Interakcje / Merkaptopuryna / Merkaptopuryna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Merkaptopuryna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu merkaptopuryną.

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem zapytaj lekarza, czy możesz dostać szczepionkę w zastrzyku.

Połączenie przeciwwskazaneMerkaptopuryna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu merkaptopuryną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem zapytaj lekarza, czy możesz dostać szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem zapytaj lekarza, czy możesz dostać szczepionkę w zastrzyku.

Merkaptopuryna osłabia układ odpornościowy. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i przy słabszej odporności mogą one wywołać zakażenie, a szczepienie może nie chronić. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale też może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka po szczepieniu
biegunka lub wymioty
ból brzucha
złe samopoczucie, osłabienie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu merkaptopuryną^[1]. Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i uprzedź pacjenta, że ochrona może być niepełna. Gdy leczenie merkaptopuryną jest dopiero planowane, szczepienie najlepiej wykonać przed jego rozpoczęciem, a termin szczepienia po zakończeniu terapii ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności.

Skutek kliniczny

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne, w tym merkaptopurynę^[1]. U takiego pacjenta istnieje teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym oraz niepełnej ochrony przed durem brzusznym. Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie niesie ryzyka zakażenia, ale odpowiedź ochronna może być słabsza.

Mechanizm

Merkaptopuryna działa immunosupresyjnie i antymitotycznie. Hamuje proliferację limfocytów, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionki. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej zawierającej szczep Salmonella Typhi Ty 21a upośledzona odporność może dodatkowo nie wystarczyć do kontrolowania namnażania bakterii szczepionkowych.

Monitorować

objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, ból brzucha) po omyłkowym podaniu szczepionki żywej
stan odporności (liczba leukocytów i neutrofilów) przed decyzją o szczepieniu po zakończeniu leczenia

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana, do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Doustna (szczepionka żywa, szczep Ty 21a)droga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko rośnie	Żywej doustnej szczepionki nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego lub antymitotycznego.
Domięśniowa lub podskórna (szczepionka inaktywowana)droga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia, ale odpowiedź ochronna może być osłabiona przez merkaptopurynę. Można ją podać, informując pacjenta o możliwej niepełnej ochronie.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia merkaptopurynąkolejność włączenia · merkaptopuryna	inne zalecenie	Jeśli leczenie merkaptopuryną jest planowane, a szczepienie potrzebne, najlepiej przeprowadzić je przed włączeniem leku. Odstęp ustala lekarz prowadzący.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaMerkaptopurynaa alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w czasie leczenia merkaptopuryną.W czasie leczenia merkaptopuryną unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia merkaptopuryną unikaj alkoholu, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi.

Merkaptopuryna i alkohol mogą razem bardziej obciążać wątrobę. Regularne picie lub picie dużych ilości alkoholu może też osłabiać szpik, który i tak jest hamowany przez ten lek. Dlatego w czasie leczenia najlepiej nie pić alkoholu albo pić go tylko okazjonalnie i w małych ilościach.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

zażółcenie skóry lub białek oczu
ciemny mocz lub jasny stolec
ból lub uczucie ucisku pod prawym łukiem żebrowym
nudności, wymioty i brak apetytu
nietypowe siniaki lub krwawienia
gorączka, ból gardła lub częste infekcje
nasilone zmęczenie i osłabienie

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości, a najlepiej rezygnację z niego w czasie leczenia merkaptopuryną. Odradzaj regularne picie i jednorazowe picie dużych ilości. U pacjentów z chorobą alkoholową lub alkoholowym uszkodzeniem wątroby poinformuj lekarza prowadzącego, bo ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do leczenia.^[1] Wzrost aktywności enzymów wątrobowych lub żółtaczka wymagają oceny lekarskiej.

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest większe prawdopodobieństwo polekowego uszkodzenia wątroby, w tym cholestazy i wzrostu aktywności aminotransferaz, a także trudniejsza interpretacja nieprawidłowych wyników prób wątrobowych. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu może dodatkowo nasilać się niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia. Ciężka niewydolność wątroby, również o etiologii alkoholowej, jest przeciwwskazaniem do stosowania merkaptopuryny.^[1]

Mechanizm

Merkaptopuryna i etanol mogą nasilać wzajemnie swoje działanie uszkadzające wątrobę. ChPL merkaptopuryny nie wymienia alkoholu, ale ostrzega, że jednoczesne stosowanie środków o działaniu hepatotoksycznym może nasilać hepatotoksyczne działanie obu substancji.^[1] Etanol, zwłaszcza pity regularnie lub w dużych ilościach, sam uszkadza wątrobę, a przy przewlekłym nadużywaniu może też hamować czynność szpiku i prowadzić do niedoboru kwasu foliowego. To może addytywnie nakładać się na mielosupresyjne działanie merkaptopuryny. Nie wykazano istotnego wpływu etanolu na metabolizm merkaptopuryny.

Monitorować

aktywność ALT i AST
stężenie bilirubiny
aktywność GGTP i fosfatazy zasadowej
morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
objawy żółtaczki i cholestazy

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo lub picie ryzykowneilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Duże dawki etanolu zwiększają ryzyko addytywnej hepatotoksyczności i utrudniają ocenę prób wątrobowych. Zaleć bezwzględne unikanie upijania się w czasie leczenia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent	inne zalecenie	Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby i mielosupresji. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do merkaptopuryny. Skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego w celu oceny czynności wątroby i zasadności leczenia.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Mercaptopurinum VIS 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mercaptopurinum-vis-100042768/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw durowi brzusznemua alkoholNie jest wymagana zmiana schematu szczepienia ani unikanie alkoholu w umiarkowanych ilościach.Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie upijaj się w czasie szczepienia, a jeśli masz wymioty lub biegunkę, przesuń kolejną dawkę i zapytaj farmaceutę, jak kontynuować.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie upijaj się w czasie szczepienia, a jeśli masz wymioty lub biegunkę, przesuń kolejną dawkę i zapytaj farmaceutę, jak kontynuować.

Alkohol w umiarkowanej ilości nie osłabia szczepionki przeciw durowi brzusznemu i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych. Jeśli jednak wypijesz dużo i dostaniesz wymiotów lub biegunki, kolejną kapsułkę szczepionki trzeba przesunąć do czasu, aż poczujesz się dobrze. Po szczepieniu alkohol może nasilić złe samopoczucie, jeśli takie się pojawi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wymioty lub biegunka w czasie przyjmowania kapsułek szczepionki
gorączka po szczepieniu
silne złe samopoczucie lub ból brzucha po szczepieniu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: brak
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana schematu szczepienia ani unikanie alkoholu w umiarkowanych ilościach. Jeżeli po spożyciu dużej ilości alkoholu wystąpią wymioty lub biegunka, przyjęcie kolejnej dawki szczepionki doustnej należy odroczyć do ustąpienia objawów^[1] U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto ocenić ogólny stan zdrowia i ewentualne inne przeciwwskazania przed szczepieniem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków ani utraty skuteczności szczepienia. Ostra choroba żołądkowo-jelitowa jest przeciwwskazaniem do podania szczepionki doustnej, a szczepienie należy wtedy odroczyć do powrotu do zdrowia^[1] Alkohol może też nasilać lub maskować łagodne odczyny poszczepienne, takie jak złe samopoczucie, nudności czy bóle głowy.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w umiarkowanej ilości osłabiałby działanie szczepionki przeciw durowi brzusznemu albo zwiększał ryzyko jej działań niepożądanych. ChPL doustnej żywej szczepionki ze szczepem Ty 21a nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jako czynniki osłabiające odpowiedź wskazuje antybiotyki, sulfonamidy i leki przeciwmalaryczne^[1] ChPL inaktywowanej szczepionki durowej do wstrzykiwań również nie wspomina o alkoholu^[1] Oba produkty mają więc ten sam status. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia, a jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może wywołać wymioty lub biegunkę, które utrudniają przyjęcie i działanie szczepionki doustnej.

Monitorować

objawy żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka) w trakcie cyklu szczepienia doustnego
gorączka i złe samopoczucie po szczepieniu

Kiedy ocena się zmienia

Spożycie powodujące wymioty lub biegunkęilość alkoholu · pacjent	inne zalecenie	Ostra choroba żołądkowo-jelitowa, także wywołana nadmiernym spożyciem alkoholu, jest przeciwwskazaniem do podania doustnej szczepionki Ty 21a i wymaga odroczenia kolejnej dawki do powrotu do zdrowia
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent	inne zalecenie	Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienie. Warto ocenić stan zdrowia pacjenta i wykluczyć inne przeciwwskazania, zwłaszcza zaburzenia odporności w przypadku szczepionki żywej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 204

Połączenie przeciwwskazaneAnalogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna)+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów puryn i lek blokujący TNF, nie przerywaj ich samodzielnie, ale regularnie wykonuj zlecone badania krwi i od razu zgłaszaj lekarzowi gorączkę lub inne objawy zakażenia.

Leki z grupy analogów puryn, takie jak merkaptopuryna, tioguanina, kladrybina czy fludarabina, oraz leki blokujące TNF, takie jak adalimumab, infliksymab czy etanercept, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej. Rośnie wtedy ryzyko poważnych zakażeń, w tym gruźlicy, a bardzo rzadko także niektórych nowotworów krwi. Lekarz czasem celowo łączy te leki, na przykład w chorobie Leśniowskiego i Crohna, ale wtedy potrzebne są regularne badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka lub dreszcze
uporczywy kaszel, duszność, nocne poty lub chudnięcie bez przyczyny
bolesna wysypka z pęcherzykami
łatwe powstawanie siniaków, krwawienia lub bladość i duże zmęczenie
ból lub uczucie pełności pod żebrami po lewej albo prawej stronie
nowe lub zmieniające się zmiany na skórze

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu analogu puryn i inhibitora TNF należy unikać tego połączenia, chyba że korzyść wyraźnie przeważa ryzyko, a wówczas konieczne jest ścisłe monitorowanie w kierunku zakażeń, mielosupresji i nowotworów. Przed włączeniem leczenia trzeba wykluczyć utajoną gruźlicę oraz zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B i C, a także uzupełnić szczepienia. Szczepionki żywe są w tym czasie przeciwwskazane. Merkaptopurynę z infliksymabem lub adalimumabem łączy się celowo w nieswoistych zapaleniach jelit. U młodych mężczyzn warto wtedy rozważyć ograniczenie czasu terapii skojarzonej albo zamianę tiopuryny na metotreksat^[1]. Po kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie lub nelarabinie inhibitor TNF należy włączać dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ustąpieniu neutropenii. U pacjentów z głęboką limfopenią trzeba rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z protokołem ośrodka. Przed włączeniem tiopuryny wskazane jest oznaczenie aktywności TPMT i genotypu NUDT15.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Obejmuje to reaktywację gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń wirusem półpaśca i wirusem cytomegalii, a także zakażenia oportunistyczne, takie jak pneumocystozowe zapalenie płuc. Połączenie tiopuryn (merkaptopuryny, tioguaniny) z inhibitorem TNF wiąże się z rzadkim, ale zwykle śmiertelnym chłoniakiem z limfocytów T wątroby i śledziony (HSTCL)^[2]. Dotyczy to głównie młodych mężczyzn leczonych z powodu nieswoistych zapaleń jelit^[3]. Opisuje się także zwiększone ryzyko innych chłoniaków i nieczerniakowych raków skóry^[2]. Analogi puryn stosowane w onkologii mogą przy tym nasilać mielosupresję i wydłużać okres neutropenii oraz limfopenii.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Analogi puryn hamują syntezę kwasów nukleinowych, co uszkadza szpik i limfocyty. Najsilniej działają tu kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, które wywołują głęboką i długotrwałą limfopenię. Merkaptopuryna i tioguanina działają podobnie, choć zwykle słabiej. Inhibitory TNF (adalimumab, etanercept, golimumab, infliksymab, certolizumab pegol) blokują kluczową cytokinę odporności komórkowej i obrony przed zakażeniami ziarniniakowymi. Oba działania sumują się i pogłębiają immunosupresję. Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń oraz zaburzeń nadzoru immunologicznego nad nowotworami. Nie stwierdzono istotnej interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów oraz neutrofili
objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, duszność i zmiany skórne
badanie w kierunku utajonej gruźlicy przed leczeniem i w razie objawów
markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B przed leczeniem oraz aktywność aminotransferaz
powiększenie wątroby lub śledziony, cytopenie i objawy ogólne sugerujące chłoniaka
okresowa kontrola dermatologiczna skóry

Kiedy ocena się zmienia

Młody dorosły, zwłaszcza mężczyznawiek · pacjent	ryzyko rośnie	U młodych mężczyzn leczonych tiopuryną i inhibitorem TNF z powodu nieswoistego zapalenia jelit ryzyko chłoniaka z limfocytów T wątroby i śledziony jest największe. Należy rozważyć monoterapię albo zamianę tiopuryny na metotreksat.
Długotrwała terapia skojarzonaczas leczenia · analogi puryn	ryzyko rośnie	Ryzyko chłoniaków i nowotworów skóry rośnie wraz z czasem łącznego stosowania tiopuryny i inhibitora TNF. Należy okresowo oceniać, czy terapia skojarzona jest nadal potrzebna.
Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn	ryzyko rośnie	Analogi puryn w dawkach onkologicznych, zwłaszcza kladrybina, fludarabina, klofarabina i nelarabina, wywołują głęboką mielosupresję i limfopenię. Dołączenie inhibitora TNF w tym okresie znacznie zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych.
Inhibitor TNF po leczeniu kladrybiną, fludarabiną, klofarabiną lub nelarabinąkolejność włączenia · inhibitory czynnika martwicy nowotworów	inne zalecenie	Limfopenia po tych lekach utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Inhibitor TNF należy włączać dopiero po potwierdzeniu odbudowy liczby limfocytów i neutrofili w morfologii.

Źródła

Beaugerie L. Immunosuppression-related lymphomas and cancers in IBD: how can they be prevented? Dig Dis. 2012;30(4):415-9. doi: 10.1159/000338144. PMID: 22796808.
Biancone L, Onali S, Petruzziello C, Calabrese E, Pallone F. Cancer and immunomodulators in inflammatory bowel diseases. Inflamm Bowel Dis. 2015;21(3):674-98. doi: 10.1097/MIB.0000000000000243. PMID: 25545375.
Carvão J, Magno Pereira V, Jacinto F, Sousa Andrade C, Jasmins L. Hepatosplenic T-Cell Lymphoma: A Rare Complication of Monotherapy with Thiopurines in Crohn's Disease. GE Port J Gastroenterol. 2018;26(4):279-284. doi: 10.1159/000493350. PMID: 31328143.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAzatiopryna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem powiedz lekarzowi, że bierzesz azatioprynę, aby dobrał szczepionkę w zastrzyku.

Azatiopryna osłabia odporność. Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności może wywołać groźną reakcję, a przy tym może nie chronić przed chorobą. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale u ciebie może działać słabiej niż zwykle.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka lub wymioty
silne bóle brzucha
złe samopoczucie utrzymujące się po szczepieniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom leczonym azatiopryną.^[1]^[2] Żywe szczepionki można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.^[3] Gdy szczepienie przed wyjazdem jest potrzebne w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę do wstrzykiwań, która nie zawiera żywych bakterii, i uprzedza pacjenta, że ochrona może być słabsza, dlatego nadal ważna jest higiena żywności i wody. Jeśli to możliwe, szczepienie najlepiej zaplanować przed rozpoczęciem immunosupresji.

Skutek kliniczny

Po żywej szczepionce doustnej możliwa jest nietypowa, potencjalnie szkodliwa reakcja na drobnoustroje szczepionkowe oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie ochrony poszczepiennej.

Mechanizm

Azatiopryna hamuje odpowiedź immunologiczną komórkową i humoralną. U osoby z obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella Typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może wywołać nietypową i potencjalnie szkodliwą reakcję, a jednocześnie wytworzenie ochronnej odpowiedzi jest mniej pewne. W przypadku szczepionki inaktywowanej do wstrzykiwań nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź poszczepienna może być słabsza.

Monitorować

Weryfikacja przed szczepieniem, czy pacjent przyjmuje lub w ciągu ostatnich 3 miesięcy przyjmował azatioprynę
Gorączka, biegunka, wymioty lub bóle brzucha po ewentualnym przyjęciu żywej szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu do wstrzykiwańpolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana lub polisacharydowa do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna podczas leczenia azatiopryną może być osłabiona. Szczepienie jest dopuszczalne, a pacjenta należy poinformować o możliwej słabszej ochronie.
odstep ≥ 3 miesiące od zakończenia leczenia azatioprynąazatiopryna	inne zalecenie	Żywą szczepionkę można rozważyć dopiero po co najmniej 3 miesiącach od zakończenia leczenia azatiopryną.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Jayempi 10 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jayempi-100455355/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBetametazon+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia.Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw durowi brzusznemu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, czy stosujesz betametazon i w jakiej postaci.

Betametazon w kremie lub maści na skórę nie przeszkadza w szczepieniu przeciw durowi brzusznemu. Inaczej jest, gdy dostajesz betametazon w zastrzykach w większych dawkach, bo wtedy osłabia on odporność. W takiej sytuacji nie przyjmuj szczepionki w kapsułkach, która zawiera żywe, osłabione bakterie, a szczepionka w zastrzyku może zadziałać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka po szczepieniu
uporczywa biegunka
wymioty
silny ból brzucha

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się w trakcie ogólnoustrojowego leczenia betametazonem w dawkach immunosupresyjnych, a szczepienie odracza się do zakończenia takiego leczenia. Jeśli szczepienia nie można odroczyć, rozważa się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań, licząc się ze słabszą odpowiedzią. Betametazon stosowany miejscowo na skórę nie wymaga zmiany planu szczepienia.

Skutek kliniczny

Przy ogólnoustrojowym leczeniu immunosupresyjnym słabsza ochrona po szczepieniu, a w przypadku szczepionki żywej teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym. Przy stosowaniu miejscowym brak istotnego skutku.

Mechanizm

Betametazon podany ogólnoustrojowo w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź komórkową i humoralną. Osłabia to odpowiedź na szczepienie i przy żywej, atenuowanej szczepionce doustnej zwiększa teoretyczne ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu Ty 21a. Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej.

Metabolizm i transportery

Betametazon: substrat CYP3A4^[1]

Monitorować

droga podania, dawka i czas trwania leczenia betametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
objawy żołądkowo jelitowe i gorączka po szczepieniu żywą szczepionką u pacjenta z obniżoną odpornością

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwań

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · betametazon	ryzyko maleje	Betametazon stosowany miejscowo na skórę w typowych warunkach nie wywołuje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa na kwalifikację do szczepienia.
Żywa doustna (kapsułki dojelitowe)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko rośnie	Przy ogólnoustrojowym leczeniu betametazonem w dawkach immunosupresyjnych podanie żywej szczepionki doustnej jest przeciwwskazane.
Inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź może być słabsza.
Szczepienie po zakończeniu leczenia ogólnoustrojowegokolejność włączenia · betametazon	inne zalecenie	Jeśli leczenie betametazonem jest planowe i krótkie, żywą szczepionkę podaje się po jego zakończeniu i ustąpieniu działania immunosupresyjnego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBudezonid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuPrzy budezonidzie donosowym lub wziewnym szczepienie przeciw durowi brzusznemu można wykonać bez zmiany leczenia i bez zachowywania odstępu.Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz sterydy w tabletkach lub kapsułkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz sterydy w tabletkach lub kapsułkach, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.

Budezonid w aerozolu do nosa lub do inhalacji działa głównie tam, gdzie go podajesz, i nie osłabia odporności całego organizmu. Dlatego nie przeszkadza w szczepieniu przeciw durowi brzusznemu i nie zmniejsza jego skuteczności. Inaczej może być, jeśli przyjmujesz budezonid w kapsułkach albo inne sterydy w tabletkach lub zastrzykach.

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Przy budezonidzie donosowym lub wziewnym szczepienie przeciw durowi brzusznemu można wykonać bez zmiany leczenia i bez zachowywania odstępu. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom z niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne.^[1] Jeśli pacjent przyjmuje budezonid doustnie albo dodatkowo inne glikokortykosteroidy ogólnoustrojowo, decyzję o szczepieniu żywą szczepionką podejmuje lekarz indywidualnie.

Skutek kliniczny

Przy budezonidzie donosowym i wziewnym nie oczekuje się klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepionkę ani zwiększonego ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Teoretyczne ryzyko dotyczy wyłącznie ekspozycji ogólnoustrojowej na glikokortykosteroid w dawkach immunosupresyjnych.

Mechanizm

Glikokortykosteroidy w dawkach działających ogólnoustrojowo hamują odpowiedź immunologiczną, co może osłabić odpowiedź na szczepienie i w przypadku szczepionki żywej zwiększyć ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego. Budezonid podawany do nosa lub wziewnie działa głównie miejscowo i w dawkach leczniczych nie powoduje istotnej immunosupresji ogólnoustrojowej.

Metabolizm i transportery

Budezonid: wrażliwy substrat CYP3A4^[2]

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · budezonid	ryzyko rośnie	Budezonid doustny daje większą ekspozycję ogólnoustrojową niż postacie donosowe i wziewne, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu. Przed podaniem żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu lekarz powinien ocenić stopień immunosupresji, a w razie wątpliwości rozważyć szczepionkę inaktywowaną we wstrzyknięciu.
Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	inne zalecenie	Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciu nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, więc nawet przy ogólnoustrojowym działaniu glikokortykosteroidu nie ma przeciwwskazania z tego powodu. Odpowiedź immunologiczna może być wtedy jedynie słabsza.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBusulfan+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia busulfanem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i jaką szczepionkę możesz dostać.

Busulfan osłabia odporność organizmu. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie zamiast chronić. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się w czasie leczenia busulfanem. Szczepionka w zastrzyku jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka lub silny ból brzucha
wymioty
dreszcze i ogólne złe samopoczucie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym busulfanem.^[1] Szczepienia żywymi szczepionkami nie zaleca się u pacjentów w immunosupresji.^[2] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna w trakcie leczenia, wybiera się szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i uprzedza pacjenta, że jej skuteczność może być mniejsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności pacjenta.

Skutek kliniczny

Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.

Mechanizm

Busulfan jest lekiem cytotoksycznym i antymitotycznym, który hamuje czynność szpiku i wywołuje immunosupresję. Żywa, atenuowana szczepionka doustna zawiera żywe pałeczki szczepu Ty 21a, których namnażanie w jelicie przy osłabionej odporności nie jest kontrolowane tak jak u osoby zdrowej. Jednocześnie immunosupresja osłabia odpowiedź poszczepienną, także po szczepionce inaktywowanej.

Monitorować

morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem
objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po szczepieniu
ocena konieczności dodatkowej ochrony przed zakażeniem w podróży (higiena wody i żywności)

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka durowa inaktywowana do wstrzykiwańszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Inaktywowana szczepionka durowa do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym. W trakcie leczenia busulfanem odpowiedź poszczepienna może być osłabiona, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Po zakończeniu leczenia i odbudowie odpornościczas leczenia · busulfan	inne zalecenie	Po zakończeniu leczenia busulfanem i powrocie czynności układu odpornościowego szczepienie żywą szczepionką może być rozważone, a termin ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu pacjenta.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Myleran 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/myleran-100045175/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.

Cyklofosfamid mocno osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie chronić. Dlatego tych dwóch preparatów nie wolno łączyć. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale w czasie leczenia może działać słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
ból brzucha
nudności lub wymioty
silne osłabienie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.^[1] Jeżeli wyjazd w rejon endemiczny jest konieczny w trakcie leczenia, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym i poinformuj pacjenta, że ochrona może być słabsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności. Niezależnie od szczepienia zalecaj ścisłą higienę żywności i wody w czasie podróży.

Skutek kliniczny

Podanie żywej szczepionki doustnej osobie leczonej cyklofosfamidem grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym oraz brakiem skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.

Mechanizm

Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym o silnym działaniu immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź immunologiczną. U osoby z tak obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona. Doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.^[1] Immunosupresja wywołana cyklofosfamidem może nasilać się przy łączeniu z innymi lekami o podobnym działaniu.^[2]

Metabolizm i transportery

Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6^[3], substrat CYP2B6^[3]

Monitorować

weryfikacja przed wydaniem szczepionki, czy pacjent nie jest w trakcie leczenia cyklofosfamidem lub innym lekiem immunosupresyjnym
po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – obserwacja w kierunku gorączki, biegunki, bólu brzucha i objawów ogólnoustrojowych
przy szczepionce inaktywowanej – świadomość możliwej słabszej ochrony i konieczność zachowania higieny żywności i wody

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemupolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu

ryzyko maleje

Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w trakcie leczenia cyklofosfamidem odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Szczepienie wymaga decyzji lekarza prowadzącego, a pacjent powinien wiedzieć, że ochrona może być niepełna.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i przed wyjazdem zapytaj lekarza o szczepionkę we wstrzyknięciu, ale nie odstawiaj cyklosporyny na własną rękę.

Cyklosporyna osłabia układ odpornościowy. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z obniżoną odpornością może nie zadziałać albo nawet wywołać zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie łączy się z cyklosporyną. Szczepionka we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, ale może chronić słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
bóle brzucha
złe samopoczucie po przyjęciu szczepionki

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cyklosporyną.^[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, skieruj pacjenta do lekarza w celu rozważenia szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu, z zastrzeżeniem, że odpowiedź na nią może być słabsza. Niezależnie od szczepienia przypomnij o ścisłej higienie żywności i wody w czasie podróży. Pacjent nie powinien samodzielnie przerywać cyklosporyny w celu zaszczepienia się.

Skutek kliniczny

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne, w tym cyklosporynę.^[1] U takich osób szczepienie może nie wytworzyć ochrony, a teoretycznie istnieje ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie stwarza ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność podczas leczenia cyklosporyną może być mniejsza.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje aktywację limfocytów T przez blokowanie kalcyneuryny i osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej, atenuowanej szczepionki doustnej szczep Ty21a namnaża się w jelicie, a zahamowana odporność może nie kontrolować jego wzrostu.

Metabolizm i transportery

Cyklosporyna: inhibitor BCRP^[2], słaby inhibitor CYP3A4^[2], inhibitor OATP1B1^[2], inhibitor OATP1B3^[2], silny inhibitor P-gp^[2], wrażliwy substrat CYP3A4^[3], substrat P-gp^[3]

Monitorować

objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, bóle brzucha) w razie omyłkowego przyjęcia szczepionki doustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (podawana we wstrzyknięciu)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu

ryzyko maleje

Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cyklosporyną odpowiedź immunologiczna może być słabsza. Decyzję o szczepieniu i jego terminie podejmuje lekarz.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytarabina+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cytarabiną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cytarabiną i zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz zaszczepić się szczepionką we wstrzyknięciu.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cytarabiną i zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz zaszczepić się szczepionką we wstrzyknięciu.

Cytarabina silnie osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy obniżonej odporności mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie dać ochrony. Dlatego tej szczepionki nie stosuje się w czasie leczenia cytarabiną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka
biegunka
ból brzucha
wymioty
dreszcze lub wyraźne osłabienie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu cytarabiną.^[1] Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i uzgodnij termin z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. Szczepienie żywą szczepionką jest możliwe dopiero po zakończeniu leczenia i odbudowie odporności, o czym decyduje lekarz. Szczepienia należy też odroczyć w czasie ostrej choroby z gorączką lub ostrej choroby żołądkowo‑jelitowej, które są częste podczas chemioterapii.^[1]

Skutek kliniczny

Po żywej doustnej szczepionce u pacjenta leczonego cytarabiną możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym oraz brak skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest słabsza lub niewystarczająca odpowiedź immunologiczna.

Mechanizm

Cytarabina jest lekiem antymitotycznym o silnym działaniu mielosupresyjnym i immunosupresyjnym. Hamuje podziały komórek układu odpornościowego, przez co organizm nie kontroluje namnażania żywych, atenuowanych pałeczek szczepu Ty21a i słabiej wytwarza odporność poszczepienną. Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.^[1] W przypadku szczepionki inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź na szczepienie.

Monitorować

gorączka i objawy zakażenia po szczepieniu
biegunka, bóle brzucha, wymioty
morfologia krwi z rozmazem przed planowanym szczepieniem

Bezpieczniejsze alternatywy

inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemu podawana we wstrzyknięciupolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka inaktywowana we wstrzyknięciupostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu	ryzyko maleje	Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym, ale podczas leczenia cytarabiną odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.
Zakończenie leczenia cytarabiną i odbudowa odpornościodstep · cytarabina	inne zalecenie	Po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności można rozważyć szczepienie żywą szczepionką doustną. Decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący na podstawie stanu pacjenta i wyników badań krwi.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 22 października 2026

Merkaptopuryna i szczepionka przeciw durowi brzusznemu

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i przed wyjazdem zapytaj lekarza, czy możesz dostać szczepionkę w zastrzyku.Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu merkaptopuryną.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

gorączka po szczepieniu
biegunka lub wymioty
ból brzucha
złe samopoczucie, osłabienie

Postępowanie

Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu merkaptopuryną. Jeśli ochrona przed durem brzusznym jest potrzebna, rozważ szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań i uprzedź pacjenta, że ochrona może być niepełna. Gdy leczenie merkaptopuryną jest dopiero planowane, szczepienie najlepiej wykonać przed jego rozpoczęciem, a termin szczepienia po zakończeniu terapii ustala lekarz prowadzący na podstawie stanu odporności.

Skutek kliniczny

Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne, w tym merkaptopurynę. U takiego pacjenta istnieje teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym oraz niepełnej ochrony przed durem brzusznym. Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie niesie ryzyka zakażenia, ale odpowiedź ochronna może być słabsza.

Monitorować

objawy zakażenia przewodu pokarmowego (gorączka, biegunka, ból brzucha) po omyłkowym podaniu szczepionki żywej
stan odporności (liczba leukocytów i neutrofilów) przed decyzją o szczepieniu po zakończeniu leczenia

Charakterystyka produktu leczniczego: przeciwwskazane.