Interakcje / Liraglutyd / Liraglutyd i prednizon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale przez cały okres leczenia prednizonem trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zintensyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.
Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, przez cały czas brania prednizonu i zgłoś lekarzowi wysokie wyniki oraz planowane odstawienie prednizonu.
Niekorzystna interakcjaLiraglutyd+ PrednizonPołączenie można stosować, ale przez cały okres leczenia prednizonem trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zintensyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, przez cały czas brania prednizonu i zgłoś lekarzowi wysokie wyniki oraz planowane odstawienie prednizonu.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej, także po południu i wieczorem, przez cały czas brania prednizonu i zgłoś lekarzowi wysokie wyniki oraz planowane odstawienie prednizonu.
Prednizon podnosi poziom cukru we krwi, więc liraglutyd może działać słabiej, gdy bierzesz oba leki. Cukier najczęściej rośnie po południu i wieczorem. Po odstawieniu prednizonu cukier znowu spada, a jeśli lekarz zwiększył ci w tym czasie dawki innych leków na cukrzycę, może być za niski. Przy dłuższym braniu prednizonu łatwiej też przytyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzmożone pragnienie i suchość w ustach
- częste oddawanie moczu
- nietypowe zmęczenie lub senność
- wysokie wyniki pomiarów cukru
- drżenie, poty, kołatanie serca lub silny głód po odstawieniu prednizonu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przez cały okres leczenia prednizonem trzeba częściej kontrolować glikemię i w razie potrzeby zintensyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. U chorych na cukrzycę pomiary glikemii warto wykonywać także po południu i wieczorem, ponieważ wtedy hiperglikemia po porannej dawce prednizonu jest największa. Przy większych dawkach prednizonu może być potrzebne czasowe dołączenie insuliny lub zwiększenie jej dawki. Przy zmniejszaniu dawki lub odstawianiu prednizonu należy równolegle zmniejszać dawki dołączonych leków hipoglikemizujących.
Skutek kliniczny
Pogarsza się kontrola glikemii i pojawia się hiperglikemia, zwykle najwyraźniejsza po południu i wieczorem przy porannym przyjmowaniu prednizonu. Przy dłuższym leczeniu glikokortykosteroid zwiększa apetyt i masę ciała, co osłabia efekt liraglutydu stosowanego w leczeniu otyłości. Po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu prednizonu glikemia spada, co przy zwiększonych wcześniej dawkach insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika grozi hipoglikemią.
Mechanizm
Prednizon przeciwdziała obniżającemu glikemię działaniu liraglutydu, ponieważ nasila wytwarzanie glukozy w wątrobie i zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę. Glikokortykosteroidy osłabiają działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych[1]. Liraglutyd nieznacznie opóźnia opróżnianie żołądka, ale nie powoduje klinicznie istotnego opóźnienia wchłaniania leków doustnych, więc w praktyce nie zmienia działania prednizonu[2].
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia na czczo oraz po południu i wieczorem przez cały okres leczenia prednizonem
- hemoglobina glikowana przy leczeniu prednizonem trwającym dłużej niż kilka tygodni
- masa ciała u osób leczonych liraglutydem z powodu otyłości
- objawy hipoglikemii po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu prednizonu
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna lub miejscowa na skórędroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy stosowane wziewnie lub na skórę w zwykłych dawkach w niewielkim stopniu wpływają na glikemię i nie wymagają dodatkowego monitorowania. |
| Kilka tygodniczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przy dłuższej steroidoterapii hiperglikemia jest bardziej utrwalona, rośnie masa ciała i częściej konieczna jest stała intensyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego, w tym insulinoterapia. |
| Zmniejszanie dawki lub odstawianie prednizonukolejność włączenia · prednizon | inne zalecenie | Przy redukcji dawki prednizonu glikemia spada, dlatego dawki insuliny lub pochodnych sulfonylomocznika dołączonych w trakcie steroidoterapii trzeba stopniowo zmniejszać, aby uniknąć hipoglikemii. |
| dawka ≥ 3,0 mg na dobę (leczenie otyłości)liraglutyd | inne zalecenie | U osób leczonych liraglutydem z powodu otyłości prednizon zwiększa apetyt i sprzyja przyrostowi masy ciała, co osłabia efekt terapii, a u pacjentów bez cukrzycy zwykle wystarcza kontrola masy ciała i okresowe oznaczenie glikemii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ablymico 6 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ablymico-100541030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Alkohol przy tych lekach
Liraglutyd a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaPrednizona alkoholNależy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia.W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia prednizonem pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a jeśli bierzesz też leki przeciwbólowe lub chorowałeś na wrzody, zrezygnuj z niego całkowicie.
Prednizon i alkohol mogą razem podrażniać żołądek i zwiększać ryzyko wrzodów oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. Przy dłuższym leczeniu regularne picie alkoholu dodatkowo osłabia kości. Ryzyko jest większe, gdy pije się dużo lub często albo gdy jednocześnie bierze się leki przeciwbólowe, takie jak ibuprofen czy aspiryna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub pieczenie w nadbrzuszu
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
- nagłe osłabienie, zawroty głowy, bladość
- ból kości lub złamanie po niewielkim urazie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy ograniczyć alkohol w czasie leczenia prednizonem do sporadycznych, niewielkich ilości i unikać regularnego oraz nadmiernego picia. Szczególnie ważne jest unikanie alkoholu u pacjentów z chorobą wrzodową lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie, przyjmujących jednocześnie niesteroidowe leki przeciwzapalne, salicylany lub leki przeciwzakrzepowe oraz leczonych długotrwale. Przy leczeniu długotrwałym należy zadbać o profilaktykę osteoporozy, czyli wystarczające spożycie wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zapalenia błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej i krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub salicylanów.[1] Przy długotrwałym leczeniu i regularnym piciu rośnie ryzyko osteoporozy i złamań.[1] Możliwe są także gorsza kontrola glikemii u chorych na cukrzycę, wahania nastroju i większa podatność na zakażenia.
Mechanizm
Prednizon i alkohol sumują swoje szkodliwe działanie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy oraz na metabolizm kości. Charakterystyka produktu prednizonu wymienia alkohol wśród substancji, które razem z prednizonem zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego.[1] Część charakterystyk prednizonu nie opisuje tej interakcji w punkcie 4.5, ale wymienia nadmierne spożycie alkoholu jako czynnik ryzyka osteoporozy, który przy leczeniu glikokortykosteroidem wymaga szczególnej profilaktyki.[1] Glikokortykosteroidy hamują wytwarzanie prostaglandyn chroniących śluzówkę, zmniejszają kościotworzenie i wchłanianie wapnia, a alkohol bezpośrednio drażni śluzówkę żołądka, zwiększa wydzielanie kwasu solnego i niezależnie uszkadza tkankę kostną. Oba czynniki mogą też nasilać zaburzenia glikemii i osłabiać odporność. Alkohol nie zmienia w istotny klinicznie sposób stężenia prednizonu we krwi.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy dyspeptyczne i objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (smoliste stolce, fusowate wymioty)
- glikemia u chorych na cukrzycę
- stan kości przy leczeniu długotrwałym (ocena ryzyka osteoporozy, ewentualnie densytometria)
- jednoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych i salicylanów
Kiedy ocena się zmienia
| Sporadycznie, niewielka ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Sporadyczne spożycie niewielkiej ilości alkoholu przy krótkiej kuracji u pacjenta bez choroby wrzodowej w wywiadzie i bez jednoczesnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych ma niewielkie znaczenie kliniczne. |
| Regularne lub nadmierne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub nadmiernym piciu należy zalecić abstynencję na czas leczenia, rozważyć ochronę żołądka i zwrócić uwagę na profilaktykę osteoporozy. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | Przy długotrwałym leczeniu prednizonem alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko osteoporozy, dlatego należy ograniczyć jego spożycie i zapewnić podaż wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Inne interakcje tych leków 216
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Szczepionka przeciw półpaścowiU pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz prednizon i w jakiej dawce, i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Prednizon osłabia działanie układu odpornościowego. Przez to szczepionka przeciw półpaścowi może chronić cię nieco słabiej. Szczepionki z żywym, osłabionym wirusem nie podaje się osobom biorącym duże dawki sterydów, bo wirus ze szczepionki mógłby wywołać zakażenie. Szczepionka bez żywego wirusa jest w tej sytuacji bezpieczna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami po szczepieniu
- gorączka utrzymująca się kilka dni po szczepieniu
- silne osłabienie lub objawy zakażenia po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego prednizon ogólnoustrojowo należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, a szczepionki żywej nie podawać przy dużych dawkach kortykosteroidów[1]. Szczepionka żywa może być podana przy kortykosteroidach miejscowych lub wziewnych, małych dawkach ogólnoustrojowych oraz w terapii zastępczej[1]. Jeśli to możliwe, szczepienie warto zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem albo w okresie najmniejszej dawki, aby uzyskać lepszą odpowiedź.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej i dużych dawkach prednizonu możliwe jest zakażenie wirusem szczepionkowym, dlatego ChPL żywej szczepionki ujmuje leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, w przeciwwskazaniach[1]. Przy szczepionce rekombinowanej głównym skutkiem jest możliwa słabsza odpowiedź poszczepienna, a ChPL tej szczepionki nie wymienia prednizonu ani kortykosteroidów wśród interakcji[2].
Mechanizm
Prednizon w dawkach ogólnoustrojowych hamuje odpowiedź immunologiczną, zwłaszcza komórkową, co może osłabiać odpowiedź na każdą szczepionkę przeciw półpaścowi. W przypadku szczepionki żywej osłabienie odporności zwiększa dodatkowo ryzyko niekontrolowanego namnażania się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc tego ryzyka nie niesie.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana) przed podaniem
- aktualna dawka i czas stosowania prednizonu
- objawy zakażenia lub pęcherzykowej wysypki po szczepionce żywej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionka żywa jest przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów. |
| Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · prednizon | ryzyko maleje | Małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym oraz terapia zastępcza, np. w niewydolności nadnerczy, nie stanowią przeciwwskazania do szczepionki żywej. |
| Miejscowa lub wziewnadroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Kortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie są przeciwwskazaniem do szczepionki żywej. |
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantempostać · szczepionka przeciw półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, a szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem leczenia prednizonem lub przy najmniejszej dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazanePrednizon+ Jeżówka purpurowaNie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia prednizonem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inny środek.
Jeżówka purpurowa pobudza odporność, a prednizon ją wycisza, więc te leki działają przeciwko sobie. Jeżówka może osłabić efekt leczenia prednizonem, a przy chorobach, w których odporność atakuje własny organizm, może je zaostrzyć. Nie ochroni cię też przed infekcjami, na które prednizon cię naraża.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie objawów choroby, na którą bierzesz prednizon
- gorączka lub infekcja, która nie mija albo się nasila
- wysypka, swędzenie lub duszność po przyjęciu jeżówki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z prednizonem stosowanym długotrwale lub w dawkach immunosupresyjnych, a także u pacjentów z chorobą autoimmunologiczną lub po przeszczepieniu, bo w tych stanach jeżówka jest przeciwwskazana[1]. Przy krótkiej kuracji prednizonem z innego wskazania, np. w zaostrzeniu astmy lub reakcji alergicznej, odradzaj jeżówkę jako bezcelową i doradź leczenie objawowe przeziębienia. Jeżówka należy do roślin astrowatych, więc u pacjentów z alergią na te rośliny jest przeciwwskazana niezależnie od prednizonu[1].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe osłabienie działania immunosupresyjnego prednizonu i zaostrzenie choroby autoimmunologicznej lub zwiększenie ryzyka odrzucenia przeszczepu. Jednocześnie stymulacja odporności przez jeżówkę jest u pacjenta w immunosupresji bezcelowa i nie chroni przed zakażeniami, na które podatność zwiększa prednizon[2]. Brak udokumentowanych przypadków klinicznych tej interakcji.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a prednizon jako glikokortykosteroid hamuje odpowiedź immunologiczną i zapalną, więc oba leki działają na układ odpornościowy w przeciwnych kierunkach. Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji, chorobach autoimmunologicznych, w tym stwardnieniu rozsianym i kolagenozach, ani po przeszczepieniu narządów lub szpiku[1]. Są to typowe sytuacje, w których prednizon podaje się długotrwale.
Metabolizm i transportery
- Prednizon: substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby podstawowej leczonej prednizonem
- objawy zakażenia (gorączka, nasilenie infekcji)
- u pacjentów po przeszczepieniu – parametry funkcji przeszczepionego narządu wg zaleceń ośrodka
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie długotrwałe (przewlekła immunosupresja)czas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przewlekłe stosowanie prednizonu oznacza stan immunosupresji, w którym jeżówka purpurowa jest przeciwwskazana. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z chorobą autoimmunologiczną i po przeszczepieniu. |
| Krótka kuracjaczas leczenia · prednizon | inne zalecenie | Przy krótkiej kuracji prednizonem u pacjenta bez choroby autoimmunologicznej ryzyko klinicznie istotnego antagonizmu jest małe, ale jeżówka pozostaje bezcelowa. Zalecaj leczenie objawowe zamiast jeżówki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Połączenie przeciwwskazaneGlikokortykosteroidy (np. deksametazon, prednizon, prednizolon)+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze.Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek sterydowy w tabletkach lub zastrzykach i planujesz szczepienie przeciw żółtej febrze, powiedz o tym lekarzowi w punkcie szczepień jeszcze przed szczepieniem, bo może być konieczne jego przełożenie.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus. Leki sterydowe przyjmowane w tabletkach lub zastrzykach, takie jak prednizon, prednizolon, deksametazon czy triamcynolon, w większych dawkach osłabiają odporność. Wtedy wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a samo szczepienie może nie chronić przed żółtą febrą. Sterydy w inhalatorze, maści czy zastrzyku do stawu zwykle nie są przeszkodą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka, dreszcze, silne bóle mięśni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- wymioty, ból brzucha, ciemny mocz
- krwawienia z nosa, dziąseł lub siniaki bez urazu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu w dawce immunosupresyjnej nie podaje się szczepionki przeciw żółtej febrze. Dotyczy to doustnego deksametazonu, prednizonu, prednizolonu, triamcynolonu i wamorolonu, a także glikokortykosteroidów podawanych dożylnie i domięśniowo, w tym długo działającego triamcynolonu w postaci depot. Szczepienie odkłada się do czasu zakończenia leczenia immunosupresyjnego i upływu zalecanego odstępu po jego odstawieniu. Jeśli leczenie można zaplanować, szczepionkę podaje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. Gdy szczepienia nie można wykonać, a podróż jest konieczna, lekarz rozważa wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i omawia z pacjentem ryzyko pobytu w rejonie endemicznym. Glikokortykosteroidy stosowane miejscowo, wziewnie, dostawowo, w małych dawkach substytucyjnych lub krótko nie stanowią zwykle przeciwwskazania, ale decyzję podejmuje lekarz kwalifikujący do szczepienia.
Skutek kliniczny
U osoby z immunosupresją wywołaną glikokortykosteroidem wirus szczepionkowy może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ciężką chorobę poszczepienną – postać trzewną przypominającą żółtą febrę z niewydolnością wielonarządową albo postać neurotropową z zapaleniem mózgu. Powikłania te mogą zagrażać życiu. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być niepełna, więc podróżny nie ma pewnej ochrony przed żółtą febrą.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który po podaniu namnaża się w organizmie i jest kontrolowany przez odpowiedź komórkową i humoralną. Glikokortykosteroidy podawane ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamują czynność limfocytów T, wytwarzanie cytokin i odpowiedź swoistą, przez co organizm słabiej ogranicza replikację wirusa szczepionkowego. Ten sam mechanizm osłabia też wytworzenie ochronnych przeciwciał po szczepieniu. Działanie to jest wspólne dla wszystkich glikokortykosteroidów działających ogólnoustrojowo, w tym dla wamorolonu, i zależy głównie od dawki, czasu leczenia i drogi podania, a nie od konkretnej substancji.
Monitorować
- przed szczepieniem: dawka, droga podania i czas trwania leczenia glikokortykosteroidem oraz data jego zakończenia
- inne leki immunosupresyjne i choroby obniżające odporność, które sumują się z działaniem glikokortykosteroidu
- po szczepieniu wykonanym mimo przyjmowania glikokortykosteroidu: gorączka, objawy grypopodobne, żółtaczka, objawy neurologiczne w ciągu kolejnych tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa, wziewna, donosowa, dostawowa lub do okadroga podania · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy podawane miejscowo, wziewnie, donosowo, do oka lub dostawowo w zwykłych dawkach nie wywołują istotnej immunosupresji układowej i nie są przeciwwskazaniem do szczepienia przeciw żółtej febrze. |
| Domięśniowa postać depotdroga podania · glikokortykosteroidy | inne zalecenie | Triamcynolon w postaci depot podany domięśniowo działa ogólnoustrojowo przez dłuższy czas, dlatego odstęp przed szczepieniem liczy się od ustania jego działania, a nie od dnia wstrzyknięcia. |
| Dawka substytucyjna (fizjologiczna) lub mała dawka ogólnoustrojowadawka · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Glikokortykosteroidy w dawkach substytucyjnych, np. w niedoczynności kory nadnerczy, oraz w małych dawkach ogólnoustrojowych nie są zwykle przeciwwskazaniem do szczepienia, o ile nie towarzyszy im inna immunosupresja. |
| Krótki kurs leczeniaczas leczenia · glikokortykosteroidy | ryzyko maleje | Krótkotrwały kurs ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu wiąże się z mniejszym ryzykiem niż leczenie przewlekłe, jednak termin szczepienia należy ustalić indywidualnie, uwzględniając dawkę i czas od zakończenia kuracji. |
| Zalecany odstęp od zakończenia leczenia immunosupresyjną dawkąodstep · glikokortykosteroidy | interakcja nie dotyczy | Po odstawieniu immunosupresyjnej dawki glikokortykosteroidu i upływie zalecanego odstępu odporność wraca do stanu umożliwiającego bezpieczne podanie żywej szczepionki. |
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia glikokortykosteroidemkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Gdy planowane jest przewlekłe leczenie immunosupresyjną dawką glikokortykosteroidu, w tym wamorolonem, szczepienie przeciw żółtej febrze wykonuje się z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem terapii. |
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ PrednizonPołączenie stosuj tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, a przy możliwości wyboru zastąp erytromycynę antybiotykiem niehamującym CYP3A.Nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i zgłoś niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że go przyjmujesz, zanim zaczniesz brać erytromycynę, i zgłoś niepokojące objawy.
Erytromycyna może sprawić, że prednizon będzie działał silniej, a jego działania niepożądane będą bardziej nasilone. Prednizon może obniżać poziom potasu we krwi, a niski potas razem z erytromycyną zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca. Przy krótkim leczeniu małą dawką sterydu ryzyko jest zwykle niewielkie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zasłabnięcie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- wyraźne wahania nastroju lub bezsenność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko wtedy, gdy korzyść przewyższa ryzyko, a przy możliwości wyboru zastąp erytromycynę antybiotykiem niehamującym CYP3A.[1] Podczas jednoczesnego stosowania obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu.[2] Erytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią lub hipomagnezemią, dlatego przy dłuższej lub dużej dawce prednizonu skontroluj elektrolity przed włączeniem antybiotyku.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu – hiperglikemii, nadciśnienia, zatrzymania płynów, zaburzeń nastroju i hipokaliemii. Hipokaliemia wywołana prednizonem zwiększa ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu podczas leczenia erytromycyną.
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A i może zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na kortykosteroidy metabolizowane z udziałem tego enzymu.[2] Inhibitory CYP3A zwiększają ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizonu.[1] Prednizon (przez czynny metabolit prednizolon) jest mniej zależny od CYP3A niż metyloprednizolon, dlatego efekt farmakokinetyczny jest zwykle słabszy niż przy metyloprednizolonie. Dodatkowo prednizon zwiększa wydalanie potasu, a hipokaliemia nasila ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG (QTc) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla hamowania CYP3A ani wydłużenia QT. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Długotrwała sterydoterapia zwiększa prawdopodobieństwo hipokaliemii, która przeciwwskazuje erytromycynę z powodu ryzyka wydłużenia QT. |
| Wziewna lub miejscowadroga podania · prednizon | ryzyko maleje | Interakcja dotyczy prednizonu podawanego ogólnoustrojowo. Kortykosteroidy wziewne metabolizowane przez CYP3A również wymagają ostrożności z erytromycyną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Niekorzystna interakcjaPrednizon+ KlarytromycynaPrzy krótkiej antybiotykoterapii połączenie można stosować, jeśli nie ma lepszej alternatywy, obserwując pacjenta w kierunku działań niepożądanych kortykosteroidu.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie odstawiaj samodzielnie prednizonu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki jednocześnie.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie odstawiaj samodzielnie prednizonu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz oba leki jednocześnie.
Klarytromycyna to antybiotyk, który może spowolnić usuwanie prednizonu z organizmu. Przez to prednizon może działać silniej i łatwiej wywołać działania niepożądane, takie jak wyższy cukier, wyższe ciśnienie, obrzęki czy problemy ze snem i nastrojem. Prednizon może też obniżać poziom potasu, a przy niskim potasie antybiotyk ten może zaburzać rytm serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- skurcze lub osłabienie mięśni
- wyraźnie wyższy cukier we krwi, silne pragnienie, częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- bezsenność, silne pobudzenie, niepokój lub nagłe zmiany nastroju
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy krótkiej antybiotykoterapii połączenie można stosować, jeśli nie ma lepszej alternatywy, obserwując pacjenta w kierunku działań niepożądanych kortykosteroidu[1]. Rozważ makrolid nieobciążający CYP3A4, zwłaszcza u pacjentów na dużych dawkach prednizonu, z cukrzycą, niewyrównanym nadciśnieniem lub zaburzeniami psychicznymi. Przed włączeniem klarytromycyny u pacjenta leczonego prednizonem sprawdź stężenie potasu, a hipokaliemię wyrównaj[2][3].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu, takich jak hiperglikemia, wzrost ciśnienia tętniczego, zatrzymanie płynów, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu. Opisywano pojedyncze przypadki ostrych zaburzeń psychicznych przy tym połączeniu. Hipokaliemia wywołana kortykosteroidem może zwiększać ryzyko arytmii związanych z wydłużeniem QT przez klarytromycynę.
Mechanizm
Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może hamować metabolizm prednizonu oraz jego aktywnego metabolitu prednizolonu, co zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na kortykosteroid. Należy unikać łączenia prednizonu z inhibitorami CYP3A, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Dodatkowo prednizon sprzyja utracie potasu[1], a klarytromycyny nie podaje się pacjentom z hipokaliemią ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT[2][4][3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- glikemia u chorych na cukrzycę
- ciśnienie tętnicze
- objawy psychiczne (bezsenność, pobudzenie, zmiany nastroju)
- EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lub leczenie przewlekłedawka · prednizon | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach prednizonu lub leczeniu przewlekłym nasilenie działań ogólnoustrojowych i hipokaliemii jest bardziej prawdopodobne – preferuj makrolid nieobciążający CYP3A4. |
| Krótka kuracjaczas leczenia · klarytromycyna | ryzyko maleje | Przy krótkiej antybiotykoterapii u pacjenta bez czynników ryzyka znaczenie kliniczne interakcji jest zwykle ograniczone, wystarcza obserwacja. |
| Hipokaliemia lub wydłużony odstęp QTpostać · pacjent | interakcja nie dotyczy | U pacjentów z hipokaliemią, wydłużeniem QT lub komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie klarytromycyny nie stosuje się. Wybierz inny antybiotyk albo najpierw wyrównaj potas. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Taclar 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/taclar-100104080/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Niekorzystna interakcjaPrednizon+ KetokonazolNależy unikać łączenia prednizonu z ketokonazolem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy można zmienić lek przeciwgrzybiczy albo jak kontrolować działanie prednizonu.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy można zmienić lek przeciwgrzybiczy albo jak kontrolować działanie prednizonu.
Ketokonazol w tabletkach może sprawić, że prednizon będzie działał silniej i dłużej niż zwykle. Przez to łatwiej o jego działania niepożądane, takie jak wysoki cukier, wyższe ciśnienie, obrzęki czy problemy ze snem. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie powoduje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub twarzy
- duże pragnienie i częste oddawanie moczu
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie
- osłabienie mięśni lub skurcze
- bezsenność, rozdrażnienie lub zmiany nastroju
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia prednizonu z ketokonazolem, chyba że korzyść przewyższa zwiększone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, pacjenta należy obserwować w celu wykrycia ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[2]. W praktyce warto rozważyć przeciwgrzybiczy lek bez silnego hamowania CYP3A albo postać miejscową ketokonazolu, a przy utrzymaniu połączenia ocenić potrzebę zmniejszenia dawki prednizonu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP3A, takich jak ketokonazol, zwiększa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów[1]. Należy się liczyć z hiperglikemią, wzrostem ciśnienia tętniczego, zatrzymaniem płynów, hipokaliemią, zaburzeniami nastroju i snu oraz większą podatnością na zakażenia, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu.
Mechanizm
Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A, a ten enzym uczestniczy w metabolizmie prednizolonu – czynnego metabolitu prednizonu. Zahamowanie jego rozkładu zwiększa ekspozycję ogólnoustrojową na glikokortykosteroid. Dane farmakokinetyczne dotyczące samego prednizolonu nie są jednoznaczne, ale ostrzeżenie obejmuje całą grupę silnych inhibitorów CYP3A.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy zakażeń
- nastrój i sen
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krem, szampon)droga podania · ketokonazol | interakcja nie dotyczy | Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych zdolnych do zahamowania metabolizmu prednizolonu. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałej steroidoterapii skumulowane ryzyko działań niepożądanych jest większe, więc monitorowanie glikemii, ciśnienia i potasu powinno być ścisłe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Esotkaleno 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/esotkaleno-100453877/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
Niekorzystna interakcjaPrednizon+ FlukonazolPrzy krótkim leczeniu flukonazolem połączenie można stosować, obserwując pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych prednizonu.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, a jeśli kończysz długie leczenie flukonazolem, zapytaj lekarza, czy trzeba zmienić dawkę prednizonu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie odstawiaj prednizonu na własną rękę, a jeśli kończysz długie leczenie flukonazolem, zapytaj lekarza, czy trzeba zmienić dawkę prednizonu.
Lek przeciwgrzybiczy flukonazol spowalnia rozkład prednizonu w organizmie, więc działanie prednizonu i jego skutki uboczne mogą się nasilić. Gdy flukonazol był przyjmowany przez długi czas, jego odstawienie może sprawić, że prednizon nagle zacznie działać słabiej. Może to wywołać niebezpieczne osłabienie organizmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie i zmęczenie
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- nudności, wymioty, ból brzucha
- duże pragnienie i częste oddawanie moczu
- szybki przyrost masy ciała lub obrzęki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy krótkim leczeniu flukonazolem połączenie można stosować, obserwując pacjenta pod kątem nasilenia działań niepożądanych prednizonu. Inhibitorów CYP3A nie łączy się z prednizonem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu – wtedy pacjenta należy obserwować[1] U pacjentów długotrwale leczonych flukonazolem po jego odstawieniu należy dokładnie kontrolować, czy nie występują objawy niewydolności kory nadnerczy[2] W razie potrzeby lekarz może czasowo zwiększyć dawkę prednizonu po zakończeniu długiej terapii flukonazolem.
Skutek kliniczny
W trakcie skojarzenia możliwe jest nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidu, takich jak hiperglikemia, nadciśnienie, zatrzymanie płynów i hipokaliemia. Po odstawieniu długotrwale stosowanego flukonazolu opisano ostrą niewydolność kory nadnerczy u pacjenta po przeszczepieniu wątroby leczonego prednizonem, któremu odstawiono flukonazol po 3 miesiącach terapii[3]
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, przez który metabolizowany jest prednizon i jego aktywny metabolit prednizolon. Hamowanie tego szlaku zwiększa ekspozycję na glikokortykosteroid[3] Hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu ze względu na jego długi okres półtrwania[3] Po zakończeniu długotrwałego leczenia flukonazolem aktywność CYP3A4 wraca do normy, metabolizm prednizonu przyspiesza i jego działanie może gwałtownie osłabnąć[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- objawy niewydolności kory nadnerczy przez kilka dni do tygodni po odstawieniu długotrwale stosowanego flukonazolu
Bezpieczniejsze alternatywy
nystatyna (miejscowo)klotrimazol (miejscowo)kaspofunginamikafungina
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwałe leczenie (tygodnie–miesiące)czas leczenia · flukonazol | ryzyko rośnie | Po odstawieniu długotrwale stosowanego flukonazolu należy kontrolować objawy niewydolności kory nadnerczy |
| Dawka jednorazowadawka · flukonazol | ryzyko maleje | Po pojedynczej dawce flukonazolu hamowanie CYP3A4 jest krótkotrwałe i istotna klinicznie zmiana ekspozycji na prednizolon jest mało prawdopodobna. Wystarczy poinformowanie pacjenta o możliwych objawach. |
| Odstawienie flukonazolu przy kontynuacji prednizonukolejność włączenia · flukonazol | inne zalecenie | Hamowanie enzymów ustępuje 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu W tym okresie i po nim należy obserwować pacjenta w kierunku niedostatecznego działania glikokortykosteroidu i rozważyć korektę dawki prednizonu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Niekorzystna interakcjaPrednizon+ DarunawirUnikaj łączenia prednizonu ze wzmocnionym darunawirem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko – wtedy obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.Powiedz lekarzowi przepisującemu prednizon, że przyjmujesz darunawir, i nie odstawiaj prednizonu nagle bez jego zgody.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi przepisującemu prednizon, że przyjmujesz darunawir, i nie odstawiaj prednizonu nagle bez jego zgody.
Lek na HIV darunawir (zawsze przyjmowany ze wzmacniaczem) spowalnia usuwanie prednizonu z organizmu. Przez to prednizon może działać silniej i dłużej, niż zakładał lekarz. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak obrzęki, przybieranie na wadze, podwyższony cukier czy ciśnienie. Po odstawieniu prednizonu mogą się też pojawić osłabienie i zawroty głowy wynikające z osłabionej pracy nadnerczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szybki przyrost masy ciała, zaokrąglona twarz
- obrzęki nóg
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- bóle głowy lub wysokie ciśnienie
- duże osłabienie, zawroty głowy, nudności po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu prednizonu
- częstsze lub cięższe infekcje
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia prednizonu ze wzmocnionym darunawirem, chyba że korzyść przewyższa ryzyko – wtedy obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów[1][2]. Przy długotrwałej terapii rozważ kortykosteroid mniej zależny od CYP3A, np. beklometazon, jeśli wskazanie i droga podania na to pozwalają[1]. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę prednizonu przez możliwie najkrótszy czas, a po dłuższym leczeniu odstawiaj go stopniowo z oceną czynności nadnerczy. Zmianę schematu przeciwwirusowego uzgadniaj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko układowych działań kortykosteroidów, w tym zespołu Cushinga i zahamowania czynności nadnerczy[1]. W praktyce może to oznaczać nasilenie hiperglikemii, nadciśnienia, retencji płynów, zaburzeń nastroju, osteoporozy i podatności na zakażenia, a po odstawieniu kortykosteroidu – objawy niewydolności nadnerczy.
Mechanizm
Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, przez co zmniejsza klirens kortykosteroidów metabolizowanych z udziałem tego enzymu, w tym prednizonu i jego czynnego metabolitu prednizolonu[1]. Zwiększona ekspozycja na kortykosteroid nasila jego działanie układowe i hamowanie osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, co obniża stężenie kortyzolu w surowicy[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu Cushinga (przyrost masy ciała, obrzęki, twarz księżycowata)
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu
- objawy niewydolności nadnerczy po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu prednizonu (ewentualnie kortyzol poranny)
- objawy zakażeń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · prednizon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu ryzyko zespołu Cushinga i supresji nadnerczy jest największe – rozważ kortykosteroid mniej zależny od CYP3A. |
| Krótki kursczas leczenia · prednizon | ryzyko maleje | Krótki kurs prednizonu zwykle niesie mniejsze ryzyko klinicznie istotnej supresji nadnerczy, ale nadal wymaga obserwacji. |
| Duża dawkadawka · prednizon | ryzyko rośnie | Większe dawki prednizonu zwiększają ryzyko układowych działań niepożądanych przy zahamowanym CYP3A. |
| Odstawienie prednizonu w trakcie leczenia darunawiremkolejność włączenia · prednizon | inne zalecenie | Po dłuższym skojarzonym leczeniu odstawiaj prednizon stopniowo i oceniaj ryzyko niewydolności nadnerczy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medoxa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/medoxa-100453793/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.