Interakcje / Loperamid / Loperamid i propofol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie trzeba modyfikować dawkowania ani schematu leczenia.
Powiedz anestezjologowi przed zabiegiem, że masz biegunkę i przyjmujesz lek przeciwbiegunkowy, i nie przekraczaj dawek podanych w ulotce.
Interakcja nieistotna klinicznieLoperamid+ PropofolNie trzeba modyfikować dawkowania ani schematu leczenia.Powiedz anestezjologowi przed zabiegiem, że masz biegunkę i przyjmujesz lek przeciwbiegunkowy, i nie przekraczaj dawek podanych w ulotce.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Powiedz anestezjologowi przed zabiegiem, że masz biegunkę i przyjmujesz lek przeciwbiegunkowy, i nie przekraczaj dawek podanych w ulotce.
Lek przeciwbiegunkowy przyjmowany w zalecanych dawkach nie nasila działania leku usypiającego podawanego do znieczulenia lub sedacji. Działa on głównie w jelitach i nie wpływa na mózg. Problem mógłby się pojawić tylko po przyjęciu znacznie większych dawek niż zalecane.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba modyfikować dawkowania ani schematu leczenia. Przed znieczuleniem warto zebrać informację o przyjmowaniu loperamidu, zwłaszcza w dawkach większych niż zalecane, i o samej biegunce, która może oznaczać odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe istotne dla znieczulenia.
Skutek kliniczny
W zalecanych dawkach loperamidu nie należy oczekiwać nasilenia sedacji ani depresji oddechowej po propofolu. Ryzyko teoretyczne dotyczy wyłącznie przedawkowania loperamidu, gdy lek przenika do ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm
Teoretycznie możliwe jest sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ loperamid jest agonistą receptorów opioidowych, a opioidy nasilają i wydłużają sedację po propofolu oraz zwiększają częstość bezdechu[1]. Loperamid w zalecanych dawkach działa jednak obwodowo w jelitach, bo jako substrat P-glikoproteiny jest usuwany z ośrodkowego układu nerwowego[2]. Nawet kilkukrotny wzrost jego stężenia w osoczu po inhibitorach CYP3A4 i P-glikoproteiny nie wywoływał senności ani zmian w pupilometrii[2]. Propofol nie hamuje istotnie klinicznie enzymów ani transporterów, od których zależy loperamid, więc nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 16 mg na dobę (dawki ponad zalecane, nadużywanie)dawka · loperamid | ryzyko rośnie | Zalecane dawkowanie loperamidu wynosi od 2 mg do maksymalnie 16 mg na dobę. Przy dawkach znacznie przekraczających zalecane loperamid może działać ośrodkowo i addytywnie nasilać depresję oddechową po propofolu, a także zaburzać rytm serca – wymagane jest zgłoszenie anestezjologowi i ścisłe monitorowanie oddechu oraz EKG w okresie okołozabiegowym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imodium Instant 2 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imodium-instant-100105204/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLoperamida alkoholNa czas biegunki najlepiej nie pić alkoholu.Do czasu ustąpienia biegunki zrezygnuj z alkoholu, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i obserwuj, jak się czujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Do czasu ustąpienia biegunki zrezygnuj z alkoholu, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i obserwuj, jak się czujesz.
Najlepiej nie pić alkoholu, gdy stosuje się loperamid. Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy i kłopoty z koncentracją. Biegunka i tak odwadnia organizm, a alkohol może ten stan pogorszyć. Jednorazowa niewielka ilość zwykle nie szkodzi poważnie, ale warto zachować ostrożność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- biegunka, która się nasila lub trwa dłużej niż 2 dni
- oznaki odwodnienia, np. bardzo suche usta i rzadkie oddawanie moczu
- wzdęcie brzucha lub brak wypróżnień
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Na czas biegunki najlepiej nie pić alkoholu. Jeśli pacjent mimo to wypił alkohol, nie ma potrzeby przerywać loperamidu, ale powinien unikać prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, dopóki nie sprawdzi, jak się czuje. Gdy senność lub zawroty głowy są wyraźne albo biegunka trwa dłużej, trzeba skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy i trudności z koncentracją. Poważne skutki nie są opisane w dostępnych źródłach. Alkohol może dodatkowo podrażniać przewód pokarmowy i utrudniać ustąpienie biegunki.
Mechanizm
Alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, a loperamid podawany w zalecanych dawkach słabo przenika do mózgu, bo jest usuwany z niego przez glikoproteinę P. Dlatego dodatkowe działanie uspokajające jest zwykle niewielkie i dotyczy głównie osób wrażliwych albo pijących większe ilości alkoholu. Alkohol może też sam nasilać biegunkę i odwodnienie, a to pogarsza stan, w którym stosuje się loperamid.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy
- zdolność koncentracji i bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów
- nawodnienie i nasilenie biegunki
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większej ilości alkoholu rośnie ryzyko senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji oraz odwodnienia. Warto wtedy wyraźnie odradzić prowadzenie pojazdów i zwrócić uwagę na nawodnienie. |
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Propofol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 215
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PropofolPacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG.Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.
Sotalol zwalnia pracę serca i może obniżać ciśnienie. Propofol, lek do usypiania przy zabiegach i badaniach, też obniża ciśnienie i osłabia pracę serca. Razem mogą spowodować duży spadek ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca, dlatego lekarz musi wiedzieć o sotalolu przed znieczuleniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG. Sotalolu nie odstawia się nagle przed zabiegiem bez decyzji lekarza, bo grozi to nawrotem arytmii. Przed znieczuleniem należy wyrównać hipokaliemię i ocenić odstęp QT oraz częstość rytmu serca.[1] U pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, bradykardią lub blokiem przedsionkowo-komorowym należy wybrać technikę znieczulenia o mniejszym działaniu kardiodepresyjnym. Trzeba być przygotowanym na leczenie niedociśnienia i bradykardii.
Skutek kliniczny
Możliwe są głębokie niedociśnienie po wprowadzeniu do znieczulenia, nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u pacjentów z niewydolnością serca jej zaostrzenie. Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, rośnie przy bradykardii i hipokaliemii.[1]
Mechanizm
Sotalol hamuje receptory beta i wydłuża repolaryzację, przez co zwalnia rytm serca, osłabia przewodzenie i blokuje odruchowe przyspieszenie akcji serca w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza napięcie układu współczulnego i zależnie od dawki osłabia kurczliwość mięśnia sercowego. Działania obu leków na ciśnienie, częstość rytmu i kurczliwość serca sumują się, a sotalol znosi mechanizmy kompensacyjne. Sotalolu nie stosuje się w znieczuleniu ogólnym, które powoduje depresję mięśnia sercowego.[1][2][3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia
- częstość rytmu serca
- ciągłe EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed zabiegiem
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus lub duża dawka wprowadzająca do znieczuleniadawka · propofol | ryzyko rośnie | Działanie kardiodepresyjne i hipotensyjne propofolu narasta z dawką i szybkością podania, dlatego u pacjenta na sotalolu dawkę należy zwiększać stopniowo. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie przy łączeniu leków działających na układ krążenia występują łatwiej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
Niekorzystna interakcjaLoperamid+ ApomorfinaLoperamid można zastosować krótkotrwale u pacjenta leczonego apomorfiną wyłącznie w zalecanym dawkowaniu, bez przekraczania 16 mg na dobę.Nie przekraczaj dawki leku przeciwbiegunkowego z ulotki, a jeśli biegunka nie mija albo pojawi się zaparcie lub wzdęcie, odstaw go i zapytaj farmaceutę lub lekarza.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przekraczaj dawki leku przeciwbiegunkowego z ulotki, a jeśli biegunka nie mija albo pojawi się zaparcie lub wzdęcie, odstaw go i zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem to ryzyko się sumuje, szczególnie gdy weźmiesz za dużo leku przeciwbiegunkowego. Lek przeciwbiegunkowy hamuje też pracę jelit, a w chorobie Parkinsona zaparcia i tak zdarzają się często. Krótkie stosowanie w zwykłej dawce jest zwykle bezpieczne, ale nie zwiększaj dawki na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe silne zawroty głowy
- zaparcie, silne wzdęcie lub ból brzucha
- brak gazów i stolca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Loperamid można zastosować krótkotrwale u pacjenta leczonego apomorfiną wyłącznie w zalecanym dawkowaniu, bez przekraczania 16 mg na dobę.[1] Należy unikać tego połączenia u pacjentów z wydłużonym QT, chorobą serca, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające QT, w tym domperydon. W razie ciężkiej lub przedłużającej się biegunki należy wyrównać potas i magnez oraz skierować pacjenta do lekarza zamiast zwiększać dawkę loperamidu. Leczenie loperamidem należy natychmiast przerwać w przypadku wystąpienia zaparcia, wzdęcia brzucha lub niedrożności jelit.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, zwłaszcza przy dawkach loperamidu ponad zalecane, hipokaliemii po biegunce albo jednoczesnym stosowaniu domperydonu lub innych leków wydłużających QT. Możliwe nasilenie zaparcia aż do niedrożności jelit.
Mechanizm
Apomorfiny nie należy łączyć z lekami o znanych właściwościach wydłużających odstęp QT.[2] Loperamid wydłuża odstęp QT i może wywołać groźne komorowe zaburzenia rytmu, głównie po przekroczeniu zalecanych dawek. Dochodzi więc do sumowania ryzyka proarytmicznego. Dodatkowo loperamid zwalnia perystaltykę jelit, co u chorych na chorobę Parkinsona, często obciążonych zaparciem, zwiększa ryzyko ciężkiego zaparcia i niedrożności. Apomorfina podawana podskórnie nie wchodzi w interakcję w przewodzie pokarmowym na etapie wchłaniania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- stężenie potasu i magnezu przy nasilonej biegunce
- wypróżnienia, wzdęcie brzucha, objawy niedrożności
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 16 mg/dobęloperamid | ryzyko rośnie | Przekraczanie maksymalnej dobowej dawki loperamidu wyraźnie zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii komorowych przy jednoczesnym stosowaniu apomorfiny. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · loperamid | inne zalecenie | Przewlekłe stosowanie loperamidu u chorego z chorobą Parkinsona leczonego apomorfiną wymaga oceny lekarskiej przyczyny biegunki, kontroli elektrolitów i rozważenia EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imodium Instant 2 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imodium-instant-100105204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaLoperamid+ ToremifenKrótkotrwałe stosowanie loperamidu w zalecanych dawkach jest możliwe, ale nie przekraczaj 16 mg na dobę i ogranicz leczenie do kilku dni.Nie przekraczaj dawki leku na biegunkę, stosuj go najwyżej kilka dni, pij dużo płynów z elektrolitami i zapytaj farmaceutę o lek bezpieczniejszy dla serca, jeśli masz chorobę serca.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przekraczaj dawki leku na biegunkę, stosuj go najwyżej kilka dni, pij dużo płynów z elektrolitami i zapytaj farmaceutę o lek bezpieczniejszy dla serca, jeśli masz chorobę serca.
Lek na raka piersi, który przyjmujesz, może wpływać na rytm serca. Lek na biegunkę w dużych dawkach też może go zaburzać, a sama biegunka obniża poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce. Krótkie stosowanie w zwykłej dawce jest zwykle bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- biegunka trwająca dłużej niż 2 dni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Krótkotrwałe stosowanie loperamidu w zalecanych dawkach jest możliwe, ale nie przekraczaj 16 mg na dobę i ogranicz leczenie do kilku dni.[1] Unikaj połączenia u pacjentek z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT, takimi jak bradykardia, niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe lub inne leki wydłużające QT. Nie dodawaj do tego połączenia ketokonazolu, itrakonazolu, rytonawiru ani klarytromycyny. Przy obfitej lub przedłużającej się biegunce oceń stężenie potasu i magnezu i rozważ lek przeciwbiegunkowy bez wpływu na QT.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy przekroczeniu dawek loperamidu, jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 lub glikoproteiny P albo przy hipokaliemii wywołanej biegunką.
Mechanizm
Toremifen wydłuża odstęp QT i nie powinien być łączony z innymi lekami wydłużającymi QT.[2] Loperamid w dawkach terapeutycznych ma słaby wpływ na repolaryzację, ale w dawkach ponadterapeutycznych lub przy dużym wzroście stężenia blokuje kanały hERG i wydłuża QT. Ryzyko się sumuje. Inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P zwiększają stężenie loperamidu 3–5-krotnie[1] i jednocześnie hamują metabolizm toremifenu.[2] Dodatkowo biegunka może wywołać hipokaliemię, która jest przeciwwskazaniem do stosowania toremifenu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu przy obfitej lub dłuższej biegunce
- EKG z oceną QTc u pacjentek z czynnikami ryzyka
- dobowa dawka loperamidu
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 16 mg na dobędawka · loperamid | ryzyko rośnie | Dawki loperamidu powyżej zalecanego maksimum znacząco zwiększają ryzyko wydłużenia QT i torsade de pointes, co przy toremifenie jest niedopuszczalne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imodium Instant 2 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imodium-instant-100105204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fareston 60 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fareston-100119672/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fareston. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fareston-100119672/
Niekorzystna interakcjaLoperamid+ TetrabenazynaLoperamid można stosować krótkotrwale u pacjenta leczonego tetrabenazyną, pod warunkiem nieprzekraczania 16 mg na dobę.Nie przekraczaj dawki loperamidu z ulotki, nie stosuj go dłużej niż 2 dni bez rozmowy z lekarzem i powiedz farmaceucie o wszystkich innych lekach.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przekraczaj dawki loperamidu z ulotki, nie stosuj go dłużej niż 2 dni bez rozmowy z lekarzem i powiedz farmaceucie o wszystkich innych lekach.
Loperamid i tetrabenazyna mogą razem zwiększać senność i w większych dawkach wpływać na rytm serca. Krótkie stosowanie loperamidu w dawkach z ulotki jest zwykle bezpieczne. Ryzyko rośnie, gdy przyjmujesz za dużo loperamidu albo bierzesz jednocześnie niektóre leki przeciwgrzybicze lub inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- silna senność lub spowolnienie
- zaparcie, wzdęty i bolesny brzuch
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Loperamid można stosować krótkotrwale u pacjenta leczonego tetrabenazyną, pod warunkiem nieprzekraczania 16 mg na dobę[1]. Należy unikać jednoczesnego podawania itrakonazolu, ketokonazolu, rytonawiru, chinidyny lub gemfibrozylu, które zwiększają stężenie loperamidu[1]. U pacjentów z wydłużonym QT, zaburzeniami elektrolitowymi lub przyjmujących inne leki wydłużające QT lepiej wybrać lek przeciwbiegunkowy bez działania opioidowego. Biegunka trwająca dłużej niż 2 dni wymaga konsultacji lekarskiej.
Skutek kliniczny
Przy krótkotrwałym stosowaniu loperamidu w zalecanych dawkach istotne objawy są mało prawdopodobne. Ryzyko rośnie przy przekraczaniu dawki loperamidu albo przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 i P-glikoproteiny, które zwiększają stężenie loperamidu 3–5-krotnie[1]. Możliwe skutki to nasilenie senności i spowolnienia oraz wydłużenie QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i kołatania serca.
Mechanizm
Loperamid jest agonistą receptorów opioidowych μ działającym głównie w jelicie, a tetrabenazyny nie zaleca się łączyć z opioidami ze względu na sumowanie działania hamującego ośrodkowy układ nerwowy[2]. Loperamid jest substratem P-glikoproteiny[1], która w zalecanych dawkach ogranicza jego przenikanie do OUN, dlatego ryzyko ośrodkowe jest wtedy małe. Tetrabenazyna wydłuża odstęp QTc i wymaga ostrożności z innymi lekami o takim działaniu[2], a loperamid w dawkach większych od zalecanych również wydłuża QT i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tetrabenazyna hamuje CYP2D6[2], ale ta droga nie ma istotnego znaczenia dla eliminacji loperamidu, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i spowolnienie psychoruchowe
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- odstęp QTc w EKG przy dodatkowych czynnikach ryzyka
- stężenie potasu i magnezu przy nasilonej biegunce
- zaparcie, wzdęcie brzucha
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 16 mg na dobędawka · loperamid | ryzyko rośnie | Dawki loperamidu większe od maksymalnej dobowej 16 mg zwiększają ryzyko wydłużenia QT i działania ośrodkowego, które sumuje się z działaniem tetrabenazyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imodium Instant 2 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imodium-instant-100105204/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tetmodis 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tetmodis-100232990/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tetmodis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tetmodis-100232990/
Niekorzystna interakcjaPropofol+ LorazepamPołączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu.Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz lorazepam, i nie bierz dodatkowej dawki bez jego zgody.
Propofol to lek podawany w szpitalu do znieczulenia lub uśpienia na czas zabiegu. Lorazepam również działa uspokajająco i nasennie, więc razem oba leki mogą mocniej osłabić oddychanie i obniżyć ciśnienie. Lekarze czasem celowo łączą te leki przed zabiegiem, ale wtedy dobierają mniejsze dawki i pilnują twojego oddechu. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny lub przerywany oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest dopuszczalne wyłącznie pod kontrolą anestezjologa, z miareczkowaniem propofolu do efektu i gotowością do prowadzenia oddechu. Przy premedykacji lorazepamem należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu[1]. Jeśli lorazepam musi być podany razem z lekiem znieczulającym, stosuje się jego mniejsze dawki[2]. Pacjent przyjmujący lorazepam przewlekle powinien zgłosić to przed zabiegiem, a po zabiegu wymaga obserwacji do pełnego wybudzenia i nie powinien sam wracać do domu ani prowadzić pojazdów.
Skutek kliniczny
Połączenie powoduje głębszą i dłuższą sedację, spadek częstości oddechów, bezdech oraz nasilenie niedociśnienia tętniczego. Przy podaniu pozajelitowym innego leku hamującego ośrodkowy układ nerwowy razem z propofolem może wystąpić ciężka niewydolność oddechowa i krążeniowa[1]. Po zabiegu wybudzanie może być wolniejsze, a senność utrzymywać się dłużej.
Mechanizm
Oba leki nasilają hamujące przekaźnictwo GABA w ośrodkowym układzie nerwowym, więc ich działanie uspokajające, nasenne i hamujące oddychanie sumuje się. Benzodiazepiny przedłużają znieczulenie propofolem i zmniejszają częstość oddechów[1]. Lorazepam w połączeniu z lekami znieczulającymi nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna nie ma tu istotnego znaczenia.
Monitorować
- częstość oddechów i saturacja (pulsoksymetria, kapnografia przy sedacji)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie lub domięśniowodroga podania · lorazepam | ryzyko rośnie | Pozajelitowe podanie lorazepamu razem z propofolem może wywołać ciężką niewydolność oddechową i krążeniową. Wymaga to stałego monitorowania oddechu i krążenia oraz gotowości do wentylacji. |
| Lorazepam podany przed propofolem (premedykacja lub leczenie przewlekłe)kolejność włączenia · lorazepam | inne zalecenie | U pacjenta po premedykacji lub przyjmującego lorazepam przewlekle należy rozważyć zmniejszenie dawki propofolu i ostrożne miareczkowanie do efektu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
Niekorzystna interakcjaPropofol+ AlfuzosynaPrzerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli masz zaplanowany zabieg w znieczuleniu ogólnym, nie bierz leku na prostatę przez dobę przed zabiegiem i powiedz anestezjologowi, że go przyjmujesz.
Lek na prostatę, który przyjmujesz, obniża ciśnienie krwi. Lek do usypiania podawany przed zabiegiem też je obniża. Gdy oba działają w tym samym czasie, ciśnienie może spaść za bardzo. Dlatego przed planowanym zabiegiem robi się krótką przerwę w przyjmowaniu leku na prostatę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy
- uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- silne osłabienie po zabiegu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przerwij alfuzosynę na 24 godziny przed planowym zabiegiem w znieczuleniu ogólnym.[1] Jeśli nie było przerwy, np. w zabiegu pilnym, anestezjolog powinien wiedzieć o leczeniu alfuzosyną, zmniejszyć i powoli podawać dawkę indukcyjną propofolu, zadbać o wyrównanie objętości wewnątrznaczyniowej i mieć przygotowane leki obkurczające naczynia. Alfuzosynę wznawia się po zabiegu, gdy ciśnienie jest stabilne, a pacjent pionizuje się bez objawów niedociśnienia.
Skutek kliniczny
Znieczulenie ogólne u pacjenta leczonego alfuzosyną może wywołać nasilone niedociśnienie tętnicze.[1] Ryzyko jest największe w czasie wprowadzenia do znieczulenia oraz przy jednoczesnym podaniu innych leków obniżających ciśnienie, odwodnieniu lub hipowolemii.
Mechanizm
Alfuzosyna blokuje receptory α1-adrenergiczne w naczyniach i obniża ich opór, a propofol rozszerza naczynia i działa ujemnie inotropowo, przez co obniża ciśnienie tętnicze. Oba działania hipotensyjne sumują się, a zablokowanie receptorów α1 ogranicza odruchowy skurcz naczyń, który w czasie wprowadzenia do znieczulenia częściowo kompensuje spadek ciśnienia. Interakcja farmakokinetyczna nie jest opisana.
Metabolizm i transportery
- Alfuzosyna: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w czasie wprowadzenia do znieczulenia
- częstość pracy serca
- objawy niedociśnienia ortostatycznego przy pierwszej pionizacji po zabiegu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h przerwy przed zabiegiemalfuzosyna | ryzyko maleje | Przerwanie alfuzosyny na 24 godziny przed zabiegiem jest zalecanym sposobem ograniczenia ryzyka nasilonego niedociśnienia w czasie znieczulenia ogólnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Alfuzostad 10 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/alfuzostad-10-mg-100163489/
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ PropofolPacjenta przyjmującego alprazolam można znieczulić lub sedować propofolem, ale dawkę propofolu należy miareczkować do efektu i rozważyć jej zmniejszenie.Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi wykonującemu zabieg, że bierzesz alprazolam, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem, a po zabiegu nie prowadź samochodu i wracaj do domu z inną dorosłą osobą.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz anestezjologowi lub lekarzowi wykonującemu zabieg, że bierzesz alprazolam, nie odstawiaj go sam przed zabiegiem, a po zabiegu nie prowadź samochodu i wracaj do domu z inną dorosłą osobą.
Alprazolam i propofol, czyli lek usypiający podawany do znieczulenia lub sedacji, oba działają uspokajająco i osłabiają oddychanie. Razem mogą powodować głębszy i dłuższy sen oraz spłycenie oddechu. Personel podczas zabiegu dobiera dawkę i pilnuje oddychania, ale musi wiedzieć, że bierzesz alprazolam. Po zabiegu senność może trwać dłużej niż zwykle.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudności z obudzeniem się po zabiegu
- płytki, wolny oddech albo przerwy w oddychaniu
- sinienie ust
- zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego alprazolam można znieczulić lub sedować propofolem, ale dawkę propofolu należy miareczkować do efektu i rozważyć jej zmniejszenie[1]. Zabieg prowadzi się z monitorowaniem oddechu, saturacji i ciśnienia tętniczego oraz z możliwością wentylacji wspomaganej. Przewlekle stosowanego alprazolamu nie odstawia się nagle przed zabiegiem z powodu ryzyka objawów odstawiennych, a o jego przyjmowaniu informuje się anestezjologa. Po zabiegu pacjent nie powinien prowadzić pojazdów i powinien wracać do domu pod opieką osoby dorosłej.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie benzodiazepin przedłuża znieczulenie propofolem i zmniejsza częstość oddechów[1]. U chorych otrzymujących benzodiazepinę (midazolam) do uzyskania sedacji wystarczają mniejsze dawki propofolu, a połączenie może powodować nasiloną sedację i depresję oddechową[1]. Propofol łącznie z innymi lekami hamującymi OUN może pogłębić znieczulenie i nasilić sercowo-naczyniowe działania niepożądane, w tym niedociśnienie[1]. Klinicznie oznacza to ryzyko bezdechu, spadku saturacji, hipotonii i wydłużonego wybudzania, zwłaszcza w sedacji bez zabezpieczenia dróg oddechowych.
Mechanizm
Alprazolam i propofol nasilają przekaźnictwo GABA-ergiczne przez receptor GABA-A, wiążąc się w różnych jego miejscach, co daje addycyjne, a często synergistyczne hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i ośrodka oddechowego. Benzodiazepiny nasilają depresyjny wpływ środków znieczulających na OUN, włącznie z depresją oddechową[2]. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, bo propofol nie wpływa w praktyce na metabolizm alprazolamu.
Metabolizm i transportery
- Alprazolam: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- częstość oddechów i bezdechy
- saturacja krwi tętniczej (pulsoksymetria)
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- głębokość sedacji
- czas i jakość wybudzenia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku depresja oddechowa przy łączeniu alprazolamu z lekami hamującymi oddychanie jest groźniejsza i wymaga szczególnej ostrożności. Dawkę propofolu należy miareczkować szczególnie ostrożnie. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · alprazolam | inne zalecenie | Przy przewlekłym stosowaniu alprazolamu nie należy go nagle odstawiać przed zabiegiem z powodu ryzyka zespołu odstawiennego. Lepiej kontynuować leczenie i uwzględnić je przy dawkowaniu propofolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAmiodaron+ PropofolAnestezjolog musi wiedzieć o leczeniu amiodaronem przed zabiegiem.Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu albo sedacji powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz amiodaron lub przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przed każdym zabiegiem w znieczuleniu albo sedacji powiedz anestezjologowi, że przyjmujesz amiodaron lub przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach.
Amiodaron i propofol, lek używany do znieczulenia i usypiania przed zabiegami, mogą razem zbyt mocno zwolnić bicie serca i obniżyć ciśnienie. Bardzo rzadko po zabiegu pojawiają się poważne kłopoty z oddychaniem. Lekarze potrafią temu zapobiegać, jeśli wiedzą o twoim leczeniu. Amiodaron długo utrzymuje się w organizmie, więc ryzyko trwa nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- duszność lub trudność w oddychaniu po zabiegu
- zawroty głowy lub omdlenie
- bardzo wolne bicie serca
- silne osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Anestezjolog musi wiedzieć o leczeniu amiodaronem przed zabiegiem[1]. Propofol należy dawkować ostrożnie i powoli miareczkować, pod stałą kontrolą EKG i ciśnienia tętniczego. Trzeba przygotować leczenie bradykardii nieodpowiadającej na atropinę, w tym leki katecholaminergiczne i możliwość czasowej stymulacji serca. Po zabiegu warto unikać niepotrzebnie wysokich stężeń tlenu i obserwować czynność oddechową. Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu[1].
Skutek kliniczny
Możliwa ciężka bradykardia oporna na atropinę, niedociśnienie, zaburzenia przewodzenia i spadek pojemności minutowej serca w trakcie znieczulenia[1]. Bardzo rzadko bezpośrednio po zabiegu występował zespół ostrej niewydolności oddechowej, czasem prowadzący do zgonu, co może mieć związek z podawaniem tlenu w dużym stężeniu[1].
Mechanizm
Amiodaron zwalnia czynność węzła zatokowego i przewodzenie przedsionkowo-komorowe oraz działa rozszerzająco na naczynia, a propofol obniża ciśnienie tętnicze i może zwalniać rytm serca. Działania te sumują się w czasie znieczulenia ogólnego. U pacjentów leczonych amiodaronem opisywano podczas znieczulenia ogólnego bradykardię nieodpowiadającą na atropinę, niedociśnienie, zaburzenia przewodzenia i zmniejszenie pojemności minutowej serca[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ propofol jest eliminowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną częstości rytmu i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- ciśnienie tętnicze
- saturacja i czynność oddechowa po zabiegu
- stężenie potasu i magnezu przed zabiegiem
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaron | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcja może wystąpić także po zakończeniu leczenia, więc anestezjologa należy poinformować również o niedawno odstawionym amiodaronie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.