Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Klopidogrel / Klopidogrel i tokoferol

Klopidogrel i tokoferol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie zaleca się rutynowej suplementacji dużymi dawkami tokoferolu u pacjentów leczonych klopidogrelem, jeśli nie ma udokumentowanego niedoboru witaminy E.

Nie przyjmuj dużych dawek witaminy E bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą, a jeśli już ją stosujesz, obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.

Niekorzystna interakcjaKlopidogrel+ TokoferolNie zaleca się rutynowej suplementacji dużymi dawkami tokoferolu u pacjentów leczonych klopidogrelem, jeśli nie ma udokumentowanego niedoboru witaminy E.Nie przyjmuj dużych dawek witaminy E bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą, a jeśli już ją stosujesz, obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj dużych dawek witaminy E bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą, a jeśli już ją stosujesz, obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.

Klopidogrel rozrzedza krew, żeby zapobiec zakrzepom. Witamina E w dużych dawkach też może osłabiać krzepnięcie, więc razem mogą zwiększać ryzyko krwawień i siniaków. Mała ilość witaminy E z jedzenia lub zwykłego preparatu wielowitaminowego zwykle nie stanowi problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z dziąseł lub nosa, które trudno zatrzymać
  • łatwe powstawanie siniaków
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • różowy lub czerwony mocz
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie zaleca się rutynowej suplementacji dużymi dawkami tokoferolu u pacjentów leczonych klopidogrelem, jeśli nie ma udokumentowanego niedoboru witaminy E. Przy łączeniu klopidogrelu z produktami zwiększającymi ryzyko krwawienia należy zachować ostrożność[1]. Jeśli suplementacja jest uzasadniona, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę, poinformuj pacjenta o objawach krwawienia i odstaw tokoferol na kilka dni przed planowanym zabiegiem po uzgodnieniu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie częstości drobnych krwawień (z dziąseł, z nosa, siniaki) i teoretycznie ryzyka poważniejszych krwawień, w tym z przewodu pokarmowego, szczególnie przy dużych dawkach witaminy E i u pacjentów na podwójnym leczeniu przeciwpłytkowym.

Mechanizm

Duże dawki tokoferolu nasilają skłonność do krwawień przez zahamowanie agregacji płytek i działanie antagonistyczne wobec witaminy K, co sumuje się z hamowaniem receptora P2Y12 przez czynny metabolit klopidogrelu. Witamina E może działać antagonistycznie do witaminy K, zwłaszcza u osób przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe[2]. Przy łączeniu klopidogrelu z innymi produktami związanymi z ryzykiem krwawienia ryzyko to zwiększa się z powodu potencjalnego efektu addycyjnego[1]. Interakcja nie ma składowej farmakokinetycznej – tokoferol nie zmienia aktywacji klopidogrelu.

Metabolizm i transportery

  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy krwawienia (dziąsła, nos, siniaki, smoliste stolce, krew w moczu)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu utajonej utraty krwi
  • stosowanie innych leków zwiększających ryzyko krwawienia (kwas acetylosalicylowy, NLPZ, SSRI, leki przeciwzakrzepowe)

Kiedy ocena się zmienia

dawka ≥ 400 j.m./dobętokoferolryzyko rośnieRyzyko addycji przeciwpłytkowej dotyczy głównie dużych dawek tokoferolu stosowanych jako suplement lub lek. Przy dawkach zawartych w diecie i standardowych preparatach wielowitaminowych znaczenie kliniczne jest wątpliwe.
Przewlekleczas leczenia · tokoferolryzyko rośniePrzewlekła suplementacja dużymi dawkami tokoferolu zwiększa prawdopodobieństwo klinicznie istotnego krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym kwasie acetylosalicylowym lub NLPZ.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaKlopidogrela alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem, a przy czarnych stolcach, krwi w wymiotach lub silnym bólu brzucha od razu zgłoś się do lekarza.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem, a przy czarnych stolcach, krwi w wymiotach lub silnym bólu brzucha od razu zgłoś się do lekarza.

Klopidogrel osłabia krzepnięcie krwi, a alkohol drażni żołądek i jelita. Razem zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu w trakcie leczenia. Jeśli okazjonalnie się to zdarzy, należy zwracać uwagę na objawy krwawienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • Czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • Wymioty z krwią lub wyglądem przypominające fusy z kawy
  • Silny lub narastający ból w górnej części brzucha
  • Nietypowe osłabienie, bladość, duszność lub kołatanie serca
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem. Jeśli pacjent mimo to pije, należy ograniczyć ilość do sporadycznych, niewielkich porcji, nie pić na czczo i zwracać uwagę na objawy krwawienia.

Skutek kliniczny

Większe prawdopodobieństwo krwawienia z przewodu pokarmowego, od utajonej utraty krwi (czarne stolce, niedokrwistość) po jawne krwawienie z żołądka lub jelit.

Mechanizm

Klopidogrel hamuje agregację płytek krwi, a alkohol podrażnia błonę śluzową żołądka i jelit. Oba czynniki zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, więc ich działanie się sumuje. ChPL nie wspomina o alkoholu, ale każe zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktów związanych z ryzykiem krwawienia z powodu możliwego efektu addycyjnego.[1]

Metabolizm i transportery

  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[2], umiarkowany inhibitor CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego: czarne lub smoliste stolce, krew w stolcu, wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
  • Nowe lub nasilone bóle w nadbrzuszu, zgaga
  • Objawy niedokrwistości: osłabienie, bladość, duszność wysiłkowa
  • U pacjentów regularnie pijących alkohol: morfologia krwi i ocena ryzyka krwawienia

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości, picie epizodyczne ryzykowneilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu silniej uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, co zwiększa ryzyko krwawienia podczas leczenia przeciwpłytkowego.
Przewlekłe, regularne picieczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne spożywanie alkoholu wiąże się z przewlekłym uszkodzeniem błony śluzowej i może współistnieć z zaburzeniami czynności wątroby i krzepnięcia. Zalecana abstynencja, rozważyć ocenę ryzyka krwawienia i morfologię.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego jest z natury większe, więc dodatkowy czynnik w postaci alkoholu ma większe znaczenie. Bezwzględnie zalecić unikanie alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieTokoferola alkoholNie trzeba zmieniać stosowania witaminy E ani unikać alkoholu z tego powodu.Jeśli pijesz alkohol regularnie i dużo, albo przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem kuracji witaminą E.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Jeśli pijesz alkohol regularnie i dużo, albo przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem kuracji witaminą E.

Witaminę E można przyjmować, gdy od czasu do czasu wypijasz alkohol. Nie ma dowodów, że takie połączenie szkodzi. Inaczej jest, gdy pijesz dużo i długo albo masz chorobę wątroby. Wtedy organizm gorzej radzi sobie z witaminami, a sama kuracja witaminą E może wymagać konsultacji z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częste siniaki lub krwawienia z nosa albo dziąseł
  • ciemne lub smoliste stolce
  • żółtaczka lub ból w prawym górnym brzuchu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – wchłanianie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać stosowania witaminy E ani unikać alkoholu z tego powodu. U osoby z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub chorobą wątroby warto zwrócić uwagę na objawy zaburzeń krzepnięcia, ponieważ niedobór witaminy K jest przeciwwskazaniem do stosowania witaminy E.[1]

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym i umiarkowanym piciu nie oczekuje się istotnych skutków klinicznych tego połączenia. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwy jest gorszy status witaminy E, a uszkodzenie wątroby może dodatkowo sprzyjać niedoborowi witaminy K i skłonności do krwawień.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera żadnej wzmianki o alkoholu ani etanolu.[1] Witamina E jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach i działa jako przeciwutleniacz, a alkohol w razie przewlekłego nadużywania może pogarszać wchłanianie tłuszczów i witamin lipofilnych oraz uszkadzać wątrobę, w której witamina E jest magazynowana. Są to zależności teoretyczne, dotyczące głównie długotrwałego, dużego spożycia. Nie opisano ich jako interakcji o znaczeniu klinicznym przy okazjonalnym piciu.

Monitorować

  • objawy skłonności do krwawień (siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł) u osób przewlekle nadużywających alkoholu
  • wskaźniki krzepnięcia (INR) u osób z chorobą wątroby lub przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzy przewlekłym nadużywaniu alkoholu lub chorobie wątroby możliwe są zaburzenia wchłaniania witamin lipofilnych i niedobór witaminy K, który jest przeciwwskazaniem do stosowania witaminy E. Warto zebrać wywiad w kierunku krwawień i leków przeciwzakrzepowych oraz skierować pacjenta do lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 260

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.

Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże, niewyjaśnione siniaki
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.

Mechanizm

Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.

Monitorować

  • objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
  • morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
  • czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
  • czynność wątroby
  • planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego

Kiedy ocena się zmienia

Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkoweryzyko rośnieDługotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane.
Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkoweryzyko rośniePołączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego.
Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xainne zalecenieMała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień.
Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieEptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek.
wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa.
Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPołączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.

Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, mogą zmieniać działanie niektórych leków przeciwpłytkowych. Przy tikagrelorze i cylostazolu lek przeciwpłytkowy działa wtedy silniej i rośnie ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu flukonazol i worykonazol mogą osłabić jego działanie, co zwiększa ryzyko zakrzepu. Kwas acetylosalicylowy i prasugrel nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub ciemny mocz, czarne stolce
  • silny ból głowy, kołatanie serca lub zawroty głowy
  • nasilona duszność lub bardzo wolne bicie serca
  • ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego. Tikagreloru nie należy łączyć z itrakonazolem, pozakonazolem ani worykonazolem – trzeba wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo, po decyzji kardiologa, inny lek przeciwpłytkowy, a przy flukonazolu i izawukonazolu wystarczy ścisła obserwacja w kierunku krwawień. Przy cylostazolu i każdym triazolu należy zmniejszyć dawkę cylostazolu zgodnie z ChPL albo wstrzymać go na czas krótkiej terapii przeciwgrzybiczej. Przy klopidogrelu należy unikać flukonazolu i worykonazolu, zwłaszcza w okresie po wszczepieniu stentu, a gdy triazol jest niezbędny, rozważyć prasugrel lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP2C19. Po odstawieniu triazolu dawki leków przeciwpłytkowych przywraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.

Skutek kliniczny

Przy cylostazolu i tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, a przy cylostazolu także działań naczyniowych i sercowych, takich jak bóle głowy, tachykardia, kołatanie serca i niedociśnienie. Przy tikagrelorze mogą nasilić się duszność i bradyarytmie. Przy klopidogrelu skojarzonym z flukonazolem lub worykonazolem skutek jest odwrotny – osłabienie hamowania płytek może prowadzić do zakrzepicy w stencie, zawału serca lub udaru niedokrwiennego[1]. Połączenie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem, jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tikagreloru.

Mechanizm

Wszystkie triazole stosowane ogólnoustrojowo hamują CYP3A4 – silnie itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, umiarkowanie flukonazol i izawukonazol. Flukonazol i worykonazol dodatkowo silnie hamują CYP2C19, a itrakonazol i pozakonazol również glikoproteinę P. Ofiarą są leki przeciwpłytkowe zależne od tych szlaków. Cylostazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, więc każdy triazol zwiększa jego stężenie oraz stężenie jego aktywnych metabolitów. Tikagrelor jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P, więc jego stężenie rośnie najbardziej przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Klopidogrel i tyklopidyna są prolekami aktywowanymi m.in. przez CYP2C19, więc flukonazol i worykonazol zmniejszają powstawanie aktywnego metabolitu i osłabiają działanie przeciwpłytkowe[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy leków przeciwpłytkowych – nie dotyczy leków niemetabolizowanych przez CYP3A4 ani CYP2C19, natomiast w grupie triazoli dotyczy wszystkich substancji, z różnym nasileniem.

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym leczeniu
  • częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy cylostazolu
  • duszność i bradykardia przy tikagrelorze
  • objawy niedokrwienia serca lub mózgu przy klopidogrelu z flukonazolem lub worykonazolem
  • ewentualnie test agregacji płytek przy klopidogrelu u pacjentów wysokiego ryzyka zakrzepowego

Kiedy ocena się zmienia

Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazoleryzyko malejeJednorazowa dawka flukonazolu, np. w kandydozie pochwy, daje krótkotrwałe i słabsze hamowanie enzymów, więc zwykle wystarczy poinformowanie pacjenta o objawach krwawienia bez zmiany dawki leku przeciwpłytkowego.
Duże dawki flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach jego wpływ na cylostazol i tikagrelor zbliża się do silnych inhibitorów.
Do kilku tygodni od odstawienia pozakonazolu, itrakonazolu lub izawukonazoluodstep · triazoleinne zaleceniePozakonazol, itrakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie enzymów utrzymuje się długo po odstawieniu, a powrót do pełnej dawki cylostazolu lub włączenie tikagreloru należy odroczyć.
Triazol dołączany do stałego leczenia przeciwpłytkowegokolejność włączenia · leki przeciwpłytkoweinne zalecenieGdy triazol dołącza się do ustalonego leczenia tikagrelorem, klopidogrelem lub cylostazolem, zmiana działania przeciwpłytkowego pojawia się w ciągu kilku dni, dlatego decyzję o zmianie leku przeciwgrzybiczego lub dawki trzeba podjąć przed pierwszą dawką triazolu.

Źródła

  1. El Khoury A, Butchakdjian ZM, Lagha E, Semaan P, Soueidy M. Acute Multiple In-Stent Thromboses in a Patient With Clopidogrel-Fluconazole Interaction. Cureus. 2022;14(3):e23718. doi: 10.7759/cureus.23718. PMID: 35510000.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaUnikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.

Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu części leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor i cylostazol. Lek przeciwpłytkowy może się wtedy kumulować i zwiększać ryzyko krwawień, a w przypadku klopidogrelu może działać słabiej. Azytromycyna oraz kwas acetylosalicylowy zwykle nie stwarzają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nietypowe siniaki lub krwawienie, które trudno zatrzymać
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
  • nasilona duszność
  • kołatanie serca lub silny ból głowy
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego. Połączenie tikagreloru z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru, dlatego należy zastosować inny antybiotyk, a gdy klarytromycyna jest niezbędna, o czasowej zmianie inhibitora P2Y12 decyduje kardiolog[1]. Przy cylostazolu ChPL zaleca zmniejszenie dawki w trakcie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, a w krótkiej antybiotykoterapii rozsądną opcją jest czasowe wstrzymanie cylostazolu, który stosuje się objawowo w chromaniu przestankowym. Przy klopidogrelu, zwłaszcza we wczesnym okresie po zawale lub wszczepieniu stentu, lepiej wybrać inny antybiotyk niż klarytromycynę. Po odstawieniu klarytromycyny należy odczekać kilka dni przed powrotem do pełnej dawki cylostazolu lub włączeniem tikagreloru.

Skutek kliniczny

Przy tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, oraz nasila działania niepożądane, takie jak duszność i bradyarytmie. Przy cylostazolu wzrost stężenia nasila bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię, biegunkę i ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu możliwe jest osłabienie działania przeciwpłytkowego i zwiększenie ryzyka zakrzepicy w stencie lub ponownego incydentu sercowo-naczyniowego, ale dane kliniczne są ograniczone.

Mechanizm

Interakcja nie dotyczy całej klasy, tylko połączenia klarytromycyny z lekami przeciwpłytkowymi metabolizowanymi przez CYP3A4, czyli z tikagrelorem, cylostazolem i klopidogrelem. Klarytromycyna jest silnym, mechanistycznym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P. Hamuje w ten sposób metabolizm tikagreloru i cylostazolu, co zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem, hamowanie CYP3A4 może osłabiać powstawanie metabolitu czynnego, choć główną rolę w jego aktywacji odgrywa CYP2C19[2]. Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest nieodwracalne, dlatego utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu, do czasu odtworzenia enzymu.

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
  • duszność i wolna akcja serca przy tikagrelorze
  • tętno, kołatanie serca i bóle głowy przy cylostazolu
  • objawy niedokrwienia serca (ból w klatce piersiowej) przy klopidogrelu

Kiedy ocena się zmienia

Wczesny okres po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieWe wczesnym okresie po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu zarówno nadmierne działanie tikagreloru, jak i osłabienie działania klopidogrelu niosą największe ryzyko, dlatego zmiana antybiotyku jest szczególnie ważna, a ewentualną modyfikację leczenia przeciwpłytkowego powinien zatwierdzić kardiolog.
Kilka dni od odstawienia klarytromycynyodstep · makrolidyinne zalecenieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego w tym czasie nie należy od razu wracać do pełnej dawki cylostazolu ani włączać tikagreloru.

Źródła

  1. Ferri N, Corsini A, Bellosta S. Pharmacology of the new P2Y12 receptor inhibitors: insights on pharmacokinetic and pharmacodynamic properties. Drugs. 2013;73(15):1681-709. doi: 10.1007/s40265-013-0126-z. PMID: 24114622.
  2. Zahno A, Brecht K, Bodmer M, Bur D, Tsakiris DA, Krähenbühl S. Effects of drug interactions on biotransformation and antiplatelet effect of clopidogrel in vitro. Br J Pharmacol. 2010;161(2):393-404. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00881.x. PMID: 20735423.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ KlopidogrelW ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy.Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.

Alteplaza to lek podawany w szpitalu w kroplówce, który rozpuszcza zakrzep, na przykład w udarze lub zawale serca. Klopidogrel utrudnia sklejanie się płytek krwi. Razem zwiększają ryzyko krwawienia, dlatego lekarze ustalają, kiedy można bezpiecznie podać klopidogrel.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

W ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy[1]. Wcześniejsze przyjmowanie klopidogrelu nie wyklucza trombolizy, ale zwiększa ryzyko krwawienia i wymaga uwzględnienia w ocenie korzyści i ryzyka[1]. W ostrym zawale serca klopidogrel stosuje się razem z leczeniem trombolitycznym, z zachowaniem ostrożności i obserwacją w kierunku krwawień[2].

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z miejsc wkłucia, z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego[1]. U chorych z ostrym zawałem serca leczonych lekiem trombolitycznym, heparyną i klopidogrelem częstość klinicznie znaczących krwawień była podobna jak przy leczeniu lekiem trombolitycznym, heparyną i kwasem acetylosalicylowym[2].

Mechanizm

Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a klopidogrel hamuje agregację płytek zależną od ADP. Oba leki niezależnie upośledzają hemostazę, więc ich działania się sumują i ryzyko krwawienia rośnie, jeśli lek hamujący agregację płytek podano przed alteplazą, w trakcie jej wlewu albo w ciągu pierwszych 24 godzin po jego zakończeniu[1]. Działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu ma charakter addycyjny z innymi lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia[2].

Metabolizm i transportery

  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia i dziąseł
  • stan neurologiczny (nowe lub nasilające się objawy mogą wskazywać na krwawienie śródczaszkowe)
  • ciśnienie tętnicze
  • morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 24 h po zakończeniu wlewu alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymklopidogrelinne zalecenieW ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu udaru niedokrwiennego alteplazą należy unikać leków hamujących agregację płytek, w tym klopidogrelu.
Klopidogrel przyjmowany przed podaniem alteplazykolejność włączenia · klopidogrelryzyko rośnieWcześniejsze stosowanie leku hamującego agregację płytek zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie, ale nie jest przeciwwskazaniem do trombolizy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ KlopidogrelNależy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.nieznanybadania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.

Lek na żołądek ezomeprazol może osłabiać działanie klopidogrelu, który chroni przed powstawaniem zakrzepów. Przez to klopidogrel może słabiej zabezpieczać cię przed zawałem serca czy udarem. Nie wiadomo dokładnie, jak duże jest to ryzyko, ale lekarze zalecają, by tych leków nie łączyć. Istnieją inne leki na żołądek, które w mniejszym stopniu wpływają na klopidogrel.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
  • nagła duszność
  • nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
  • nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
  • czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klopidogrel wymaga ochrony żołądka inhibitorem pompy protonowej, lepiej wybrać pantoprazol, który w mniejszym stopniu zmniejsza ekspozycję na czynny metabolit klopidogrelu[2]. Rozdzielenie dawek nie rozwiązuje problemu, ponieważ w przypadku omeprazolu odstęp 12 godzin nie znosił interakcji, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnego efektu[2]. Nie należy przy tym samodzielnie odstawiać inhibitora pompy protonowej u pacjenta z grupy dużego ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego bez zastąpienia go innym lekiem z tej grupy.

Skutek kliniczny

Osłabienie działania przeciwpłytkowego klopidogrelu może teoretycznie zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał serca, zakrzepica w stencie czy udar niedokrwienny. Dane z badań obserwacyjnych i klinicznych dotyczące poważnych powikłań sercowo-naczyniowych są niejednoznaczne[2]. Zmniejszenie ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu o około 40% jest natomiast dobrze udokumentowane[3].

Mechanizm

Ezomeprazol hamuje izoenzym CYP2C19, który przekształca klopidogrel – prolek – w czynny metabolit, przez co stężenie czynnego metabolitu w osoczu się zmniejsza[1]. Klopidogrel jest aktywowany częściowo przez CYP2C19, a jego ChPL zalicza ezomeprazol do silnych lub umiarkowanych inhibitorów tego enzymu[2]. Skutkiem jest słabsze hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ezomeprazol – inhibitor CYP2C19[4], klopidogrel – substrat CYP2C19[5]
  • Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
  • objawy neurologiczne sugerujące udar lub TIA
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego po zmianie inhibitora pompy protonowej
  • zasadność dalszego stosowania inhibitora pompy protonowej

Bezpieczniejsze alternatywy

pantoprazol

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 12 hezomeprazolinne zalecenieRozdzielenie dawek nie znosi interakcji – omeprazol podawany w odstępie 12 godzin od klopidogrelu zmniejszał ekspozycję na czynny metabolit w podobnym stopniu jak przy podaniu jednoczesnym, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnej interakcji. Zaleceniem pozostaje zamiana inhibitora pompy protonowej, a nie zmiana pory przyjmowania.
dawka ≤ 20 mgezomeprazolryzyko malejePrzy ezomeprazolu 20 mg podawanym z kwasem acetylosalicylowym 81 mg ekspozycja na czynny metabolit klopidogrelu zmniejszała się niemal o 40%, ale maksymalne hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP było takie samo jak przy samym klopidogrelu. ChPL nadal zaleca unikanie połączenia niezależnie od dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Texibax 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/texibax-100007750/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaIzoniazyd+ KlopidogrelU pacjenta z wysokim ryzykiem zakrzepowym (świeży ostry zespół wieńcowy, niedawno wszczepiony stent) rozważ zamianę klopidogrelu na prasugrel lub tikagrelor na czas leczenia izoniazydem, po uzgodnieniu z kardiologiem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie gruźlicy i kardiologowi, że bierzesz je razem.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie gruźlicy i kardiologowi, że bierzesz je razem.

Izoniazyd może sprawić, że klopidogrel będzie słabiej chronił cię przed zakrzepami. Jest to szczególnie ważne, jeśli niedawno miałeś zawał serca albo wszczepiony stent. Nie wiadomo dokładnie, jak silny jest ten wpływ, dlatego lekarz może chcieć cię dokładniej obserwować albo zmienić lek przeciwzakrzepowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
  • nagła duszność
  • nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta z wysokim ryzykiem zakrzepowym (świeży ostry zespół wieńcowy, niedawno wszczepiony stent) rozważ zamianę klopidogrelu na prasugrel lub tikagrelor na czas leczenia izoniazydem, po uzgodnieniu z kardiologiem. W pozostałych przypadkach połączenie można stosować z czujnym monitorowaniem objawów niedokrwienia. Nie dokładaj kolejnych silnych lub umiarkowanych inhibitorów CYP2C19, takich jak omeprazol czy ezomeprazol – jeśli potrzebny jest inhibitor pompy protonowej, wybierz pantoprazol[1]. Oba leki są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności wątroby, dlatego kontroluj próby wątrobowe zgodnie z zasadami leczenia izoniazydem[2][1].

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie hamowania agregacji płytek przez klopidogrel i większe ryzyko incydentów zakrzepowych, w tym zakrzepicy w stencie, szczególnie w pierwszych miesiącach po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu. Znaczenie kliniczne hamowania CYP2C19 w odniesieniu do klopidogrelu nie jest potwierdzone[1].

Mechanizm

Izoniazyd hamuje niektóre enzymy cytochromu P450 i wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami metabolizowanymi przez te enzymy[2]. Klopidogrel jest prolekiem przekształcanym do czynnego metabolitu częściowo przez CYP2C19, a leki hamujące ten izoenzym mogą zmniejszać stężenie czynnego metabolitu[1]. Izoniazyd hamuje CYP2C19, co klinicznie widać po nasileniu działania fenytoiny, dlatego można oczekiwać słabszej aktywacji klopidogrelu, choć siła tego hamowania u człowieka nie jest dokładnie określona.

Metabolizm i transportery

  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[3], umiarkowany inhibitor CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
  • objawy neurologiczne sugerujące udar
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina
  • jednocześnie stosowane leki hamujące lub indukujące CYP2C19

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugreltikagrelor

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie izoniazydu u pacjenta po niedawnym ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu, leczonego klopidogrelemkolejność włączenia · izoniazydinne zalecenieW okresie najwyższego ryzyka zakrzepowego osłabienie działania klopidogrelu jest najgroźniejsze – przed rozpoczęciem leczenia izoniazydem rozważ z kardiologiem zamianę na prasugrel lub tikagrelor.
Zakończenie leczenia izoniazydemkolejność włączenia · izoniazydinne zaleceniePo zakończeniu leczenia izoniazydem hamowanie CYP2C19 ustępuje – jeśli na ten czas zmieniono lek przeciwpłytkowy, ustal z kardiologiem dalszy schemat.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlopidogrel+ RytonawirNależy unikać łączenia klopidogrelu z terapią wzmocnioną rytonawirem lub kobicystatem.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi, który przepisał klopidogrel, że dostałeś lek z rytonawirem.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi, który przepisał klopidogrel, że dostałeś lek z rytonawirem.

Rytonawir może osłabić działanie klopidogrelu, czyli leku, który chroni przed tworzeniem się zakrzepów. Gdy klopidogrel działa słabiej, rośnie ryzyko zawału serca, udaru lub zatkania się wszczepionego stentu. Z tego powodu tych leków zwykle się razem nie stosuje, a lekarz może dobrać inny lek przeciwpłytkowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
  • nagła duszność
  • opadnięcie kącika ust, osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
  • nagłe zaburzenia widzenia lub silne zawroty głowy
  • ból, obrzęk i zaczerwienienie łydki
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia klopidogrelu z terapią wzmocnioną rytonawirem lub kobicystatem. ChPL klopidogrelu nie zaleca jego stosowania u pacjentów z HIV leczonych wzmocnionymi terapiami przeciwretrowirusowymi.[1] Gdy potrzebne jest leczenie przeciwpłytkowe z inhibitorem P2Y12, rozważ prasugrel, którego działanie przeciwpłytkowe w obecności rytonawiru pozostaje wystarczające mimo mniejszej ekspozycji na czynny metabolit, albo zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niewzmocniony – decyzję podejmuje kardiolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Tikagrelor nie jest dobrą alternatywą, ponieważ silne inhibitory CYP3A, takie jak rytonawir, istotnie zwiększają jego stężenie. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, rozważ ocenę reaktywności płytek i ścisłą obserwację w kierunku objawów niedokrwienia.

Skutek kliniczny

Połączenie może prowadzić do niewystarczającego zahamowania płytek krwi i zdarzeń zakrzepowych. Zgłaszano spontaniczne przypadki ponownego zamknięcia udrożnionego naczynia oraz zdarzeń zakrzepowych u pacjentów z HIV leczonych terapią wzmocnioną rytonawirem, którzy otrzymywali dawkę nasycającą klopidogrelu.[2] Znaczenie kliniczne obniżonego hamowania płytek określa się jako niepewne, ale u pacjentów po wszczepieniu stentu lub po ostrym zespole wieńcowym konsekwencją może być zakrzepica w stencie, zawał serca lub udar niedokrwienny.[3]

Mechanizm

Rytonawir osłabia przeciwpłytkowe działanie klopidogrelu, który jest prolekiem i wymaga aktywacji w wątrobie. U pacjentów z HIV leczonych terapią wzmocnioną rytonawirem lub kobicystatem obserwowano znaczne zmniejszenie hamowania aktywności płytek krwi.[1] Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A[4], a hamowanie izoenzymów uczestniczących w przekształcaniu klopidogrelu do czynnego metabolitu (CYP3A4, prawdopodobnie także CYP2B6) jest najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem zmniejszonej ekspozycji na czynny metabolit.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Rytonawir – inhibitor CYP3A4[5], klopidogrel – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Rytonawir – induktor CYP1A2[5], klopidogrel – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6]
  • Rytonawir – induktor CYP2C19[5], klopidogrel – substrat CYP2C19[6]
  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[7], umiarkowany inhibitor CYP2C8[7], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], silny inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
  • objawy neurologiczne sugerujące udar
  • ocena reaktywności płytek krwi, jeśli dostępna
  • objawy zakrzepicy żylnej i tętniczej

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Kiedy ocena się zmienia

Dawka nasycającadawka · klopidogrelryzyko rośniePrzypadki ponownego zamknięcia naczynia i zdarzeń zakrzepowych zgłaszano w okresie podawania dawki nasycającej klopidogrelu u pacjentów na terapii wzmocnionej rytonawirem. Ryzyko jest szczególnie istotne we wczesnym okresie po przezskórnej interwencji wieńcowej.
Krótka kuracja przeciwwirusowa (nirmatrelwir z rytonawirem)czas leczenia · rytonawirinne zalecenieKrótkotrwałe podawanie rytonawiru również może osłabić działanie klopidogrelu. U pacjentów niedawno po wszczepieniu stentu lub po ostrym zespole wieńcowym rozważ inne leczenie przeciwwirusowe albo konsultację kardiologiczną w sprawie zmiany leku przeciwpłytkowego na czas kuracji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plavix 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plavix-100084778/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopidogrel Krka 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopidogrel-krka-100290549/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlopidogrel+ WorykonazolUnikaj łączenia klopidogrelu z worykonazolem, bo nie zaleca się jednoczesnego stosowania klopidogrelu z silnymi i umiarkowanymi inhibitorami CYP2C19.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi przepisującemu worykonazol, że go przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi przepisującemu worykonazol, że go przyjmujesz.

Lek przeciwgrzybiczy worykonazol może osłabiać działanie klopidogrelu, który chroni przed powstawaniem zakrzepów. Gdy klopidogrel działa słabiej, rośnie ryzyko zawału serca lub udaru, zwłaszcza jeśli masz niedawno założony stent. Lekarz może wtedy wybrać inny lek przeciwpłytkowy albo inny lek przeciwgrzybiczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ucisk lub ból w klatce piersiowej
  • nagła duszność
  • nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała
  • nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
  • ból, obrzęk lub zimna i blada noga
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia klopidogrelu z worykonazolem, bo nie zaleca się jednoczesnego stosowania klopidogrelu z silnymi i umiarkowanymi inhibitorami CYP2C19.[1][2][3] Jeśli worykonazol jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym zamianę klopidogrelu na prasugrel z uwzględnieniem jego ograniczeń (wiek, masa ciała, przebyty udar lub TIA) albo, gdy pozwala na to wskazanie, wybór leku przeciwgrzybiczego z grupy echinokandyn. Tykagrelor nie jest dobrym zamiennikiem, ponieważ worykonazol silnie hamuje CYP3A4 i zwiększa jego stężenie. Gdy połączenia nie da się uniknąć, nie przerywaj leczenia przeciwpłytkowego, monitoruj objawy zakrzepowo-zatorowe, a u chorych z wysokim ryzykiem zakrzepicy, zwłaszcza krótko po wszczepieniu stentu, rozważ ocenę reaktywności płytek.

Skutek kliniczny

Możliwe jest osłabienie hamowania agregacji płytek przez klopidogrel i w konsekwencji większe ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zakrzepica w stencie, zawał serca lub udar niedokrwienny. Znaczenie kliniczne interakcji klopidogrelu z inhibitorami CYP2C19 nie jest potwierdzone.[1] Nie wykazano, by worykonazol nasilał ryzyko krwawienia podczas leczenia klopidogrelem.

Mechanizm

Klopidogrel jest prolekiem przekształcanym do czynnego metabolitu częściowo przez CYP2C19, a worykonazol jest inhibitorem tego izoenzymu, co może zmniejszać stężenie czynnego metabolitu klopidogrelu.[1] Worykonazol hamuje także CYP2C9 i silnie hamuje CYP3A4.[4] CYP3A4 w mniejszym stopniu również uczestniczy w aktywacji klopidogrelu, więc jego hamowanie może dodatkowo osłabiać tę przemianę.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Worykonazol – słaby inhibitor CYP2B6[5], klopidogrel – drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6]
  • Worykonazol – umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], klopidogrel – substrat CYP2C19[6]
  • Worykonazol – silny inhibitor CYP3A4[5], klopidogrel – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], silny inhibitor CYP3A4[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • objawy ostrego zespołu wieńcowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
  • objawy udaru niedokrwiennego lub TIA
  • objawy zakrzepicy tętniczej obwodowej
  • reaktywność płytek u chorych z wysokim ryzykiem zakrzepicy (opcjonalnie)

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrelkaspofunginamikafunginaanidulafungina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Plavix 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/plavix-100084778/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopidogrel Krka 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopidogrel-krka-100290549/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.