Interakcje / Lowastatyna / Lowastatyna i osilodrostat
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale lowastatynę warto utrzymać w możliwie najmniejszej skutecznej dawce i obserwować pacjenta w kierunku objawów mięśniowych, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu osilodrostatu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i od razu powiedz lekarzowi, jeśli pojawi się niewyjaśniony ból, osłabienie lub tkliwość mięśni albo ciemny mocz.
Niekorzystna interakcjaLowastatyna+ OsilodrostatPołączenie można stosować, ale lowastatynę warto utrzymać w możliwie najmniejszej skutecznej dawce i obserwować pacjenta w kierunku objawów mięśniowych, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu osilodrostatu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i od razu powiedz lekarzowi, jeśli pojawi się niewyjaśniony ból, osłabienie lub tkliwość mięśni albo ciemny mocz.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem i od razu powiedz lekarzowi, jeśli pojawi się niewyjaśniony ból, osłabienie lub tkliwość mięśni albo ciemny mocz.
Lek stosowany w zespole Cushinga może nieco spowalniać usuwanie lowastatyny z organizmu. Przez to lowastatyna może działać silniej i łatwiej wywołać bóle lub osłabienie mięśni. Te leki można przyjmować razem, ale trzeba zwracać uwagę na samopoczucie mięśni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- skurcze mięśni
- silne zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale lowastatynę warto utrzymać w możliwie najmniejszej skutecznej dawce i obserwować pacjenta w kierunku objawów mięśniowych, zwłaszcza w pierwszych tygodniach po włączeniu osilodrostatu lub zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków. U pacjenta wymagającego dużych dawek statyny albo z dodatkowymi czynnikami ryzyka miopatii rozważ zamianę na statynę niezależną od CYP3A4. Przy niewyjaśnionych bólach lub osłabieniu mięśni oznacz CK i potas, a przy wyraźnie podwyższonej CK odstaw lowastatynę.
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia lowastatyny i jej aktywnego metabolitu ze zwiększonym ryzykiem bólów mięśni, miopatii, a rzadko rabdomiolizy. U chorych z zespołem Cushinga osłabienie mięśni może już występować z powodu choroby, a hipokaliemia związana z osilodrostatem może dodatkowo sprzyjać uszkodzeniu mięśni.
Mechanizm
Osilodrostat słabo hamuje CYP3A4, a lowastatyna jest substratem wrażliwym na hamowanie tego enzymu. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a leki hamujące ten enzym zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie jej wydalania[1]. Przeciwwskazane jest łączenie lowastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4[2]. Osilodrostat do nich nie należy, dlatego należy oczekiwać umiarkowanego, a nie dużego wzrostu ekspozycji na lowastatynę.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Osilodrostat – inhibitor OATP1B1[3], lowastatyna – substrat OATP1B1[4]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP2E1[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP3A4[3], substrat CYP2B6[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat UGT2B7[3]
Monitorować
- objawy mięśniowe (ból, osłabienie, tkliwość)
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- stężenie potasu w surowicy
- aktywność aminotransferaz
Bezpieczniejsze alternatywy
rosuwastatynaprawastatynapitawastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lowastatynydawka · lowastatyna | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach lowastatyny ryzyko miopatii rośnie, a umiarkowany wzrost ekspozycji ma większe znaczenie. Rozważ zamianę na rosuwastatynę lub prawastatynę. |
| Osilodrostat włączony u pacjenta leczonego lowastatynąkolejność włączenia · osilodrostat | inne zalecenie | Po włączeniu osilodrostatu lub zwiększeniu jego dawki obserwuj pacjenta w kierunku objawów mięśniowych i kontroluj stężenie potasu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneLowastatynaa alkoholNie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem.W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Nie przyjmuj lowastatyny razem z alkoholem. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, a lek może jej szkodzić, więc razem zwiększają ryzyko uszkodzenia tego narządu. Jeśli pijesz regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz i jasny stolec
- ból w prawym górnym podbrzuszu
- nietypowe zmęczenie, brak apetytu, nudności
- niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem[1]. Osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować tego leku[1]. U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu trzeba oznaczyć aktywność aminotransferaz przed rozpoczęciem leczenia i kontrolować ją okresowo w trakcie terapii[1]. Lek należy odstawić przy zwiększeniu aktywności aminotransferaz, a po odstawieniu aktywność powoli wraca do wartości wyjściowych[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, co objawia się wzrostem aktywności aminotransferaz. W badaniach klinicznych wzrosty przekraczające trzykrotnie górną granicę normy występowały najczęściej po 3–12 miesiącach stosowania i nie towarzyszyły im objawy kliniczne[1]. Przy utrzymującym się podwyższeniu aminotransferaz powyżej tej wartości lowastatyna jest przeciwwskazana[1].
Mechanizm
Lowastatyna i alkohol obciążają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Statyna może zwiększać aktywność aminotransferaz, a nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby[1]. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych przed leczeniem lub spożywający znaczne ilości alkoholu byli wśród osób, u których w badaniach klinicznych obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i okresowo w trakcie terapii
- kontrola częstsza przy dawce 40 mg na dobę lub większej
- kontrola częstsza przy nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych przed leczeniem
- wywiad dotyczący ilości spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjent | interakcja nie dotyczy | U osób nadużywających alkoholu ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby podczas leczenia jest zwiększone, a osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować lowastatyny. |
| Umiarkowane spożycieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Badanie obserwacyjne u mężczyzn po pomostowaniu aortalno-wieńcowym nie wykazało pogorszenia bezpieczeństwa lowastatyny przy umiarkowanym piciu. Zapis ChPL o niepodawaniu równocześnie z alkoholem pozostaje jednak obowiązujący. |
| dawka ≥ 40 mg na dobęalkohol | ryzyko rośnie | Przy dawce lowastatyny 40 mg na dobę lub większej kontrolę aktywności aminotransferaz trzeba prowadzić częściej, zwłaszcza u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuOsilodrostata alkoholOkazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu.Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Lek obniża ilość kortyzolu w organizmie, a duża ilość alkoholu może dodatkowo osłabić organizm i obniżyć cukier we krwi. Picie dużych ilości alkoholu może też zaburzać rytm serca i poziom potasu, co ten lek również czasem powoduje. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej nie szkodzi, ale nie upijaj się. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo alkohol może zmieniać wyniki badań kortyzolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie lub zmęczenie
- nudności lub wymioty
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie, poty i uczucie głodu (niski cukier)
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- skurcze mięśni
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu. ChPL osilodrostatu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1]. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach należy kontrolować potas i magnez, rozważyć EKG przy innych czynnikach ryzyka wydłużenia QT i uwzględniać picie przy interpretacji wyników kortyzolu. Pacjenta należy poinformować, że wymioty, silne osłabienie lub zawroty głowy po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie należy oczekiwać istotnych skutków klinicznych. Przy dużych dawkach alkoholu lub upijaniu się rośnie ryzyko hipoglikemii i objawów niedoczynności kory nadnerczy, a wymioty wywołane alkoholem mogą sprowokować przełom nadnerczowy. U pacjentów z hipokaliemią lub zaburzeniami rytmu możliwe jest nasilenie ryzyka arytmii. Przewlekłe picie może zawyżać wyniki kortyzolu i prowadzić do błędnej oceny odpowiedzi na leczenie.
Mechanizm
Interakcja jest możliwa głównie przez nakładanie się działań farmakodynamicznych, a nie przez zmianę stężeń leku. ChPL osilodrostatu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Dane in vitro wskazują, że osilodrostat i jego główny metabolit M34.5 mogą hamować aktywność CYP2E1[1]. Etanol jest jednak metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, a CYP2E1 ma większe znaczenie dopiero przy dużym i przewlekłym spożyciu, dlatego klinicznie istotna zmiana metabolizmu alkoholu jest mało prawdopodobna. Osilodrostat hamuje 11β-hydroksylazę i może prowadzić do niedoboru kortyzolu, a alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co przy niskim kortyzolu sprzyja hipoglikemii i może nasilać osłabienie, zawroty głowy i nudności. Jednoczesne stosowanie osilodrostatu z innymi czynnikami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia[1]. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię, a nadużywanie alkoholu sprzyja utracie potasu i magnezu oraz zaburzeniom rytmu serca. Przewlekłe picie aktywuje ponadto oś podwzgórze–przysadka–nadnercza i może podwyższać kortyzol, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia i ustalanie dawki.
Metabolizm i transportery
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP2B6[2], substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]
Monitorować
- objawy niedoczynności kory nadnerczy (osłabienie, nudności, wymioty, niedociśnienie)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- glikemia przy objawach hipoglikemii
- interpretacja kortyzolu w moczu i ślinie u osób pijących przewlekle
- aktywność aminotransferaz przy regularnym piciu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu zwiększa ryzyko hipoglikemii, wymiotów prowokujących przełom nadnerczowy oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii u pacjenta z wydłużonym QT. |
| Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie może podwyższać kortyzol i utrudniać ocenę odpowiedzi na leczenie, sprzyja też hipokaliemii i hipomagnezemii. Należy uwzględnić je przy interpretacji wyników i kontrolować elektrolity. |
| Okres ustalania i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | W okresie zwiększania dawki ryzyko nadmiernego obniżenia kortyzolu jest największe, dlatego w tym czasie warto odradzać alkohol całkowicie i ułatwić wiarygodną ocenę wyników kortyzolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Inne interakcje tych leków 293
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ OsilodrostatNie łącz cytalopramu z osilodrostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Lek na chorobę nadnerczy może też podnosić stężenie leku przeciwdepresyjnego we krwi i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z osilodrostatem. U pacjenta, który zaczyna leczenie osilodrostatem, zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy zmianie leczenia zachowaj okres wypłukania leku wydłużającego QT.[1] Jeśli w wyjątkowej sytuacji leki muszą być podawane jednocześnie, wykonaj EKG przed włączeniem i po każdej zmianie dawki oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy dużej dawce cytalopramu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wpływu na QT.[2][3][4] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia, zwłaszcza u osób z zaburzeniami rytmu serca.[1] Osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 (AUC omeprazolu wzrasta 1,9-krotnie) oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4 (AUC midazolamu wzrasta 1,5-krotnie).[1] Ponieważ cytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, można się spodziewać wzrostu jego stężenia, a tym samym silniejszego, zależnego od stężenia wydłużenia QT. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię w wyniku gromadzenia się prekursorów mineralokortykosteroidów, a hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii podczas leczenia cytalopramem.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], cytalopram – substrat CYP2C19[5]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z cytalopramu na osilodrostat lub odwrotnieodstep · osilodrostat | inne zalecenie | Przy zamianie leków wpływających na QT należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku przed włączeniem osilodrostatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ OsilodrostatNie łącz escytalopramu z osilodrostatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.
Escytalopramu nie należy przyjmować razem z osilodrostatem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Osilodrostat może też zwiększać ilość escytalopramu w organizmie i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z osilodrostatem. Escytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] U pacjenta wymagającego osilodrostatu lekarz powinien zamienić escytalopram na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT. Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania[4] Przed włączeniem osilodrostatu należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a jednoczesne stosowanie leków wywołujących te zaburzenia z escytalopramem zwiększa ryzyko złośliwych arytmii[1] Hipokaliemia jest częstym działaniem niepożądanym osilodrostatu, co dodatkowo zwiększa zagrożenie u pacjentów z zespołem Cushinga.
Mechanizm
Escytalopram i osilodrostat wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do wydłużenia QT u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca[4] Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i CYP2D6, a przy jednoczesnym podaniu AUC omeprazolu, substratu CYP2C19, wzrosło 1,9-krotnie[4] Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6, dlatego przy inhibitorach CYP2C19 należy zachować ostrożność[1] Wzrost stężenia escytalopramu może dodatkowo nasilać jego zależny od dawki wpływ na odstęp QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[7]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem osilodrostatu i po każdej zmianie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z innego leku wydłużającego QT na osilodrostatkolejność włączenia · osilodrostat | inne zalecenie | Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku Dotyczy to także zastępowania escytalopramu innym lekiem przeciwdepresyjnym przed włączeniem osilodrostatu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń elektrolitowych jest większe, dlatego konieczność uniknięcia tego połączenia jest szczególnie istotna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ OsilodrostatNie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Hydroksyzyna i osilodrostat mogą zaburzać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- skurcze mięśni i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem[1]. Jeśli pacjent leczony osilodrostatem potrzebuje leku przeciwświądowego lub uspokajającego, wybierz lek bez wpływu na QT. Przy zamianie leczenia z innego leku wpływającego na QT rozważ okres wypłukania przed włączeniem osilodrostatu[2]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT i ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń i nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko zwiększają hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia i choroby serca.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania się sumują. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes[1]. Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na QT może prowadzić do wydłużenia QT[2]. Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i zwiększa AUC midazolamu 1,5-krotnie[2], a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5[1], więc jej stężenie może nieco wzrosnąć. Osilodrostat może też wywoływać hipokaliemię, która jest odrębnym czynnikiem ryzyka zaburzeń rytmu przy hydroksyzynie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], osilodrostat – substrat CYP2D6[4]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], osilodrostat – substrat CYP3A4[4]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat CYP2B6[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu
- stężenie magnezu
- częstość rytmu serca
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wypłukanie hydroksyzyny przed włączeniem osilodrostatuodstep · hydroksyzyna | inne zalecenie | Przy zamianie hydroksyzyny na osilodrostat rozważ okres wypłukania hydroksyzyny przed rozpoczęciem leczenia osilodrostatem. Leki nie powinny działać jednocześnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ LowastatynaNie łączyć itrakonazolu z lowastatyną.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy itrakonazol sprawia, że lek na cholesterol lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużych ilościach. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a w konsekwencji nawet do niewydolności nerek. Ten efekt utrzymuje się jeszcze przez około 2 tygodnie po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle mięśni
- osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ogólne złe samopoczucie lub gorączka z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łączyć itrakonazolu z lowastatyną. Jeśli leczenie itrakonazolem jest konieczne, lowastatynę należy odstawić na cały czas terapii przeciwgrzybiczej i wznowić ją najwcześniej 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki itrakonazolu.[1] Gdy pacjent wymaga ciągłego leczenia hipolipemizującego, należy rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lowastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu.[2]
Mechanizm
Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej eliminacja zostaje silnie zahamowana i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[3] Po odstawieniu itrakonazolu jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero w ciągu 7 do 14 dni, a u osób z marskością wątroby jeszcze wolniej, więc działanie hamujące utrzymuje się po zakończeniu leczenia.[3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu (ciemny mocz)
- czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynarosuwastatynafluwastatynapitawastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazol | inne zalecenie | Przeciwwskazanie obowiązuje także przez 2 tygodnie po zakończeniu leczenia itrakonazolem ze względu na powolne zmniejszanie się jego stężenia, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby. Lowastatynę można wznowić dopiero po tym okresie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ DarunawirNie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.
Lek na HIV darunawir sprawia, że lowastatyna, czyli lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a rozpad mięśni grozi też uszkodzeniem nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zamienić lowastatynę na inny lek na cholesterol, który jest bezpieczniejszy z darunawirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
- nietypowe osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólem mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.[1][2] Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem należy odstawić lowastatynę i zastąpić ją inną statyną. Gdy potrzebna jest atorwastatyna, leczenie zaczyna się od dawki 10 mg raz na dobę i stopniowo dostosowuje do odpowiedzi klinicznej.[1] Prawastatynę i rozuwastatynę zaczyna się od możliwie najmniejszej dawki i stopniowo zwiększa przy monitorowaniu bezpieczeństwa.[1]
Skutek kliniczny
Znacznie zwiększone stężenie lowastatyny może uszkadzać mięśnie i prowadzić do rabdomiolizy.[1] Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[2]
Mechanizm
Darunawir stosowany z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej wydalanie się zmniejsza i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Rytonawir hamuje dodatkowo glikoproteinę P oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, przez które przechodzą statyny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ AtazanawirLowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.
Lowastatyna to lek obniżający cholesterol, a atazanawir to lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV. Atazanawir spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Może to doprowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub skurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brunatny mocz
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem. Skojarzone stosowanie atazanawiru z lowastatyną jest wymienione w przeciwwskazaniach[1]. Także charakterystyka lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV[2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia hipolipemizującego w trakcie terapii atazanawirem, należy odstawić lowastatynę przed włączeniem atazanawiru i zamienić ją na statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4, ustalając wybór i dawkę z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi miopatią i rabdomiolizą, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii podczas leczenia lowastatyną[2].
Mechanizm
Atazanawir hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu lowastatyny, co zmniejsza jej eliminację i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie wydalania lowastatyny[2]. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4[1]. Gdy atazanawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji rytonawiru może być dominujący, ponieważ rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
- aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
- barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatynarozuwastatyna
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir włączany u osoby przyjmującej lowastatynękolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli atazanawir ma być włączony u pacjenta leczonego lowastatyną, lowastatynę należy odstawić przed pierwszą dawką atazanawiru i zastąpić statyną w mniejszym stopniu metabolizowaną przez CYP3A4. |
| Atazanawir wzmacniany rytonawirempostać · atazanawir | ryzyko rośnie | Rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir, więc przy schemacie wzmacnianym interakcja może być jeszcze silniejsza. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od schematu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ RytonawirNie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego.Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.
Rytonawir sprawia, że lowastatyna dłużej zostaje w organizmie i jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko poważnego uszkodzenia mięśni, które może też uszkodzić nerki. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego. Gdy pacjent wymaga leczenia z rytonawirem, należy zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4 albo przy krótkiej kuracji wstrzymać lowastatynę na czas leczenia i do ustąpienia działania hamującego rytonawiru, zgodnie z ChPL leku zawierającego rytonawir.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to miopatia z możliwością przejścia w rabdomiolizę, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko miopatii przy łączeniu lowastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 opisuje charakterystyka lowastatyny w części o miopatii i rabdomiolizie.[1]
Mechanizm
Rytonawir silnie hamuje CYP3A, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny i zwiększa jej stężenie w osoczu. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Rytonawir jest silnym inhibitorem biotransformacji z udziałem CYP3A i CYP2D6, a jego podanie z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A może zwiększać ich stężenie oraz nasilać i wydłużać ich działania niepożądane.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- bóle, osłabienie lub tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ SakwinawirNie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem.Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.
Lek na cholesterol lowastatyna i lek na HIV sakwinawir nie mogą być przyjmowane razem. Sakwinawir sprawia, że lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, które bywa groźne także dla nerek. Lekarz może zamienić lek na cholesterol na inny, bezpieczny przy leczeniu HIV.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV, jest przeciwwskazaniem w ChPL lowastatyny[1][2][3]. Jednoczesne leczenie lowastatyną jest także przeciwwskazaniem w ChPL sakwinawiru[4]. Jeśli pacjent wymaga statyny, lekarz powinien zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4, a w razie przypadkowego łączenia należy odstawić lowastatynę i ocenić objawy mięśniowe oraz aktywność kinazy kreatynowej.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi miopatią, w tym rabdomiolizą, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i zagrażać życiu. ChPL sakwinawiru wymienia lowastatynę w przeciwwskazaniach z powodu zwiększonego ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy[4].
Mechanizm
Lowastatyny nie wolno łączyć z sakwinawirem, ponieważ sakwinawir hamuje jej rozkład i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zmniejszają jej wydalanie i zwiększają ryzyko miopatii[1]. Sakwinawir jest metabolizowany przez CYP3A4, jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P i może zmieniać farmakokinetykę innych substratów CYP3A4[4]. Sakwinawir podaje się z rytonawirem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, co dodatkowo nasila hamowanie eliminacji lowastatyny[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- kolor moczu i czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy
Bezpieczniejsze alternatywy
prawastatynafluwastatyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.