Interakcje / Larotrektynib / Larotrektynib i leflunomid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie wymaga ścisłego monitorowania enzymów wątrobowych i morfologii krwi, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu drugiego leku.
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i upewnij się, że reumatolog i onkolog wiedzą o obu lekach.
Niekorzystna interakcjaLarotrektynib+ LeflunomidPołączenie wymaga ścisłego monitorowania enzymów wątrobowych i morfologii krwi, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu drugiego leku.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i upewnij się, że reumatolog i onkolog wiedzą o obu lekach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i upewnij się, że reumatolog i onkolog wiedzą o obu lekach.
Te dwa leki można przyjmować razem tylko pod kontrolą lekarza i z regularnymi badaniami krwi. Każdy z nich może obciążać wątrobę i obniżać liczbę krwinek, a razem to ryzyko jest większe. Przy mniejszej liczbie białych krwinek łatwiej o zakażenie, a przy mniejszej liczbie płytek – o siniaki i krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, brak apetytu
- gorączka, dreszcze, ból gardła
- siniaki bez powodu, krwawienie z nosa lub dziąseł
- duże zmęczenie, bladość, zadyszka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie wymaga ścisłego monitorowania enzymów wątrobowych i morfologii krwi, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu drugiego leku[1]. Decyzję o kontynuacji leflunomidu powinien wspólnie podjąć reumatolog i onkolog, a jeśli to możliwe, warto rozważyć lek modyfikujący przebieg choroby o mniejszej toksyczności wątrobowej i szpikowej. Leflunomidu nie stosuje się przy zaburzeniach czynności wątroby, znacznej anemii, leukopenii, neutropenii lub trombocytopenii niezwiązanej z chorobą reumatyczną oraz przy ciężkich zakażeniach[1]. W razie poważnej toksyczności eliminację aktywnego metabolitu leflunomidu przyspiesza cholestyramina lub węgiel aktywny[1].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby oraz cytopenii z następowymi zakażeniami i krwawieniami. Ryzyko zakażeń dodatkowo zwiększa immunosupresyjne działanie leflunomidu u pacjenta z chorobą nowotworową. Znaczna cytopenia lub zaburzenie czynności wątroby wywołane larotrektynibem wyklucza dalsze stosowanie leflunomidu[1].
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać wątrobę i hamować czynność szpiku, więc ich działania niepożądane się sumują. Leki działające toksycznie na wątrobę lub układ krwiotwórczy podane przed leflunomidem, razem z nim albo po nim bez okresu wymywania nasilają objawy niepożądane[1]. Larotrektynib często powoduje wzrost aktywności aminotransferaz oraz niedokrwistość, neutropenię i leukopenię. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna i klinicznie nieistotna. Leflunomid jest w części metabolizowany przez CYP3A4[1], a larotrektynib jest tylko słabym inhibitorem CYP3A[2], przy czym leflunomid szybko przechodzi w aktywny metabolit A771726.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Larotrektynib – słaby inhibitor CYP3A4[3], leflunomid – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Leflunomid – inhibitor BCRP[4], larotrektynib – substrat BCRP[5]
- Larotrektynib: słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[5], induktor CYP2B6[5], substrat BCRP[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[5]
- Leflunomid: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność ALT i AST, bilirubina
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina)
- objawy zakażenia (gorączka, dreszcze, ból gardła)
- objawy krwawienia i siniaki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Larotrektynib włączony po odstawieniu leflunomidu bez okresu wymywaniakolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Interakcja utrzymuje się po odstawieniu leflunomidu, jeśli nie przeprowadzono wymywania, więc obowiązuje to samo ścisłe monitorowanie enzymów wątrobowych i morfologii. |
| Kobieta w wieku rozrodczym stosująca antykoncepcję hormonalnąwiek · pacjent | inne zalecenie | Kobiety stosujące układową antykoncepcję hormonalną powinny dodać metodę barierową, bo larotrektynib może osłabiać jej skuteczność. Jest to szczególnie ważne, bo leflunomid wymaga skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i po nim, aż stężenie aktywnego metabolitu spadnie do nie więcej niż 0,02 mg/l. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLarotrektyniba alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach albo wcale, a jeśli pijesz codziennie, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek może powodować zawroty głowy, zmęczenie i obciążać wątrobę. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą nasilać te objawy. Nie wiadomo, by mała ilość alkoholu była groźna, ale lepiej pić rzadko i niewiele albo wcale. Unikaj drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub chwiejny chód
- nadmierna senność lub zmęczenie
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości albo całkowitą rezygnację z picia w trakcie leczenia. Pacjent powinien unikać alkoholu w dniach, w których odczuwa zawroty głowy lub zmęczenie, i nie prowadzić pojazdów po wypiciu nawet niewielkiej ilości. Należy unikać napojów zawierających grejpfruta, w tym drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut może zwiększać stężenie larotrektynibu w osoczu[1]. U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby trzeba przekazać informację lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zmęczenia oraz zaburzeń chodu, co zwiększa ryzyko upadków i utrudnia prowadzenie pojazdów. Regularne lub obfite picie alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym larotrektynibu. Alkohol może też nasilać nudności i wymioty, częste w trakcie leczenia przeciwnowotworowego. Brak opisanych przypadków ciężkich skutków tego połączenia.
Mechanizm
Nie należy spodziewać się istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo etanol nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A, P-gp ani BCRP, które decydują o losach larotrektynibu w organizmie. Larotrektynib jest substratem CYP3A, P-gp i BCRP, a jego stężenie zwiększają m.in. grejpfrut i inhibitory CYP3A[1]. Możliwe jest natomiast addycyjne działanie farmakodynamiczne. Larotrektynib często wywołuje zawroty głowy, zmęczenie i inne objawy neurologiczne oraz zwiększa aktywność aminotransferaz. Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i jest hepatotoksyczny, dlatego oba czynniki mogą się sumować. ChPL larotrektynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z harmonogramem leczenia
- zawroty głowy, zaburzenia chodu i nadmierna senność
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu jednorazowo istotnie nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i zwiększa ryzyko upadków oraz zaostrzenia nudności i wymiotów u pacjenta leczonego larotrektynibem. |
| Picie regularne lub codzienneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością larotrektynibu, dlatego wymaga ścisłej kontroli parametrów wątrobowych i poinformowania lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Niekorzystna interakcjaLeflunomida alkoholW trakcie leczenia leflunomidem nie należy spożywać alkoholu.Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypiłeś(-aś) i pojawiły się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypiłeś(-aś) i pojawiły się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
W czasie leczenia tym lekiem nie wolno pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą uszkadzać wątrobę, a razem działają silniej. Dotyczy to także niewielkich ilości, bo nie wiadomo, jaka ilość jest bezpieczna. Uszkodzenie wątroby może się rozwijać po cichu, dlatego lekarz zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białkówek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból w prawej górnej części brzucha
- nudności, wymioty lub utrata apetytu
- nietypowe osłabienie lub zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie leczenia leflunomidem nie należy spożywać alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, trzeba to uwzględnić przy ocenie wyników badań wątrobowych i częściej kontrolować aktywność enzymów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Nasilenie uszkodzenia wątroby, które może się objawiać wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, a w cięższych przypadkach objawami niewydolności wątroby. Ponieważ zaburzenia czynności wątroby są przeciwwskazaniem do stosowania leflunomidu, uszkodzenie wątroby przez alkohol może zmusić do przerwania leczenia.
Mechanizm
Leflunomid i jego czynny metabolit mogą uszkadzać wątrobę, alkohol również działa hepatotoksycznie. Oba działania się sumują, więc ryzyko uszkodzenia wątroby rośnie. ChPL wskazuje dodatkowe działanie uszkadzające wątrobę jako powód zakazu picia alkoholu w trakcie leczenia.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność enzymów wątrobowych (ALT) zgodnie ze schematem kontroli z ChPL
- wywiad dotyczący spożycia alkoholu przy każdej wizycie kontrolnej
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, osłabienie)
Kiedy ocena się zmienia
| Dowolna ilośćilość alkoholu · alkohol | inne zalecenie | ChPL nie podaje bezpiecznej ilości alkoholu. Zalecenie dotyczy całkowitej abstynencji, a nie ograniczenia spożycia. |
| Okres po odstawieniu leflunomidu, do wymycia czynnego metabolituodstep · pacjent | inne zalecenie | Czynny metabolit leflunomidu utrzymuje się w organizmie długo po odstawieniu leku. ChPL w punkcie 4.3 odwołuje się do czasu, aż jego stężenie w surowicy spadnie poniżej 0,02 mg/l. Zakaz picia alkoholu dotyczy leczenia, ale po odstawieniu leku warto omówić z lekarzem, kiedy można bezpiecznie wrócić do alkoholu, zwłaszcza gdy stosowano procedurę przyspieszonego wymywania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Inne interakcje tych leków 465
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LarotrektynibNie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz larotrektynib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, niedokrwistości i krwawień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia z nosa czy dziąseł
- nietypowa bladość, osłabienie lub duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjenta leczonego larotrektynibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny miejscowy niesteroidowy lek przeciwzapalny i uzgodnij to z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw maść z fenylobutazonem i rozważ kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku kostnego z neutropenią, niedokrwistością lub małopłytkowością, a w konsekwencji zwiększone ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Zaburzenia te mogą utrudnić kontynuowanie leczenia przeciwnowotworowego.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, który może obniżać liczbę krwinek, a fenylobutazon sam ma znany potencjał uszkadzania szpiku, więc ich działanie mielotoksyczne może się sumować. Przy dłuższym stosowaniu maści fenylobutazon wchłania się na tyle, że mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej w obrębie dróg eliminacji larotrektynibu się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła)
- objawy skazy krwotocznej (siniaki, krwawienia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania mielotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneLarotrektynib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z larotrektynibem.Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj stosowania hormonu wzrostu w czasie leczenia larotrektynibem i jak najszybciej porozmawiaj o tym z lekarzem prowadzącym leczenie nowotworu.
Lek z hormonem wzrostu nie może być stosowany w czasie leczenia nowotworu. Hormon wzrostu pobudza wzrost tkanek i mógłby sprzyjać rozwojowi guza. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego. Hormon wzrostu można rozważyć dopiero wtedy, gdy leczenie nowotworu się zakończy, a choroba nie jest aktywna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe lub narastające guzki albo zgrubienia
- nasilające się bóle głowy, wymioty lub zaburzenia widzenia
- nowe bóle w miejscu wcześniejszego guza
- niezamierzona utrata masy ciała lub przewlekłe zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz somapacitanu z larotrektynibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej, w tym nieaktywnych guzach wewnątrzczaszkowych[1]. Jeśli pacjent leczony somapacitanem wymaga włączenia larotrektynibu, somapacitan należy odstawić. Decyzję o ewentualnym późniejszym włączeniu hormonu wzrostu podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem.
Skutek kliniczny
Ryzyko pobudzenia wzrostu lub nawrotu nowotworu oraz możliwe osłabienie działania larotrektynibu. Leczenie somapacitanem należy przerwać w przypadku objawów wzrostu guza[1].
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem[1]. Larotrektynib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Hormon wzrostu działa pobudzająco na wzrost tkanek i może sprzyjać progresji guza, co przeciwdziała celowi terapii larotrektynibem. Hormon wzrostu może też zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450[1]. Larotrektynib jest substratem CYP3A, a zmniejszenie jego ekspozycji obniża skuteczność leczenia[2]. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność choroby nowotworowej w badaniach kontrolnych
- objawy wzrostu lub nawrotu guza po ewentualnym późniejszym włączeniu somapacitanu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie larotrektynibem zakończone, choroba nowotworowa nieaktywnakolejność włączenia · larotrektynib | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie somapacitan można rozważyć, ale wymaga to ścisłej obserwacji w kierunku wzrostu lub nawrotu guza, a leczenie przerywa się przy objawach progresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitrakvi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vitrakvi-100426670/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ FingolimodNie łącz leflunomidu z fingolimodem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje, które leczenie kontynuować.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który zdecyduje, które leczenie kontynuować.
Leflunomid i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, każdy w inny sposób. Przyjmowane razem mogą tak bardzo obniżyć odporność, że łatwo o ciężkie zakażenie. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Leflunomid długo utrzymuje się w organizmie, dlatego ryzyko istnieje nawet kilka tygodni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub duszność
- opryszczka lub półpasiec
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- nietypowe, silne zmęczenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz leflunomidu z fingolimodem. Przy zmianie z leflunomidu na fingolimod przeprowadź procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu cholestyraminą lub węglem aktywnym i przed włączeniem fingolimodu oceń morfologię z rozmazem oraz aktywność enzymów wątrobowych.[1][2] W początkowym okresie po zmianie leczenia zaleca się ścisłe monitorowanie enzymów wątrobowych i parametrów hematologicznych.[1] Przy zmianie z fingolimodu na leflunomid zaczekaj na powrót liczby limfocytów do wartości akceptowalnych. Unikaj żywych szczepionek atenuowanych w trakcie leczenia każdym z tych leków.[1][2]
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest pogłębiona immunosupresja z limfopenią i zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych. Możliwe jest też nasilenie uszkodzenia wątroby, ponieważ oba leki mogą zwiększać aktywność aminotransferaz. Ryzyko utrzymuje się długo po odstawieniu leflunomidu ze względu na bardzo długi okres półtrwania jego aktywnego metabolitu.
Mechanizm
Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne ani u osób ze zmniejszoną odpornością po wcześniejszym leczeniu.[2][3][4] Leflunomid przez swój aktywny metabolit teriflunomid hamuje proliferację limfocytów, a fingolimod jako modulator receptorów S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące i immunosupresyjne nie powinny być stosowane razem z fingolimodem ze względu na addycyjny wpływ na układ immunologiczny.[2] Przy przejściu z długotrwałego leczenia teriflunomidem na fingolimod zaleca się ostrożność.[2] Leki toksyczne dla wątroby lub układu krwiotwórczego podane przed leflunomidem, razem z nim albo po nim bez zachowania okresu wymywania mogą nasilać działania niepożądane.[1]
Metabolizm i transportery
- Leflunomid: inhibitor BCRP[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], słaby inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], słaby induktor CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Fingolimod: substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i po niej
- aktywność ALT i AST
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i wirusowych
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid odstawiony i przeprowadzona przyspieszona eliminacja przed włączeniem fingolimodukolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Po przeprowadzeniu przyspieszonej eliminacji leflunomidu cholestyraminą lub węglem aktywnym i przy prawidłowej morfologii oraz enzymach wątrobowych można rozpocząć fingolimod z zachowaniem ostrożności i ścisłym monitorowaniem w pierwszym okresie. |
| Fingolimod odstawiony przed włączeniem leflunomidukolejność włączenia · fingolimod | inne zalecenie | Po odstawieniu fingolimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, dlatego przed włączeniem leflunomidu należy ocenić morfologię z rozmazem i aktywność enzymów wątrobowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentom leczonym leflunomidem.Nie przyjmuj BCG podczas leczenia leflunomidem i przed planowanym zabiegiem lub szczepieniem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, ale nie odstawiaj go na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj BCG podczas leczenia leflunomidem i przed planowanym zabiegiem lub szczepieniem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, ale nie odstawiaj go na własną rękę.
Leflunomid osłabia układ odpornościowy. BCG zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy organizm sobie radzi, ale przy osłabionej odporności mogą one wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Leflunomid działa jeszcze długo po odstawieniu, więc samo przerwanie tabletek tuż przed zabiegiem nie wystarcza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się po podaniu BCG
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilający się ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentom leczonym leflunomidem. BCG do pęcherza moczowego nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie ani u osób z zaburzeniem odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[1][2][3]. Szczepionek zawierających żywe atenuowane drobnoustroje nie zaleca się w trakcie leczenia leflunomidem[4]. Planując podanie żywej szczepionki po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania leku[4]. O czasie odstawienia leflunomidu, ewentualnym przyspieszeniu jego eliminacji i terminie podania BCG decyduje lekarz prowadzący wspólnie z urologiem lub lekarzem kwalifikującym do szczepienia.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, które może zagrażać życiu, oraz ryzyko osłabienia skuteczności immunoterapii BCG. Brak danych klinicznych o bezpieczeństwie i skuteczności szczepień podczas leczenia leflunomidem[4].
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie, a szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, których kontrola i działanie terapeutyczne zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Osłabienie odporności sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu prątków i jednocześnie osłabia zamierzoną odpowiedź immunologiczną na BCG. Aktywny metabolit leflunomidu ma długi okres półtrwania, więc działanie immunosupresyjne utrzymuje się długo po odstawieniu leku[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia uogólnionego BCG (gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby)
- aktywność enzymów wątrobowych i morfologia krwi przy zmianie leczenia immunosupresyjnego
- czas od odstawienia leflunomidu przed planowanym podaniem BCG
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe, atenuowane prątki. Żywych szczepionek nie zaleca się w trakcie leczenia leflunomidem. Szczepienie odracza się do czasu zakończenia działania leflunomidu po decyzji lekarza. |
| Zakończony okres wymywania po odstawieniu leflunomiduodstep · leflunomid | ryzyko maleje | Po odstawieniu leflunomidu i wyeliminowaniu jego aktywnego metabolitu ryzyko maleje. Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leku, uwzględnij jego długi okres półtrwania. Termin podania BCG ustala lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu leflunomidem – u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest ona przeciwwskazana.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, żeby dobrał inne szczepienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, żeby dobrał inne szczepienie.
Leflunomid osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie albo nie dać ochrony. Dlatego tych dwóch preparatów się nie łączy. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii i może być bezpieczniejszym wyborem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- wymioty
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu leflunomidem – u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest ona przeciwwskazana[1]. W trakcie leczenia leflunomidem nie zaleca się szczepień szczepionkami zawierającymi żywe atenuowane drobnoustroje, a po odstawieniu leku termin takiego szczepienia trzeba ustalić z uwzględnieniem długiego okresu półtrwania leflunomidu[2]. Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu, pamiętając, że brak danych klinicznych o skuteczności i bezpieczeństwie szczepień w trakcie leczenia leflunomidem[2].
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym.
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie, bo hamuje proliferację limfocytów. Żywa atenuowana szczepionka doustna zawiera bakterie zdolne do namnażania się w jelicie, więc przy osłabionej odporności rośnie ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym, a odpowiedź ochronna może być niedostateczna.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- gorączka i objawy żołądkowo-jelitowe po przypadkowym podaniu żywej szczepionki doustnej
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu podawana we wstrzyknięciu
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie (szczepionka inaktywowana)droga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Odpowiedź immunologiczna może być słabsza, a brak danych klinicznych o skuteczności i bezpieczeństwie szczepień w trakcie leczenia leflunomidem. |
| Czas potrzebny na eliminację aktywnego metabolitu po odstawieniu leflunomiduodstep · leflunomid | inne zalecenie | Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, trzeba uwzględnić długi okres półtrwania leku. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Połączenie przeciwwskazaneLeflunomid+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu leflunomidem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że bierzesz leflunomid, i nie przyjmuj szczepionki z żywymi bakteriami.
Leflunomid osłabia odporność, dlatego żywa szczepionka przeciw cholerze może u ciebie wywołać zakażenie zamiast chronić. Tej szczepionki nie wolno ci przyjmować w trakcie leczenia ani przez długi czas po jego zakończeniu, bo lek długo utrzymuje się w organizmie. Możesz za to zaszczepić się szczepionką z zabitymi bakteriami, choć może ona chronić nieco słabiej. Taką szczepionkę przyjmij co najmniej godzinę przed tabletką leflunomidu albo godzinę po niej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka po szczepieniu
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- zawroty głowy lub osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu leflunomidem[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybierz doustną szczepionkę inaktywowaną i zachowaj co najmniej 1 godzinę odstępu między nią a dawką leflunomidu[2]. Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania jego aktywnego metabolitu[3]. Termin szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu terapii powinien ustalić lekarz prowadzący, z uwzględnieniem ewentualnej procedury przyspieszonej eliminacji.
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko niewystarczającej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej możliwa jest słabsza odpowiedź ochronna bez zagrożenia zakażeniem.
Mechanizm
Leflunomid działa immunosupresyjnie przez swój aktywny metabolit A771726, który długo utrzymuje się w organizmie. U osoby z osłabioną odpowiedzią odpornościową żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może się niekontrolowanie namnażać, a odpowiedź ochronna na szczepienie może być słabsza. Żywej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1]. W trakcie leczenia leflunomidem nie zaleca się szczepionek zawierających żywe atenuowane drobnoustroje[3]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej skuteczność podczas leczenia leflunomidem nie została zbadana[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- biegunka, gorączka i objawy odwodnienia po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- czas od ostatniej dawki leflunomidu przy planowaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite komórki Vibrio cholerae O1 z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale wymaga odstępu 1 godziny od innych leków doustnych. Skuteczność szczepienia w trakcie leczenia leflunomidem nie została zbadana. |
| Po odstawieniu leflunomidukolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Planując żywą szczepionkę po odstawieniu leflunomidu, uwzględnij długi okres półtrwania aktywnego metabolitu. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ LeflunomidNatalizumabu nie łączy się z leflunomidem.Nie przyjmuj tych leków razem i przed każdą zmianą leczenia porozmawiaj z neurologiem oraz lekarzem, który przepisał leflunomid.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i przed każdą zmianą leczenia porozmawiaj z neurologiem oraz lekarzem, który przepisał leflunomid.
Oba leki osłabiają odporność, a razem mogą osłabić ją tak bardzo, że rozwinie się ciężkie zakażenie, w tym rzadka, groźna infekcja mózgu. Tych leków nie stosuje się jednocześnie. Leflunomid długo utrzymuje się w organizmie, więc ryzyko nie znika od razu po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub infekcja, która nie mija albo wraca
- nowe osłabienie lub niezgrabność ręki albo nogi
- zaburzenia widzenia lub mowy
- problemy z pamięcią, myśleniem albo zmiany zachowania
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Natalizumabu nie łączy się z leflunomidem. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi oraz u osób z upośledzoną odpornością po wcześniejszej terapii[1][2]. Przy zmianie leczenia z leflunomidu na natalizumab trzeba uwzględnić długi okres utrzymywania się czynnego metabolitu leflunomidu – jego stężenie szybko zmniejsza cholestyramina lub węgiel aktywny, co można wykorzystać do przyspieszenia eliminacji[3]. Decyzję o kolejności i terminie zmiany leków powinni podjąć wspólnie neurolog i lekarz prowadzący leczenie leflunomidem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Ryzyko utrzymuje się także po odstawieniu leflunomidu, ponieważ jego czynny metabolit długo pozostaje w organizmie.
Mechanizm
Oba leki osłabiają odporność i ich działanie się sumuje. Natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a leflunomid przez czynny metabolit teriflunomid hamuje namnażanie limfocytów. Natalizumabu nie stosuje się u pacjentów aktualnie leczonych lekami immunosupresyjnymi ani u osób z upośledzoną odpornością spowodowaną wcześniejszą terapią[1][2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem natalizumabu po leflunomidzie
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne, poznawcze i psychiczne w kierunku postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
Kiedy ocena się zmienia
| Leflunomid odstawiony przed włączeniem natalizumabukolejność włączenia · leflunomid | inne zalecenie | Po odstawieniu leflunomidu jego czynny metabolit długo pozostaje w organizmie, a natalizumab jest przeciwwskazany przy upośledzeniu odporności spowodowanym wcześniejszą terapią. Przed włączeniem natalizumabu należy rozważyć przyspieszoną eliminację leflunomidu cholestyraminą lub węglem aktywnym i ocenić stan odporności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arava-100111950/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Arava. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/arava-100111950/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.