klemastynę lekiem przeciwhistaminowym bez działania sedatywnego.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejsze skuteczne dawki obu leków, ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i piciem alkoholu oraz obserwować nasilenie senności.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie nasila senność, uspokojenie, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej oraz wydłuża czas reakcji. Rośnie ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz ryzyko wypadków przy prowadzeniu pojazdów. Przy dodatkowym stosowaniu opioidów lub alkoholu zwiększa się ryzyko depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach śpiączki.[2]

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu sedatywnym i przeciwcholinergicznym, a klobazam jako benzodiazepina hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie depresyjne na OUN się sumuje. Klemastyna nasila hamujące działanie anksjolityków na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Działanie depresyjne klobazamu na OUN może się nasilić przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwhistaminowych o działaniu sedatywnym, szczególnie gdy klobazam jest podawany w większych dawkach.[2]

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zaburzenia koordynacji i ryzyko upadków
  • częstość i głębokość oddechu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu opioidów
  • objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie u osób starszych)

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynadesloratadynaloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

Większe dawki klobazamudawka · klobazamryzyko rośnieNasilenie depresyjnego działania na OUN jest szczególnie wyraźne przy większych dawkach klobazamu.
Osoba starszawiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i działania przeciwcholinergicznego klemastyny zwiększa ryzyko upadków, splątania i zatrzymania moczu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlobazam+ LorazepamNależy unikać stałego łączenia dwóch benzodiazepin i w miarę możliwości pozostać przy jednej z nich.Nie łącz tych leków na własną rękę, nie pij alkoholu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy oba leki są ci naprawdę potrzebne.szybki (godziny)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę, nie pij alkoholu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy oba leki są ci naprawdę potrzebne.

Klobazam i lorazepam należą do tej samej grupy leków uspokajających. Przyjmowane razem silniej usypiają, spowalniają reakcje i mogą osłabić oddychanie. Rośnie też ryzyko zawrotów głowy, upadków i problemów z pamięcią. Czasem lekarz celowo zaleca lorazepam doraźnie przy napadach, ale stałe łączenie obu leków zwykle nie jest potrzebne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • płytki, wolny lub utrudniony oddech
  • chwiejny chód, zawroty głowy, upadki
  • splątanie lub luki w pamięci
  • niewyraźna mowa
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać stałego łączenia dwóch benzodiazepin i w miarę możliwości pozostać przy jednej z nich[1]. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, na przykład lorazepam doraźnie w napadach u pacjenta leczonego przewlekle klobazamem, należy stosować mniejsze dawki lorazepamu[1] i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów po zatruciu lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy[2], a w ostrym zatruciu takimi lekami lorazepamu nie stosuje się[3]. Pacjenta należy uprzedzić o zakazie picia alkoholu i prowadzenia pojazdów do czasu oceny reakcji na połączenie.

Skutek kliniczny

Nadmierna senność, spowolnienie psychoruchowe, ataksja i zaburzenia równowagi z ryzykiem upadków, zaburzenia pamięci oraz depresja oddechowa, szczególnie u osób starszych, z chorobami układu oddechowego i przy jednoczesnym przyjmowaniu opioidów lub alkoholu. Dublowanie benzodiazepin zwiększa też ryzyko tolerancji i uzależnienia.

Mechanizm

Klobazam i lorazepam są benzodiazepinami i nasilają hamujące działanie GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne, miorelaksacyjne i depresyjne na oddychanie się sumuje. Depresyjne działanie klobazamu na ośrodkowy układ nerwowy nasila się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwlękowych, nasennych i przeciwdrgawkowych, zwłaszcza przy większych dawkach klobazamu[2]. Lorazepam z innymi lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, w tym przeciwlękowymi, nasennymi i przeciwdrgawkowymi, daje nasilenie działania depresyjnego[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ lorazepam jest wydalany głównie po glukuronidacji, a klobazam jest metabolizowany przez cytochrom P450.

Metabolizm i transportery

  • Klobazam: słaby inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • stopień sedacji i senność w ciągu dnia
  • częstość i wydolność oddechu, szczególnie u pacjentów z chorobami płuc lub przyjmujących opioidy
  • równowaga, chód i ryzyko upadków
  • funkcje poznawcze i pamięć
  • objawy nadużywania lub uzależnienia przy dłuższym stosowaniu

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowo, doraźnie w napadzie drgawekczas leczenia · lorazepaminne zalecenieDoraźne podanie lorazepamu w napadzie u pacjenta leczonego przewlekle klobazamem jest dopuszczalne zgodnie z planem lekarza, w możliwie małej dawce i z obserwacją oddechu oraz stopnia sedacji po podaniu.
Większe dawki klobazamudawka · klobazamryzyko rośnieNasilenie depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy jest wyraźniejsze przy większych dawkach klobazamu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam TZF 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-tzf-100453695/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Frisium 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/frisium-10-100025280/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.