Interakcje / Lewofloksacyna / Lewofloksacyna i liraglutyd
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale w trakcie leczenia lewofloksacyną i kilka dni po jego zakończeniu należy częściej kontrolować glikemię.
W czasie brania antybiotyku mierz cukier częściej niż zwykle i nie przerywaj leczenia na własną rękę, a przy objawach niedocukrzenia lub bardzo wysokiego cukru szybko skontaktuj się z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaLewofloksacyna+ LiraglutydPołączenie można stosować, ale w trakcie leczenia lewofloksacyną i kilka dni po jego zakończeniu należy częściej kontrolować glikemię.W czasie brania antybiotyku mierz cukier częściej niż zwykle i nie przerywaj leczenia na własną rękę, a przy objawach niedocukrzenia lub bardzo wysokiego cukru szybko skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
W czasie brania antybiotyku mierz cukier częściej niż zwykle i nie przerywaj leczenia na własną rękę, a przy objawach niedocukrzenia lub bardzo wysokiego cukru szybko skontaktuj się z lekarzem.
Lewofloksacyna to antybiotyk, który u osób z cukrzycą może czasem zbyt mocno obniżyć albo podnieść cukier we krwi. Liraglutyd też obniża cukier, a niedocukrzenie jest bardziej prawdopodobne, jeśli bierzesz jeszcze insulinę lub inne leki na cukrzycę. Oba leki mogą też powodować nudności i biegunkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca, nagły głód
- zawroty głowy, splątanie, trudności z koncentracją
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- uporczywe nudności, wymioty lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale w trakcie leczenia lewofloksacyną i kilka dni po jego zakończeniu należy częściej kontrolować glikemię. Pacjent leczony dodatkowo insuliną lub pochodną sulfonylomocznika wymaga szczególnie starannej samokontroli. Lekarz może rozważyć czasowe zmniejszenie dawki tych leków. Liraglutydu nie trzeba odstawiać ani zmieniać jego dawki. Jeśli wystąpią objawy zaburzeń glikemii, należy pilnie skontaktować się z lekarzem. Lekarz może wtedy rozważyć antybiotyk spoza grupy fluorochinolonów. Należy zadbać o nawodnienie przy nudnościach lub biegunce. Uporczywa biegunka w trakcie antybiotykoterapii wymaga oceny lekarskiej.
Skutek kliniczny
Możliwa hipoglikemia albo hiperglikemia w trakcie antybiotykoterapii. Ciężka hipoglikemia aż do śpiączki dotyczy głównie osób starszych i chorych przyjmujących dodatkowo insulinę lub pochodne sulfonylomocznika. Możliwe nasilenie nudności, wymiotów i biegunki, co sprzyja odwodnieniu i dalszym wahaniom glikemii.
Mechanizm
Lewofloksacyna, jak inne fluorochinolony, może zaburzać glikemię w obu kierunkach. Najpewniej działa przez wpływ na kanały potasowe zależne od ATP w komórkach beta trzustki, co zmienia wydzielanie insuliny. U chorego na cukrzycę leczonego liraglutydem nakłada się to na działanie obniżające glukozę. Ryzyko hipoglikemii rośnie wyraźnie, gdy liraglutyd jest łączony z insuliną lub pochodną sulfonylomocznika. Liraglutyd nieznacznie opóźnia opróżnianie żołądka, ale nie powoduje klinicznie istotnego opóźnienia wchłaniania leków doustnych[1]. Biegunka wywołana liraglutydem może wpływać na wchłanianie jednocześnie podawanych leków doustnych[1]. Oba leki często wywołują nudności i biegunkę, więc dolegliwości żołądkowo-jelitowe mogą się sumować. Interakcji farmakokinetycznej na poziomie metabolizmu się nie oczekuje. Liraglutyd ma bardzo niski potencjał interakcji z substancjami metabolizowanymi przez CYP450[1]. Lewofloksacyna nie jest inhibitorem CYP1A2[2].
Monitorować
- glikemia (samokontrola z glukometru częściej niż zwykle)
- objawy hipoglikemii i hiperglikemii
- nasilenie nudności, wymiotów i biegunki oraz stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zaburzenia glikemii wywołane fluorochinolonami są częstsze i cięższe. Konieczna jest szczególnie staranna kontrola glikemii. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna jest wydalana przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek jej ekspozycja rośnie, co zwiększa ryzyko dysglikemii. Należy dostosować dawkę lewofloksacyny do czynności nerek i zachować ostrożność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ablymico 6 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ablymico-100541030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levoxa 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levoxa-100193757/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLewofloksacynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lewofloksacyny.W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a po nim nie prowadzić pojazdów, jeśli odczuwasz zawroty głowy lub senność.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu, a po nim nie prowadzić pojazdów, jeśli odczuwasz zawroty głowy lub senność.
Alkohol nie osłabia działania lewofloksacyny, ale oba mogą powodować zawroty głowy i senność. Razem objawy te mogą być silniejsze. W ulotce nie ma wprost zakazu alkoholu, ale w czasie leczenia infekcji lepiej go nie pić. Dotyczy to szczególnie osób, które piją dużo albo regularnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźna senność lub dezorientacja
- drgawki lub utrata przytomności
- uporczywe nudności i wymioty
- ból lub obrzęk ścięgna, np. Achillesa
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lewofloksacyny. Poinformuj pacjenta o możliwym nasileniu zawrotów głowy i senności oraz o tym, że alkohol nie jest wskazany w czasie choroby zakaźnej. Nie spożywać alkoholu przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn. Pacjenta z nadużywaniem alkoholu lub ryzykiem zespołu odstawiennego traktuj ostrożniej ze względu na próg drgawkowy.
Skutek kliniczny
Przy niewielkich ilościach alkoholu spodziewane są co najwyżej nasilone zawroty głowy, senność lub zaburzenia koncentracji. Przy dużych ilościach, upijaniu się lub odstawieniu alkoholu po długim piciu nie można wykluczyć drgawek. Alkohol może też nasilać nudności i dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które często towarzyszą antybiotykowi. Są to możliwe skutki oparte na mechanizmach, bez potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej. Alkohol nie wpływa na wchłanianie ani eliminację lewofloksacyny, a ChPL nie wspomina o alkoholu ani etanolu[1]. Możliwe jest sumowanie się działań ośrodkowych obu substancji, bo fluorochinolony mogą wywoływać zawroty głowy, senność i zaburzenia równowagi, a alkohol nasila te objawy. Dodatkowo lewofloksacyna może obniżać próg drgawkowy, a ChPL ostrzega przed jednoczesnym stosowaniem produktów, które go obniżają[1]. Nagłe odstawienie alkoholu po dłuższym, intensywnym piciu również obniża próg drgawkowy. Ryzyko to wynika z wiedzy farmakologicznej, a nie z badań nad tym połączeniem.
Monitorować
- zawroty głowy, senność, zaburzenia równowagi
- drgawki lub niepokojące zaburzenia świadomości, zwłaszcza u pacjentów z nadużywaniem alkoholu
- objawy ze strony przewodu pokarmowego
- bóle ścięgien i inne objawy typowe dla fluorochinolonów, niezależnie od alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy dużych ilościach alkoholu i u osób z zespołem odstawiennym rośnie ryzyko drgawek, bo lewofloksacyna obniża próg drgawkowy. Zalecaj całkowite unikanie alkoholu i rozważ ścisłą obserwację. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zawroty głowy i zaburzenia równowagi niosą większe ryzyko upadków, a wrażliwość na działanie ośrodkowe alkoholu jest większa. Podkreśl zasadę unikania alkoholu w czasie leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levoxa 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levoxa-100193757/
Liraglutyd a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 207
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ LewofloksacynaHydroksyzyny nie łączy się z lewofloksacyną.Nie przyjmuj hydroksyzyny w trakcie leczenia lewofloksacyną i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać bezpieczne zastępstwo.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny w trakcie leczenia lewofloksacyną i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać bezpieczne zastępstwo.
Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a przyjmowane razem mocniej zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz może wybrać inny antybiotyk albo na czas kuracji zamienić hydroksyzynę na inny lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie łączy się z lewofloksacyną.[1] Na czas antybiotykoterapii należy odstawić hydroksyzynę albo zastąpić ją lekiem bez wpływu na odstęp QT – przy świądzie lub alergii lekiem przeciwhistaminowym II generacji, przy lęku lub bezsenności decyzję o zamianie podejmuje lekarz. Jeżeli hydroksyzyna jest niezbędna, należy rozważyć antybiotyk spoza grupy fluorochinolonów i makrolidów, dobrany do wskazania i lekowrażliwości.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lewofloksacyną, zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, łącznie z częstoskurczem typu torsade de pointes.[1] Ryzyko rośnie u osób z chorobą serca, hipokaliemią, hipomagnezemią, znaczącą bradykardią albo nagłą śmiercią sercową w rodzinie.[2]
Mechanizm
Hydroksyzyna i lewofloksacyna wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację komór sumują się.[1] Lewofloksacynę, tak jak inne fluorochinolony, stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[3] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od zmian stężeń żadnego z leków.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli leków nie udało się rozdzielić
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynaloratadynadesloratadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i bradykardia, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy łączeniu leków wydłużających odstęp QT. |
| ObniżonyeGFR · lewofloksacyna | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna jest wydalana przez nerki, więc przy zaburzeniach ich czynności może się kumulować, a to nasila ryzyko wydłużenia odstępu QT. |
| Dożylniedroga podania · lewofloksacyna | inne zalecenie | Połączenie pozostaje przeciwwskazane także przy dożylnym podaniu lewofloksacyny, a w szpitalu szczególnie istotne jest wyrównanie potasu i magnezu oraz kontrola EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levoxa 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levoxa-100193757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
Połączenie przeciwwskazaneLewofloksacyna+ SakwinawirLewofloksacyny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.Nie zaczynaj lewofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, i nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lewofloksacyny, jeśli bierzesz sakwinawir, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby dobrać inny antybiotyk, i nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.
Lewofloksacyna i sakwinawir mogą zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem wzmacniają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca, nawet zagrażających życiu. Tych leków nie stosuje się razem. Lekarz zwykle może wybrać inny antybiotyk, który jest bezpieczny przy twoim leczeniu HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne bicie serca
- duszność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lewofloksacyny nie łączy się z sakwinawirem wzmocnionym rytonawirem.[1] Należy wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT i jest odpowiedni dla danego zakażenia. Jeśli nie ma alternatywy i lekarz prowadzący leczenie przeciwretrowirusowe uzna połączenie za konieczne, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wykonuje się EKG oraz wyrównuje stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko addytywnego wydłużenia odstępu QT i PR z możliwością groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, bloku przedsionkowo-komorowego i nagłego zgonu sercowego.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a sakwinawir wzmocniony rytonawirem dodatkowo w sposób zależny od dawki wydłuża odstęp PR, więc ich działanie na przewodzenie w sercu sumuje się. Sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR.[1] Lewofloksacynę, jak inne fluorochinolony, stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – lewofloksacyna jest wydalana głównie przez nerki i nie hamuje CYP1A2[2], a sakwinawir jest metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc i PR przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksondoksycyklina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levoxa 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levoxa-100193757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Butyrofenony (np. haloperydol) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT.Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj antybiotyku z grupy fluorochinolonów razem z haloperydolem bez wyraźnej decyzji lekarza i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że stosujesz oba leki, także jeśli haloperydol dostajesz w zastrzykach.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, oraz lek przeciwpsychotyczny haloperydol mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą prowadzić do omdlenia, a nawet zagrażać życiu. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca i przy niskim poziomie potasu lub magnezu. Delafloksacyna nie ma tego działania w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT i haloperydolu, ponieważ połączenie to zwiększa ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, a ChPL haloperydolu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi QT. U pacjenta leczonego haloperydolem zakażenie najlepiej leczyć antybiotykiem z innej grupy dobranym do drobnoustroju i miejsca zakażenia. Gdy fluorochinolon jest niezbędny, a w danym wskazaniu można zastosować delafloksacynę, należy rozważyć ten lek, ponieważ nie wydłuża on istotnie QT. Jeśli lewofloksacyny, cyprofloksacyny lub norfloksacyny nie da się zastąpić, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, przed włączeniem wykonuje się EKG oraz oznacza potas i magnez, wyrównuje niedobory elektrolitów, stosuje najmniejszą skuteczną dawkę haloperydolu i unika podania dożylnego bez monitorowania EKG. Przy haloperydolu w postaci dekanianu interakcja może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wstrzyknięciu.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy dożylnym podaniu haloperydolu, dużych dawkach, u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Fluorochinolony i haloperydol wydłużają odstęp QT, ponieważ hamują szybką składową opóźnionego prostownikowego prądu potasowego (kanał hERG) w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Przy jednoczesnym stosowaniu działania te sumują się, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Siła wpływu na QT jest różna w obrębie fluorochinolonów – lewofloksacyna wydłuża QT wyraźniej niż cyprofloksacyna i norfloksacyna, ale dla wszystkich trzech ryzyko jest klinicznie istotne w połączeniu z haloperydolem. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie zależy od zmian stężeń leków. Delafloksacyna nie wydłuża istotnie odstępu QT i stanowi wyjątek w klasie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość i rytm serca, zwłaszcza bradykardia
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- inne stosowane leki wydłużające odstęp QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · butyrofenony | ryzyko rośnie | Dożylne podanie haloperydolu wiąże się z największym ryzykiem wydłużenia QT i torsade de pointes. W połączeniu z fluorochinolonem wydłużającym QT wymaga ciągłego monitorowania EKG albo zastosowania innego leku. |
| Duża dawkadawka · butyrofenony | ryzyko rośnie | Wpływ haloperydolu na QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach ryzyko sumowania z fluorochinolonem jest wyraźnie większe. |
| Dekanian haloperydolu (iniekcje o przedłużonym działaniu)postać · butyrofenony | inne zalecenie | Haloperydol w postaci dekanianu uwalnia się powoli i działa przez kilka tygodni, więc nie można go szybko odstawić. Interakcję należy uwzględniać także wtedy, gdy ostatnie wstrzyknięcie było kilka tygodni wcześniej, i w pierwszej kolejności zmienić antybiotyk. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, gorsza czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. U starszych pacjentów z otępieniem haloperydol niesie też dodatkowe ryzyko niezależne od tej interakcji. |
| Obniżony eGFR bez dostosowania dawki fluorochinolonueGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki. Przy niewydolności nerek bez zmniejszenia dawki ich stężenia rosną, co nasila wpływ na QT. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaFluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym i nie łącz tych leków bez jego zgody.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna czy norfloksacyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, mogą zaburzać pracę serca. Gdy przyjmujesz je razem, ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca wyraźnie rośnie. Lurazydon i delafloksacyna działają na serce słabiej, ale nadal warto powiedzieć lekarzowi o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność, niepokój ruchowy lub drżenie mięśni
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu nie należy łączyć z przeciwpsychotyczną pochodną indolu bez wcześniejszej oceny ryzyka wydłużenia odstępu QT, a w przypadku zyprazydonu i sertindolu połączenie z lekami wydłużającymi QT jest przeciwwskazane w ChPL. U pacjenta leczonego zyprazydonem lub sertindolem należy wybrać antybiotyk niewydłużający odstępu QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, rozważ czasowe odstawienie lub zamianę leku przeciwpsychotycznego w porozumieniu z psychiatrą, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie oraz wyrównaj niedobory potasu i magnezu. Dawkę lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny dostosuj do czynności nerek. Delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT, ale przy łączeniu lurazydonu z cyprofloksacyną należy rozważyć zmniejszenie dawki lurazydonu.
Skutek kliniczny
Połączenie fluorochinolonu wydłużającego QT z zyprazydonem lub sertindolem może prowadzić do znacznego wydłużenia odstępu QTc, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobami serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz przy niewydolności nerek, gdy lewofloksacyna i inne fluorochinolony wydalane przez nerki kumulują się w organizmie.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Zyprazydon i sertindol działają tak samo, przy czym sertindol należy do leków przeciwpsychotycznych o najsilniejszym wpływie na odstęp QT. Ich jednoczesne stosowanie sumuje działanie na repolaryzację i zwiększa ryzyko wydłużenia QTc oraz częstoskurczu typu torsade de pointes. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie jest wspólna dla całej klasy, bo delafloksacyna i lurazydon nie wydłużają istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) w celu dostosowania dawki fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- przy lurazydonie z cyprofloksacyną: akatyzja, senność, objawy pozapiramidowe
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFReGFR · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki i kumulują się przy niewydolności nerek, co nasila wydłużenie QT. Dawkę należy dostosować do eGFR. |
| Dożylniedroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne fluorochinolonu, zwłaszcza w szybkim wlewie, daje wysokie stężenia szczytowe i silniej wpływa na repolaryzację. Wymaga monitorowania EKG. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaFluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz antybiotyku z grupy fluorochinolonów z lekiem na pracę żołądka zaburzającym rytm serca, takim jak cyzapryd, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach, które przyjmujesz.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna, mogą zaburzać rytm serca. Podobnie działa cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka i jelit. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fluorochinolonu wydłużającego odstęp QT nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, takie połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to lewofloksacyny, cyprofloksacyny i norfloksacyny w połączeniu z cyzaprydem. Jeśli antybiotykoterapia fluorochinolonem jest konieczna, cyzapryd należy odstawić na czas leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu albo zastąpić go itoprydem lub krótkotrwale metoklopramidem. Jeśli pacjent musi kontynuować cyzapryd, należy wybrać antybiotyk niewydłużający QT, odpowiedni do rodzaju zakażenia. Połączenia fluorochinolonów z metoklopramidem lub itoprydem oraz delafloksacyny z prokinetykami nie wymagają szczególnego postępowania poza oceną ogólnego ryzyka wydłużenia QT u pacjenta.
Skutek kliniczny
Nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób starszych, z hipokaliemią lub hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT oraz z niewydolnością nerek, która prowadzi do kumulacji fluorochinolonu.
Mechanizm
Fluorochinolony (lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Cyzapryd działa w ten sam sposób, a jego działanie proarytmiczne zależy od stężenia, więc efekty obu leków się sumują. Cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, główny szlak metabolizmu cyzaprydu, i mogą dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku przeważa mechanizm farmakodynamiczny. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – dotyczy połączenia fluorochinolonów wydłużających QT z cyzaprydem, a nie dotyczy metoklopramidu, itoprydu ani delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) przed dawkowaniem fluorochinolonu
- objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki pacjenta wydłużające odstęp QT lub hamujące CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczu lub uszupostać · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają znikome stężenia we krwi i nie wydłużają odstępu QT, więc interakcja z cyzaprydem nie występuje. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m2fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane głównie przez nerki. Przy ciężkiej niewydolności nerek kumulują się, co nasila wydłużenie QT, jeśli dawka nie zostanie zmniejszona. |
| Kilka dni po zakończeniu fluorochinolonuodstep · fluorochinolony | inne zalecenie | Cyzapryd można ponownie włączyć dopiero po eliminacji fluorochinolonu, czyli po kilku okresach półtrwania od ostatniej dawki antybiotyku, a dłużej u pacjentów z upośledzoną czynnością nerek. |
Niekorzystna interakcjaCynk+ LewofloksacynaLewofloksacynę w tabletkach podaje się co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po preparacie zawierającym cynk.Bierz lewofloksacynę co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po cynku albo odstaw suplement z cynkiem na czas kuracji, a jeśli cynk przepisał ci lekarz, nie odstawiaj go, tylko zachowaj odstęp.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Bierz lewofloksacynę co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po cynku albo odstaw suplement z cynkiem na czas kuracji, a jeśli cynk przepisał ci lekarz, nie odstawiaj go, tylko zachowaj odstęp.
Cynk utrudnia wchłanianie lewofloksacyny z jelit, jeśli weźmiesz oba preparaty razem. Wtedy antybiotyk może działać słabiej i zakażenie może nie ustąpić. Dotyczy to też multiwitamin, tabletek do ssania i suplementów na odporność, które zawierają cynk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka nie spada mimo przyjmowania antybiotyku
- objawy zakażenia nie ustępują albo się nasilają
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Lewofloksacynę w tabletkach podaje się co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po preparacie zawierającym cynk.[1][2][3] Przy krótkiej antybiotykoterapii suplement cynku można wstrzymać do końca leczenia. Gdy cynk stosowany jest leczniczo, na przykład w chorobie Wilsona, nie przerywa się go, tylko zachowuje odstęp.
Skutek kliniczny
Przyjęcie obu leków w tym samym czasie może obniżyć stężenie lewofloksacyny we krwi i osłabić skuteczność leczenia zakażenia. Jednoczesne stosowanie fluorochinolonów i multiwitamin zawierających cynk wydaje się zmniejszać wchłanianie antybiotyku po podaniu doustnym.[1][3] Zbyt niskie stężenia antybiotyku sprzyjają także niepowodzeniu terapii i selekcji opornych bakterii.
Mechanizm
Cynk jako kation dwuwartościowy wiąże lewofloksacynę w przewodzie pokarmowym w trudno wchłanialne kompleksy chelatowe. Cynk zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów.[4] Wchłanianie lewofloksacyny po podaniu doustnym zmniejszają produkty zawierające kationy dwuwartościowe i trójwartościowe, w tym sole cynku.[1]
Monitorować
- skuteczność leczenia zakażenia – ustępowanie gorączki i objawów
- przestrzeganie odstępu między dawkami obu leków
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · lewofloksacyna | interakcja nie dotyczy | Interakcja zachodzi w przewodzie pokarmowym, więc nie dotyczy lewofloksacyny podawanej dożylnie. |
| odstep ≥ 2 hpacjent | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 2 godzin przed albo po soli cynku pozwala uniknąć istotnego zmniejszenia wchłaniania lewofloksacyny. |
| Miejscowodroga podania · cynk | interakcja nie dotyczy | Cynk w preparatach na skórę nie wpływa na wchłanianie lewofloksacyny z przewodu pokarmowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levoxa 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levoxa-100193757/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xyvelam 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xyvelam-100245856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levalox 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levalox-100336932/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wilzin 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wilzin-100129363/
Niekorzystna interakcjaFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, a lekarz chce przepisać ci antybiotyk z grupy fluorochinolonów, powiedz mu o tym, bo może zlecić EKG albo wybrać inny antybiotyk.
Niektóre antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak cyprofloksacyna czy lewofloksacyna, oraz część leków stosowanych w przewlekłej białaczce szpikowej, takich jak nilotynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem nasilają to działanie, a cyprofloksacyna może dodatkowo zwiększać ilość leku przeciwbiałaczkowego w organizmie. Rzadko prowadzi to do groźnych zaburzeń rytmu i omdleń. Imatynib, asciminib i delafloksacyna praktycznie nie powodują tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub krótka utrata przytomności
- nagła duszność albo ból w klatce piersiowej
- nasilona biegunka lub silne nudności podczas przyjmowania antybiotyku
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i inhibitora kinazy BCR-ABL lepiej wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT, a jeśli fluorochinolon jest konieczny, trzeba wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z nilotynibem należy unikać, a gdy nie ma alternatywy, rozważyć przerwę w nilotynibie na czas antybiotykoterapii po konsultacji z hematologiem. Cyprofloksacyny nie należy łączyć z bosutynibem, a jeśli jest to nieuniknione, trzeba ściśle obserwować działania niepożądane bosutynibu i rozważyć zmniejszenie jego dawki. Przy dazatynibie i ponatynibie wystarcza zwykle kontrola EKG i elektrolitów, z większą ostrożnością przy cyprofloksacynie niż przy lewofloksacynie. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT i leków powodujących utratę potasu. Delafloksacyna, imatynib i asciminib nie wymagają szczególnego postępowania z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe dla nilotynibu, który sam w sobie wyraźnie wydłuża QT, oraz dla połączeń z cyprofloksacyną, gdzie do efektu na QT dochodzi wzrost stężenia inhibitora kinazy. Przy bosutynibie i cyprofloksacynie wzrost ekspozycji może dodatkowo nasilać biegunkę, nudności i hepatotoksyczność[1].
Mechanizm
Głównym mechanizmem wspólnym dla klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT, ponieważ fluorochinolony blokują kanał potasowy hERG, a większość inhibitorów kinazy BCR-ABL – zwłaszcza nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i ponatynib – również opóźnia repolaryzację komór. Dodatkowo cyprofloksacyna i w mniejszym stopniu norfloksacyna hamują CYP3A4, przez który metabolizowane są nilotynib, bosutynib, dazatynib i ponatynib, co może zwiększać ich stężenie i tym samym nasilać zarówno wpływ na QT, jak i inne działania niepożądane[1]. Lewofloksacyna nie hamuje CYP3A4, więc w jej przypadku interakcja ma wyłącznie charakter farmakodynamiczny[2].
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem fluorochinolonu i po kilku dniach leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
- przy połączeniu z cyprofloksacyną – działania niepożądane inhibitora kinazy, zwłaszcza biegunka, nudności i aktywność aminotransferaz
- czynność nerek, ponieważ od niej zależy ekspozycja na lewofloksacynę i cyprofloksacynę
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Fluorochinolony stosowane miejscowo do oka lub ucha osiągają pomijalne stężenia ogólnoustrojowe, więc nie wydłużają QT i nie hamują CYP3A4 w stopniu istotnym klinicznie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT przy tym połączeniu. |
| eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m²fluorochinolony | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna i w mniejszym stopniu cyprofloksacyna są wydalane przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek bez dostosowania dawki rośnie ich stężenie i wpływ na QT. |
| Włączenie cyprofloksacyny lub norfloksacyny u pacjenta leczonego bosutynibem lub nilotynibemkolejność włączenia · inhibitory kinazy BCR-ABL | inne zalecenie | Dołączenie fluorochinolonu hamującego CYP3A4 do stabilnej dawki bosutynibu lub nilotynibu podnosi ich stężenie w ciągu kilku dni, dlatego w tej sytuacji należy preferować lewofloksacynę lub antybiotyk spoza klasy, a przy braku alternatywy rozważyć czasową modyfikację leczenia inhibitorem kinazy z hematologiem. |
Źródła
- Hsyu PH, Pignataro DS, Matschke K. Effect of aprepitant, a moderate CYP3A4 inhibitor, on bosutinib exposure in healthy subjects. Eur J Clin Pharmacol. 2016;73(1):49-56. doi: 10.1007/s00228-016-2108-z. PMID: 27718000.
- Szałek E, Karbownik A, Grabowski T, Sobańska K, Wolc A, Grześkowiak E. Pharmacokinetics of sunitinib in combination with fluoroquinolones in rabbit model. Pharmacol Rep. 2013;65(5):1383-90. doi: 10.1016/s1734-1140(13)71497-x. PMID: 24399735.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.