Interakcje / Makrolidy / Makrolidy i prokinetyki
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Makrolidu nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, bo grozi to groźnymi zaburzeniami rytmu serca.
Nie przyjmuj antybiotyku z grupy makrolidów razem z lekiem przyspieszającym pracę żołądka, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że to połączenie jest dla ciebie bezpieczne.
Interakcja klasy Makrolidy + prokinetyki
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Makrolidy
- azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna
- Prokinetyki
- metoklopramid, itopryd, cyzapryd
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- metoklopramid – Metoklopramid nie jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc makrolidy nie zwiększają istotnie jego stężenia. Jego wpływ na odstęp QT jest słaby i rzadki, dlatego połączenie z makrolidem nie niesie ryzyka porównywalnego z cyzaprydem.
- itopryd – Itopryd jest metabolizowany przez monooksygenazę flawinową, a nie przez cytochrom P450, więc makrolidy nie hamują jego eliminacji. Nie wydłuża też w istotnym stopniu odstępu QT.
Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaMakrolidu nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, bo grozi to groźnymi zaburzeniami rytmu serca.Nie przyjmuj antybiotyku z grupy makrolidów razem z lekiem przyspieszającym pracę żołądka, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że to połączenie jest dla ciebie bezpieczne.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj antybiotyku z grupy makrolidów razem z lekiem przyspieszającym pracę żołądka, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że to połączenie jest dla ciebie bezpieczne.
Antybiotyki z grupy makrolidów, takie jak klarytromycyna czy azytromycyna, mogą razem z cyzaprydem – lekiem przyspieszającym pracę żołądka – wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Niektóre z tych antybiotyków dodatkowo sprawiają, że cyzapryd dłużej zostaje w organizmie i działa silniej. Inne leki na pracę żołądka, takie jak metoklopramid czy itopryd, nie wchodzą w tę groźną interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Makrolidu nie łączy się z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT, bo grozi to groźnymi zaburzeniami rytmu serca. W praktyce dotyczy to cyzaprydu, którego nie podaje się z żadnym makrolidem – z klarytromycyną, roksytromycyną, azytromycyną ani spiramycyną. Jeśli antybiotykoterapia jest konieczna, należy odstawić cyzapryd na czas leczenia albo wybrać antybiotyk z innej grupy. Po zakończeniu kuracji klarytromycyną lub roksytromycyną cyzapryd wznawia się dopiero po kilku dniach, gdy ustąpi hamowanie jego metabolizmu. Metoklopramid i itopryd można stosować z makrolidami, przy czym u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT warto zachować ostrożność także przy metoklopramidzie.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Największe ryzyko występuje przy klarytromycynie, która łączy hamowanie metabolizmu cyzaprydu z własnym działaniem na QT. Przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko wynika głównie z sumowania się wpływu na rytm serca, ale nadal jest groźne.
Mechanizm
Cyzapryd jest eliminowany prawie wyłącznie przez CYP3A4 i w wysokim stężeniu blokuje kanały potasowe hERG w sercu, przez co wydłuża odstęp QT. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabiej hamuje CYP3A4, więc zwiększają stężenie cyzaprydu we krwi. Wszystkie makrolidy, także azytromycyna i spiramycyna, które praktycznie nie hamują CYP3A4, same wydłużają odstęp QT, więc ich działanie sumuje się z działaniem cyzaprydu. Interakcja dotyczy zatem wszystkich makrolidów z listy, a po stronie prokinetyków wyłącznie cyzaprydu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| Krople do oczupostać · makrolidy | interakcja nie dotyczy | Azytromycyna w kroplach do oczu wchłania się do krwi w ilościach zbyt małych, aby wpłynąć na metabolizm cyzaprydu lub odstęp QT. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających QT, co zwiększa ryzyko arytmii. |
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²makrolidy | ryzyko rośnie | Przy ciężkiej niewydolności nerek klarytromycyna się kumuluje, co nasila hamowanie CYP3A4 i jej własny wpływ na odstęp QT. |
| Po odstawieniu klarytromycyny lub roksytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze kilka dni po odstawieniu klarytromycyny lub roksytromycyny, dlatego cyzapryd wznawia się dopiero po tym czasie. |
Alkohol przy tych lekach
Makrolidy a alkohol: brak opisu w bazie.
Prokinetyki a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 147
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwpłytkowe (np. tikagrelor, klopidogrel, cylostazol)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaUnikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpłytkowy, przed rozpoczęciem antybiotyku z grupy makrolidów powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo może być potrzebny inny antybiotyk albo zmiana dawki twojego leku.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, przede wszystkim klarytromycyna, spowalniają usuwanie z organizmu części leków przeciwpłytkowych, takich jak tikagrelor i cylostazol. Lek przeciwpłytkowy może się wtedy kumulować i zwiększać ryzyko krwawień, a w przypadku klopidogrelu może działać słabiej. Azytromycyna oraz kwas acetylosalicylowy zwykle nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowe siniaki lub krwawienie, które trudno zatrzymać
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne, smoliste stolce albo krew w moczu
- wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy z kawy
- nasilona duszność
- kołatanie serca lub silny ból głowy
- ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia makrolidu z lekiem przeciwpłytkowym i w miarę możliwości wybierz antybiotyk, który nie hamuje metabolizmu wątrobowego. Połączenie tikagreloru z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru, dlatego należy zastosować inny antybiotyk, a gdy klarytromycyna jest niezbędna, o czasowej zmianie inhibitora P2Y12 decyduje kardiolog[1]. Przy cylostazolu ChPL zaleca zmniejszenie dawki w trakcie stosowania silnych inhibitorów CYP3A4, a w krótkiej antybiotykoterapii rozsądną opcją jest czasowe wstrzymanie cylostazolu, który stosuje się objawowo w chromaniu przestankowym. Przy klopidogrelu, zwłaszcza we wczesnym okresie po zawale lub wszczepieniu stentu, lepiej wybrać inny antybiotyk niż klarytromycynę. Po odstawieniu klarytromycyny należy odczekać kilka dni przed powrotem do pełnej dawki cylostazolu lub włączeniem tikagreloru.
Skutek kliniczny
Przy tikagrelorze wzrost stężenia zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych, oraz nasila działania niepożądane, takie jak duszność i bradyarytmie. Przy cylostazolu wzrost stężenia nasila bóle głowy, kołatanie serca, tachykardię, biegunkę i ryzyko krwawień. Przy klopidogrelu możliwe jest osłabienie działania przeciwpłytkowego i zwiększenie ryzyka zakrzepicy w stencie lub ponownego incydentu sercowo-naczyniowego, ale dane kliniczne są ograniczone.
Mechanizm
Interakcja nie dotyczy całej klasy, tylko połączenia klarytromycyny z lekami przeciwpłytkowymi metabolizowanymi przez CYP3A4, czyli z tikagrelorem, cylostazolem i klopidogrelem. Klarytromycyna jest silnym, mechanistycznym inhibitorem CYP3A4 i hamuje glikoproteinę P. Hamuje w ten sposób metabolizm tikagreloru i cylostazolu, co zwiększa ich stężenie we krwi. W przypadku klopidogrelu, który jest prolekiem, hamowanie CYP3A4 może osłabiać powstawanie metabolitu czynnego, choć główną rolę w jego aktywacji odgrywa CYP2C19[2]. Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest nieodwracalne, dlatego utrzymuje się jeszcze kilka dni po jej odstawieniu, do czasu odtworzenia enzymu.
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
- stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym leczeniu
- duszność i wolna akcja serca przy tikagrelorze
- tętno, kołatanie serca i bóle głowy przy cylostazolu
- objawy niedokrwienia serca (ból w klatce piersiowej) przy klopidogrelu
Kiedy ocena się zmienia
| Wczesny okres po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | We wczesnym okresie po ostrym zespole wieńcowym lub wszczepieniu stentu zarówno nadmierne działanie tikagreloru, jak i osłabienie działania klopidogrelu niosą największe ryzyko, dlatego zmiana antybiotyku jest szczególnie ważna, a ewentualną modyfikację leczenia przeciwpłytkowego powinien zatwierdzić kardiolog. |
| Kilka dni od odstawienia klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego w tym czasie nie należy od razu wracać do pełnej dawki cylostazolu ani włączać tikagreloru. |
Źródła
- Ferri N, Corsini A, Bellosta S. Pharmacology of the new P2Y12 receptor inhibitors: insights on pharmacokinetic and pharmacodynamic properties. Drugs. 2013;73(15):1681-709. doi: 10.1007/s40265-013-0126-z. PMID: 24114622.
- Zahno A, Brecht K, Bodmer M, Bur D, Tsakiris DA, Krähenbühl S. Effects of drug interactions on biotransformation and antiplatelet effect of clopidogrel in vitro. Br J Pharmacol. 2010;161(2):393-404. doi: 10.1111/j.1476-5381.2010.00881.x. PMID: 20735423.
Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.
Mechanizm
Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- nasilenie sedacji i stan świadomości
- stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną. |
| Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidy | inne zalecenie | Gdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu. |
Źródła
- Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.
Połączenie przeciwwskazaneAlkaloidy sporyszu (np. dihydroergotamina)+ Makrolidy (np. klarytromycyna, roksytromycyna) klasaAlkaloidu sporyszu nie należy stosować jednocześnie z makrolidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku ze sporyszu razem z antybiotykiem z grupy makrolidów i przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz dihydroergotaminę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku ze sporyszu razem z antybiotykiem z grupy makrolidów i przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz dihydroergotaminę.
Dihydroergotamina to lek na migrenę, który obkurcza naczynia krwionośne. Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład klarytromycyna i roksytromycyna, spowalniają jej usuwanie z organizmu, przez co lek może się nagromadzić i zbyt mocno zwęzić naczynia. Może to doprowadzić do niedokrwienia palców, rąk, nóg, serca lub mózgu. Azytromycyna i spiramycyna działają tak w niewielkim stopniu, ale ich także lepiej nie łączyć z dihydroergotaminą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub bolesne palce dłoni albo stóp
- drętwienie lub mrowienie rąk i nóg
- ból nóg przy chodzeniu
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie jednej strony ciała
- silny ból brzucha
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Alkaloidu sporyszu nie należy stosować jednocześnie z makrolidem – połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to dihydroergotaminy z klarytromycyną i roksytromycyną. Jeśli potrzebny jest antybiotyk, wybiera się lek spoza makrolidów, a gdy wskazany jest makrolid, dihydroergotaminę odstawia się na czas leczenia i jeszcze przez kilka dni po jego zakończeniu, bo hamowanie enzymu przez klarytromycynę utrzymuje się po odstawieniu. Azytromycyny i spiramycyny również nie zaleca się łączyć z dihydroergotaminą, ale gdy jest to konieczne, wystarczy ścisła obserwacja objawów niedokrwienia. Przy podejrzeniu zatrucia sporyszem należy natychmiast odstawić oba leki i skierować pacjenta do szpitala.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym zatruciem sporyszem, czyli uogólnionym, silnym skurczem naczyń. Może dojść do niedokrwienia i martwicy palców oraz kończyn, niedokrwienia mięśnia sercowego, jelit i nerek, a także udaru mózgu. Opisano przypadki zakończone amputacją i zgonem. Interakcja jest wspólna dla dihydroergotaminy i makrolidów hamujących CYP3A4 (klarytromycyna, roksytromycyna), natomiast przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko jest niewielkie.
Mechanizm
Dihydroergotamina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma małą biodostępność wynikającą z silnego efektu pierwszego przejścia. Makrolidy 14-członowe, zwłaszcza klarytromycyna, są mechanizmowo zależnymi inhibitorami CYP3A4, które tworzą z enzymem trwałe kompleksy i blokują jego aktywność do czasu syntezy nowego enzymu. W efekcie stężenie dihydroergotaminy wielokrotnie rośnie, a jej działanie obkurczające naczynia nasila się aż do ostrego zatrucia sporyszem. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, ale opisano przy niej przypadki zatrucia sporyszem i jest traktowana tak samo jak klarytromycyna. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4.
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – bladość, oziębienie, drętwienie, ból palców
- ból w klatce piersiowej i zmiany w EKG
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne – zaburzenia widzenia, mowy, niedowłady
- ból brzucha jako możliwy objaw niedokrwienia jelit
Połączenie przeciwwskazaneAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaProkinetyku wydłużającego odstęp QT nie należy łączyć z aminochinoliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj razem leku z grupy aminochinolin i leku przyspieszającego opróżnianie żołądka, który wpływa na rytm serca, i powiedz lekarzowi o obu lekach przed rozpoczęciem leczenia.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj razem leku z grupy aminochinolin i leku przyspieszającego opróżnianie żołądka, który wpływa na rytm serca, i powiedz lekarzowi o obu lekach przed rozpoczęciem leczenia.
Leki z grupy aminochinolin, takie jak hydroksychlorochina i chlorochina, oraz niektóre leki przyspieszające opróżnianie żołądka, zwłaszcza cyzapryd, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźną arytmię, która objawia się kołataniem serca lub omdleniem. Hydroksychlorochina i chlorochina długo utrzymują się w organizmie, więc ryzyko trwa jeszcze po ich odstawieniu. Itopryd nie ma takiego wpływu na serce, a metoklopramid ma go w znacznie mniejszym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napady duszności lub bólu w klatce piersiowej
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi przy przyjmowaniu metoklopramidu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Prokinetyku wydłużającego odstęp QT nie należy łączyć z aminochinoliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie stosuje się u pacjentów leczonych hydroksychlorochiną ani chlorochiną. Jeśli leczenie aminochinoliną jest konieczne, należy zastąpić cyzapryd lekiem bez wpływu na QT, np. itoprydem. Po odstawieniu aminochinoliny jej działanie na serce utrzymuje się jeszcze przez długi czas, dlatego cyzaprydu nie należy włączać bezpośrednio po zakończeniu leczenia. Metoklopramid można stosować z aminochinoliną ostrożnie, najkrócej i w najmniejszej skutecznej dawce, z kontrolą EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii.
Skutek kliniczny
Połączenie aminochinoliny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, niewydolności serca, w wieku podeszłym oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Hydroksychlorochina i chlorochina blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i wydłużają repolaryzację komór. Cyzapryd silnie blokuje te same kanały, dlatego oba leki addytywnie wydłużają odstęp QT. Aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach, więc ich wpływ na repolaryzację utrzymuje się długo po odstawieniu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków. W grupie aminochinolin dotyczy obu leków w podobnym stopniu, a w grupie prokinetyków w pełni dotyczy tylko cyzaprydu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia, jeśli leku zawierającego aminochinolinę nie da się uniknąć przy prokinetyku wpływającym na QT
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość rytmu serca i objawy arytmii (kołatanie serca, omdlenia)
- objawy pozapiramidowe przy łączeniu metoklopramidu z aminochinoliną
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni od odstawienia aminochinolinyodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Hydroksychlorochina i chlorochina mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach. Ryzyko addycji wpływu na QT utrzymuje się przez kilka tygodni po ich odstawieniu, dlatego cyzaprydu nie należy włączać od razu po zakończeniu leczenia aminochinoliną. |
| Dawki stosowane w leczeniu malarii lub dawki dużedawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Wpływ aminochinolin na QT zależy od dawki i stężenia. Przy dużych dawkach, w tym dawkach nasycających, ryzyko arytmii jest wyraźnie większe także przy łączeniu z metoklopramidem. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Większe jest też ryzyko objawów pozapiramidowych po metoklopramidzie. |
| Znacznie obniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy niewydolności nerek aminochinoliny i metoklopramid kumulują się, a zaburzenia elektrolitowe są częstsze. To zwiększa ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaNie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT.Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.
Leki hormonalne w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, mogą u niektórych osób zaburzać rytm serca. Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka, działa podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Itopryd nie ma takiego działania, a metoklopramid zwiększa ryzyko tylko w niewielkim stopniu. Dlatego lekarz dobiera lek na żołądek tak, aby był bezpieczny dla twojego serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT. Dotyczy to wszystkich trzech analogów – tryptoreliny, leuproreliny i gosereliny – w połączeniu z cyzaprydem, które jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, preferowany jest itopryd. Metoklopramid można rozważyć krótkotrwale, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykluczeniu innych czynników ryzyka wydłużenia QT. Przed włączeniem metoklopramidu u pacjenta z grupy ryzyka warto wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Połączenie analogu gonadoliberyny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, omdleniami i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT albo hamujących CYP3A4. Przy metoklopramidzie ryzyko jest małe i dotyczy głównie pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Przy itoprydzie nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór hormonów płciowych. Niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, co jest wspólne dla wszystkich leków tej grupy. Cyzapryd silnie blokuje kanały potasowe hERG i sam wydłuża odstęp QT. Oba działania się sumują i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Nie ma tu interakcji farmakokinetycznej – analogi gonadoliberyny nie zmieniają metabolizmu cyzaprydu. Itopryd i metoklopramid nie mają istotnego działania blokującego hERG, dlatego interakcja nie dotyczy całej grupy prokinetyków.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem prokinetyku i w trakcie leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes)
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT lub hamujących CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Dotyczy to także połączenia z metoklopramidem, przy którym należy rozważyć EKG przed włączeniem. |
| Dożylnadroga podania · prokinetyki | ryzyko rośnie | Dożylne podanie metoklopramidu, zwłaszcza szybkie i w większej dawce, wiąże się z większym ryzykiem zaburzeń rytmu niż podanie doustne. U pacjentów leczonych analogiem gonadoliberyny należy podawać go powoli i monitorować pacjenta. |
Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Makrolidy (np. klarytromycyna) klasaNie należy łączyć antagonisty aldosteronu metabolizowanego przez CYP3A4 z makrolidem silnie hamującym CYP3A4, bo połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL.Jeśli przyjmujesz eplerenon lub finerenon i lekarz przepisał ci klarytromycynę, nie zaczynaj brać antybiotyku, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem lub farmaceutą o zmianie antybiotyku albo przerwie w leku moczopędnym.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz eplerenon lub finerenon i lekarz przepisał ci klarytromycynę, nie zaczynaj brać antybiotyku, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem lub farmaceutą o zmianie antybiotyku albo przerwie w leku moczopędnym.
Niektóre leki moczopędne oszczędzające potas, takie jak eplerenon i finerenon, nie mogą być przyjmowane razem z antybiotykiem klarytromycyną. Klarytromycyna spowalnia usuwanie tych leków z organizmu, przez co ich stężenie we krwi mocno rośnie. Może to spowodować niebezpiecznie wysoki poziom potasu, który zaburza pracę serca. Spironolakton oraz antybiotyki azytromycyna i spiramycyna nie dają takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni lub uczucie ciężkich nóg
- mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo ust
- kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- nudności i wyraźne zmęczenie
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć antagonisty aldosteronu metabolizowanego przez CYP3A4 z makrolidem silnie hamującym CYP3A4, bo połączenie jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL. Dotyczy to eplerenonu i finerenonu stosowanych z klarytromycyną. Gdy makrolid jest niezbędny, najlepiej wybrać azytromycynę lub spiramycynę albo antybiotyk z innej grupy, zależnie od wskazania. Jeżeli klarytromycyna jest konieczna, na przykład w eradykacji Helicobacter pylori, eplerenon lub finerenon należy wstrzymać na czas jej stosowania i wznowić dopiero po kilku dniach od zakończenia antybiotyku, ponieważ aktywność CYP3A4 wraca stopniowo. Po wznowieniu leczenia trzeba skontrolować stężenie potasu i kreatyniny.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ciężka hiperkaliemia z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z bradykardią i zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić hipotonia i pogorszenie czynności nerek. Ryzyko jest największe u chorych z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca oraz u osób przyjmujących jednocześnie inhibitory ACE, sartany albo suplementy potasu.
Mechanizm
Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez metabolizm z udziałem CYP3A4. Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4 działającym w mechanizmie zależnym od czasu, dlatego wielokrotnie zwiększa ekspozycję na te antagonisty aldosteronu i nasila ich działanie oszczędzające potas. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, a azytromycyna, spiramycyna i roksytromycyna nie hamują tego enzymu albo hamują go słabo.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- ciśnienie tętnicze
- EKG przy podejrzeniu hiperkaliemii lub objawach ze strony serca
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Upośledzona czynność nerek sama zwiększa ryzyko hiperkaliemii podczas leczenia eplerenonem lub finerenonem, dlatego skutki interakcji są u tych chorych cięższe i pojawiają się szybciej. U takich pacjentów także przy słabszych inhibitorach CYP3A4, takich jak roksytromycyna, potrzebna jest częstsza kontrola potasu. |
| Kilka dni od ostatniej dawki klarytromycynyodstep · makrolidy | ryzyko rośnie | Klarytromycyna hamuje CYP3A4 w sposób zależny od czasu i aktywność enzymu odbudowuje się stopniowo po odstawieniu antybiotyku. Wznowienie eplerenonu lub finerenonu bezpośrednio po zakończeniu kuracji nadal wiąże się ze zwiększoną ekspozycją, dlatego należy odczekać kilka dni i skontrolować potas po wznowieniu. |
Połączenie przeciwwskazaneAntyandrogeny (np. enzalutamid, bikalutamid, flutamid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaAntyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek antyandrogenowy, nie stosuj cyzaprydu i powiedz lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich swoich lekach, żeby dobrali inny lek na pracę żołądka.
Leki antyandrogenowe stosowane w raku prostaty, takie jak bikalutamid, enzalutamid czy apalutamid, mogą wpływać na rytm serca. Cyzapryd, lek pobudzający pracę żołądka i jelit, działa na serce podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, nie niosą tego ryzyka w takim stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność z uczuciem osłabienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Antyandrogenu nie łączy się z cyzaprydem ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Połączenie cyzaprydu z bikalutamidem jest przeciwwskazane, a cyzaprydu nie stosuje się z żadnym lekiem wydłużającym odstęp QT, w tym z enzalutamidem, apalutamidem, darolutamidem i flutamidem. Gdy pacjent leczony antyandrogenem wymaga prokinetyku, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeśli cyzapryd był już stosowany razem z antyandrogenem, należy go odstawić, wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać niedobór potasu oraz magnezu. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu nie należy włączać cyzaprydu w okresie wygasania indukcji enzymatycznej.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca i w starszym wieku. Przy enzalutamidzie i apalutamidzie cyzapryd może też słabiej działać na motorykę przewodu pokarmowego.
Mechanizm
Interakcja dotyczy wszystkich antyandrogenów, ale po stronie prokinetyków dotyczy tylko cyzaprydu. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w sercu, wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes. Terapia antyandrogenowa w raku prostaty także wydłuża odstęp QT, więc oba leki sumują działanie proarytmiczne. Cyzapryd jest metabolizowany niemal wyłącznie przez CYP3A4. Bikalutamid hamuje CYP3A4 i może zwiększać stężenie cyzaprydu, co dodatkowo nasila ryzyko arytmii. Enzalutamid i apalutamid silnie indukują CYP3A4 i obniżają stężenie cyzaprydu, a darolutamid działa w tym kierunku słabo. Nie znosi to jednak ryzyka sumowania wpływu na QT. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja ustępuje stopniowo, a stężenie cyzaprydu rośnie.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U starszych mężczyzn częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes. |
| Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidukolejność włączenia · antyandrogeny | ryzyko rośnie | Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni. Stężenie cyzaprydu dawkowanego jak w okresie indukcji może wtedy wzrosnąć i zwiększyć ryzyko arytmii. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.