Interakcje / Lefamulina / Lefamulina i pantoprazol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać odstępu między lekami.
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli bierzesz pantoprazol od dawna, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem lefamuliny.
Interakcja nieistotna klinicznieLefamulina+ PantoprazolNie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać odstępu między lekami.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli bierzesz pantoprazol od dawna, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem lefamuliny.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, a jeśli bierzesz pantoprazol od dawna, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem lefamuliny.
Pantoprazol i lefamulina nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz je przyjmować w czasie tej samej kuracji bez zmiany dawek. Jeśli bierzesz pantoprazol od dawna, lekarz może chcieć sprawdzić we krwi poziom magnezu i potasu, bo ich niedobór zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca podczas leczenia lefamuliną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- skurcze mięśni lub drżenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani wprowadzać odstępu między lekami. U pacjenta przyjmującego pantoprazol długotrwale warto przed rozpoczęciem lefamuliny sprawdzić stężenie magnezu i potasu, bo lefamulina jest przeciwwskazana przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii[1], a długotrwałe leczenie inhibitorami pompy protonowej może prowadzić do hipomagnezemii.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Ewentualny niewielki wzrost stężenia pantoprazolu nie ma znaczenia dla bezpieczeństwa przy krótkiej kuracji lefamuliną.
Mechanizm
Pantoprazol i lefamulinę można stosować razem bez zmiany dawkowania, bo mechanizm nie wskazuje na istotną klinicznie interakcję. Pantoprazol jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4[2]. Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A[1], więc teoretycznie może nieznacznie zwiększyć ekspozycję na pantoprazol, ale główny szlak jego metabolizmu pozostaje nienaruszony, a lek ma szeroki indeks terapeutyczny. Pantoprazol nie hamuje ani nie indukuje CYP3A, nie wydłuża odstępu QT i nie wpływa na transport zależny od P-glikoproteiny[2], dlatego nie zmienia stężenia lefamuliny ani nie sumuje się z jej działaniem na serce.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie magnezu i potasu przed włączeniem lefamuliny u pacjentów długotrwale leczonych pantoprazolem
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · pantoprazol | inne zalecenie | Długotrwałe leczenie inhibitorem pompy protonowej może prowadzić do hipomagnezemii i wtórnej hipokaliemii. Przed włączeniem lefamuliny skontroluj elektrolity, bo zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza niewyrównana hipokaliemia, są przeciwwskazaniem do jej stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/contix-100134453/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieLefamulinaa alkoholPrzy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
W czasie leczenia pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo lub codziennie, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.
Nie wiadomo, by alkohol osłabiał działanie lefamuliny albo prowadził do groźnej interakcji z nią. Ten lek często wywołuje nudności, wymioty i biegunkę, a alkohol może te dolegliwości nasilać. Picie dużych ilości alkoholu może też obniżać poziom potasu i magnezu we krwi, co przy tym leku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. W czasie leczenia infekcji najlepiej ograniczyć alkohol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- silne lub uporczywe wymioty albo biegunka
- osłabienie i skurcze mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. W czasie terapii zakażenia warto jednak ograniczyć alkohol i unikać upijania się. U osób przewlekle nadużywających alkoholu przed włączeniem lefamuliny należy sprawdzić stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG. Zaburzenia elektrolitowe trzeba wyrównać przed leczeniem, a przy stwierdzonym wydłużeniu QT lefamulina jest przeciwwskazana.[1]
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa lefamuliny. Upijanie się może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Wymioty i biegunka, które wtedy występują, mogą prowadzić do utraty potasu i magnezu, a to zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu częściej występują niedobory elektrolitów, które same w sobie mogą wykluczać leczenie lefamuliną.
Mechanizm
Nie należy się spodziewać interakcji farmakokinetycznej, ponieważ etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A i P-gp, a to od nich zależą ważne klinicznie interakcje lefamuliny. ChPL lefamuliny nie wymienia alkoholu ani etanolu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach.[1] Teoretycznie możliwe jest addycyjne nasilenie nudności, wymiotów i biegunki, które często występują po doustnej lefamulinie. Jest też możliwy pośredni wpływ na ryzyko arytmii, bo intensywne albo przewlekłe picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii. Lefamulina jest przeciwwskazana przy stwierdzonym wydłużeniu odstępu QT i przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu u osób nadużywających alkoholu
- EKG z oceną QTc u osób nadużywających alkoholu lub z wymiotami i biegunką
- nasilenie nudności, wymiotów i biegunki
- aminotransferazy przy przewlekłym piciu alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Upijanie się (duża jednorazowa ilość alkoholu)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upijanie się może nasilić działania niepożądane lefamuliny ze strony przewodu pokarmowego. Wymioty i biegunka sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT. Zaburzenia elektrolitowe, zwłaszcza niewyrównana hipokaliemia, są przeciwwskazaniem do lefamuliny. Zalecaj unikanie upijania się przez cały czas leczenia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub zespół abstynencyjnyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu częste są hipokaliemia i hipomagnezemia, a także zaburzenia rytmu serca. Przed włączeniem lefamuliny należy oznaczyć potas i magnez oraz wykonać EKG. Stwierdzone wydłużenie QT i niewyrównana hipokaliemia są przeciwwskazaniem do leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Interakcja nieistotna kliniczniePantoprazola alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu pantoprazolu u osoby pijącej alkohol.Możesz przyjmować lek jak zwykle, ale ogranicz alkohol, żeby nie nasilać zgagi i podrażnienia żołądka.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjmować lek jak zwykle, ale ogranicz alkohol, żeby nie nasilać zgagi i podrażnienia żołądka.
Pantoprazol i alkohol nie wchodzą ze sobą w szkodliwą interakcję. Alkohol nie zmienia działania leku, a lek nie zmienia działania alkoholu. Alkohol sam jednak nasila zgagę i podrażnia żołądek, więc może utrudniać wyleczenie dolegliwości, na które przyjmujesz ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Czarne, smoliste stolce
- Wymioty z krwią lub o wyglądzie fusów od kawy
- Silny lub nasilający się ból brzucha
- Zgaga, która nie mija mimo regularnego przyjmowania leku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu pantoprazolu u osoby pijącej alkohol. Ze względu na chorobę podstawową warto zalecić ograniczenie alkoholu, szczególnie w chorobie refluksowej i w leczeniu owrzodzeń. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy uwzględnić możliwe uszkodzenie wątroby, ponieważ pantoprazol jest w dużym stopniu metabolizowany w wątrobie[1].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmiany stężenia ani działania pantoprazolu ani zmiany stężenia alkoholu we krwi. Regularne lub obfite picie może jednak nasilać objawy refluksu i dyspepsji oraz utrudniać gojenie nadżerek i owrzodzeń, przez co leczenie wydaje się mniej skuteczne.
Mechanizm
Między pantoprazolem a etanolem nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna. W badaniach interakcji pantoprazol nie wpływał na metabolizm substancji przekształcanych przez CYP2E1, w tym etanolu[1]. Pantoprazol jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP2C19 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4[1]. Okazjonalne spożycie alkoholu nie zmienia aktywności tych szlaków w sposób istotny klinicznie. Charakterystyki wszystkich produktów pantoprazolu nie wymieniają alkoholu wśród przeciwwskazań ani nie zalecają jego unikania, a jedyny zapis o alkoholu poza punktem 4.5 dotyczy substancji pomocniczej (alkoholu poliwinylowego), która nie ma związku z napojami alkoholowymi. Alkohol działa niekorzystnie na samą chorobę leczoną pantoprazolem, ponieważ zwiększa wydzielanie kwasu, obniża napięcie dolnego zwieracza przełyku i uszkadza błonę śluzową żołądka. Jest to wpływ na chorobę, a nie interakcja z lekiem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- Utrzymywanie się lub nasilenie zgagi i bólu w nadbrzuszu mimo leczenia
- Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego u osób pijących dużo alkoholu
- Czynność wątroby u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- Stężenie magnezu i witaminy B12 przy wielomiesięcznym stosowaniu pantoprazolu u osób przewlekle pijących
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby, ponieważ pantoprazol jest w dużym stopniu metabolizowany w wątrobie. Przy zaburzeniach czynności wątroby i jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP2C19 należy rozważyć zmniejszenie dawki pantoprazolu. |
| Leczenie wielomiesięczneczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | Przy długotrwałym stosowaniu pantoprazolu u osób przewlekle pijących warto okresowo kontrolować stężenie magnezu i witaminy B12, ponieważ oba czynniki niezależnie sprzyjają ich niedoborom. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/contix-100134453/
Inne interakcje tych leków 90
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LefamulinaLefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tego antybiotyku z dziurawcem i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli przyjmujesz albo niedawno przyjmowałeś dziurawiec w jakiejkolwiek postaci.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu wielu leków, w tym tego antybiotyku. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem, a działanie dziurawca utrzymuje się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka nie spada lub wraca po kilku dniach leczenia
- kaszel lub duszność nasilają się
- ogólne samopoczucie nie poprawia się mimo przyjmowania antybiotyku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lefamuliny nie łączy się z dziurawcem – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Gdy pacjent przyjmuje dziurawiec, należy wybrać inny antybiotyk albo odstawić dziurawiec przed rozpoczęciem leczenia, pamiętając, że indukcja enzymów utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu. Odstawienie dziurawca u pacjenta leczonego przeciwdepresyjnie wymaga konsultacji z lekarzem.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia lefamuliny może zmniejszyć jej działanie terapeutyczne i prowadzić do niepowodzenia leczenia zakażenia.[1] Zbyt niskie stężenie antybiotyku sprzyja też selekcji opornych bakterii.
Mechanizm
Dziurawiec indukuje CYP3A i P-gp, a lefamulina jest substratem obu tych dróg, dlatego jej stężenie w osoczu może znacząco spaść.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2] Silny induktor CYP3A (ryfampicyna) zmniejszał AUC lefamuliny do 0,28, a Cmax do 0,43 wartości wyjściowej.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- skuteczność leczenia zakażenia (gorączka, kaszel, duszność, ogólne samopoczucie)
- wywiad w kierunku stosowania preparatów z dziurawcem, także herbatek i suplementów
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksym
Kiedy ocena się zmienia
| Niedawne odstawienie dziurawcaodstep · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja CYP3A i P-gp nie ustępuje od razu po odstawieniu dziurawca, dlatego niedawno zakończone przyjmowanie również należy traktować jako ryzyko niedostatecznego stężenia lefamuliny i rozważyć inny antybiotyk. |
| Stosowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Aktywacja cytochromu P450 dotyczy przede wszystkim systematycznego przyjmowania dziurawca, więc u pacjentów stosujących go regularnie ryzyko niepowodzenia leczenia jest największe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].
Mechanizm
Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
- liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
- samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
- przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Atazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach. |
| Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowej | ryzyko rośnie | Im silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV. |
Źródła
- Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
- Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.
Połączenie przeciwwskazaneKetokonazol+ LefamulinaNie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przepisane oba leki w tabletkach, nie zaczynaj lefamuliny i od razu skontaktuj się z lekarzem lub zapytaj farmaceutę.
Ketokonazol w tabletkach mocno zwiększa ilość lefamuliny we krwi. Może to zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Tych dwóch leków w tabletkach nie wolno przyjmować razem. Ketokonazol w kremie albo szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej lefamuliny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo – połączenie jest przeciwwskazane.[1] Jeśli pacjent przyjmuje ketokonazol doustnie, wybierz antybiotyk bez interakcji z silnymi inhibitorami CYP3A albo, jeśli to klinicznie możliwe, odstaw ketokonazol przed włączeniem lefamuliny. Gdy lefamulina jest podawana dożylnie, dawki nie trzeba modyfikować, ale ze względu na sumowanie działania na QT połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów.[1]
Skutek kliniczny
Ponad dwuipółkrotny wzrost ekspozycji na lefamulinę doustną zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, a także nasilenia innych działań niepożądanych lefamuliny.[1]
Mechanizm
Ketokonazol jako silny inhibitor CYP3A i P-gp hamuje metabolizm pierwszego przejścia i wypływ jelitowy lefamuliny, przez co zwiększa jej wchłanianie i stężenie w osoczu.[1] Efekt dotyczy głównie postaci doustnej lefamuliny, a przy podaniu dożylnym wzrost ekspozycji jest niewielki.[1] Lefamulina wydłuża odstęp QT w sposób zależny od stężenia, a ketokonazol sam może wydłużać QT, więc dochodzi też do sumowania działania na repolaryzację serca.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie (jeśli połączenia nie da się uniknąć przy lefamulinie dożylnej)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- aktywność aminotransferaz (ALT, AspAT)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · lefamulina | inne zalecenie | Przy lefamulinie dożylnej ketokonazol zwiększa AUC tylko 1,26-krotnie i nie trzeba modyfikować dawki lefamuliny. Ze względu na sumowanie działania obu leków na odstęp QT połączenie wymaga kontroli EKG oraz stężenia potasu i magnezu. |
| Miejscowa (krem, szampon)postać · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy praktycznie nie przenika do krążenia w ilościach zdolnych hamować CYP3A, więc nie zwiększa stężenia lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Połączenie przeciwwskazanePantoprazol+ RylpiwirynaNie łącz pantoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach charakterystyki rylpiwiryny.Nie przyjmuj pantoprazolu, także kupionego bez recepty, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zgagę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj pantoprazolu, także kupionego bez recepty, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zgagę.
Pantoprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku, a rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby się dobrze wchłonąć. Gdy przyjmujesz oba leki razem, do krwi trafia dużo mniej rylpiwiryny i lek może przestać kontrolować wirusa HIV. Takiego osłabienia leczenia zwykle nie czujesz, a może ono sprawić, że wirus stanie się odporny na leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zwykle brak objawów – osłabienie leczenia widać dopiero w badaniu miana wirusa
- wzrost miana wirusa HIV w wynikach badań
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz pantoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach charakterystyki rylpiwiryny[1]. Gdy konieczne jest zmniejszenie wydzielania kwasu, rozważ antagonistę receptora H2 przyjmowanego z odpowiednim odstępem czasowym od rylpiwiryny albo, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, zmianę leku przeciwretrowirusowego na taki, którego wchłanianie nie zależy od pH żołądka. Charakterystyka rylpiwiryny w postaci wstrzyknięć o przedłużonym uwalnianiu nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach[2], jednak w fazie doustnego wprowadzenia lub doustnego leczenia pomostowego obowiązuje przeciwwskazanie jak dla tabletek.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężeń doustnej rylpiwiryny grozi utratą jej działania przeciwwirusowego, czyli wzrostem miana wirusa HIV, niepowodzeniem leczenia i ryzykiem rozwoju oporności. Charakterystyka doustnej rylpiwiryny wymienia pantoprazol wśród inhibitorów pompy protonowej przeciwwskazanych do łącznego stosowania[1].
Mechanizm
Pantoprazol silnie i długotrwale hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku, a wchłanianie doustnej rylpiwiryny zależy od kwaśnego środowiska żołądka. Charakterystyka doustnej rylpiwiryny podaje, że omeprazol w dawce 20 mg raz na dobę zmniejszał AUC rylpiwiryny o 40%, Cmin o 33% i Cmax o 40%, a dla pantoprazolu spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny w osoczu z tego samego powodu[1]. Charakterystyka pantoprazolu opisuje ten sam mechanizm dla leków, których biodostępność zależy od pH w żołądku, i wymienia inhibitory proteazy HIV, ale nie wymienia rylpiwiryny[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- miano wirusa HIV (HIV RNA) po każdej sytuacji, w której pacjent przyjmował pantoprazol razem z doustną rylpiwiryną
- samodzielne stosowanie przez pacjenta pantoprazolu bez recepty
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwiryna | ryzyko maleje | Rylpiwiryna podawana we wstrzyknięciach domięśniowych omija wchłanianie z przewodu pokarmowego, a jej charakterystyka nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie dotyczy jednak doustnej fazy wprowadzenia i doustnego leczenia pomostowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego REKAMBYS 600 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rekambys-100445800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.
Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
- częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.
Skutek kliniczny
Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.
Monitorować
- odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
- odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
- objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
- przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.
Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
- nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
- zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
- objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
- przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
- Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.
Niekorzystna interakcjaOlej rycynowy+ LefamulinaNie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia lefamuliną, a jeśli środek przeczyszczający jest potrzebny, wybierz łagodniejszy preparat o mniejszym wpływie na gospodarkę elektrolitową.Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek na zaparcie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek na zaparcie.
Olej rycynowy silnie przeczyszcza i może sprawić, że antybiotyk wchłonie się słabiej i gorzej zadziała. Mocna biegunka wypłukuje z organizmu potas i magnez, a przy ich niedoborze ten antybiotyk może zaburzać pracę serca. Sam antybiotyk też często wywołuje biegunkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długotrwała biegunka
- duże pragnienie, suchość w ustach, mało oddawanego moczu
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj oleju rycynowego w trakcie leczenia lefamuliną, a jeśli środek przeczyszczający jest potrzebny, wybierz łagodniejszy preparat o mniejszym wpływie na gospodarkę elektrolitową. Jeśli olej rycynowy musi zostać użyty, zachowaj kilkugodzinny odstęp od dawki lefamuliny[1]. Oleju rycynowego nie stosuje się przy ciężkim odwodnieniu z niedoborem wody i elektrolitów[2]. Przy nasilonej biegunce oznacz stężenie potasu i magnezu i wyrównaj niedobory przed kolejnymi dawkami lefamuliny.
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie wchłaniania doustnej lefamuliny i słabsza skuteczność leczenia zakażenia. Utrata potasu i magnezu w wyniku biegunki zwiększa ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń rytmu serca podczas leczenia lefamuliną.
Mechanizm
Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy, przez co może ograniczać wchłanianie leków doustnych podanych w tym samym czasie, dlatego innych leków nie przyjmuje się razem z nim i zachowuje się kilkugodzinny odstęp[1]. Silne przeczyszczenie może prowadzić do utraty wody, potasu i magnezu, a lefamulina jest przeciwwskazana przy zaburzeniach elektrolitowych, zwłaszcza niewyrównanej hipokaliemii, ponieważ wydłuża odstęp QT[3]. Biegunka jest też częstym działaniem niepożądanym samej lefamuliny, więc oba leki sumują ryzyko utraty płynów i elektrolitów.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba i charakter stolców
- objawy odwodnienia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przy biegunce
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka
- skuteczność leczenia zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka godzinodstep · olej rycynowy | ryzyko maleje | Kilkugodzinny odstęp ogranicza wpływ oleju rycynowego na wchłanianie lefamuliny, ale nie usuwa ryzyka utraty elektrolitów przy nasilonej biegunce. |
| Dożylnadroga podania · lefamulina | ryzyko maleje | Przy lefamulinie podawanej dożylnie problem wchłaniania znika, nadal jednak obowiązuje kontrola elektrolitów przy biegunce ze względu na ryzyko wydłużenia QT. |
| Więcej niż jedna dawkaczas leczenia · olej rycynowy | ryzyko rośnie | Powtarzane stosowanie oleju rycynowego zwiększa ryzyko odwodnienia i hipokaliemii, które są przeciwwskazaniem do lefamuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oleum Ricini PhytoPharm -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oleum-ricini-phytopharm-100143044/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
Niekorzystna interakcjaPantoprazol+ PazopanibUnikaj łączenia pazopanibu z pantoprazolem i innymi lekami silnie zmniejszającymi kwaśność soku żołądkowego.Nie przyjmuj pantoprazolu ani innych leków na zgagę bez uzgodnienia z onkologiem, a jeśli lekarz zaleci oba leki, przyjmuj pazopanib na czczo wieczorem razem z pantoprazolem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj pantoprazolu ani innych leków na zgagę bez uzgodnienia z onkologiem, a jeśli lekarz zaleci oba leki, przyjmuj pazopanib na czczo wieczorem razem z pantoprazolem.
Pantoprazol zmniejsza kwaśność soku żołądkowego, a pazopanib potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Gdy przyjmujesz oba leki, do krwi może trafić mniej pazopanibu i leczenie nowotworu może działać słabiej. Nie odczujesz tego od razu, dlatego ważne jest, żeby lekarz wiedział o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie objawów choroby nowotworowej
- nawracająca zgaga lub ból w nadbrzuszu, z powodu których sięgasz po leki bez recepty
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia pazopanibu z pantoprazolem i innymi lekami silnie zmniejszającymi kwaśność soku żołądkowego. Jeśli inhibitor pompy protonowej jest niezbędny, pazopanib podaje się bez posiłku raz na dobę wieczorem, razem z inhibitorem pompy protonowej. Jeśli potrzebne jest tylko doraźne łagodzenie objawów, rozważ krótko działające leki zobojętniające lub antagonistę receptora H2 z zachowaniem odstępu od pazopanibu ustalonego przez onkologa.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia pazopanibu w osoczu może osłabić jego działanie przeciwnowotworowe i zwiększyć ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, dlatego łatwo ją przeoczyć.
Mechanizm
Pantoprazol silnie i długotrwale hamuje wydzielanie kwasu solnego, przez co zaburza wchłanianie leków, których biodostępność zależy od kwaśnego pH w żołądku.[1] Rozpuszczalność pazopanibu zależy od pH i maleje wraz ze wzrostem pH, dlatego przy podwyższonym pH żołądka wchłania się go mniej. W badaniu z innym inhibitorem pompy protonowej (ezomeprazolem) biodostępność pazopanibu wyraźnie się zmniejszyła.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Pazopanib – inhibitor CYP2C19[2], pantoprazol – wrażliwy substrat CYP2C19[3]
- Pazopanib – słaby inhibitor CYP3A4[2], pantoprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Pazopanib – induktor CYP3A4[2], pantoprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Pantoprazol: wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Pazopanib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego (ocena odpowiedzi w badaniach obrazowych)
- rzeczywista potrzeba stosowania inhibitora pompy protonowej i możliwość jego odstawienia
- pora i sposób przyjmowania pazopanibu (bez posiłku)
Bezpieczniejsze alternatywy
famotydynawodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu
Kiedy ocena się zmienia
| Pazopanib przyjmowany wieczorem bez posiłku razem z inhibitorem pompy protonowejkolejność włączenia · pazopanib | inne zalecenie | Jeśli inhibitor pompy protonowej jest niezbędny, pazopanib podaje się raz na dobę wieczorem, bez posiłku, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowej. Nie eliminuje to interakcji, ale jest akceptowanym sposobem postępowania. |
| Krótkotrwałe, doraźne stosowanieczas leczenia · pantoprazol | inne zalecenie | Przy doraźnym leczeniu objawów lepiej rozważyć krótko działający lek zobojętniający lub antagonistę receptora H2 z odstępem od pazopanibu ustalonym przez onkologa niż stały inhibitor pompy protonowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix 40 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/contix-100134453/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votrient-100222878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Contix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/contix-100134453/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.