Interakcje / Lewotyroksyna / Lewotyroksyna i testosteron
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu oznacz TSH i fT4 po kilku tygodniach i w razie potrzeby skoryguj dawkę lewotyroksyny.
Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz stosowanie testosteronu, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.
Niekorzystna interakcjaLewotyroksyna+ TestosteronPo rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu oznacz TSH i fT4 po kilku tygodniach i w razie potrzeby skoryguj dawkę lewotyroksyny.Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz stosowanie testosteronu, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz stosowanie testosteronu, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.
Testosteron może zmienić sposób, w jaki hormon tarczycy krąży we krwi. U osób przyjmujących lewotyroksynę może to sprawić, że dotychczasowa dawka stanie się za duża. Po odstawieniu testosteronu dawka może z kolei okazać się za mała. Leki można stosować razem, ale trzeba sprawdzić wyniki badań tarczycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub szybkie bicie serca
- drżenie rąk
- nerwowość, rozdrażnienie lub problemy ze snem
- nadmierna potliwość i uczucie gorąca
- chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- po odstawieniu testosteronu – zmęczenie, senność, uczucie zimna, przybieranie na wadze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu oznacz TSH i fT4 po kilku tygodniach i w razie potrzeby skoryguj dawkę lewotyroksyny. Oceniaj czynność tarczycy na podstawie TSH i fT4, a nie całkowitej T4, której stężenie androgeny obniżają bez zmiany frakcji wolnej[1]. Poinformuj pacjenta o objawach nadmiaru hormonów tarczycy.
Skutek kliniczny
U pacjentów z niedoczynnością tarczycy, zwłaszcza po tyreoidektomii lub z niewielką rezerwą własnego miąższu tarczycy, może dojść do jatrogennej nadczynności tarczycy z kołataniem serca, drżeniem rąk, nerwowością i utratą masy ciała. Ryzyko ma znaczenie szczególnie u osób z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu. Po odstawieniu testosteronu możliwe jest z kolei pogorszenie kontroli niedoczynności tarczycy.
Mechanizm
Po włączeniu testosteronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy skontrolować TSH i fT4, bo zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się zmniejszyć. Androgeny zmniejszają stężenie globuliny wiążącej tyroksynę (TBG), co obniża stężenie całkowitej T4 w surowicy i zwiększa wychwyt T3 i T4 na żywicy[1]. U osoby z prawidłowo działającą tarczycą stężenie wolnych hormonów nie zmienia się i nie występują objawy zaburzeń czynności tarczycy[1]. U pacjenta, którego tarczyca nie może skompensować zmiany, mniej hormonu pozostaje związane z białkami, więc przy stałej dawce lewotyroksyny frakcja wolna może wzrosnąć. Po odstawieniu testosteronu stężenie TBG wraca do wyjściowego i zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się ponownie zwiększyć.
Monitorować
- TSH i fT4 po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia testosteronu
- objawy nadczynności tarczycy (tętno, kołatanie serca, drżenie, utrata masy ciała)
- u pacjentów kardiologicznych – rytm serca i dolegliwości wieńcowe
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta na stałej dawce lewotyroksynykolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Możliwy wzrost fT4 i spadek TSH przy niezmienionej dawce lewotyroksyny. Kontrola TSH i fT4 po kilku tygodniach, w razie potrzeby zmniejszenie dawki lewotyroksyny. |
| Odstawienie testosteronu u pacjenta leczonego lewotyroksynąkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Po odstawieniu androgenu stężenie TBG wraca do wyjściowego i zapotrzebowanie na lewotyroksynę może wzrosnąć. Kontrola TSH i fT4, w razie potrzeby zwiększenie dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieLewotyroksynaa alkoholPacjent nie musi rezygnować z alkoholu ani zmieniać dawki lewotyroksyny z powodu tego połączenia.Przyjmuj lewotyroksynę zawsze tak samo, rano na czczo i z wodą, a o ewentualnych ograniczeniach picia alkoholu z innych powodów porozmawiaj z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj lewotyroksynę zawsze tak samo, rano na czczo i z wodą, a o ewentualnych ograniczeniach picia alkoholu z innych powodów porozmawiaj z lekarzem.
Alkohol nie wpływa na działanie lewotyroksyny, więc nie trzeba go z jej powodu unikać. Ważniejsze jest, aby przyjmować tabletkę regularnie, rano na czczo i popijać ją wodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Zmęczenie, senność, nietolerancja zimna lub zaparcia mogą świadczyć o zbyt małej dawce leku.
- Kołatanie serca, drżenie rąk, nadmierna potliwość lub niepokój mogą świadczyć o zbyt dużej dawce leku.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent nie musi rezygnować z alkoholu ani zmieniać dawki lewotyroksyny z powodu tego połączenia. Lek nadal należy przyjmować regularnie, na czczo, zgodnie z zaleceniami zawartymi w ulotce i ustaloną kontrolą TSH.
Skutek kliniczny
Nie opisano klinicznie istotnego wpływu alkoholu na skuteczność ani bezpieczeństwo leczenia lewotyroksyną. Połączenie nie wymaga zmiany dawki ani schematu.
Mechanizm
Nie opisano mechanizmu farmakokinetycznego ani farmakodynamicznego, w którym alkohol zmieniałby wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub działanie lewotyroksyny. Charakterystyka produktu leczniczego nie wymienia alkoholu ani etanolu wśród substancji wchodzących w interakcje z lewotyroksyną[1].
Monitorować
- Rutynowa kontrola stężenia TSH zgodnie ze schematem ustalonym przez lekarza, bez dodatkowego monitorowania z powodu alkoholu.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 84
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaGlin+ LewotyroksynaLewotyroksynę należy podawać co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin.Przyjmuj lek na tarczycę rano na czczo, a lek na zgagę z glinem co najmniej 2 godziny później.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj lek na tarczycę rano na czczo, a lek na zgagę z glinem co najmniej 2 godziny później.
Leki na zgagę i nadkwasotę zawierające glin mogą wiązać lek na tarczycę w żołądku. Wtedy organizm wchłania go mniej i lek działa słabiej. Wystarczy zachować odstęp między tymi lekami. Żel z glinem stosowany na skórę nie ma tego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przyrost masy ciała
- zaparcia
- sucha skóra
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Lewotyroksynę należy podawać co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin[1]. Żelu fosforanu glinu nie przyjmuje się jednocześnie z lewotyroksyną, bo zmniejsza jej działanie[2]. Przy rozpoczęciu lub odstawieniu regularnie stosowanego leku z glinem warto skontrolować TSH po kilku tygodniach.
Skutek kliniczny
Mniejsze wchłanianie lewotyroksyny może prowadzić do wzrostu TSH i nawrotu lub pogorszenia kontroli niedoczynności tarczycy. Ryzyko dotyczy głównie regularnego przyjmowania leku z glinem w tym samym czasie co lewotyroksyna.
Mechanizm
Związki glinu przyjmowane doustnie (leki zobojętniające, sukralfat) wiążą lewotyroksynę w świetle przewodu pokarmowego i zmniejszają jej wchłanianie. Leki zawierające glin mogą przez to osłabiać działanie lewotyroksyny[1].
Monitorować
- TSH
- fT4
- objawy niedoczynności tarczycy (zmęczenie, uczucie zimna, przyrost masy ciała, zaparcia)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · glin | interakcja nie dotyczy | Octanowinian glinu stosowany zewnętrznie nie wchodzi w interakcję z lewotyroksyną, a jego podanie doustne jest przeciwwskazane. |
| odstep ≥ 2 h (lewotyroksyna najpierw)pacjent | ryzyko maleje | Podanie lewotyroksyny co najmniej 2 godziny przed lekiem zawierającym glin ogranicza interakcję. |
| Regularne stosowanieczas leczenia · glin | inne zalecenie | Przy regularnym stosowaniu leku z glinem, a także po jego odstawieniu, warto skontrolować TSH po kilku tygodniach. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gelatum-aluminii-phosphorici-aflofarm-100026172/
Niekorzystna interakcjaAmiodaron+ LewotyroksynaPrzed włączeniem amiodaronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy zweryfikować wskazanie, ponieważ choroby tarczycy figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu.Nie zmieniaj sam dawek żadnego z tych leków, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i regularnie badaj TSH zgodnie z jego zaleceniami.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek żadnego z tych leków, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i regularnie badaj TSH zgodnie z jego zaleceniami.
Lek na serce amiodaron zawiera dużo jodu i może zmieniać pracę tarczycy. U osoby przyjmującej lewotyroksynę może sprawić, że dotychczasowa dawka przestanie wystarczać, a czasem wywołać nadczynność tarczycy. Ten wpływ narasta powoli i może utrzymywać się jeszcze kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przyrost masy ciała
- zaparcia
- sucha skóra
- kołatanie serca lub szybkie, nierówne bicie serca
- drżenie rąk
- chudnięcie bez powodu
- nadmierne pocenie się
- niepokój lub rozdrażnienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przed włączeniem amiodaronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy zweryfikować wskazanie, ponieważ choroby tarczycy figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu[1][2]. Badania czynności tarczycy powinny być wykonane u wszystkich pacjentów przed rozpoczęciem leczenia amiodaronem[2]. Jeśli niedoczynność tarczycy rozwinie się w trakcie leczenia amiodaronem, a jego kontynuacja jest konieczna z powodu zagrożenia życia, można go stosować łącznie z lewotyroksyną, dostosowując jej dawkę do stężenia TSH[2]. W trakcie skojarzenia należy regularnie oznaczać TSH i korygować dawkę lewotyroksyny, także po odstawieniu amiodaronu, ponieważ prawidłowa czynność tarczycy wraca zwykle w ciągu 3 miesięcy od zakończenia leczenia[2].
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego lewotyroksyną amiodaron może sprawić, że dotychczasowa dawka przestanie wystarczać. Opisano stopniowy wzrost TSH do 22 mU/l w ciągu 9 miesięcy u 83-letniego mężczyzny ze stabilną wcześniej niedoczynnością tarczycy oraz konieczność zwiększenia dawki lewotyroksyny u 73-letniej kobiety. W małym badaniu u osób przyjmujących lewotyroksynę w dawce 300 mcg dołączenie amiodaronu w dawce 400 mg zaburzało metabolizm hormonów tarczycy w kierunku niedoczynności. Jod zawarty w amiodaronie może też wywołać nadczynność tarczycy, szczególnie przy wolu guzkowym z nierozpoznaną autonomią[3], co u chorego z arytmią może nasilić zaburzenia rytmu.
Mechanizm
Amiodaron zaburza czynność tarczycy i może osłabić albo zmienić efekt leczenia lewotyroksyną. Każda tabletka amiodaronu 200 mg zawiera 75 mg jodu[2]. Amiodaron hamuje obwodową konwersję tyroksyny (T4) do trijodotyroniny (T3), co zwiększa stężenie T4 i zmniejsza stężenie T3[3]. Z uwagi na dużą zawartość jodu amiodaron może indukować zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy[3]. Dodatkowo przypisuje mu się bezpośrednie działanie cytotoksyczne na tarczycę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- TSH przed włączeniem amiodaronu i regularnie w trakcie leczenia
- fT4 i fT3 przy nieprawidłowym TSH, z uwzględnieniem tego, że amiodaron sam zwiększa T4 i zmniejsza T3
- objawy niedoczynności i nadczynności tarczycy
- rytm serca i EKG przy podejrzeniu nadczynności tarczycy
- TSH przez kilka miesięcy po odstawieniu amiodaronu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Amiodaron włączany u pacjenta już leczonego lewotyroksyną z powodu choroby tarczycykolejność włączenia · amiodaron | ryzyko rośnie | Choroby tarczycy i zaburzenia jej czynności figurują w przeciwwskazaniach amiodaronu. Decyzję o włączeniu amiodaronu u takiego pacjenta musi podjąć lekarz po ocenie korzyści i ryzyka oraz po oznaczeniu czynności tarczycy. |
| Lewotyroksyna dołączona z powodu niedoczynności tarczycy wywołanej amiodaronemkolejność włączenia · lewotyroksyna | inne zalecenie | W sytuacjach zagrażających życiu amiodaron można kontynuować w połączeniu z lewotyroksyną, a jej dawkę dostosowuje się do stężenia TSH. |
| czas leczenia ≤ 3 miesiące od odstawienia amiodaronuamiodaron | inne zalecenie | Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą być obserwowane nawet kilka miesięcy po zakończeniu leczenia. Prawidłowa czynność tarczycy wraca zwykle w ciągu 3 miesięcy po odstawieniu amiodaronu, dlatego w tym okresie należy kontrolować TSH i w razie potrzeby zmniejszyć wcześniej zwiększoną dawkę lewotyroksyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Opacorden 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opacorden-100049552/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaBetametazon+ TestosteronTestosteron i ogólnoustrojowy betametazon można łączyć, ale należy podawać je ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Obserwuj, czy nie puchną ci nogi i czy nie przybierasz szybko na wadze, a jeśli tak się stanie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Obserwuj, czy nie puchną ci nogi i czy nie przybierasz szybko na wadze, a jeśli tak się stanie, powiedz o tym lekarzowi.
Testosteron i betametazon mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a razem robią to silniej. Może to objawiać się obrzękami nóg i szybkim przyrostem masy ciała. Większe ryzyko dotyczy osób z chorobami serca, nerek lub wątroby oraz sytuacji, gdy betametazon jest podawany w zastrzyku. Krem z betametazonem stosowany krótko na małą powierzchnię skóry raczej nie stanowi problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Testosteron i ogólnoustrojowy betametazon można łączyć, ale należy podawać je ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych pacjentów warto kontrolować masę ciała, obecność obrzęków i ciśnienie tętnicze, szczególnie na początku jednoczesnego leczenia i przy dłuższym stosowaniu kortykosteroidu. Przy betametazonie stosowanym na skórę na niewielkiej powierzchni i krótko nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem są obrzęki i przyrost masy ciała związany z zatrzymaniem płynów. U osób z chorobami serca, nerek lub wątroby może to prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej, w tym nasilenia niewydolności serca lub wzrostu ciśnienia tętniczego. Przy betametazonie stosowanym miejscowo na skórę ryzyko jest niewielkie, bo do krwi przenika mała ilość leku.
Mechanizm
Testosteron i kortykosteroidy, w tym betametazon, sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania się sumują. Jednoczesne podawanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków[1].
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki kończyn dolnych
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, dlatego przy krótkim stosowaniu na małej powierzchni interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Ocena nie dotyczy stosowania na duże powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym ani długotrwałego. |
| Leczenie przewlekłe ogólnoustrojoweczas leczenia · betametazon | ryzyko rośnie | Długotrwałe ogólnoustrojowe podawanie betametazonu razem z testosteronem zwiększa ryzyko utrzymujących się obrzęków i zaostrzenia chorób serca, nerek lub wątroby, co uzasadnia regularną kontrolę masy ciała, obrzęków i ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ TestosteronPołączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki albo duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki albo duszność.
Deksametazon i testosteron mogą razem sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie. Może to powodować obrzęki, zwłaszcza nóg, i szybki przyrost masy ciała. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek i podudzi
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub zadyszka, także w pozycji leżącej
- wyraźnie rzadsze oddawanie moczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Kontroluj masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze, szczególnie na początku jednoczesnego leczenia i przy dłuższym podawaniu deksametazonu. Przy narastających obrzękach rozważ najmniejszą skuteczną dawkę i najkrótszy czas leczenia glikokortykosteroidem, a u chorego z niewydolnością serca zleć pilną ocenę lekarską.
Skutek kliniczny
Obrzęki i przyrost masy ciała wynikające z zatrzymania płynów, ze szczególnym ryzykiem u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych chorych zatrzymanie płynów może nasilić nadciśnienie tętnicze albo zaostrzyć niewydolność serca.
Mechanizm
Oba leki sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, więc ich działania niepożądane się sumują i ryzyko obrzęków rośnie[1]. Deksametazon ma słabe działanie mineralokortykosteroidowe, dlatego zatrzymanie płynów jest przy nim mniejsze niż przy hydrokortyzonie, ale nie znika całkowicie. Deksametazon hamuje też wydzielanie ACTH i biosyntezę testosteronu[2], co ma niewielkie znaczenie u mężczyzny otrzymującego testosteron w leczeniu substytucyjnym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki kończyn dolnych
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, orthopnoë)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę, do oka, do ucha) lub wziewnadroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Przy miejscowym lub wziewnym podaniu deksametazonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc sumowanie zatrzymania płynów nie ma znaczenia klinicznego. |
| Krótka kuracja (kilka dni)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Krótka kuracja deksametazonem rzadko prowadzi do istotnego zatrzymania płynów, ale u chorych z niewydolnością serca nadal kontroluj masę ciała i obrzęki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Niekorzystna interakcjaEstradiol+ LewotyroksynaU pacjentki leczonej lewotyroksyną, która rozpoczyna lub kończy doustną terapię estradiolem, należy oznaczyć TSH po kilku tygodniach od zmiany i w razie potrzeby skorygować dawkę lewotyroksyny.Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz przyjmować estradiol, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz przyjmować estradiol, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.
Estradiol w tabletkach połykanych może sprawić, że twoja dotychczasowa dawka leku na tarczycę przestanie wystarczać. Dzieje się to powoli, w ciągu kilku tygodni. Podobnie po odstawieniu estradiolu dawka leku na tarczycę może okazać się zbyt duża. Estradiol w plastrach, żelu na skórę lub tabletkach dopochwowych prawie nie ma tego wpływu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przybieranie na wadze bez zmiany diety
- zaparcia i sucha skóra
- kołatanie serca, drżenie rąk lub bezsenność po odstawieniu estradiolu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjentki leczonej lewotyroksyną, która rozpoczyna lub kończy doustną terapię estradiolem, należy oznaczyć TSH po kilku tygodniach od zmiany i w razie potrzeby skorygować dawkę lewotyroksyny. Zapotrzebowanie na lewotyroksynę podczas stosowania estrogenowej terapii zastępczej może wzrosnąć[1]. Nie ma potrzeby rozdzielania leków w czasie przyjęcia, bo interakcja nie dotyczy wchłaniania. Przy estradiolu przezskórnym lub dopochwowym w małej dawce wystarczy rutynowa kontrola TSH.
Skutek kliniczny
Po włączeniu doustnego estradiolu u pacjentki stosującej stałą dawkę lewotyroksyny może spaść stężenie wolnej tyroksyny i wzrosnąć TSH, co prowadzi do niedostatecznego wyrównania niedoczynności tarczycy z objawami takimi jak zmęczenie, uczucie zimna, przyrost masy ciała czy spowolnienie. Po odstawieniu estradiolu u pacjentki, której zwiększono dawkę lewotyroksyny, możliwe jest przedawkowanie hormonu tarczycy z kołataniem serca, niepokojem i bezsennością. Skutek narasta stopniowo w ciągu kilku tygodni.
Mechanizm
Estradiol podawany doustnie po pierwszym przejściu przez wątrobę zwiększa syntezę globuliny wiążącej tyroksynę (TBG). Większa ilość TBG wiąże więcej tyroksyny, co zmniejsza jej frakcję wolną. U osoby z zachowaną czynnością tarczycy gruczoł kompensuje ten spadek, natomiast u pacjentki leczonej lewotyroksyną z powodu niedoczynności tarczycy kompensacja jest niewystarczająca. U kobiet stosujących estrogenową hormonalną terapię zastępczą lub antykoncepcję estrogenową zapotrzebowanie na lewotyroksynę może być zwiększone[1]. Estradiol podawany przezskórnie lub dopochwowo w małych dawkach omija pierwsze przejście przez wątrobę i w niewielkim stopniu wpływa na stężenie TBG.
Monitorować
- TSH kilka tygodni po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu doustnego estradiolu
- wolna tyroksyna (fT4) w razie niejednoznacznego wyniku TSH
- objawy niedoczynności tarczycy po włączeniu estradiolu
- objawy nadczynności tarczycy po odstawieniu estradiolu
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórnadroga podania · estradiol | ryzyko maleje | Estradiol przezskórny omija pierwsze przejście przez wątrobę i w niewielkim stopniu zwiększa stężenie TBG, dlatego zwykle nie zmienia zapotrzebowania na lewotyroksynę. |
| Dopochwowadroga podania · estradiol | ryzyko maleje | Estradiol dopochwowy w małej dawce daje minimalne stężenia ogólnoustrojowe i nie zwiększa istotnie TBG. |
| Odstawienie estradiolu u pacjentki na zwiększonej dawce lewotyroksynykolejność włączenia · estradiol | inne zalecenie | Po odstawieniu doustnego estradiolu stężenie TBG stopniowo spada, co przy niezmienionej, wcześniej zwiększonej dawce lewotyroksyny grozi jatrogenną nadczynnością tarczycy. Należy skontrolować TSH po kilku tygodniach i rozważyć zmniejszenie dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
Niekorzystna interakcjaEzomeprazol+ LewotyroksynaPodczas leczenia skojarzonego regularnie kontroluj czynność tarczycy i stan kliniczny pacjenta, a w razie potrzeby zwiększ dawkę lewotyroksyny.Jeśli bierzesz ezomeprazol dłużej niż kilka dni albo zamierzasz go odstawić, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić badanie TSH i zmienić dawkę lewotyroksyny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz ezomeprazol dłużej niż kilka dni albo zamierzasz go odstawić, powiedz o tym lekarzowi, bo może zlecić badanie TSH i zmienić dawkę lewotyroksyny.
Lek na zgagę ezomeprazol zmniejsza kwasowość w żołądku, a przez to organizm może wchłaniać mniej hormonu tarczycy z tabletek. Twoja dawka lewotyroksyny może wtedy działać słabiej niż zwykle. Gdy przestaniesz brać ezomeprazol, hormon znów zacznie się lepiej wchłaniać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- większe zmęczenie i senność
- uczucie zimna
- przybieranie na wadze
- zaparcia
- kołatanie serca, drżenie rąk lub bezsenność po odstawieniu ezomeprazolu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Podczas leczenia skojarzonego regularnie kontroluj czynność tarczycy i stan kliniczny pacjenta, a w razie potrzeby zwiększ dawkę lewotyroksyny[1]. Zachowaj ostrożność także przy kończeniu leczenia ezomeprazolem i wtedy ponownie oceń TSH oraz dawkę lewotyroksyny[1]. Przy każdym włączeniu ezomeprazolu do przewlekłego leczenia sprawdź, czy wskazanie do długotrwałego stosowania nadal istnieje.
Skutek kliniczny
Mniejsze wchłanianie lewotyroksyny może prowadzić do wzrostu TSH i pogorszenia kontroli niedoczynności tarczycy, co może wymagać zwiększenia dawki lewotyroksyny[1]. Po odstawieniu ezomeprazolu wchłanianie lewotyroksyny wraca do wcześniejszego poziomu, więc dawka zwiększona w trakcie leczenia skojarzonego może stać się zbyt duża[1].
Mechanizm
Ezomeprazol podnosi pH soku żołądkowego, a to może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny przyjmowanej doustnie[2]. Wzrost pH żołądka wywołany przez inhibitory pompy protonowej ogranicza wchłanianie hormonów tarczycy[1]. Ezomeprazol działa przez całą dobę, dlatego odstęp czasowy między lekami nie usuwa tej interakcji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- TSH i fT4 po kilku tygodniach od włączenia lub odstawienia ezomeprazolu
- objawy niedoczynności tarczycy w trakcie leczenia skojarzonego
- objawy przedawkowania lewotyroksyny po odstawieniu ezomeprazolu, jeśli wcześniej zwiększono jej dawkę
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · ezomeprazol | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu ezomeprazolu zmniejszone wchłanianie lewotyroksyny utrzymuje się stale, dlatego kontrola TSH i ewentualne zwiększenie dawki lewotyroksyny są szczególnie ważne. |
| Odstawienie ezomeprazolukolejność włączenia · ezomeprazol | inne zalecenie | Po odstawieniu ezomeprazolu u pacjenta, któremu zwiększono dawkę lewotyroksyny, rośnie ryzyko jej przedawkowania – oceń TSH i rozważ powrót do wcześniejszej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euthyrox N 25 25 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euthyrox-n-25-100122250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control 20 mg, tabletki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nexium Control. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nexium-control-100312021/
Niekorzystna interakcjaFludrokortyzon+ TestosteronPołączenie można stosować, ale ostrożnie i z kontrolą masy ciała, obrzęków oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Waż się regularnie, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki lub ciśnienie wzrośnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Waż się regularnie, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki lub ciśnienie wzrośnie.
Oba leki sprawiają, że organizm zatrzymuje więcej soli i wody. Przyjmowane razem mogą powodować obrzęki, zwłaszcza nóg i kostek, oraz podnosić ciśnienie krwi. Może też nasilić się trądzik. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek, stóp lub dłoni
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- duszność lub trudność w oddychaniu na leżąco
- nasilenie trądziku
- osłabienie mięśni lub kurcze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie i z kontrolą masy ciała, obrzęków oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1] Przy narastających obrzękach lub wzroście ciśnienia należy ocenić potrzebę zmniejszenia dawki fludrokortyzonu albo modyfikacji terapii testosteronem. Ponieważ fludrokortyzon nasila hipokaliemię, warto okresowo oznaczać stężenie potasu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko obrzęków, a także może nasilać trądzik.[2] Zatrzymanie płynów może podwyższać ciśnienie tętnicze i zaostrzać niewydolność serca, a ryzyko jest największe u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1]
Mechanizm
Fludrokortyzon jako silny mineralokortykosteroid nasila zatrzymywanie sodu i wody w organizmie, co prowadzi do obrzęków i wzrostu ciśnienia tętniczego.[2] Testosteron i inne androgeny także sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, więc oba działania się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
- Fludrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki obwodowe
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- objawy niewydolności serca (duszność, nietolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta leczonego fludrokortyzonemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po włączeniu testosteronu u pacjenta stabilnie leczonego fludrokortyzonem należy w pierwszych tygodniach częściej kontrolować masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze, a przy ich narastaniu rozważyć zmniejszenie dawki fludrokortyzonu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.