Interakcje / Testosteron
Testosteron – interakcje
35 opisanych interakcji z lekami. Marki: Androtop, Nebido, Seltigex, Testavan.
1 przeciwwskazane · 19 niekorzystne · 8 niejasne · 7 nieistotne
Interakcje z innymi lekami 35
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane1
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcja19
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ HydrokortyzonPołączenie można stosować, ale z ostrożnością, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, obserwuj obrzęki i masę ciała, a jeśli pojawią się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem i nie odstawiaj hydrokortyzonu na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, obserwuj obrzęki i masę ciała, a jeśli pojawią się niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem i nie odstawiaj hydrokortyzonu na własną rękę.
Oba leki mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a razem robią to silniej. Może to prowadzić do obrzęków, zwłaszcza nóg i kostek, oraz do wzrostu ciśnienia. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę. Leki można stosować razem, ale warto obserwować swoje samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg, kostek lub dłoni
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub trudność w oddychaniu przy wysiłku albo w pozycji leżącej
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie w pomiarach domowych
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale z ostrożnością, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Należy kontrolować masę ciała, obecność obrzęków i ciśnienie tętnicze, szczególnie po włączeniu drugiego leku lub zwiększeniu dawki. Przy narastających obrzękach należy rozważyć redukcję dawki glikokortykosteroidu do najmniejszej skutecznej, a u pacjentów z niewydolnością nadnerczy nie odstawiać hydrokortyzonu samodzielnie ze względu na ryzyko przełomu nadnerczowego.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko obrzęków[1]. Zatrzymanie płynów może nasilić nadciśnienie tętnicze, zaostrzyć niewydolność serca oraz pogorszyć stan pacjentów z chorobami nerek lub wątroby.
Mechanizm
Testosteron i kortykosteroidy, w tym hydrokortyzon, sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania w tym zakresie się sumują[1]. Hydrokortyzon ma przy tym wyraźne działanie mineralokortykoidowe, co zwiększa skłonność do retencji płynów.
Metabolizm i transportery
- Hydrokortyzon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki obwodowe
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku)
- stężenie sodu i potasu w surowicy u pacjentów z grupy ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka substytucyjna w niewydolności nadnerczydawka · hydrokortyzon | ryzyko maleje | Przy substytucyjnym dawkowaniu hydrokortyzonu, np. w niedoczynności przysadki leczonej jednocześnie testosteronem, ryzyko klinicznie istotnej retencji płynów jest mniejsze. Wystarcza rutynowa obserwacja masy ciała i ciśnienia tętniczego. |
| Dawki przeciwzapalne lub immunosupresyjnedawka · hydrokortyzon | ryzyko rośnie | Większe dawki hydrokortyzonu nasilają działanie mineralokortykoidowe i zwiększają ryzyko obrzęków oraz nadciśnienia przy jednoczesnym stosowaniu testosteronu. Należy częściej kontrolować masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alkindi. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alkindi-100402072/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ BetametazonTestosteron i ogólnoustrojowy betametazon można łączyć, ale należy podawać je ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Obserwuj, czy nie puchną ci nogi i czy nie przybierasz szybko na wadze, a jeśli tak się stanie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Obserwuj, czy nie puchną ci nogi i czy nie przybierasz szybko na wadze, a jeśli tak się stanie, powiedz o tym lekarzowi.
Testosteron i betametazon mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a razem robią to silniej. Może to objawiać się obrzękami nóg i szybkim przyrostem masy ciała. Większe ryzyko dotyczy osób z chorobami serca, nerek lub wątroby oraz sytuacji, gdy betametazon jest podawany w zastrzyku. Krem z betametazonem stosowany krótko na małą powierzchnię skóry raczej nie stanowi problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Testosteron i ogólnoustrojowy betametazon można łączyć, ale należy podawać je ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych pacjentów warto kontrolować masę ciała, obecność obrzęków i ciśnienie tętnicze, szczególnie na początku jednoczesnego leczenia i przy dłuższym stosowaniu kortykosteroidu. Przy betametazonie stosowanym na skórę na niewielkiej powierzchni i krótko nie trzeba zmieniać leczenia.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem są obrzęki i przyrost masy ciała związany z zatrzymaniem płynów. U osób z chorobami serca, nerek lub wątroby może to prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej, w tym nasilenia niewydolności serca lub wzrostu ciśnienia tętniczego. Przy betametazonie stosowanym miejscowo na skórę ryzyko jest niewielkie, bo do krwi przenika mała ilość leku.
Mechanizm
Testosteron i kortykosteroidy, w tym betametazon, sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania się sumują. Jednoczesne podawanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków[1].
Metabolizm i transportery
- Betametazon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki kończyn dolnych
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, zmniejszona tolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · betametazon | ryzyko maleje | Betametazon stosowany miejscowo na skórę wchłania się do krwi w niewielkim stopniu, dlatego przy krótkim stosowaniu na małej powierzchni interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Ocena nie dotyczy stosowania na duże powierzchnie, pod opatrunkiem okluzyjnym ani długotrwałego. |
| Leczenie przewlekłe ogólnoustrojoweczas leczenia · betametazon | ryzyko rośnie | Długotrwałe ogólnoustrojowe podawanie betametazonu razem z testosteronem zwiększa ryzyko utrzymujących się obrzęków i zaostrzenia chorób serca, nerek lub wątroby, co uzasadnia regularną kontrolę masy ciała, obrzęków i ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ BudezonidTestosteron i budezonid można stosować razem, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz obrzęki, szybki przyrost masy ciała lub duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz obrzęki, szybki przyrost masy ciała lub duszność.
Testosteron i budezonid mogą razem sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie, co czasem objawia się obrzękami. Budezonid w inhalacji lub w sprayu do nosa działa głównie miejscowo, więc ryzyko jest zwykle małe. Większą ostrożność powinny zachować osoby z chorobami serca, nerek lub wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki stóp, kostek lub podudzi
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub szybsze męczenie się
- wzrost ciśnienia tętniczego
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Testosteron i budezonid można stosować razem, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych pacjentów należy obserwować pojawienie się obrzęków, przyrost masy ciała i ciśnienie tętnicze, szczególnie po rozpoczęciu testosteronu lub zwiększeniu dawki budezonidu. Przy budezonidzie wziewnym lub donosowym w zwykłych dawkach ryzyko jest małe i wystarczy poinformować pacjenta o objawach.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie obrzęków i zatrzymania płynów, szczególnie u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych pacjentów zatrzymanie płynów może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego albo zaostrzenia niewydolności serca.
Mechanizm
Testosteron i kortykosteroidy, w tym budezonid, mogą sprzyjać zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania w tym zakresie się sumują. Jednoczesne stosowanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko obrzęków[1]. Budezonid podawany wziewnie lub donosowo działa głównie miejscowo i w małym stopniu przenika do krążenia, dlatego udział tej postaci w sumowaniu działań jest niewielki.
Metabolizm i transportery
- Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- obrzęki kończyn dolnych
- masa ciała
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, męczliwość)
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna, donosowa lub nebulizacjadroga podania · budezonid | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu budezonidu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc sumowanie działań sprzyjających obrzękom ma niewielkie znaczenie. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach, które powinny go zaniepokoić. |
| Doustna lub doodbytniczadroga podania · budezonid | inne zalecenie | Przy budezonidzie doustnym lub doodbytniczym ekspozycja ogólnoustrojowa jest większa niż przy podaniu miejscowym na drogi oddechowe. U pacjentów z chorobami serca, nerek lub wątroby należy regularnie kontrolować obrzęki, masę ciała i ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ DeksametazonPołączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki albo duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki albo duszność.
Deksametazon i testosteron mogą razem sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie. Może to powodować obrzęki, zwłaszcza nóg, i szybki przyrost masy ciała. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek i podudzi
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub zadyszka, także w pozycji leżącej
- wyraźnie rzadsze oddawanie moczu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Kontroluj masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze, szczególnie na początku jednoczesnego leczenia i przy dłuższym podawaniu deksametazonu. Przy narastających obrzękach rozważ najmniejszą skuteczną dawkę i najkrótszy czas leczenia glikokortykosteroidem, a u chorego z niewydolnością serca zleć pilną ocenę lekarską.
Skutek kliniczny
Obrzęki i przyrost masy ciała wynikające z zatrzymania płynów, ze szczególnym ryzykiem u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. U tych chorych zatrzymanie płynów może nasilić nadciśnienie tętnicze albo zaostrzyć niewydolność serca.
Mechanizm
Oba leki sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, więc ich działania niepożądane się sumują i ryzyko obrzęków rośnie[1]. Deksametazon ma słabe działanie mineralokortykosteroidowe, dlatego zatrzymanie płynów jest przy nim mniejsze niż przy hydrokortyzonie, ale nie znika całkowicie. Deksametazon hamuje też wydzielanie ACTH i biosyntezę testosteronu[2], co ma niewielkie znaczenie u mężczyzny otrzymującego testosteron w leczeniu substytucyjnym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki kończyn dolnych
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, orthopnoë)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę, do oka, do ucha) lub wziewnadroga podania · deksametazon | ryzyko maleje | Przy miejscowym lub wziewnym podaniu deksametazonu ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc sumowanie zatrzymania płynów nie ma znaczenia klinicznego. |
| Krótka kuracja (kilka dni)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Krótka kuracja deksametazonem rzadko prowadzi do istotnego zatrzymania płynów, ale u chorych z niewydolnością serca nadal kontroluj masę ciała i obrzęki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ MetyloprednizolonLeki można stosować razem, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Możesz stosować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, i powiedz lekarzowi o chorobach serca, nerek lub wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Możesz stosować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, i powiedz lekarzowi o chorobach serca, nerek lub wątroby.
Oba leki mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to dawać obrzęki nóg i wzrost ciśnienia krwi. Ma to największe znaczenie, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek, stóp lub podudzi
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność, zwłaszcza w pozycji leżącej
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1] U tych pacjentów należy kontrolować masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze, a przy narastaniu obrzęków rozważyć zmniejszenie dawki glikokortykosteroidu lub skrócenie kuracji.
Skutek kliniczny
Równoczesne podawanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków.[1] U osób z chorobami serca, nerek lub wątroby nasilona retencja płynów może prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego i zaostrzenia niewydolności serca.
Mechanizm
Oba leki sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania się sumują. Metyloprednizolon ma słabe działanie mineralokortykoidowe, ale przy większych dawkach i dłuższym stosowaniu również nasila retencję płynów, podobnie jak androgeny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- obrzęki obwodowe
- masa ciała
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca
- stężenie sodu i potasu w surowicy przy dłuższym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Duże dawki metyloprednizolonu silniej nasilają retencję sodu i wody, co zwiększa ryzyko obrzęków przy jednoczesnym stosowaniu testosteronu. |
| Krótka, kilkudniowa kuracjaczas leczenia · metyloprednizolon | ryzyko maleje | Przy krótkiej kuracji metyloprednizolonem u pacjenta bez chorób serca, nerek i wątroby klinicznie istotne obrzęki są mało prawdopodobne. |
| Na skórędroga podania · metyloprednizolon | ryzyko maleje | Metyloprednizolon stosowany na skórę wchłania się do krwi w małym stopniu i nie nasila retencji płynów wywołanej testosteronem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ GlimepirydPołączenie można stosować, ale po włączeniu testosteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie spadków zmniejszyć dawkę glimepirydu.Mierz cukier częściej po rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia testosteronem i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie niższe lub wyższe niż zwykle.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej po rozpoczęciu lub zakończeniu leczenia testosteronem i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie niższe lub wyższe niż zwykle.
Testosteron może wzmacniać działanie glimepirydu obniżające cukier we krwi. Przez to cukier może spaść za nisko, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu leczenia testosteronem. Gdy przestaniesz stosować testosteron, cukier może z kolei wzrosnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, niepokój, rozdrażnienie
- zawroty głowy, trudności z koncentracją, splątanie
- pomiary cukru wyraźnie niższe niż zwykle
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu testosteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie spadków zmniejszyć dawkę glimepirydu. Testosteron i inne leki stosowane z glimepirydem należy przyjmować wyłącznie w porozumieniu z lekarzem[1]. Przy odstawieniu testosteronu ponownie ocenić glikemię i w razie potrzeby zwiększyć dawkę leku przeciwcukrzycowego.
Skutek kliniczny
Ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu testosteronu u pacjenta ustabilizowanego na glimepirydzie. Po odstawieniu testosteronu możliwe jest pogorszenie kontroli glikemii.
Mechanizm
Męskie hormony płciowe i steroidy anaboliczne nasilają działanie glimepirydu zmniejszające stężenie glukozy we krwi, co w niektórych przypadkach prowadzi do hipoglikemii[1]. Testosteron u mężczyzn z hipogonadyzmem poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i zmniejsza masę tkanki tłuszczowej, przez co sumuje się z działaniem pochodnej sulfonylomocznika pobudzającej wydzielanie insuliny.
Metabolizm i transportery
- Glimepiryd: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[2]
Monitorować
- glikemia na czczo i w ciągu dnia (samokontrola glukometrem), częściej w pierwszych tygodniach po włączeniu lub odstawieniu testosteronu
- HbA1c po około 3 miesiącach skojarzonego leczenia
- objawy hipoglikemii zgłaszane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta leczonego glimepirydemkolejność włączenia · testosteron | ryzyko rośnie | Największe ryzyko hipoglikemii występuje po dołączeniu testosteronu do ustabilizowanego leczenia glimepirydem. W tym okresie zwiększ częstość kontroli glikemii i rozważ redukcję dawki glimepirydu. |
| Odstawienie testosteronukolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Po odstawieniu testosteronu działanie glimepirydu może osłabnąć i glikemia wzrosnąć. Oceń kontrolę glikemii i w razie potrzeby zwiększ dawkę leku przeciwcukrzycowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego GlimeHexal 1 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glimehexal-1-100145126/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Insulina ludzkaPrzy włączaniu, zmianie dawki lub odstawianiu testosteronu częściej kontroluj glikemię i w razie potrzeby zmniejsz albo zwiększ dawkę insuliny.Częściej mierz cukier po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że go stosujesz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę, że go stosujesz.
Testosteron może sprawić, że insulina będzie działać silniej niż dotąd. Przez to cukier we krwi może spaść za nisko, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po rozpoczęciu leczenia testosteronem. Gdy przestaniesz stosować testosteron, cukier może z kolei wzrosnąć. Lekarz może wtedy zmienić dawkę insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, osłabienie, zawroty głowy
- splątanie, trudności z koncentracją
- pomiary cukru wyraźnie niższe niż zwykle
- po odstawieniu testosteronu – pomiary cukru wyraźnie wyższe niż zwykle, wzmożone pragnienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy włączaniu, zmianie dawki lub odstawianiu testosteronu częściej kontroluj glikemię i w razie potrzeby zmniejsz albo zwiększ dawkę insuliny. Poinformuj chorego o objawach hipoglikemii i sposobie jej opanowania.
Skutek kliniczny
Po włączeniu testosteronu u chorego leczonego insuliną może dojść do spadku zapotrzebowania na insulinę i do hipoglikemii. Po odstawieniu testosteronu zapotrzebowanie na insulinę może ponownie wzrosnąć, co grozi hiperglikemią.
Mechanizm
Testosteron i inne steroidy anaboliczne zwiększają wrażliwość tkanek na insulinę i mogą obniżać glikemię, co nasila hipoglikemizujące działanie insuliny ludzkiej[1][2]. Efekt narasta stopniowo wraz ze zmianą składu ciała i metabolizmu glukozy w trakcie leczenia androgenami.
Monitorować
- glikemia (samokontrola, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu lub odstawieniu testosteronu)
- HbA1c
- epizody hipoglikemii
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u chorego na stałej dawce insulinykolejność włączenia · testosteron | ryzyko rośnie | Największe ryzyko hipoglikemii występuje w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki testosteronu – wtedy kontroluj glikemię najczęściej i rozważ zmniejszenie dawki insuliny. |
| Odstawienie testosteronukolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Po odstawieniu testosteronu zapotrzebowanie na insulinę może wrócić do wcześniejszego poziomu – kontroluj glikemię pod kątem hiperglikemii i w razie potrzeby zwiększ dawkę insuliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Actraphane 30 40 j.m./ml (co odpowiada 1,4 mg), zawiesina do wstrzykiwań w fiolce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/actraphane-30-100308261/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mixtard 30 Penfill 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mixtard-30-penfill-100278710/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Insulina aspartPrzy włączaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu zaleca się częstsze pomiary glikemii i w razie potrzeby zmniejszenie dawki insuliny aspart.Mierz cukier częściej po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę o tym leczeniu, a dawki insuliny nie zmieniaj samodzielnie bez jego zaleceń.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu i powiedz lekarzowi prowadzącemu cukrzycę o tym leczeniu, a dawki insuliny nie zmieniaj samodzielnie bez jego zaleceń.
Testosteron może sprawić, że insulina będzie silniej obniżać cukier we krwi. Zmiana pojawia się stopniowo, w ciągu kilku tygodni lub miesięcy od rozpoczęcia leczenia. Jeśli dawka insuliny się nie zmieni, możesz mieć niedocukrzenia. Po odstawieniu testosteronu cukier może z kolei rosnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, osłabienie, zawroty głowy
- rozdrażnienie, trudności ze skupieniem, splątanie
- częstsze niskie wyniki pomiarów cukru
- wysokie wyniki cukru po odstawieniu testosteronu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy włączaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu zaleca się częstsze pomiary glikemii i w razie potrzeby zmniejszenie dawki insuliny aspart. Pacjenta trzeba poinformować o objawach hipoglikemii i sposobie jej leczenia. Zmianę dawki insuliny ustala lekarz prowadzący cukrzycę.
Skutek kliniczny
Po włączeniu testosteronu u pacjenta leczonego insuliną aspart rośnie ryzyko hipoglikemii, jeśli dawka insuliny nie zostanie dostosowana. Po odstawieniu testosteronu zapotrzebowanie na insulinę może wrócić do wcześniejszego poziomu, co grozi hiperglikemią.
Mechanizm
Steroidy anaboliczne, w tym testosteron, zmniejszają zapotrzebowanie na insulinę[1][2]. Testosteron zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę i zmienia skład ciała – zmniejsza ilość tkanki tłuszczowej trzewnej i zwiększa masę mięśniową. W efekcie ta sama dawka insuliny aspart silniej obniża glikemię.
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach – częściej w pierwszych tygodniach i miesiącach terapii testosteronem
- epizody hipoglikemii zgłaszane przez pacjenta
- HbA1c
- dobowa dawka insuliny
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta już leczonego insuliną aspartkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Największe ryzyko hipoglikemii dotyczy pierwszych tygodni i miesięcy terapii testosteronem. W tym okresie zaleca się częstszą kontrolę glikemii i ocenę potrzeby zmniejszenia dawki insuliny. |
| Odstawienie testosteronu u pacjenta leczonego insuliną aspartkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Po odstawieniu testosteronu zapotrzebowanie na insulinę może wzrosnąć. Zaleca się kontrolę glikemii i ewentualne zwiększenie dawki insuliny, jeśli wcześniej ją zmniejszono. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NovoMix 30 Penfill 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/novomix-30-penfill-100102170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Truvelog Mix 30 100 j/ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/truvelog-mix-30-100468140/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ PrednizonPołączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Możesz przyjmować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, waż się regularnie i powiedz lekarzowi o chorobach serca, nerek lub wątroby.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Możesz przyjmować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, waż się regularnie i powiedz lekarzowi o chorobach serca, nerek lub wątroby.
Prednizon i testosteron mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, a przyjmowane razem nasilają ten efekt. Może to prowadzić do obrzęków nóg, szybkiego przyrostu masy ciała i wzrostu ciśnienia. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Należy kontrolować masę ciała, obecność obrzęków i ciśnienie tętnicze, szczególnie po włączeniu drugiego leku i przy długotrwałym stosowaniu prednizonu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko obrzęków i retencji płynów, co może prowadzić do przyrostu masy ciała, wzrostu ciśnienia tętniczego i zaostrzenia niewydolności serca. Ryzyko jest największe u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1].
Mechanizm
Testosteron i kortykosteroidy, w tym prednizon, sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, a ich działania w tym zakresie się sumują. Równoczesne podawanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko wystąpienia obrzęków[1].
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki kończyn dolnych
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, nietolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Krótkotrwałe stosowanieczas leczenia · prednizon | ryzyko maleje | Przy krótkim kursie prednizonu ryzyko klinicznie istotnej retencji płynów jest mniejsze niż przy leczeniu przewlekłym, a obserwacja może być mniej intensywna. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przewlekła kortykoterapia w połączeniu z testosteronem nasila ryzyko obrzęków i nadciśnienia, co wymaga regularnej kontroli masy ciała i ciśnienia tętniczego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ RepaglinidPołączenie można stosować, ale przy włączaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę repaglinidu.Częściej mierz cukier w pierwszych tygodniach przyjmowania testosteronu i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są niższe niż zwykle lub masz objawy niedocukrzenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier w pierwszych tygodniach przyjmowania testosteronu i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są niższe niż zwykle lub masz objawy niedocukrzenia.
Testosteron może sprawić, że repaglinid będzie mocniej obniżał cukier we krwi. Dzieje się to zwykle stopniowo, w ciągu kilku tygodni po rozpoczęciu leczenia testosteronem lub zmianie jego dawki. Może to prowadzić do niedocukrzenia. Gdy przestaniesz brać testosteron, cukier może z kolei wzrosnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk
- nagłe poty
- silny głód
- kołatanie serca
- zawroty głowy lub dezorientacja
- niski wynik pomiaru cukru
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przy włączaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu należy częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę repaglinidu. Pacjenta trzeba poinformować o objawach hipoglikemii i sposobie jej opanowania.
Skutek kliniczny
Możliwe obniżenie glikemii i większe ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu testosteronu lub po zwiększeniu jego dawki. Po odstawieniu testosteronu kontrola glikemii może się pogorszyć.
Mechanizm
Steroidy anaboliczne mogą zwiększać i przedłużać hipoglikemizujące działanie repaglinidu[1]. Testosteron ma działanie anaboliczne i poprawia wrażliwość tkanek na insulinę, więc jego efekt sumuje się z pobudzaniem wydzielania insuliny przez repaglinid. Nie wskazano interakcji farmakokinetycznej, ponieważ testosteron nie jest uznawanym inhibitorem CYP2C8, CYP3A4 ani OATP1B1.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- glikemia na czczo i po posiłkach w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zmianie dawki testosteronu
- HbA1c po około 3 miesiącach
- epizody hipoglikemii zgłaszane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie testosteronu u pacjenta leczonego repaglinidemkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Ryzyko zmiany glikemii jest największe w pierwszych tygodniach po włączeniu lub zwiększeniu dawki testosteronu (spadek glikemii) oraz po jego odstawieniu (wzrost glikemii). W tych okresach należy zwiększyć częstość pomiarów i rozważyć korektę dawki repaglinidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enyglid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enyglid-100217736/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ PrednizolonPołączenie można stosować, ale ostrożnie i z obserwacją w kierunku obrzęków, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, nerek lub wątroby.Możesz stosować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Możesz stosować oba leki, ale obserwuj, czy nie puchną ci nogi, waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Oba leki mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko obrzęków, na przykład kostek i nóg. Jest to ważniejsze, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek, stóp lub nóg
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub zmęczenie przy niewielkim wysiłku
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie i z obserwacją w kierunku obrzęków, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1] W razie narastających obrzęków lub przyrostu masy ciała należy ocenić potrzebę dalszego leczenia i dawki obu leków.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko obrzęków i zatrzymania płynów, a u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby możliwe zaostrzenie choroby podstawowej.[1]
Mechanizm
Oba leki sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody w organizmie, więc ich działania w tym zakresie się sumują. Jednoczesne podawanie testosteronu i kortykosteroidów może zwiększać ryzyko obrzęków.[1]
Metabolizm i transportery
- Prednizolon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- obrzęki kończyn dolnych
- masa ciała
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca (duszność, nietolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · prednizolon | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu prednizolonu efekt zatrzymywania sodu i wody narasta, co zwiększa ryzyko klinicznie istotnych obrzęków w skojarzeniu z testosteronem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ FludrokortyzonPołączenie można stosować, ale ostrożnie i z kontrolą masy ciała, obrzęków oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.Waż się regularnie, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki lub ciśnienie wzrośnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Waż się regularnie, mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, jeśli pojawią się obrzęki lub ciśnienie wzrośnie.
Oba leki sprawiają, że organizm zatrzymuje więcej soli i wody. Przyjmowane razem mogą powodować obrzęki, zwłaszcza nóg i kostek, oraz podnosić ciśnienie krwi. Może też nasilić się trądzik. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki kostek, stóp lub dłoni
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- duszność lub trudność w oddychaniu na leżąco
- nasilenie trądziku
- osłabienie mięśni lub kurcze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale ostrożnie i z kontrolą masy ciała, obrzęków oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1] Przy narastających obrzękach lub wzroście ciśnienia należy ocenić potrzebę zmniejszenia dawki fludrokortyzonu albo modyfikacji terapii testosteronem. Ponieważ fludrokortyzon nasila hipokaliemię, warto okresowo oznaczać stężenie potasu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko obrzęków, a także może nasilać trądzik.[2] Zatrzymanie płynów może podwyższać ciśnienie tętnicze i zaostrzać niewydolność serca, a ryzyko jest największe u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.[1]
Mechanizm
Fludrokortyzon jako silny mineralokortykosteroid nasila zatrzymywanie sodu i wody w organizmie, co prowadzi do obrzęków i wzrostu ciśnienia tętniczego.[2] Testosteron i inne androgeny także sprzyjają zatrzymywaniu sodu i wody, więc oba działania się sumują.[1]
Metabolizm i transportery
- Fludrokortyzon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki obwodowe
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- objawy niewydolności serca (duszność, nietolerancja wysiłku)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta leczonego fludrokortyzonemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Po włączeniu testosteronu u pacjenta stabilnie leczonego fludrokortyzonem należy w pierwszych tygodniach częściej kontrolować masę ciała, obrzęki i ciśnienie tętnicze, a przy ich narastaniu rozważyć zmniejszenie dawki fludrokortyzonu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cortineff 100 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cortineff-100015978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fludrocortisone Adamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fludrocortisone-adamed-100430460/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku immunosupresyjnego obciążającego wątrobę i testosteronu kontroluj aktywność aminotransferaz i bilirubinę przed rozpoczęciem skojarzenia i regularnie w trakcie leczenia.Jeśli bierzesz lek obniżający odporność razem z testosteronem, regularnie rób zlecone badania wątroby, nie pij alkoholu i powiedz każdemu lekarzowi, że stosujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz lek obniżający odporność razem z testosteronem, regularnie rób zlecone badania wątroby, nie pij alkoholu i powiedz każdemu lekarzowi, że stosujesz oba leki.
Niektóre leki obniżające odporność, takie jak leflunomid czy teriflunomid, mogą obciążać wątrobę. Testosteron również może czasem szkodzić wątrobie, szczególnie w postaci tabletek. Gdy bierzesz oba leki razem, ryzyko kłopotów z wątrobą może być większe, dlatego ważne są regularne badania krwi. Leki podawane we wlewie lub zastrzykach, takie jak abatakept czy rawulizumab, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- swędzenie skóry bez wysypki
- ból lub ucisk pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie, nudności lub brak apetytu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku immunosupresyjnego obciążającego wątrobę i testosteronu kontroluj aktywność aminotransferaz i bilirubinę przed rozpoczęciem skojarzenia i regularnie w trakcie leczenia. Dla leflunomidu i teriflunomidu stosuj co najmniej harmonogram badań wątrobowych z ChPL i nie skracaj go z powodu dołączenia testosteronu. Preferuj przezskórne lub domięśniowe postacie testosteronu, które rzadziej uszkadzają wątrobę niż postacie doustne. Przy wzroście aktywności aminotransferaz powyżej progu z ChPL leku immunosupresyjnego postępuj zgodnie z jego zaleceniami, a w razie odstawienia leflunomidu lub teriflunomidu rozważ procedurę przyspieszonej eliminacji. U pacjentów leczonych tofacytynibem pamiętaj dodatkowo, że testosteron zwiększa hematokryt i może sprzyjać zakrzepicy, co sumuje się z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym tofacytynibu.
Skutek kliniczny
Możliwe jest częstsze lub silniejsze polekowe uszkodzenie wątroby, od bezobjawowego wzrostu aktywności aminotransferaz i cholestazy po rzadkie ciężkie zapalenie wątroby. Ryzyko jest największe dla leflunomidu i teriflunomidu oraz przy doustnych postaciach androgenów, chorobie wątroby lub nadużywaniu alkoholu.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania uszkadzającego wątrobę. Leflunomid i jego aktywny metabolit teriflunomid mogą powodować wzrost aktywności aminotransferaz, a rzadko ciężkie uszkodzenie wątroby, a testosteron i inne androgeny są wiązane z cholestazą, wzrostem aktywności enzymów wątrobowych oraz, głównie przy pochodnych 17-alfa-alkilowanych, z gruczolakami i plamicą wątrobową. Podobne, choć słabiej udokumentowane ryzyko dotyczy innych drobnocząsteczkowych leków immunosupresyjnych podnoszących aktywność aminotransferaz, takich jak fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, tolebrutynib oraz w mniejszym stopniu natalizumab i mykofenolan. Nie opisano istotnej interakcji farmakokinetycznej między testosteronem a lekami tej grupy. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy, bo leki białkowe i inhibitory fosfodiesterazy 4 nie mają istotnego działania hepatotoksycznego.
Monitorować
- aktywność ALT i AST
- stężenie bilirubiny
- aktywność fosfatazy alkalicznej i GGTP
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, świąd, bóle w prawym podżebrzu)
- hematokryt przy leczeniu testosteronem, zwłaszcza w skojarzeniu z tofacytynibem
Kiedy ocena się zmienia
| Przezskórna lub domięśniowadroga podania · androgeny | ryzyko maleje | Testosteron w postaci żelu lub wstrzyknięć domięśniowych rzadko uszkadza wątrobę, więc ryzyko sumowania hepatotoksyczności jest mniejsze niż przy postaciach doustnych, choć kontrola badań wątrobowych wymaganych dla leku immunosupresyjnego nadal obowiązuje. |
| Doustnadroga podania · androgeny | ryzyko rośnie | Doustne postacie androgenów, zwłaszcza pochodne 17-alfa-alkilowane, są najsilniej związane z cholestazą i uszkodzeniem wątroby, więc w skojarzeniu z leflunomidem lub teriflunomidem lepiej ich unikać i wybrać postać przezskórną lub domięśniową. |
| Okres utrzymywania się teriflunomidu we krwi po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu bez procedury przyspieszonej eodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid jest eliminowany bardzo wolno, więc ryzyko interakcji utrzymuje się długo po odstawieniu leflunomidu lub teriflunomidu, dopóki nie przeprowadzi się przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym albo nie potwierdzi się niskiego stężenia w osoczu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Inhibitory proteasomu (np. karfilzomib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu androgenu i inhibitora proteasomu oceń ryzyko zakrzepowo-zatorowe i sercowo-naczyniowe chorego oraz zastanów się, czy leczenie androgenem jest w tym okresie niezbędne.Jeśli przyjmujesz testosteron i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz testosteron i lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, powiedz o tym hematologowi i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Testosteron i niektóre leki na szpiczaka, zwłaszcza karfilzomib, mogą zagęszczać krew i zwiększać ryzyko powstania zakrzepów. Oba leki mogą też podnosić ciśnienie krwi i obciążać serce. Gdy przyjmujesz je razem, te działania mogą się nasilać. Bortezomib i iksazomib działają w ten sposób w znacznie mniejszym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- szybkie przybieranie na wadze i obrzęki kostek
- silny ból głowy lub zawroty głowy przy wysokim ciśnieniu
- kaszel z krwią
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu androgenu i inhibitora proteasomu oceń ryzyko zakrzepowo-zatorowe i sercowo-naczyniowe chorego oraz zastanów się, czy leczenie androgenem jest w tym okresie niezbędne. Dotyczy to przede wszystkim karfilzomibu. Jeśli testosteron jest konieczny, ustal z hematologiem profilaktykę przeciwzakrzepową i regularnie kontroluj hematokryt oraz ciśnienie tętnicze. Gdy hematokryt wyraźnie rośnie albo pojawia się trudne do opanowania nadciśnienie lub objawy niewydolności serca, rozważ zmniejszenie dawki lub przerwanie testosteronu. U chorych z przebytą zakrzepicą lub chorobą serca rozważ odstawienie androgenu na czas leczenia karfilzomibem. Przy bortezomibie i iksazomibie wystarczy zwykła kontrola stosowana przy leczeniu testosteronem.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Może też nasilać nadciśnienie tętnicze, obrzęki i objawy niewydolności serca. Ryzyko rośnie u chorych na szpiczaka, którzy już z powodu choroby mają skłonność do zakrzepicy. Rośnie też, gdy karfilzomib podaje się razem z deksametazonem lub lekami immunomodulującymi, przy unieruchomieniu i przebytej zakrzepicy.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działań niepożądanych obu leków na krew i układ krążenia. Testosteron zwiększa hematokryt i lepkość krwi, sprzyja zatrzymywaniu sodu i wody oraz może podnosić ciśnienie tętnicze. Zwiększa też ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Karfilzomib sam zwiększa ryzyko zakrzepicy żylnej i może wywołać nadciśnienie, niewydolność serca i niedokrwienie mięśnia sercowego. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ testosteron nie zmienia w istotny sposób metabolizmu inhibitorów proteasomu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy inhibitorów proteasomu. Dotyczy głównie karfilzomibu, a bortezomib i iksazomib nie mają takiego profilu działań na układ krążenia i krzepnięcie.
Monitorować
- hematokryt i stężenie hemoglobiny
- ciśnienie tętnicze
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- masa ciała, obrzęki i duszność jako objawy niewydolności serca
- stosowanie profilaktyki przeciwzakrzepowej
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowadroga podania · androgeny | ryzyko rośnie | Testosteron we wstrzyknięciach domięśniowych częściej i silniej podnosi hematokryt niż postacie przezskórne, co zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowych przy jednoczesnym stosowaniu karfilzomibu. |
| Żel przezskórnypostać · androgeny | ryzyko maleje | Postacie przezskórne testosteronu dają bardziej wyrównane stężenia i słabiej podnoszą hematokryt, ale nadal wymagają kontroli krwi i ciśnienia przy leczeniu karfilzomibem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Antagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i androgenu częściej kontroluj INR, zwłaszcza po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu androgenu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkę antykoagulantu.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy antagonistów witaminy K i zaczynasz, zmieniasz dawkę albo przerywasz leczenie testosteronem lub innym androgenem, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwzakrzepowe i częściej badaj INR.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy z grupy antagonistów witaminy K i zaczynasz, zmieniasz dawkę albo przerywasz leczenie testosteronem lub innym androgenem, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie przeciwzakrzepowe i częściej badaj INR.
Testosteron może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych takich jak acenokumarol i warfaryna. Krew krzepnie wtedy wolniej niż powinna, a wynik INR rośnie, co zwiększa ryzyko krwawień. Dotyczy to także testosteronu w postaci żelu na skórę. Po odstawieniu testosteronu INR może z kolei spaść, a wtedy rośnie ryzyko zakrzepów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatamować
- różowy, czerwony lub brunatny mocz
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
- silny ból głowy, zawroty głowy lub nagłe osłabienie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i androgenu częściej kontroluj INR, zwłaszcza po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu androgenu, i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkę antykoagulantu. U pacjenta ustabilizowanego na acenokumarolu lub warfarynie wykonaj oznaczenie INR w pierwszych dniach po rozpoczęciu leczenia testosteronem, a następnie kontroluj je regularnie do ponownej stabilizacji. Zwykle konieczne jest zmniejszenie dawki antykoagulantu. Po odstawieniu testosteronu INR może spadać przez kolejne tygodnie, dlatego kontrolę należy kontynuować i stopniowo przywrócić wcześniejszą dawkę. Zasada dotyczy również testosteronu w żelu przezskórnym.
Skutek kliniczny
Wzrost INR ponad zakres terapeutyczny i zwiększone ryzyko krwawień, od siniaków i krwawień z dziąseł po krwawienia z przewodu pokarmowego lub dróg moczowych. Po odstawieniu androgenu INR może spaść poniżej zakresu terapeutycznego, co zwiększa ryzyko zakrzepicy i zatorowości.
Mechanizm
Androgeny nasilają działanie przeciwzakrzepowe antagonistów witaminy K, prawdopodobnie przez zmniejszenie syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie, zwiększenie aktywności fibrynolitycznej i wzrost stężenia antytrombiny III. Możliwy jest też wzrost wrażliwości receptora na antagonistę witaminy K. Jest to interakcja farmakodynamiczna, niezależna od metabolizmu antykoagulantu. Dlatego dotyczy jednakowo acenokumarolu i warfaryny oraz testosteronu niezależnie od postaci podania – zarówno w zastrzykach, jak i w żelu przezskórnym.
Monitorować
- INR na początku leczenia androgenem, po każdej zmianie dawki i po jego odstawieniu, do czasu stabilizacji
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienia z dziąseł i nosa, krew w moczu lub stolcu)
- morfologia krwi (hemoglobina, hematokryt) – testosteron może zwiększać hematokryt, a ukryte krwawienie może obniżać hemoglobinę
Kiedy ocena się zmienia
| Androgen włączany lub odstawiany u pacjenta ze stabilnym INR na antagoniście witaminy Kkolejność włączenia · androgeny | inne zalecenie | Największe ryzyko wahań INR występuje w okresie włączania, zmiany dawki i odstawiania androgenu u pacjenta już ustabilizowanego na antagoniście witaminy K. Po włączeniu należy spodziewać się wzrostu INR i potrzeby zmniejszenia dawki antykoagulantu, a po odstawieniu – spadku INR i potrzeby powrotu do wcześniejszej dawki. Gdy antagonistę witaminy K włącza się u pacjenta już leczonego testosteronem, dawkę ustala się na podstawie INR jak zwykle, a interakcja ujawni się dopiero przy zmianach leczenia androgenem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Insulina lizproPołączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny lizpro.Przez kilka tygodni po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu mierz cukier częściej i przy powtarzających się niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przez kilka tygodni po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu mierz cukier częściej i przy powtarzających się niskich wynikach skontaktuj się z lekarzem w sprawie dawki insuliny.
Testosteron może z czasem poprawić to, jak twój organizm reaguje na insulinę. Przez to ta sama dawka insuliny może mocniej obniżać cukier i łatwiej o niedocukrzenie. Zmiana pojawia się stopniowo, zwykle w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia testosteronem. Gdy przestajesz brać testosteron, cukier może z kolei rosnąć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, zawroty głowy, osłabienie
- trudności z koncentracją, rozdrażnienie lub dezorientacja
- wyniki cukru częściej niż zwykle poniżej 70 mg/dl
- po odstawieniu testosteronu – wyniki cukru wyraźnie wyższe niż zwykle
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę insuliny lizpro. Pacjent powinien znać objawy hipoglikemii i sposób jej przerywania. Dawkę insuliny modyfikuje lekarz prowadzący leczenie cukrzycy na podstawie pomiarów glikemii.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko hipoglikemii po rozpoczęciu terapii testosteronem lub zwiększeniu jego dawki oraz pogorszenie kontroli glikemii po jego odstawieniu. Zmiana rozwija się stopniowo, w ciągu tygodni do miesięcy.
Mechanizm
Testosteron u mężczyzn z hipogonadyzmem zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę, zmniejsza masę tkanki tłuszczowej trzewnej i poprawia tolerancję glukozy. W efekcie ta sama dawka insuliny lizpro może silniej obniżać glikemię, a zapotrzebowanie na insulinę może się zmniejszyć. Odstawienie testosteronu działa odwrotnie i może zwiększyć zapotrzebowanie na insulinę.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa (samokontrola) częściej przez pierwsze tygodnie po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu
- epizody hipoglikemii
- HbA1c po około 3 miesiącach
- hematokryt i masa ciała w ramach rutynowej kontroli terapii testosteronem
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zwiększenie dawki lub odstawienie testosteronu u osoby stosującej insulinę lizprokolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Ryzyko zaburzeń glikemii jest największe w okresie zmian terapii testosteronem. Wtedy należy zintensyfikować samokontrolę glikemii i rozważyć korektę dawki insuliny. Przy stabilnej, długotrwałej terapii obu lekami wystarcza rutynowa kontrola. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humalog BASAL 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/humalog-mix-25-100029325/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprolog Mix25 100 j.m./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/liprolog-mix25-100126465/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Humalog BASAL 100 j./ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/humalog-basal-100029325/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ LewotyroksynaPo rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu oznacz TSH i fT4 po kilku tygodniach i w razie potrzeby skoryguj dawkę lewotyroksyny.Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz stosowanie testosteronu, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi leczącemu tarczycę, że zaczynasz lub kończysz stosowanie testosteronu, i zrób badanie TSH po kilku tygodniach.
Testosteron może zmienić sposób, w jaki hormon tarczycy krąży we krwi. U osób przyjmujących lewotyroksynę może to sprawić, że dotychczasowa dawka stanie się za duża. Po odstawieniu testosteronu dawka może z kolei okazać się za mała. Leki można stosować razem, ale trzeba sprawdzić wyniki badań tarczycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub szybkie bicie serca
- drżenie rąk
- nerwowość, rozdrażnienie lub problemy ze snem
- nadmierna potliwość i uczucie gorąca
- chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- po odstawieniu testosteronu – zmęczenie, senność, uczucie zimna, przybieranie na wadze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- pk_wiazanie_bialek
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu oznacz TSH i fT4 po kilku tygodniach i w razie potrzeby skoryguj dawkę lewotyroksyny. Oceniaj czynność tarczycy na podstawie TSH i fT4, a nie całkowitej T4, której stężenie androgeny obniżają bez zmiany frakcji wolnej[1]. Poinformuj pacjenta o objawach nadmiaru hormonów tarczycy.
Skutek kliniczny
U pacjentów z niedoczynnością tarczycy, zwłaszcza po tyreoidektomii lub z niewielką rezerwą własnego miąższu tarczycy, może dojść do jatrogennej nadczynności tarczycy z kołataniem serca, drżeniem rąk, nerwowością i utratą masy ciała. Ryzyko ma znaczenie szczególnie u osób z chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu. Po odstawieniu testosteronu możliwe jest z kolei pogorszenie kontroli niedoczynności tarczycy.
Mechanizm
Po włączeniu testosteronu u pacjenta leczonego lewotyroksyną należy skontrolować TSH i fT4, bo zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się zmniejszyć. Androgeny zmniejszają stężenie globuliny wiążącej tyroksynę (TBG), co obniża stężenie całkowitej T4 w surowicy i zwiększa wychwyt T3 i T4 na żywicy[1]. U osoby z prawidłowo działającą tarczycą stężenie wolnych hormonów nie zmienia się i nie występują objawy zaburzeń czynności tarczycy[1]. U pacjenta, którego tarczyca nie może skompensować zmiany, mniej hormonu pozostaje związane z białkami, więc przy stałej dawce lewotyroksyny frakcja wolna może wzrosnąć. Po odstawieniu testosteronu stężenie TBG wraca do wyjściowego i zapotrzebowanie na lewotyroksynę może się ponownie zwiększyć.
Monitorować
- TSH i fT4 po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia testosteronu
- objawy nadczynności tarczycy (tętno, kołatanie serca, drżenie, utrata masy ciała)
- u pacjentów kardiologicznych – rytm serca i dolegliwości wieńcowe
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie testosteronu u pacjenta na stałej dawce lewotyroksynykolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Możliwy wzrost fT4 i spadek TSH przy niezmienionej dawce lewotyroksyny. Kontrola TSH i fT4 po kilku tygodniach, w razie potrzeby zmniejszenie dawki lewotyroksyny. |
| Odstawienie testosteronu u pacjenta leczonego lewotyroksynąkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Po odstawieniu androgenu stężenie TBG wraca do wyjściowego i zapotrzebowanie na lewotyroksynę może wzrosnąć. Kontrola TSH i fT4, w razie potrzeby zwiększenie dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ PazopanibPołączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli wątroby, ciśnienia tętniczego i morfologii.Powiedz lekarzowi onkologowi, że stosujesz testosteron, rób zlecone badania krwi i regularnie mierz ciśnienie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi onkologowi, że stosujesz testosteron, rób zlecone badania krwi i regularnie mierz ciśnienie.
Oba leki mogą obciążać wątrobę, podnosić ciśnienie krwi i zwiększać ryzyko powstania zakrzepów. Gdy bierzesz je razem, te działania mogą się sumować. Można je łączyć, ale lekarz powinien regularnie sprawdzać twoje wyniki krwi i ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, brak apetytu
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy lub wysokie ciśnienie w pomiarach domowych
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod warunkiem regularnej kontroli wątroby, ciśnienia tętniczego i morfologii. Przed dołączeniem testosteronu do pazopanibu oceń wskazanie, bo u pacjenta onkologicznego korzyść z terapii androgenowej nie zawsze przeważa ryzyko. Testosteronu nie stosuje się u osób z obecnym lub przebytym nowotworem wątroby[1][2], co trzeba sprawdzić u pacjentów z przerzutami do wątroby. Przy wzroście aminotransferaz lub bilirubiny w pierwszej kolejności rozważ odstawienie testosteronu, zanim zmienisz dawkę pazopanibu. Przy hematokrycie wyraźnie powyżej normy lub trudnym do opanowania nadciśnieniu wstrzymaj testosteron albo zmniejsz jego dawkę.
Skutek kliniczny
Możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby z podwyższeniem aminotransferaz i bilirubiny, nasilenie nadciśnienia tętniczego oraz większe ryzyko zakrzepicy żylnej lub tętniczej, zwłaszcza przy wzroście hematokrytu. Nie opisano badań klinicznych tego połączenia, więc wielkość ryzyka jest nieznana.
Mechanizm
Główny mechanizm polega na sumowaniu działań niepożądanych. Pazopanib często uszkadza wątrobę, podnosi ciśnienie tętnicze i zwiększa ryzyko zdarzeń zakrzepowych, a testosteron może obciążać wątrobę, podnosić ciśnienie i zwiększać hematokryt, co sprzyja zakrzepicy. Mechanizm farmakokinetyczny ma mniejsze znaczenie. Testosteron jest metabolizowany przez CYP3A4, a pazopanib hamuje ten izoenzym in vitro i zwiększał AUC oraz Cmax midazolamu, modelowego substratu CYP3A4, o około 30%[3]. Ekspozycja na testosteron może więc nieznacznie wzrosnąć.
Metabolizm i transportery
- Pazopanib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2B6[4], inhibitor CYP2C19[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP2C9[4], inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP3A4[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- ALT, AST i bilirubina zgodnie z harmonogramem kontroli pazopanibu
- ciśnienie tętnicze
- hematokryt i hemoglobina
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowadroga podania · testosteron | ryzyko rośnie | Testosteron we wstrzyknięciach daje większe wahania stężenia i częściej powoduje wzrost hematokrytu niż postać przezskórna, co zwiększa ryzyko zakrzepowe w połączeniu z pazopanibem. Częściej kontroluj morfologię. |
| Pazopanib dołączany do trwającej terapii testosteronemkolejność włączenia · pazopanib | inne zalecenie | W pierwszych miesiącach leczenia pazopanibem ryzyko uszkodzenia wątroby i nadciśnienia jest największe. W tym okresie oceń zasadność kontynuacji testosteronu i ściśle kontroluj próby wątrobowe oraz ciśnienie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votrient-100222878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votrient-100222878/
Niekorzystna interakcjaTestosteron+ Insulina glarginePrzy rozpoczynaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu częściej kontroluj glikemię i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkę insuliny glargine.Po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi o każdym niskim wyniku – nie zmieniaj dawki insuliny samodzielnie bez ustaleń z lekarzem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu częściej mierz cukier i powiedz lekarzowi o każdym niskim wyniku – nie zmieniaj dawki insuliny samodzielnie bez ustaleń z lekarzem.
Testosteron może sprawić, że insulina zacznie działać silniej i cukier we krwi spadnie bardziej niż dotąd. Zwykle dzieje się to stopniowo, w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. Po odstawieniu testosteronu cukier może z kolei wzrosnąć. Lekarz może wtedy zmienić dawkę insuliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, poty, kołatanie serca
- nagły głód, osłabienie, zawroty głowy
- splątanie albo trudności z koncentracją
- częste niskie wyniki pomiaru cukru
- wyraźnie wyższe wyniki cukru po odstawieniu testosteronu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy rozpoczynaniu, zmianie dawki i odstawianiu testosteronu częściej kontroluj glikemię i w razie potrzeby zmodyfikuj dawkę insuliny glargine. Pacjenta poinformuj o objawach hipoglikemii i sposobie postępowania.
Skutek kliniczny
U chorego na cukrzycę leczonego insuliną glargine włączenie testosteronu może po kilku tygodniach obniżyć glikemię i zwiększyć ryzyko hipoglikemii przy niezmienionej dawce insuliny. Odstawienie testosteronu może z kolei pogorszyć kontrolę glikemii.
Mechanizm
Testosteron poprawia wrażliwość tkanek na insulinę i zmniejsza masę tkanki tłuszczowej trzewnej, co może obniżać glikemię i zmniejszać zapotrzebowanie na insulinę. Leki zmieniające metabolizm glukozy mogą wymagać zmiany dawki insuliny glargine[1]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego.
Monitorować
- glikemia na czczo i samokontrola glikemii w pierwszych tygodniach i miesiącach leczenia testosteronem
- HbA1c co około 3 miesiące
- epizody hipoglikemii
- hematokryt
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie testosteronu u pacjenta stosującego insulinę glarginekolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Największe ryzyko zaburzeń glikemii występuje w okresie zmian leczenia testosteronem – wtedy zwiększ częstość kontroli glikemii i rozważ korektę dawki insuliny. Przy stabilnym, długotrwałym leczeniu obu lekami wystarczy rutynowa kontrola. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lantus SoloStar 100 j.m./ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lantus-solostar-100130515/
Interakcja o niejasnym znaczeniu8
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ TakrolimusPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu warto sprawdzić najmniejsze stężenie takrolimusu przy najbliższej rutynowej kontroli.Powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep, że zaczynasz lub kończysz leczenie testosteronem, aby mógł zlecić kontrolę stężenia takrolimusu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep, że zaczynasz lub kończysz leczenie testosteronem, aby mógł zlecić kontrolę stężenia takrolimusu.
Testosteron raczej nie zmienia działania takrolimusu w istotny sposób, ale nie można tego całkowicie wykluczyć. Takrolimus wymaga utrzymania stałego stężenia we krwi, więc każdą zmianę leczenia warto sprawdzić badaniem. Testosteron może też sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie i obrzękom, co u osób po przeszczepie wymaga uwagi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- drżenie rąk, bóle głowy lub zaburzenia snu
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu testosteronu warto sprawdzić najmniejsze stężenie takrolimusu przy najbliższej rutynowej kontroli. Przy jednoczesnym stosowaniu z takrolimusem leków wpływających na jego stężenie zaleca się kontrolę stężenia takrolimusu, czynności nerek i działań niepożądanych pod nadzorem transplantologa[1]. Testosteron u pacjentów otrzymujących kortykosteroidy oraz u osób z chorobami nerek, serca lub wątroby podaje się ostrożnie ze względu na ryzyko obrzęków[2].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe niewielkie wahania stężenia takrolimusu po włączeniu lub odstawieniu testosteronu. U biorców przeszczepu, zwłaszcza leczonych też kortykosteroidami, możliwe nasilenie obrzęków i wzrost ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Klinicznie istotny wpływ testosteronu na stężenie takrolimusu nie jest potwierdzony, a interakcja ma głównie charakter teoretyczny. Takrolimus jest metabolizowany przez CYP3A4 w wątrobie i w ścianie jelita, a substancje wpływające na ten izoenzym mogą zmieniać jego stężenie we krwi[1]. Testosteron również jest metabolizowany z udziałem CYP3A4, ale nie jest uznawany za istotny inhibitor ani induktor tego izoenzymu. Przy innych inhibitorach kalcyneuryny opisywano pojedyncze przypadki zwiększenia stężenia leku po niektórych androgenach, głównie pochodnych 17-alfa-alkilowanych. Dodatkowo testosteron może powodować zatrzymanie sodu i wody oraz obrzęki, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów i u osób z chorobami nerek[2], co może sumować się z nefrotoksycznym i nadciśnieniowym działaniem takrolimusu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- najmniejsze stężenie takrolimusu we krwi po włączeniu lub odstawieniu testosteronu
- stężenie kreatyniny i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie testosteronu u pacjenta na ustalonej dawce takrolimusukolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | W tej sytuacji zaleca się dodatkowe oznaczenie najmniejszego stężenia takrolimusu przy najbliższej kontroli i ocenę czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport 0,5 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dailiport. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dailiport-100409795/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ CyklosporynaPołączenie można stosować, ale u biorców przeszczepu warto oznaczyć stężenie cyklosporyny po włączeniu i po odstawieniu testosteronu.Powiedz lekarzowi, który prowadzi leczenie cyklosporyną, że zaczynasz lub kończysz przyjmować testosteron, bo może zlecić badanie krwi.opóźniony (dni)opisy przypadków
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi, który prowadzi leczenie cyklosporyną, że zaczynasz lub kończysz przyjmować testosteron, bo może zlecić badanie krwi.
Testosteron może u niektórych osób nieco zwiększać ilość cyklosporyny we krwi, choć nie zostało to dobrze potwierdzone. Zbyt duża ilość cyklosporyny może obciążać nerki i podnosić ciśnienie. Oba leki mogą też sprzyjać puchnięciu nóg i zatrzymywaniu wody w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyraźnie wyższe ciśnienie tętnicze lub bóle głowy
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- drżenie rąk
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale u biorców przeszczepu warto oznaczyć stężenie cyklosporyny po włączeniu i po odstawieniu testosteronu. U pacjentów leczonych ze wskazań transplantacyjnych stężenie cyklosporyny oznacza się często i w razie potrzeby koryguje dawkę, zwłaszcza w chwili wprowadzania lub odstawiania innego leku[1]. U pacjentów leczonych z innych wskazań lepiej sprawdza się kontrola czynności nerek i obserwacja działań niepożądanych cyklosporyny niż pomiar jej stężenia[1]. Należy kontrolować ciśnienie tętnicze i obecność obrzęków, szczególnie u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[2].
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie stężenia cyklosporyny z ryzykiem nefrotoksyczności, nadciśnienia i działania hepatotoksycznego, głównie przy doustnych pochodnych 17α-alkilowanych. Możliwe sumowanie się obrzęków i wzrostu ciśnienia tętniczego.
Mechanizm
Steroidy o budowie androgenowej mogą hamować wątrobowy metabolizm cyklosporyny zależny od CYP3A4 i w ten sposób zwiększać jej stężenie. Dla danazolu, pochodnej androgenowej, zwiększenie stężenia cyklosporyny we krwi o około 50% jest udokumentowane[1]. Opisy przypadków dotyczą głównie metylotestosteronu podawanego doustnie, a dla estrów testosteronu podawanych domięśniowo lub przezskórnie wpływ na stężenie cyklosporyny nie został potwierdzony. Dodatkowo oba leki mogą sprzyjać zatrzymywaniu płynów i wzrostowi ciśnienia tętniczego, a testosteron w skojarzeniu z kortykosteroidami nasila ryzyko obrzęków, które często towarzyszą leczeniu cyklosporyną u biorców przeszczepów[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie minimalne cyklosporyny we krwi pełnej (biorcy przeszczepu) po włączeniu i odstawieniu testosteronu
- kreatynina w surowicy i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- hematokryt
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie lub odstawienie testosteronu przy stałej dawce cyklosporynykolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | U biorców przeszczepu oznacz stężenie minimalne cyklosporyny i kreatyninę po włączeniu oraz po odstawieniu testosteronu i w razie potrzeby skoryguj dawkę cyklosporyny. |
| Upośledzona czynność nerek lub choroba sercaeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy chorobach serca, nerek lub wątroby ryzyko obrzęków i pogorszenia czynności nerek jest większe, dlatego kontrola ciśnienia, masy ciała i kreatyniny powinna być częstsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ ImatynibPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale należy kontrolować masę ciała i obecność obrzęków, szczególnie w pierwszych tygodniach równoczesnego leczenia.Waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz obrzęki lub szybki przyrost wagi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Waż się regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz obrzęki lub szybki przyrost wagi.
Oba leki mogą powodować zatrzymywanie wody w organizmie, więc razem mogą nasilać obrzęki. Zwykle nie trzeba z tego powodu zmieniać leczenia. Warto jednak obserwować swoje ciało, zwłaszcza jeśli masz chore serce, nerki lub wątrobę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg, kostek lub okolic oczu
- szybki przyrost masy ciała w ciągu kilku dni
- duszność lub zadyszka przy niewielkim wysiłku
- uczucie ucisku w klatce piersiowej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale należy kontrolować masę ciała i obecność obrzęków, szczególnie w pierwszych tygodniach równoczesnego leczenia. U pacjentów z chorobami serca, nerek lub wątroby testosteron trzeba stosować ostrożnie[1]. Przed włączeniem testosteronu w postaci wstrzyknięć należy ustalić, czy choroba nowotworowa nie obejmuje wątroby, ponieważ nowotwór wątroby obecnie lub w przeszłości wyklucza to leczenie[2][3]. Przy szybkim przyroście masy ciała lub narastających obrzękach należy skonsultować pacjenta z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie obrzęków obwodowych, przyrost masy ciała i u osób predysponowanych pogorszenie wydolności serca. Teoretycznie możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu.
Mechanizm
Główną możliwą interakcją jest sumowanie się zatrzymywania płynów, które powodują oba leki. Testosteron sprzyja powstawaniu obrzęków, a przy łączeniu z kortykosteroidami lub ACTH zaleca się ostrożność zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Zatrzymywanie płynów i obrzęki należą do najczęstszych działań niepożądanych imatynibu. Imatynib hamuje CYP3A4, co wykazano wzrostem ekspozycji na symwastatynę[4]. Testosteron jest tylko częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a jego główne szlaki przemian przebiegają z udziałem innych enzymów, dlatego ewentualny wzrost stężenia testosteronu powinien być niewielki i bez znaczenia przy leczeniu dawkowanym według stężeń hormonu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- masa ciała
- obrzęki obwodowe
- duszność i objawy niewydolności serca
- stężenie testosteronu
- morfologia krwi z hematokrytem
- aktywność ALT i AST
Kiedy ocena się zmienia
| Testosteron włączany u pacjenta leczonego imatynibemkolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Przy włączaniu testosteronu do trwającego leczenia imatynibem zaleca się kontrolę masy ciała i obrzęków w pierwszych tygodniach, ponieważ zatrzymywanie płynów może się nasilić. |
| Domięśniowadroga podania · testosteron | inne zalecenie | Testosteronu we wstrzyknięciach nie stosuje się przy nowotworze wątroby obecnie lub w przeszłości. Przed włączeniem należy ustalić, czy choroba nowotworowa nie obejmuje wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ WorykonazolPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i powiedz mu, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak zalecił lekarz i powiedz mu, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Testosteron i worykonazol możesz zwykle stosować razem bez zmiany dawek. Worykonazol może w niewielkim stopniu spowalniać rozkład testosteronu w organizmie, ale nie potwierdzono, by miało to znaczenie dla zdrowia. Przy dłuższym leczeniu warto zwracać uwagę na objawy nadmiaru testosteronu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie trądziku lub przetłuszczania skóry
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyraźna drażliwość lub wahania nastroju
- bóle głowy, zaczerwienienie twarzy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Przy dłuższym leczeniu worykonazolem warto zapytać pacjenta o objawy nadmiaru androgenów i w razie ich wystąpienia skontrolować stężenie testosteronu oraz hematokryt.
Skutek kliniczny
Klinicznie istotne nasilenie działania testosteronu podczas leczenia worykonazolem nie zostało potwierdzone. Teoretycznie możliwe są objawy nadmiaru androgenów – trądzik, obrzęki, drażliwość, wzrost hematokrytu.
Mechanizm
Worykonazol może teoretycznie nieznacznie zwiększać ekspozycję na testosteron, ale główne drogi eliminacji testosteronu od tego mechanizmu nie zależą. Worykonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i hamuje także CYP2C9 oraz CYP2C19, przez co może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez te izoenzymy, a wielkość wzrostu AUC zależy od substratu[1]. Testosteron jest częściowo utleniany przez CYP3A4 do 6β-hydroksytestosteronu, natomiast większość dawki jest przekształcana przez reduktazy, aromatazę i sprzęganie z kwasem glukuronowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy nadmiaru androgenów (trądzik, obrzęki, drażliwość)
- stężenie testosteronu w surowicy przy dłuższym leczeniu worykonazolem
- hematokryt
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodniczas leczenia · worykonazol | inne zalecenie | Przy długotrwałym leczeniu worykonazolem rozważ kontrolę stężenia testosteronu i hematokrytu, zwłaszcza u pacjentów z objawami nadmiaru androgenów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ OkskarbazepinaPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto oznaczyć stężenie testosteronu po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia okskarbazepiny.Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu okskarbazepiny wrócą objawy niedoboru testosteronu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu okskarbazepiny wrócą objawy niedoboru testosteronu.
Okskarbazepina może nieco przyspieszać rozkład testosteronu w organizmie, przez co jego działanie bywa trochę słabsze. Nie wiadomo, czy ma to realne znaczenie, bo ten efekt jest słaby. Lekarz i tak regularnie sprawdza poziom testosteronu we krwi, więc łatwo to wychwycić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spadek ochoty na seks
- większe zmęczenie i brak energii
- obniżony nastrój lub drażliwość
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto oznaczyć stężenie testosteronu po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia okskarbazepiny. Dawkę testosteronu dostosowuje się do stężenia w surowicy i objawów klinicznych, tak jak w rutynowej kontroli terapii zastępczej.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie zmniejszenie stężenia testosteronu i słabsza odpowiedź na terapię zastępczą, czyli nawrót objawów hipogonadyzmu. Znaczenie kliniczne tej interakcji nie zostało potwierdzone w badaniach, a indukcja wywołana okskarbazepiną jest słaba.
Mechanizm
Okskarbazepina może nieznacznie przyspieszać metabolizm testosteronu i obniżać jego stężenie. Okskarbazepina i jej czynny metabolit MHD są słabymi induktorami CYP3A4 i CYP3A5 oraz słabymi induktorami UDP-glukuronylotransferaz[1]. Testosteron jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i sprzęgany z kwasem glukuronowym, więc teoretycznie jego klirens może wzrosnąć. Pełna indukcja rozwija się w ciągu około 2–3 tygodni od włączenia lub zmiany dawki okskarbazepiny i podobnie długo wygasa po jej odstawieniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie testosteronu w surowicy po 2–3 tygodniach od zmiany leczenia okskarbazepiną
- objawy niedoboru testosteronu (spadek libido, zmęczenie, obniżony nastrój)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie okskarbazepiny u pacjenta stabilnie leczonego testosteronemkolejność włączenia · okskarbazepina | inne zalecenie | Nowy poziom indukcji ustala się po około 2–3 tygodniach, a po odstawieniu okskarbazepiny indukcja wygasa w podobnym czasie. W tym okresie warto skontrolować stężenie testosteronu i w razie potrzeby skorygować dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ SyrolimusaPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto obserwować pacjenta pod kątem obrzęków i kontrolować lipidogram.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli zauważysz obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli zauważysz obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała.
Testosteron i syrolimus zwykle można przyjmować razem. Oba leki mogą jednak sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie i obrzękom. Mogą też wpływać na poziom cholesterolu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- duszność lub uczucie ciężkości
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto obserwować pacjenta pod kątem obrzęków i kontrolować lipidogram. Testosteron stosowany razem z kortykosteroidami może zwiększać ryzyko obrzęków, dlatego należy go podawać ostrożnie, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby[1]. Ma to znaczenie u pacjentów po przeszczepieniu, którzy często otrzymują syrolimus razem z kortykosteroidem.
Skutek kliniczny
Teoretycznie nasilenie obrzęków obwodowych i zaburzeń lipidowych. Brak doniesień o poważnych skutkach klinicznych tego połączenia.
Mechanizm
Nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ testosteron nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4 i glikoproteiny P, które decydują o stężeniu syrolimusa. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, a jego stężenie zmieniają przede wszystkim silne inhibitory i induktory tych białek[2]. Możliwe jest teoretyczne sumowanie działań niepożądanych – oba leki mogą sprzyjać zatrzymywaniu płynów i obrzękom oraz niekorzystnie wpływać na gospodarkę lipidową.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- obrzęki obwodowe
- masa ciała
- lipidogram
- ciśnienie tętnicze
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ CenobamatPołączenie można stosować bez zmiany dawek, a przy rozpoczęciu lub odstawieniu cenobamatu warto ocenić skuteczność leczenia testosteronem w rutynowej kontroli.Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas, a jeśli po rozpoczęciu lub zmianie dawki cenobamatu wrócą objawy niedoboru testosteronu, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas, a jeśli po rozpoczęciu lub zmianie dawki cenobamatu wrócą objawy niedoboru testosteronu, powiedz o tym lekarzowi.
Lek przeciwpadaczkowy cenobamat może przyspieszać rozkład niektórych leków w organizmie. Nie wiadomo na pewno, czy dotyczy to testosteronu, a jeśli tak, to efekt jest najpewniej niewielki. W najgorszym razie testosteron mógłby działać trochę słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spadek ochoty na seks
- większe zmęczenie i brak energii
- obniżony nastrój
- problemy z erekcją
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, a przy rozpoczęciu lub odstawieniu cenobamatu warto ocenić skuteczność leczenia testosteronem w rutynowej kontroli. Nowy poziom aktywności enzymów po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu ustala się nawet przez dwa tygodnie.[1] Jeśli objawy niedoboru androgenów powrócą, należy oznaczyć stężenie testosteronu i w razie potrzeby skorygować dawkę testosteronu.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest osłabienie działania terapii zastępczej testosteronem z nawrotem objawów niedoboru androgenów. Klinicznie istotne skrócenie QT przy tym połączeniu nie zostało opisane.
Mechanizm
Cenobamat indukuje CYP3A4 i może obniżać ekspozycję na leki metabolizowane głównie tą drogą.[1] Testosteron jest tylko częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a większość jego przemian zachodzi innymi drogami, dlatego spadek jego stężenia jest możliwy, ale niepotwierdzony i raczej niewielki. Oba leki mogą też skracać odstęp QT, więc teoretycznie ich działanie w tym zakresie może się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy niedoboru androgenów (spadek libido, zmęczenie, obniżony nastrój)
- stężenie testosteronu w surowicy w ramach rutynowej kontroli terapii, zwłaszcza po zmianie dawki cenobamatu
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, odstawienie lub zmiana dawki cenobamatu u pacjenta leczonego testosteronemkolejność włączenia · cenobamat | inne zalecenie | Po włączeniu, odstawieniu lub zmianie dawki cenobamatu nowy poziom aktywności enzymów ustala się do dwóch tygodni, dlatego kontrolę skuteczności testosteronu najlepiej zaplanować po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry 12,5 mg; 25 mg, tabletki powlekane + tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ontozry. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ontozry-100450741/
Interakcja o niejasnym znaczeniuTestosteron+ RytonawirNie trzeba zmieniać dawek ani przerywać leczenia.Przyjmuj oba leki jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz nasilenie trądziku, obrzęki nóg lub wyraźną zmianę samopoczucia.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz nasilenie trądziku, obrzęki nóg lub wyraźną zmianę samopoczucia.
Rytonawir może nieznacznie zmieniać ilość testosteronu w twoim organizmie – raz trochę ją zwiększać, raz zmniejszać. Zwykle nie ma to znaczenia i oba leki możesz przyjmować razem. Rzadko mogą się nasilić objawy działania testosteronu, na przykład trądzik albo obrzęki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie trądziku lub przetłuszczania skóry
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bóle głowy, zaczerwienienie twarzy
- rozdrażnienie lub wahania nastroju
- nietypowe zmęczenie lub spadek libido
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawek ani przerywać leczenia. Po włączeniu rytonawiru u pacjenta stosującego testosteron warto przy najbliższej kontroli ocenić objawy działania androgennego i hematokryt, a przy objawach nadmiaru lub niedoboru androgenów oznaczyć stężenie testosteronu i ewentualnie skorygować dawkę testosteronu.
Skutek kliniczny
Możliwe jest umiarkowane zwiększenie stężenia testosteronu z nasileniem działań androgennych, takich jak trądzik, obrzęki, wzrost hematokrytu czy wahania nastroju. Możliwe jest też osłabienie efektu terapii przy długotrwałym stosowaniu rytonawiru. Nie opisano poważnych następstw klinicznych tego połączenia.
Mechanizm
Połączenie można stosować, a jego skutek jest przewidywany wyłącznie na podstawie mechanizmu i może przebiegać w przeciwnych kierunkach. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych głównie z udziałem tego izoenzymu[1]. Testosteron jest tylko częściowo utleniany przez CYP3A4, a głównymi drogami jego przemian są redukcja, aromatyzacja i sprzęganie z kwasem glukuronowym. Rytonawir może jednocześnie indukować reakcje sprzęgania z kwasem glukuronowym, co teoretycznie przyspiesza eliminację testosteronu[1]. Wypadkowy wpływ na stężenie testosteronu jest więc trudny do przewidzenia i najpewniej niewielki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy nadmiaru androgenów (trądzik, obrzęki, drażliwość, nadciśnienie)
- hematokryt i hemoglobina
- stężenie testosteronu przy objawach nadmiaru lub niedoboru
- objawy niedoboru androgenów przy długotrwałym leczeniu (zmęczenie, spadek libido)
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka kuracja (kilka dni)czas leczenia · rytonawir | ryzyko maleje | Przy krótkiej kuracji rytonawirem (kilka dni) zmiany stężenia testosteronu nie zdążą mieć znaczenia klinicznego i nie wymagają żadnego postępowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
Interakcja nieistotna klinicznie7
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ Jeżówka purpurowaPołączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki tak jak dotąd i nie przekraczaj czasu stosowania jeżówki podanego w ulotce.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak jak dotąd i nie przekraczaj czasu stosowania jeżówki podanego w ulotce.
Jeżówkę możesz przyjmować razem z testosteronem. Te leki nie wpływają na siebie w sposób, który miałby znaczenie dla twojego zdrowia. Nie musisz zmieniać dawek ani pory przyjmowania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- wysypka lub obrzęk po jeżówce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie nie wymaga zmiany dawkowania ani dodatkowego monitorowania. Wystarczają kontrole zalecane rutynowo przy leczeniu testosteronem.
Skutek kliniczny
Nie należy się spodziewać klinicznie istotnych skutków. Nie opisano przypadków uszkodzenia wątroby ani zmiany stężenia testosteronu związanych z jednoczesnym stosowaniem obu substancji.
Mechanizm
Jeżówkę purpurową i testosteron można stosować razem bez zmiany dawkowania, bo żaden mechanizm nie wskazuje na istotną klinicznie interakcję. Ostrzeżenie przed łączeniem jeżówki z lekami hepatotoksycznymi, w tym ze sterydami anabolicznymi, ma charakter wyłącznie teoretyczny. Jeżówka nie zawiera alkaloidów pirolizydynowych o budowie uszkadzającej wątrobę, a hepatotoksyczność androgenów dotyczy głównie pochodnych 17α-alkilowanych, a nie estrów testosteronu podawanych domięśniowo ani testosteronu przezskórnego. Jeżówka słabo i niejednoznacznie wpływa na aktywność CYP3A4, głównie w jelicie, a testosteron podawany pozajelitowo omija metabolizm jelitowy, więc zmiana jego stężeń jest mało prawdopodobna.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ FlukonazolOba leki można stosować razem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania.Przyjmuj oba leki jak dotychczas, a jeśli bierzesz też lek na rozrzedzenie krwi, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki jak dotychczas, a jeśli bierzesz też lek na rozrzedzenie krwi, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Flukonazol i testosteron nie wpływają na siebie w istotny sposób. Lek przeciwgrzybiczy nie zmienia stężenia testosteronu we krwi, więc terapia hormonalna działa tak samo jak wcześniej. Możesz stosować oba leki razem zgodnie z zaleceniami lekarza.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawkowania i bez dodatkowego monitorowania. U pacjenta przyjmującego dodatkowo doustny lek przeciwzakrzepowy trzeba pamiętać, że zarówno flukonazol, jak i testosteron mogą nasilać jego działanie, więc w takiej sytuacji należy częściej kontrolować INR[1][2].
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnej zmiany stężenia ani działania testosteronu podczas leczenia flukonazolem.
Mechanizm
Klinicznie istotnej interakcji nie należy się spodziewać. Flukonazol w dawce 50 mg na dobę przez 28 dni nie zmienia stężenia testosteronu w osoczu u mężczyzn, a w dawce od 200 do 400 mg na dobę nie wpływa istotnie na stężenie endogennych steroidów ani na odpowiedź na stymulację ACTH[2]. Flukonazol umiarkowanie hamuje CYP3A4[2], ale ten izoenzym odpowiada tylko za poboczny szlak przemian testosteronu, który jest metabolizowany głównie innymi drogami, dlatego wzrost ekspozycji na testosteron jest wyłącznie teoretyczny.
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ DeferazyroksLeki można stosować razem bez zmiany dawek i schematu.Nie musisz nic zmieniać – stosuj oba leki tak jak dotąd.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz nic zmieniać – stosuj oba leki tak jak dotąd.
Testosteron i deferazyroks możesz stosować razem. Te leki nie wpływają na siebie w sposób, który miałby znaczenie dla twojego zdrowia. Przyjmuj je tak, jak zalecił lekarz, i wykonuj zwykłe badania kontrolne.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek i schematu. Dawkę testosteronu dobiera się jak zwykle na podstawie objawów klinicznych i stężenia testosteronu w surowicy.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków. Teoretycznie możliwe jest jedynie niewielkie zmniejszenie stężenia testosteronu, które i tak zostanie wychwycone podczas rutynowej kontroli terapii androgenowej.
Mechanizm
Klinicznie istotnego mechanizmu interakcji nie ma, a jedyny teoretyczny dotyczy słabej indukcji CYP3A4 przez deferazyroks. Deferazyroks zmniejszał ekspozycję na midazolam, substrat CYP3A4, o 17% u zdrowych ochotników[1]. Testosteron jest tylko częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a jego główne drogi przemian to 5α-reduktaza i aromataza, dlatego tak słaba indukcja nie powinna istotnie zmieniać jego stężenia. Deferazyroks hamuje także CYP2C8 i CYP1A2[1], które nie odgrywają istotnej roli w metabolizmie testosteronu.
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Exjade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/exjade-100372402/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ MetotreksatPołączenie można stosować bez zmiany dawek i schematu.Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas i nie pij alkoholu podczas leczenia metotreksatem.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas i nie pij alkoholu podczas leczenia metotreksatem.
Metotreksat i testosteron można stosować razem. Nie wpływają one na siebie w istotny sposób. Oba leki są jednak kontrolowane badaniami krwi, w tym badaniami wątroby, więc wykonuj je regularnie zgodnie z zaleceniem lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie i brak apetytu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i schematu. Wystarczy rutynowa kontrola prób wątrobowych prowadzona w ramach leczenia metotreksatem.
Skutek kliniczny
Nie potwierdzono klinicznie istotnego nasilenia działań niepożądanych przy łączeniu tych leków. Teoretycznie możliwe jest niewielkie zwiększenie ryzyka uszkodzenia wątroby u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka.
Mechanizm
Metotreksat i testosteron nie wpływają na wzajemne wchłanianie, metabolizm, wiązanie z białkami ani wydalanie. Jedyny rozważany mechanizm to teoretyczne sumowanie obciążenia wątroby. Metotreksat jest lekiem hepatotoksycznym, a leki o działaniu toksycznym na wątrobę zwiększają ryzyko jego hepatotoksyczności[1]. Testosteron w postaci żelu przezskórnego i estrów do wstrzykiwań nie jest jednak typowym lekiem hepatotoksycznym, w przeciwieństwie do androgenów alkilowanych w pozycji 17-alfa.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[2]
Monitorować
- aktywność ALT i AspAT w ramach rutynowej kontroli leczenia metotreksatem
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ AprepitantOba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz – to połączenie nie wymaga żadnych zmian.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz – to połączenie nie wymaga żadnych zmian.
Testosteron i lek przeciwwymiotny aprepitant można stosować razem. Aprepitant przyjmuje się zwykle tylko przez kilka dni i nie zmienia on w istotny sposób działania testosteronu. Nie musisz zmieniać dawek ani robić dodatkowych badań z powodu tego połączenia.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania. Brak opisów klinicznie istotnej interakcji, a testosteron nie należy do substratów CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, przy których aprepitant wymaga ostrożności[1].
Skutek kliniczny
Nie należy się spodziewać klinicznie istotnej zmiany stężenia ani działania testosteronu. Ewentualne niewielkie wahania ekspozycji w trakcie 3-dniowej kuracji przeciwwymiotnej i krótko po niej nie mają znaczenia przy leku o szerokim zakresie terapeutycznym.
Mechanizm
Aprepitant w trakcie podawania umiarkowanie hamuje CYP3A4, a po zakończeniu kuracji przejściowo i łagodnie pobudza CYP3A4, CYP2C9 oraz glukuronidację[1]. Testosteron jest tylko w niewielkiej części hydroksylowany przez CYP3A4 – jego główne przemiany to redukcja do dihydrotestosteronu, aromatyzacja do estradiolu oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym. Wpływ aprepitantu na substraty CYP3A4 podawane pozajelitowo jest mniejszy niż na substraty doustne[1], a testosteron stosuje się zwykle przezskórnie lub domięśniowo.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · testosteron | ryzyko rośnie | Przy doustnej postaci testosteronu wpływ aprepitantu na metabolizm pierwszego przejścia może być większy, ponieważ hamowanie CYP3A4 silniej zwiększa ekspozycję na doustne substraty. Znaczenie kliniczne pozostaje niepotwierdzone – wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach nadmiaru androgenów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend 80 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emend-100063463/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emend-100063463/
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ NaltreksonPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowych odstępów.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz – nie musisz nic zmieniać.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz – nie musisz nic zmieniać.
Testosteron i naltrekson nie wpływają na siebie nawzajem w sposób, który miałby znaczenie dla twojego zdrowia. Możesz je przyjmować razem bez zmiany dawek. Kontynuuj badania kontrolne zlecone przez lekarza przy każdym z tych leków.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowych odstępów. Wystarczy rutynowa kontrola czynności wątroby zalecana osobno dla naltreksonu i testosteronu.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Nie opisano zmian skuteczności ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Nie ma znanego mechanizmu, przez który testosteron i naltrekson zmieniałyby wzajemnie swoje stężenie lub działanie w istotnym klinicznie stopniu. Naltrekson ani jego aktywny metabolit 6-beta-naltreksol nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450, dlatego leki wpływające na te enzymy nie zmieniają jego farmakokinetyki[1]. Klinicznie istotne interakcje testosteronu dotyczą doustnych leków przeciwzakrzepowych oraz ACTH i kortykosteroidów, a nie antagonistów receptorów opioidowych[2]. Teoretycznie oba leki obciążają wątrobę – naltreksonu nie stosuje się w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby i ostrym zapaleniu wątroby[3], a testosteronu we wstrzyknięciach nie stosuje się przy nowotworach wątroby[4] – jednak sumowanie się działania uszkadzającego wątrobę przy przezskórnych i wstrzykiwanych estrach testosteronu nie zostało potwierdzone.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adepend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adepend-100236596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Naltex 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/naltex-100237696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
Interakcja nieistotna klinicznieTestosteron+ FluwoksaminaPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania.Stosuj oba leki jak dotychczas, a jeśli bierzesz lek rozrzedzający krew, powiedz o tym lekarzowi, żeby częściej sprawdzał INR.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki jak dotychczas, a jeśli bierzesz lek rozrzedzający krew, powiedz o tym lekarzowi, żeby częściej sprawdzał INR.
Fluwoksamina i testosteron nie wpływają na siebie w istotny sposób. Możesz stosować oba leki tak, jak zalecił lekarz. Jeśli przyjmujesz też lek rozrzedzający krew, oba te leki mogą nasilać jego działanie.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania. Jeśli pacjent przyjmuje także doustny lek przeciwzakrzepowy, częściej kontroluj INR, ponieważ zarówno fluwoksamina, jak i testosteron osobno nasilają jego działanie[1][2].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnej zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Nie opisano udokumentowanych przypadków interakcji tej pary.
Mechanizm
Interakcja jest wyłącznie teoretyczna i nie powinna mieć znaczenia klinicznego. Fluwoksamina silnie hamuje CYP1A2 i CYP2C19, a CYP3A4 hamuje tylko w mniejszym stopniu[1]. Testosteron jest przekształcany głównie przez aromatazę do estradiolu i przez 5-alfa-reduktazę do dihydrotestosteronu, a hydroksylacja zależna od CYP3A4 jest drogą poboczną. Słabe hamowanie CYP3A4 nie powinno więc istotnie zmieniać ekspozycji na testosteron podawany pozajelitowo lub przezskórnie. Brak też wspólnego mechanizmu farmakodynamicznego, który prowadziłby do sumowania działań niepożądanych.
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
Alkohol
Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.