Interakcje / Izoniazyd / Izoniazyd i klopidogrel
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U pacjenta z wysokim ryzykiem zakrzepowym (świeży ostry zespół wieńcowy, niedawno wszczepiony stent) rozważ zamianę klopidogrelu na prasugrel lub tikagrelor na czas leczenia izoniazydem, po uzgodnieniu z kardiologiem.
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie gruźlicy i kardiologowi, że bierzesz je razem.
Niekorzystna interakcjaIzoniazyd+ KlopidogrelU pacjenta z wysokim ryzykiem zakrzepowym (świeży ostry zespół wieńcowy, niedawno wszczepiony stent) rozważ zamianę klopidogrelu na prasugrel lub tikagrelor na czas leczenia izoniazydem, po uzgodnieniu z kardiologiem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie gruźlicy i kardiologowi, że bierzesz je razem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie gruźlicy i kardiologowi, że bierzesz je razem.
Izoniazyd może sprawić, że klopidogrel będzie słabiej chronił cię przed zakrzepami. Jest to szczególnie ważne, jeśli niedawno miałeś zawał serca albo wszczepiony stent. Nie wiadomo dokładnie, jak silny jest ten wpływ, dlatego lekarz może chcieć cię dokładniej obserwować albo zmienić lek przeciwzakrzepowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- nagła duszność
- nagłe osłabienie lub drętwienie połowy ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta z wysokim ryzykiem zakrzepowym (świeży ostry zespół wieńcowy, niedawno wszczepiony stent) rozważ zamianę klopidogrelu na prasugrel lub tikagrelor na czas leczenia izoniazydem, po uzgodnieniu z kardiologiem. W pozostałych przypadkach połączenie można stosować z czujnym monitorowaniem objawów niedokrwienia. Nie dokładaj kolejnych silnych lub umiarkowanych inhibitorów CYP2C19, takich jak omeprazol czy ezomeprazol – jeśli potrzebny jest inhibitor pompy protonowej, wybierz pantoprazol[1]. Oba leki są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności wątroby, dlatego kontroluj próby wątrobowe zgodnie z zasadami leczenia izoniazydem[2][1].
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie hamowania agregacji płytek przez klopidogrel i większe ryzyko incydentów zakrzepowych, w tym zakrzepicy w stencie, szczególnie w pierwszych miesiącach po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu. Znaczenie kliniczne hamowania CYP2C19 w odniesieniu do klopidogrelu nie jest potwierdzone[1].
Mechanizm
Izoniazyd hamuje niektóre enzymy cytochromu P450 i wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami metabolizowanymi przez te enzymy[2]. Klopidogrel jest prolekiem przekształcanym do czynnego metabolitu częściowo przez CYP2C19, a leki hamujące ten izoenzym mogą zmniejszać stężenie czynnego metabolitu[1]. Izoniazyd hamuje CYP2C19, co klinicznie widać po nasileniu działania fenytoiny, dlatego można oczekiwać słabszej aktywacji klopidogrelu, choć siła tego hamowania u człowieka nie jest dokładnie określona.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
- objawy neurologiczne sugerujące udar
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- jednocześnie stosowane leki hamujące lub indukujące CYP2C19
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie izoniazydu u pacjenta po niedawnym ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu, leczonego klopidogrelemkolejność włączenia · izoniazyd | inne zalecenie | W okresie najwyższego ryzyka zakrzepowego osłabienie działania klopidogrelu jest najgroźniejsze – przed rozpoczęciem leczenia izoniazydem rozważ z kardiologiem zamianę na prasugrel lub tikagrelor. |
| Zakończenie leczenia izoniazydemkolejność włączenia · izoniazyd | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia izoniazydem hamowanie CYP2C19 ustępuje – jeśli na ten czas zmieniono lek przeciwpłytkowy, ustal z kardiologiem dalszy schemat. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaIzoniazyda alkoholW trakcie leczenia izoniazydem nie należy spożywać napojów alkoholowych.Nie pij alkoholu do końca leczenia izoniazydem i powiedz lekarzowi, jeśli wcześniej piłeś regularnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu do końca leczenia izoniazydem i powiedz lekarzowi, jeśli wcześniej piłeś regularnie.
Izoniazyd może obciążać wątrobę, a alkohol robi to samo. Razem zwiększają ryzyko poważnego uszkodzenia wątroby. Dlatego w trakcie leczenia nie należy pić napojów alkoholowych. Czerwone wino może dodatkowo wywołać bóle głowy, kołatanie serca czy uderzenia gorąca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- nudności, wymioty lub brak apetytu
- ból w prawej górnej części brzucha
- nietypowe zmęczenie
- ból głowy, kołatanie serca lub zaczerwienienie twarzy po czerwonym winie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W trakcie leczenia izoniazydem nie należy spożywać napojów alkoholowych.[1] Pacjenta, który pije alkohol codziennie albo jest od niego uzależniony, należy objąć ścisłym nadzorem w trakcie terapii. Trzeba też zwracać uwagę na objawy zapalenia wątroby i pytać o spożycie alkoholu przy każdej kontroli. Pacjentom stosującym izoniazyd należy ponadto odradzać produkty bogate w tyraminę, takie jak ser i czerwone wino.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol zwiększa ryzyko polekowego zapalenia wątroby podczas leczenia izoniazydem. Codzienne picie alkoholu jest w ChPL wymienione wśród czynników podwyższonego ryzyka zapalenia wątroby.[1] Pacjenci uzależnieni od alkoholu wymagają szczególnego nadzoru w trakcie leczenia.[1] Czerwone wino dodatkowo może wywołać reakcję na tyraminę, ponieważ izoniazyd wykazuje pewne działanie hamujące monoaminooksydazę.[1]
Mechanizm
Zarówno izoniazyd, jak i alkohol uszkadzają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Według ChPL alkohol nasila toksyczność izoniazydu, w tym hepatotoksyczność.[1] Jednorazowe intensywne picie nie zmieniło metabolizmu izoniazydu ani jego metabolitu acetyloizoniazydu w kontrolowanym badaniu z udziałem 10 zdrowych ochotników (stężenie alkoholu w osoczu 1 g/l utrzymywane przez 12 godzin, izoniazyd 300 mg na dobę przez 2 dni).[1] U osób pijących alkohol długotrwale metabolizm izoniazydu może być przyspieszony, ale ten efekt nie został dokładnie opisany.[1] Szkodliwość połączenia wynika więc głównie z sumowania się toksyczności wobec wątroby, a nie ze zmiany stężenia leku.
Monitorować
- objawy zapalenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, nudności, brak apetytu, ból w prawym podżebrzu)
- aktywność enzymów wątrobowych zgodnie ze schematem monitorowania leczenia przeciwgruźliczego
- spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta przy każdej wizycie
- objawy neuropatii obwodowej, zwłaszcza u pacjentów uzależnionych od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Codzienne picie alkoholu lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Codzienne picie alkoholu jest w ChPL czynnikiem podwyższonego ryzyka zapalenia wątroby, a uzależnienie od alkoholu wymaga szczególnego nadzoru w trakcie leczenia. Ryzyko uszkodzenia wątroby jest wtedy największe, więc kontrole powinny być częstsze. |
| Czerwone winopostać · alkohol | ryzyko rośnie | Izoniazyd wykazuje pewne działanie hamujące monoaminooksydazę, dlatego czerwone wino jako produkt zawierający tyraminę może wywołać reakcję z bólem głowy, kołataniem serca i uderzeniami gorąca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
Niekorzystna interakcjaKlopidogrela alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem, a przy czarnych stolcach, krwi w wymiotach lub silnym bólu brzucha od razu zgłoś się do lekarza.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem, a przy czarnych stolcach, krwi w wymiotach lub silnym bólu brzucha od razu zgłoś się do lekarza.
Klopidogrel osłabia krzepnięcie krwi, a alkohol drażni żołądek i jelita. Razem zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu w trakcie leczenia. Jeśli okazjonalnie się to zdarzy, należy zwracać uwagę na objawy krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- Wymioty z krwią lub wyglądem przypominające fusy z kawy
- Silny lub narastający ból w górnej części brzucha
- Nietypowe osłabienie, bladość, duszność lub kołatanie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia klopidogrelem. Jeśli pacjent mimo to pije, należy ograniczyć ilość do sporadycznych, niewielkich porcji, nie pić na czczo i zwracać uwagę na objawy krwawienia.
Skutek kliniczny
Większe prawdopodobieństwo krwawienia z przewodu pokarmowego, od utajonej utraty krwi (czarne stolce, niedokrwistość) po jawne krwawienie z żołądka lub jelit.
Mechanizm
Klopidogrel hamuje agregację płytek krwi, a alkohol podrażnia błonę śluzową żołądka i jelit. Oba czynniki zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, więc ich działanie się sumuje. ChPL nie wspomina o alkoholu, ale każe zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktów związanych z ryzykiem krwawienia z powodu możliwego efektu addycyjnego.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego: czarne lub smoliste stolce, krew w stolcu, wymioty z krwią lub przypominające fusy z kawy
- Nowe lub nasilone bóle w nadbrzuszu, zgaga
- Objawy niedokrwistości: osłabienie, bladość, duszność wysiłkowa
- U pacjentów regularnie pijących alkohol: morfologia krwi i ocena ryzyka krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości, picie epizodyczne ryzykowneilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu silniej uszkadzają błonę śluzową przewodu pokarmowego, co zwiększa ryzyko krwawienia podczas leczenia przeciwpłytkowego. |
| Przewlekłe, regularne picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu wiąże się z przewlekłym uszkodzeniem błony śluzowej i może współistnieć z zaburzeniami czynności wątroby i krzepnięcia. Zalecana abstynencja, rozważyć ocenę ryzyka krwawienia i morfologię. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego jest z natury większe, więc dodatkowy czynnik w postaci alkoholu ma większe znaczenie. Bezwzględnie zalecić unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
Inne interakcje tych leków 302
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy, tikagrelor, seleksypag)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaJednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek przeciwpłytkowy i lek przeciwkrzepliwy z tej grupy, nie odstawiaj ani nie dokładaj żadnego z nich bez decyzji lekarza i niezwłocznie zgłaszaj każde nietypowe krwawienie.
Leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel czy tikagrelor, oraz leki przeciwkrzepliwe, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, zmniejszają krzepliwość krwi w różny sposób. Przyjmowane razem wzmacniają swoje działanie, przez co łatwiej o krwawienie, także poważne. Lekarze czasem celowo zalecają takie połączenie, na przykład po wszczepieniu stentu, ale zwykle tylko na określony czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- krew w moczu lub różowy albo brunatny mocz
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- długo niezatrzymujące się krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże, niewyjaśnione siniaki
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
- silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Jednoczesne stosowanie leku przeciwpłytkowego i inhibitora czynnika Xa jest dopuszczalne tylko przy jasnym wskazaniu do obu leków, przez możliwie najkrótszy czas i po ocenie ryzyka krwawienia. U pacjentów z migotaniem przedsionków po przezskórnej interwencji wieńcowej preferuje się połączenie antykoagulantu z klopidogrelem, a terapię potrójną z kwasem acetylosalicylowym ogranicza się do okresu okołozabiegowego lub krótkiego czasu po zabiegu. Prasugrelu i tikagrelu nie zaleca się rutynowo w terapii potrójnej. Należy unikać długotrwałego stosowania kwasu acetylosalicylowego w dawkach większych niż kardioprotekcyjne. Eptyfibatyd i kangrelor stosuje się wyłącznie w szpitalu, z uwzględnieniem czasu ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego warto rozważyć ochronę inhibitorem pompy protonowej. Należy unikać dokładania niesteroidowych leków przeciwzapalnych.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego, krwawień wewnątrzczaszkowych i krwawień wymagających hospitalizacji lub przetoczenia krwi. Ryzyko rośnie wraz z liczbą leków wpływających na hemostazę, dlatego terapia potrójna (antykoagulant i dwa leki przeciwpłytkowe) jest obarczona największym ryzykiem. Połączenie ma jednak uznane wskazania, na przykład u pacjentów z migotaniem przedsionków po ostrym zespole wieńcowym lub po wszczepieniu stentu oraz w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych, gdzie stosuje się dawkę naczyniową rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowym.
Mechanizm
Leki przeciwpłytkowe hamują agregację płytek krwi różnymi drogami. Kwas acetylosalicylowy blokuje cyklooksygenazę płytkową. Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor, tyklopidyna i kangrelor blokują receptor P2Y12. Eptyfibatyd blokuje glikoproteinę IIb/IIIa. Cylostazol hamuje fosfodiesterazę 3. Seleksypag, iloprost, treprostynil i epoprostenol pobudzają receptor prostacykliny. Inhibitory czynnika Xa hamują osoczowy układ krzepnięcia i zmniejszają powstawanie trombiny. Jednoczesne zahamowanie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się i zwiększa skłonność do krwawień. Jest to interakcja farmakodynamiczna wspólna dla wszystkich leków obu grup. Różni się jedynie jej nasilenie, które jest największe dla leków blokujących receptor P2Y12, eptyfibatydu i kangreloru, a mniejsze dla analogów prostacykliny, seleksypagu i cylostazolu. Tikagrelor słabo hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, ale ten wpływ na stężenie rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu ma małe znaczenie wobec efektu farmakodynamicznego.
Monitorować
- objawy krwawienia jawnego i utajonego (smoliste stolce, krwiomocz, krwawienia z nosa i dziąseł)
- morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
- czynność nerek (eGFR lub klirens kreatyniny) w celu doboru dawki inhibitora czynnika Xa
- czynność wątroby
- planowany czas trwania terapii skojarzonej i termin odstawienia leku przeciwpłytkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Kwas acetylosalicylowy w dawce większej niż kardioprotekcyjnadawka · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwbólowych lub przeciwzapalnych z inhibitorem czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień i powinno być unikane. |
| Terapia potrójna dłużej niż okres okołozabiegowyczas leczenia · leki przeciwpłytkowe | ryzyko rośnie | Połączenie inhibitora czynnika Xa z dwoma lekami przeciwpłytkowymi niesie największe ryzyko krwawień i powinno trwać możliwie krótko, z jasno określonym terminem odstawienia kwasu acetylosalicylowego. |
| Dawka naczyniowa rywaroksabanu z kwasem acetylosalicylowymdawka · inhibitory czynnika Xa | inne zalecenie | Mała dawka rywaroksabanu podawana dwa razy na dobę razem z kwasem acetylosalicylowym jest celowym schematem w przewlekłej chorobie wieńcowej lub tętnic obwodowych i zmniejsza ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych kosztem umiarkowanego wzrostu ryzyka krwawień. |
| Dożylnadroga podania · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Eptyfibatyd, kangrelor, epoprostenol oraz dożylne postacie iloprostu i treprostynilu stosuje się w warunkach szpitalnych, a decyzję o podaniu podejmuje się z uwzględnieniem czasu przyjęcia ostatniej dawki inhibitora czynnika Xa i czynności nerek. |
| wiek ≥ 75 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko krwawień przy terapii skojarzonej jest większe, dlatego szczególnie ważne są skrócenie czasu leczenia skojarzonego, kontrola czynności nerek i prawidłowy dobór dawki inhibitora czynnika Xa. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek zwiększa ekspozycję na inhibitory czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, co dodatkowo nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekiem przeciwpłytkowym i wymaga dostosowania dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acard 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/acard-100002148/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abrea 75 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abrea-100364986/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cardiopirin 100 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cardiopirin-100033226/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPołączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy i masz zacząć brać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia i nie odstawiaj samodzielnie leku przeciwpłytkowego.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, mogą zmieniać działanie niektórych leków przeciwpłytkowych. Przy tikagrelorze i cylostazolu lek przeciwpłytkowy działa wtedy silniej i rośnie ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu flukonazol i worykonazol mogą osłabić jego działanie, co zwiększa ryzyko zakrzepu. Kwas acetylosalicylowy i prasugrel nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
- czerwony lub ciemny mocz, czarne stolce
- silny ból głowy, kołatanie serca lub zawroty głowy
- nasilona duszność lub bardzo wolne bicie serca
- ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie triazolowego leku przeciwgrzybiczego z lekiem przeciwpłytkowym wymaga przed rozpoczęciem leczenia sprawdzenia, czy triazol nie zmienia stężenia lub aktywacji tego leku przeciwpłytkowego, a w trakcie leczenia obserwacji pacjenta w kierunku krwawień albo osłabienia działania przeciwpłytkowego. Tikagreloru nie należy łączyć z itrakonazolem, pozakonazolem ani worykonazolem – trzeba wybrać inny lek przeciwgrzybiczy albo, po decyzji kardiologa, inny lek przeciwpłytkowy, a przy flukonazolu i izawukonazolu wystarczy ścisła obserwacja w kierunku krwawień. Przy cylostazolu i każdym triazolu należy zmniejszyć dawkę cylostazolu zgodnie z ChPL albo wstrzymać go na czas krótkiej terapii przeciwgrzybiczej. Przy klopidogrelu należy unikać flukonazolu i worykonazolu, zwłaszcza w okresie po wszczepieniu stentu, a gdy triazol jest niezbędny, rozważyć prasugrel lub lek przeciwgrzybiczy niehamujący CYP2C19. Po odstawieniu triazolu dawki leków przeciwpłytkowych przywraca się dopiero po ustąpieniu hamowania enzymów.
Skutek kliniczny
Przy cylostazolu i tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, a przy cylostazolu także działań naczyniowych i sercowych, takich jak bóle głowy, tachykardia, kołatanie serca i niedociśnienie. Przy tikagrelorze mogą nasilić się duszność i bradyarytmie. Przy klopidogrelu skojarzonym z flukonazolem lub worykonazolem skutek jest odwrotny – osłabienie hamowania płytek może prowadzić do zakrzepicy w stencie, zawału serca lub udaru niedokrwiennego[1]. Połączenie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem, jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tikagreloru.
Mechanizm
Wszystkie triazole stosowane ogólnoustrojowo hamują CYP3A4 – silnie itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, umiarkowanie flukonazol i izawukonazol. Flukonazol i worykonazol dodatkowo silnie hamują CYP2C19, a itrakonazol i pozakonazol również glikoproteinę P. Ofiarą są leki przeciwpłytkowe zależne od tych szlaków. Cylostazol jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP2C19, więc każdy triazol zwiększa jego stężenie oraz stężenie jego aktywnych metabolitów. Tikagrelor jest substratem CYP3A4 i glikoproteiny P, więc jego stężenie rośnie najbardziej przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Klopidogrel i tyklopidyna są prolekami aktywowanymi m.in. przez CYP2C19, więc flukonazol i worykonazol zmniejszają powstawanie aktywnego metabolitu i osłabiają działanie przeciwpłytkowe[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy leków przeciwpłytkowych – nie dotyczy leków niemetabolizowanych przez CYP3A4 ani CYP2C19, natomiast w grupie triazoli dotyczy wszystkich substancji, z różnym nasileniem.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
- morfologia krwi z hemoglobiną przy dłuższym leczeniu
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze przy cylostazolu
- duszność i bradykardia przy tikagrelorze
- objawy niedokrwienia serca lub mózgu przy klopidogrelu z flukonazolem lub worykonazolem
- ewentualnie test agregacji płytek przy klopidogrelu u pacjentów wysokiego ryzyka zakrzepowego
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu, np. w kandydozie pochwy, daje krótkotrwałe i słabsze hamowanie enzymów, więc zwykle wystarczy poinformowanie pacjenta o objawach krwawienia bez zmiany dawki leku przeciwpłytkowego. |
| Duże dawki flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach jego wpływ na cylostazol i tikagrelor zbliża się do silnych inhibitorów. |
| Do kilku tygodni od odstawienia pozakonazolu, itrakonazolu lub izawukonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Pozakonazol, itrakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie enzymów utrzymuje się długo po odstawieniu, a powrót do pełnej dawki cylostazolu lub włączenie tikagreloru należy odroczyć. |
| Triazol dołączany do stałego leczenia przeciwpłytkowegokolejność włączenia · leki przeciwpłytkowe | inne zalecenie | Gdy triazol dołącza się do ustalonego leczenia tikagrelorem, klopidogrelem lub cylostazolem, zmiana działania przeciwpłytkowego pojawia się w ciągu kilku dni, dlatego decyzję o zmianie leku przeciwgrzybiczego lub dawki trzeba podjąć przed pierwszą dawką triazolu. |
Źródła
- El Khoury A, Butchakdjian ZM, Lagha E, Semaan P, Soueidy M. Acute Multiple In-Stent Thromboses in a Patient With Clopidogrel-Fluconazole Interaction. Cureus. 2022;14(3):e23718. doi: 10.7759/cureus.23718. PMID: 35510000.
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaUnikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu części leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor i cylostazol. Lek przeciwpłytkowy może się wtedy kumulować i zwiększać ryzyko krwawień, a w przypadku klopidogrelu może działać słabiej. Azytromycyna oraz kwas acetylosalicylowy zwykle nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienie, które trudno zatrzymać
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- nasilona duszność
- kołatanie serca lub silny ból głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego. Połączenie tikagreloru z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru, dlatego należy zastosować inny antybiotyk, a gdy klarytromycyna jest niezbędna, o czasowej zmianie inhibitora P2Y12 decyduje kardiolog[1]. Przy cylostazolu ChPL zaleca zmniejszenie dawki w trakcie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, a w krótkiej antybiotykoterapii rozsądną opcją jest czasowe wstrzymanie cylostazolu, który stosuje się objawowo w chromaniu przestankowym. Przy klopidogrelu, zwłaszcza we wczesnym okresie po zawale lub wszczepieniu stentu, lepiej wybrać inny antybiotyk niż klarytromycynę. Po odstawieniu klarytromycyny należy odczekać kilka dni przed powrotem do pełnej dawki cylostazolu lub włączeniem tikagreloru.
Skutek kliniczny
Przy tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, oraz nasila działania niepożądane, takie jak duszność i bradyarytmie. Przy cylostazolu wzrost stężenia nasila bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię, biegunkę i ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu możliwe jest osłabienie działania przeciwpłytkowego i zwiększenie ryzyka zakrzepicy w stencie lub ponownego incydentu sercowo-naczyniowego, ale dane kliniczne są ograniczone.
Mechanizm
Interakcja nie dotyczy całej klasy, tylko połączenia klarytromycyny z lekami przeciwpłytkowymi metabolizowanymi przez CYP3A4, czyli z tikagrelorem, cylostazolem i klopidogrelem. Klarytromycyna jest silnym, mechanistycznym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P. Hamuje w ten sposób metabolizm tikagreloru i cylostazolu, co zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem, hamowanie CYP3A4 może osłabiać powstawanie metabolitu czynnego, choć główną rolę w jego aktywacji odgrywa CYP2C19[2]. Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest nieodwracalne, dlatego utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu, do czasu odtworzenia enzymu.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
- duszność i wolna akcja serca przy tikagrelorze
- tętno, kołatanie serca i bóle głowy przy cylostazolu
- objawy niedokrwienia serca (ból w klatce piersiowej) przy klopidogrelu
Kiedy ocena się zmienia
| Wczesny okres po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | We wczesnym okresie po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu zarówno nadmierne działanie tikagreloru, jak i osłabienie działania klopidogrelu niosą największe ryzyko, dlatego zmiana antybiotyku jest szczególnie ważna, a ewentualną modyfikację leczenia przeciwpłytkowego powinien zatwierdzić kardiolog. |
| Kilka dni od odstawienia klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego w tym czasie nie należy od razu wracać do pełnej dawki cylostazolu ani włączać tikagreloru. |
Źródła
- Ferri N, Corsini A, Bellosta S. Pharmacology of the new P2Y12 receptor inhibitors: insights on pharmacokinetic and pharmacodynamic properties. Drugs. 2013;73(15):1681-709. doi: 10.1007/s40265-013-0126-z. PMID: 24114622.
- Zahno A, Brecht K, Bodmer M, Bur D, Tsakiris DA, Krähenbühl S. Effects of drug interactions on biotransformation and antiplatelet effect of clopidogrel in vitro. Br J Pharmacol. 2010;161(2):393-404. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00881.x. PMID: 20735423.
Niekorzystna interakcjaAlteplaza+ KlopidogrelW ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy.Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz klopidogrel, zawsze powiedz o tym ratownikom i lekarzom w szpitalu, a po leczeniu alteplazą wróć do klopidogrelu dopiero wtedy, gdy lekarz na to pozwoli.
Alteplaza to lek podawany w szpitalu w kroplówce, który rozpuszcza zakrzep, na przykład w udarze lub zawale serca. Klopidogrel utrudnia sklejanie się płytek krwi. Razem zwiększają ryzyko krwawienia, dlatego lekarze ustalają, kiedy można bezpiecznie podać klopidogrel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- wymioty z krwią lub fusowate
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustaje
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie ręki albo nogi
- duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W ostrym udarze niedokrwiennym nie włączaj klopidogrelu w ciągu pierwszych 24 godzin po zakończeniu wlewu alteplazy[1]. Wcześniejsze przyjmowanie klopidogrelu nie wyklucza trombolizy, ale zwiększa ryzyko krwawienia i wymaga uwzględnienia w ocenie korzyści i ryzyka[1]. W ostrym zawale serca klopidogrel stosuje się razem z leczeniem trombolitycznym, z zachowaniem ostrożności i obserwacją w kierunku krwawień[2].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko krwawień, w tym krwawień z miejsc wkłucia, z przewodu pokarmowego i krwawienia śródczaszkowego[1]. U chorych z ostrym zawałem serca leczonych lekiem trombolitycznym, heparyną i klopidogrelem częstość klinicznie znaczących krwawień była podobna jak przy leczeniu lekiem trombolitycznym, heparyną i kwasem acetylosalicylowym[2].
Mechanizm
Alteplaza rozpuszcza skrzep przez aktywację plazminogenu do plazminy, a klopidogrel hamuje agregację płytek zależną od ADP. Oba leki niezależnie upośledzają hemostazę, więc ich działania się sumują i ryzyko krwawienia rośnie, jeśli lek hamujący agregację płytek podano przed alteplazą, w trakcie jej wlewu albo w ciągu pierwszych 24 godzin po jego zakończeniu[1]. Działanie przeciwpłytkowe klopidogrelu ma charakter addycyjny z innymi lekami zwiększającymi ryzyko krwawienia[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia, w tym z miejsc wkłucia i dziąseł
- stan neurologiczny (nowe lub nasilające się objawy mogą wskazywać na krwawienie śródczaszkowe)
- ciśnienie tętnicze
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 24 h po zakończeniu wlewu alteplazy w ostrym udarze niedokrwiennymklopidogrel | inne zalecenie | W ciągu pierwszych 24 godzin po leczeniu udaru niedokrwiennego alteplazą należy unikać leków hamujących agregację płytek, w tym klopidogrelu. |
| Klopidogrel przyjmowany przed podaniem alteplazykolejność włączenia · klopidogrel | ryzyko rośnie | Wcześniejsze stosowanie leku hamującego agregację płytek zwiększa ryzyko krwawienia po alteplazie, ale nie jest przeciwwskazaniem do trombolizy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actilyse 10 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actilyse-10-100002579/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
Niekorzystna interakcjaBuprenorfina+ IzoniazydStosuj połączenie tylko pod ścisłą kontrolą kliniczną i oceniaj nasilenie sedacji oraz czynność oddechową, szczególnie w pierwszych dniach po włączeniu izoniazydu.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, nie pij alkoholu i zgłoś się od razu, jeśli pojawi się silna senność, spowolniony oddech albo zażółcenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, nie pij alkoholu i zgłoś się od razu, jeśli pojawi się silna senność, spowolniony oddech albo zażółcenie skóry.
Izoniazyd może spowalniać rozkładanie buprenorfiny w organizmie, przez co jej działanie może być silniejsze, na przykład możesz być bardziej senny. Po odstawieniu izoniazydu buprenorfina może z kolei działać słabiej. Oba leki mogą obciążać wątrobę, dlatego lekarz powinien co jakiś czas sprawdzać twoje wyniki wątrobowe. Zwykle te leki można stosować razem, ale pod kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, brak apetytu
- objawy odstawienia, takie jak niepokój, poty lub bóle mięśni po zakończeniu leczenia izoniazydem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Stosuj połączenie tylko pod ścisłą kontrolą kliniczną i oceniaj nasilenie sedacji oraz czynność oddechową, szczególnie w pierwszych dniach po włączeniu izoniazydu. Przy rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia izoniazydem może być konieczne dostosowanie dawki buprenorfiny[1]. Okresowo kontroluj parametry wątrobowe, a w ciężkiej niewydolności wątroby nie stosuj żadnego z tych leków[2][1]. Pacjent nie powinien pić alkoholu[3][1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie działania buprenorfiny z sennością i zahamowaniem oddychania oraz zwiększone ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby. Po odstawieniu izoniazydu stężenie buprenorfiny może się zmniejszyć, co osłabia działanie przeciwbólowe albo wywołuje objawy odstawienne u pacjenta w leczeniu substytucyjnym.
Mechanizm
Izoniazyd hamuje niektóre enzymy cytochromu P450 i spowalnia wątrobowy metabolizm innych leków[1]. Buprenorfina jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej stężenie może wzrosnąć w czasie leczenia izoniazydem i spaść po jego odstawieniu[3]. Izoniazyd uszkadza mitochondria, co zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby podczas stosowania buprenorfiny[2].
Metabolizm i transportery
- Buprenorfina: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- nasilenie sedacji i częstość oddechów
- aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
- objawy odstawienne lub osłabienie analgezji po odstawieniu izoniazydu
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfon
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie izoniazydu u pacjenta ustabilizowanego na buprenorfiniekolejność włączenia · izoniazyd | inne zalecenie | Przy rozpoczęciu leczenia izoniazydem obserwuj pacjenta pod kątem nasilonej sedacji, a po jego zakończeniu pod kątem osłabienia działania buprenorfiny i objawów odstawiennych. W obu sytuacjach może być konieczne dostosowanie dawki buprenorfiny. |
| dawka ≥ 2 mgbuprenorfina | ryzyko rośnie | Przy dawkach stosowanych w leczeniu substytucyjnym ryzyko uszkodzenia wątroby jest większe, a izoniazyd jako związek uszkadzający mitochondria dodatkowo je zwiększa. Kontroluj parametry wątrobowe przed leczeniem i w jego trakcie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunorfin 2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunorfin-100239502/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol 0,2 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bunondol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bunondol-100011957/
Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ KlopidogrelNależy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu.Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj klopidogrelu na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę ezomeprazolu na inny lek na żołądek i nie kupuj ezomeprazolu bez recepty, jeśli przyjmujesz klopidogrel.
Lek na żołądek ezomeprazol może osłabiać działanie klopidogrelu, który chroni przed powstawaniem zakrzepów. Przez to klopidogrel może słabiej zabezpieczać cię przed zawałem serca czy udarem. Nie wiadomo dokładnie, jak duże jest to ryzyko, ale lekarze zalecają, by tych leków nie łączyć. Istnieją inne leki na żołądek, które w mniejszym stopniu wpływają na klopidogrel.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, ucisk lub pieczenie w klatce piersiowej
- nagła duszność
- nagłe osłabienie lub drętwienie ręki, nogi albo połowy twarzy
- nagłe zaburzenia mowy lub widzenia
- czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania ezomeprazolu i klopidogrelu[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klopidogrel wymaga ochrony żołądka inhibitorem pompy protonowej, lepiej wybrać pantoprazol, który w mniejszym stopniu zmniejsza ekspozycję na czynny metabolit klopidogrelu[2]. Rozdzielenie dawek nie rozwiązuje problemu, ponieważ w przypadku omeprazolu odstęp 12 godzin nie znosił interakcji, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnego efektu[2]. Nie należy przy tym samodzielnie odstawiać inhibitora pompy protonowej u pacjenta z grupy dużego ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego bez zastąpienia go innym lekiem z tej grupy.
Skutek kliniczny
Osłabienie działania przeciwpłytkowego klopidogrelu może teoretycznie zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał serca, zakrzepica w stencie czy udar niedokrwienny. Dane z badań obserwacyjnych i klinicznych dotyczące poważnych powikłań sercowo-naczyniowych są niejednoznaczne[2]. Zmniejszenie ekspozycji na czynny metabolit klopidogrelu o około 40% jest natomiast dobrze udokumentowane[3].
Mechanizm
Ezomeprazol hamuje izoenzym CYP2C19, który przekształca klopidogrel – prolek – w czynny metabolit, przez co stężenie czynnego metabolitu w osoczu się zmniejsza[1]. Klopidogrel jest aktywowany częściowo przez CYP2C19, a jego ChPL zalicza ezomeprazol do silnych lub umiarkowanych inhibitorów tego enzymu[2]. Skutkiem jest słabsze hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ezomeprazol: inhibitor CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[6], umiarkowany inhibitor CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- objawy niedokrwienia mięśnia sercowego (ból w klatce piersiowej, duszność)
- objawy neurologiczne sugerujące udar lub TIA
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego po zmianie inhibitora pompy protonowej
- zasadność dalszego stosowania inhibitora pompy protonowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 12 hezomeprazol | inne zalecenie | Rozdzielenie dawek nie znosi interakcji – omeprazol podawany w odstępie 12 godzin od klopidogrelu zmniejszał ekspozycję na czynny metabolit w podobnym stopniu jak przy podaniu jednoczesnym, a dla ezomeprazolu należy oczekiwać podobnej interakcji. Zaleceniem pozostaje zamiana inhibitora pompy protonowej, a nie zmiana pory przyjmowania. |
| dawka ≤ 20 mgezomeprazol | ryzyko maleje | Przy ezomeprazolu 20 mg podawanym z kwasem acetylosalicylowym 81 mg ekspozycja na czynny metabolit klopidogrelu zmniejszała się niemal o 40%, ale maksymalne hamowanie agregacji płytek wywołanej ADP było takie samo jak przy samym klopidogrelu. ChPL nadal zaleca unikanie połączenia niezależnie od dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Texibax 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/texibax-100007750/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFenobarbital+ IzoniazydNie łączy się barbituranów z izoniazydem w trakcie leczenia przeciwprątkowego.Powiedz lekarzowi, który leczy cię izoniazydem, że przyjmujesz fenobarbital, nie pij alkoholu i zgłoś się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który leczy cię izoniazydem, że przyjmujesz fenobarbital, nie pij alkoholu i zgłoś się na zlecone badania krwi.
Fenobarbital może sprawić, że izoniazyd będzie szybciej usuwany z organizmu i gorzej zadziała na gruźlicę. Izoniazyd może z kolei nasilić działanie fenobarbitalu, przez co możesz być bardziej senny lub senna niż zwykle. Oba leki obciążają wątrobę, a razem mogą jej bardziej szkodzić. Nie odstawiaj jednak żadnego z nich na własną rękę, bo nagłe przerwanie fenobarbitalu może wywołać napad drgawek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nudności, wymioty lub utrata apetytu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nadmierna senność lub chwiejny chód
- nawrót kaszlu, gorączki lub nocnych potów
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się barbituranów z izoniazydem w trakcie leczenia przeciwprątkowego.[1] Jeśli fenobarbital jest niezbędny, lekarz rozważa zamianę na lek przeciwpadaczkowy lub uspokajający, który nie indukuje enzymów wątrobowych. Gdy połączenia nie da się uniknąć, kontroluje się skuteczność leczenia przeciwprątkowego, próby wątrobowe oraz objawy nadmiernej sedacji i w razie potrzeby stężenie fenobarbitalu. Przy rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia izoniazydem może być konieczna zmiana dawki leków metabolizowanych przez cytochrom P450.[1] Izoniazyd podaje się z pirydoksyną.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia izoniazydu w osoczu może osłabić skuteczność leczenia gruźlicy lub jej profilaktyki.[1] Możliwe jest też nasilenie działania i toksyczności fenobarbitalu, w tym nadmierna senność, oraz większe ryzyko uszkodzenia wątroby.
Mechanizm
Fenobarbital indukuje mikrosomalne enzymy wątroby i przyspiesza metabolizm wielu leków.[2] Silne induktory enzymów wątrobowych, takie jak barbiturany, mogą zwiększać szybkość metabolizmu izoniazydu i zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1] Izoniazyd z kolei hamuje niektóre enzymy cytochromu P450 i może hamować metabolizm leków przeciwpadaczkowych, nasilając ich działanie i toksyczność.[1] Przyspieszony metabolizm izoniazydu pod wpływem induktora może też sprzyjać jego hepatotoksyczności, podobnie jak przy łączeniu z ryfampicyną.[1]
Metabolizm i transportery
- Fenobarbital: umiarkowany induktor CYP3A4[3]
Monitorować
- aktywność AST i ALT oraz stężenie bilirubiny
- odpowiedź na leczenie przeciwprątkowe
- stężenie fenobarbitalu we krwi
- objawy nadmiernej senności i zaburzeń równowagi
- kontrola napadów padaczkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · fenobarbital | ryzyko rośnie | Indukcja enzymatyczna narasta przy przewlekłym stosowaniu fenobarbitalu, dlatego wpływ na metabolizm izoniazydu jest największy u pacjentów leczonych nim długotrwale. |
| Odstawienie fenobarbitalu w trakcie leczenia izoniazydemkolejność włączenia · fenobarbital | inne zalecenie | Po odstawieniu fenobarbitalu indukcja enzymów stopniowo wygasa, co może zwiększyć stężenie izoniazydu i wymagać ponownej oceny dawek oraz kontroli tolerancji leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminalum Unia 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminalum-unia-100084643/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaFenytoina+ IzoniazydPrzy włączaniu i odstawianiu izoniazydu u pacjenta leczonego fenytoiną oznaczaj stężenie fenytoiny i w razie potrzeby dostosuj jej dawkę.Nie zmieniaj sam dawek leków, powiedz lekarzowi prowadzącemu padaczkę o leczeniu izoniazydem i zgłoś się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek leków, powiedz lekarzowi prowadzącemu padaczkę o leczeniu izoniazydem i zgłoś się na zlecone badania krwi.
Izoniazyd spowalnia rozkład fenytoiny w organizmie, więc jej ilość we krwi może wzrosnąć aż do objawów przedawkowania. Po zakończeniu leczenia izoniazydem poziom fenytoiny może z kolei spaść i napady mogą wrócić. Lekarz często musi wtedy zbadać poziom fenytoiny we krwi i zmienić jej dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy i chwiejny chód
- mimowolne ruchy gałek ocznych lub podwójne widzenie
- nadmierna senność lub splątanie
- niewyraźna mowa
- nawrót napadów po zakończeniu leczenia izoniazydem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy włączaniu i odstawianiu izoniazydu u pacjenta leczonego fenytoiną oznaczaj stężenie fenytoiny i w razie potrzeby dostosuj jej dawkę.[1] Obserwuj pacjenta pod kątem objawów toksyczności fenytoiny, szczególnie w pierwszych tygodniach skojarzenia. Silnych induktorów enzymów wątrobowych nie zaleca się stosować w trakcie leczenia izoniazydem, dlatego u nowo diagnozowanych pacjentów rozważ lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje enzymów.[1] Stosuj pirydoksynę równocześnie z izoniazydem.[1]
Skutek kliniczny
Nasila się działanie i toksyczność fenytoiny.[1] Mogą wystąpić oczopląs, zaburzenia równowagi i chodu, podwójne widzenie, senność i splątanie. Po odstawieniu izoniazydu stężenie fenytoiny spada i może dojść do utraty kontroli napadów. Indukcja metabolizmu izoniazydu przez fenytoinę może teoretycznie osłabiać leczenie przeciwprątkowe.
Mechanizm
Izoniazyd hamuje enzymy cytochromu P450 w wątrobie, które rozkładają fenytoinę, dlatego jej stężenie w surowicy rośnie.[1] Izoniazyd zwiększa stężenie fenytoiny w surowicy.[2] Efekt jest najsilniejszy u osób wolno acetylujących izoniazyd, u których stężenie izoniazydu jest większe. Fenytoina jako silny induktor enzymów wątrobowych może z kolei przyspieszać metabolizm izoniazydu i zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie fenytoiny w surowicy przed włączeniem, po włączeniu i po odstawieniu izoniazydu
- objawy toksyczności fenytoiny (oczopląs, ataksja, dyzartria, senność, splątanie)
- kontrola napadów po odstawieniu izoniazydu
- próby wątrobowe (AlAT, AspAT, bilirubina)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Izoniazyd włączany u pacjenta na stałej dawce fenytoinykolejność włączenia · izoniazyd | ryzyko rośnie | Włączenie izoniazydu u pacjenta ustabilizowanego na fenytoinie grozi wzrostem jej stężenia do wartości toksycznych – oznacz stężenie fenytoiny i w razie potrzeby zmniejsz dawkę. |
| Odstawienie izoniazydukolejność włączenia · izoniazyd | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia izoniazydem stężenie fenytoiny spada – ponownie oznacz stężenie i przywróć wcześniejszą dawkę, jeśli była zmniejszana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nidrazid 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nidrazid-100212130/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/phenytoinum-wzf-100052904/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.