Interakcje / Metoprolol / Metoprolol i propafenon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuj tylko pod kontrolą lekarza, z monitorowaniem tętna, ciśnienia i EKG, a po dołączeniu propafenonu rozważ zmniejszenie dawki metoprololu.
Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił lekarz, mierz regularnie tętno i ciśnienie, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaMetoprolol+ PropafenonPołączenie stosuj tylko pod kontrolą lekarza, z monitorowaniem tętna, ciśnienia i EKG, a po dołączeniu propafenonu rozważ zmniejszenie dawki metoprololu.Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił lekarz, mierz regularnie tętno i ciśnienie, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił lekarz, mierz regularnie tętno i ciśnienie, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem.
Propafenon sprawia, że metoprolol wolniej znika z organizmu, więc jego działanie może się nasilić. Oba leki zwalniają też pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać zbyt wolne tętno, spadek ciśnienia, zawroty głowy lub osłabienie. Lekarz może zalecić to połączenie, ale wtedy trzeba uważniej kontrolować serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tętno poniżej 50 uderzeń na minutę
- zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona duszność lub obrzęki nóg
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- uczucie nierównej pracy serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko pod kontrolą lekarza, z monitorowaniem tętna, ciśnienia i EKG, a po dołączeniu propafenonu rozważ zmniejszenie dawki metoprololu.[1] Dawkę metoprololu należy zmniejszyć, jeśli pojawią się objawy jego przedawkowania.[2] Połączenia należy unikać w zespole chorego węzła zatokowego i przy nieprawidłowym przewodzeniu przedsionkowo-komorowym.[3] U pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory zachowaj szczególną ostrożność.[3]
Skutek kliniczny
Możliwe są nadmierna bradykardia, wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego aż do bloku, niedociśnienie i pogorszenie niewydolności serca.[3] U pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory połączenie może wywołać ciężkie hemodynamiczne działania niepożądane.[3] U dwóch z czterech opisanych pacjentów po dołączeniu propafenonu wystąpiły działania niepożądane typowe dla metoprololu.[1]
Mechanizm
Propafenon hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu metoprololu, przez co stężenie metoprololu w osoczu rośnie.[1] Po dołączeniu propafenonu u czterech pacjentów leczonych metoprololem stężenie metoprololu zwiększyło się 2–5-krotnie, a interakcję potwierdzono u ośmiu zdrowych ochotników.[1] Niezależnie od tego oba leki sumują działanie hamujące czynność serca – propafenon sam blokuje receptory beta i zwalnia przewodzenie, a metoprolol nasila ujemne działanie inotropowe leków przeciwarytmicznych i ich wpływ na przewodzenie.[1][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- EKG – odstęp PQ i szerokość QRS
- objawy niewydolności serca (duszność, obrzęki, przyrost masy ciała)
- objawy przedawkowania metoprololu (bradykardia, niedociśnienie, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
bisoprololatenolol
Kiedy ocena się zmienia
| Propafenon dołączany do trwającego leczenia metoprololemkolejność włączenia · propafenon | inne zalecenie | Po włączeniu propafenonu stężenie metoprololu może wzrosnąć 2–5-krotnie, dlatego w pierwszych dniach kontroluj tętno, ciśnienie i EKG i rozważ zmniejszenie dawki metoprololu. |
| Metoprolol włączany u pacjenta leczonego propafenonemkolejność włączenia · metoprolol | inne zalecenie | U pacjenta przyjmującego propafenon metoprolol warto zaczynać od małej dawki i zwiększać ją stopniowo pod kontrolą tętna i ciśnienia, ponieważ jego stężenie będzie większe niż zwykle. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuMetoprolola alkoholNie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale pacjent powinien ograniczyć alkohol i sprawdzić własną reakcję na lek, zanim będzie prowadził pojazd lub obsługiwał maszyny.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, dopóki nie sprawdzisz, jak się czujesz.
Alkohol nie jest zakazany podczas leczenia metoprololem, ale może nasilać zawroty głowy, zmęczenie i obniżenie ciśnienia. Po alkoholu możesz też odczuwać jego działanie mocniej i dłużej niż zwykle. Dane na ten temat nie są jednoznaczne, dlatego warto obserwować, jak reaguje Twój organizm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- wyraźne osłabienie albo senność
- bardzo wolne bicie serca
- zaburzenia widzenia
- duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do łącznego stosowania, ale pacjent powinien ograniczyć alkohol i sprawdzić własną reakcję na lek, zanim będzie prowadził pojazd lub obsługiwał maszyny.[1] Osobom z niskim ciśnieniem, zawrotami głowy lub objawami niewydolności serca warto zalecić szczególną wstrzemięźliwość.
Skutek kliniczny
Przy większych ilościach alkoholu możliwe jest silniejsze i dłużej utrzymujące się upojenie, a także nasilenie zawrotów głowy, zmęczenia i zaburzeń widzenia, które mogą występować już podczas samego leczenia metoprololem.[1] W przedawkowaniu alkohol może nasilać objawy zatrucia.[1] Przy umiarkowanym, okazjonalnym piciu ciężkie skutki nie są opisane w dostępnym materiale.
Mechanizm
Według ChPL jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie metoprololu może powodować wyższe stężenie alkoholu we krwi, które wolniej się zmniejsza.[1] ChPL wskazuje też, że alkohol może zwiększać stężenie metoprololu w osoczu.[1] Alkohol i metoprolol mogą ponadto wspólnie obniżać ciśnienie tętnicze i nasilać zawroty głowy oraz uczucie zmęczenia, czyli działają w podobnym kierunku. Dostępne źródła nie są zgodne co do znaczenia klinicznego tych zjawisk, bo część opracowań uznaje, że alkohol nie wpływa istotnie na działanie metoprololu.
Metabolizm i transportery
- Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[2]
Monitorować
- zawroty głowy i uczucie zmęczenia
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca u pacjentów z objawami niedociśnienia
- zaburzenia widzenia
- sprawność psychofizyczna przed prowadzeniem pojazdów
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości, np. picie okazjonalne w dużych dawkachilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu rośnie ryzyko nasilenia hipotensji, zawrotów głowy i objawów przedawkowania, a stężenie alkoholu może utrzymywać się dłużej. Warto wtedy jednoznacznie odradzić prowadzenie pojazdów i zachęcić do ograniczenia picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuPropafenona alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów.Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.
Alkohol może nasilać zawroty głowy i uczucie osłabienia, które czasem pojawiają się podczas przyjmowania propafenonu. U niektórych osób większa ilość alkoholu może też wywołać kołatanie serca lub zaburzenia rytmu. Badań nad tym połączeniem jest niewiele, dlatego bezpieczniej jest ograniczyć alkohol do minimum, zwłaszcza na początku leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- kołatanie lub nierówna praca serca
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów. Pacjentom z niewydolnością serca, niedociśnieniem, zaburzeniami przewodzenia lub nawracającymi napadami migotania przedsionków wskazane jest całkowite unikanie alkoholu. Zalecenie ma charakter ostrożnościowy i opiera się na zapisie ChPL o prowadzeniu pojazdów oraz na wiedzy farmakologicznej, nie na badaniach interakcji.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zawrotów głowy, senności, zaburzeń widzenia i spadku ciśnienia tętniczego, co zwiększa ryzyko upadku i pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy większych ilościach alkoholu możliwy nawrót kołatania serca lub zaburzeń rytmu, czyli pogorszenie kontroli choroby, na którą przyjmowany jest propafenon.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego wspomina o alkoholu tylko w części o prowadzeniu pojazdów, gdzie każe pamiętać o możliwych zawrotach głowy i zaburzeniach widzenia, szczególnie na początku leczenia i w połączeniu z alkoholem[1]. Brak danych z badań interakcji propafenonu z etanolem. Z wiedzy farmakologicznej wynika możliwy addycyjny efekt dwóch czynników: alkohol obniża ciśnienie tętnicze i wywołuje zawroty głowy, a propafenon może powodować zawroty głowy i niedociśnienie. Dodatkowo duże dawki etanolu mogą same sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, co jest istotne u osoby leczonej z powodu arytmii. Są to wnioski teoretyczne, bez potwierdzenia w badaniach z propafenonem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i uczucie niestabilności
- ciśnienie tętnicze i tętno
- kołatania serca lub nawrót napadów arytmii
- tolerancja leczenia po zmianie dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, w tym jednorazowe upicie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości etanolu zwiększają ryzyko niedociśnienia, zawrotów głowy i prowokowania zaburzeń rytmu, co przy leczeniu antyarytmicznym jest klinicznie istotne. Zalecaj unikanie takiego picia. |
| Początek leczenia lub okres po zmianie dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | ChPL wskazuje początek leczenia i zmianę leku jako okres szczególnej ostrożności przy prowadzeniu pojazdów w połączeniu z alkoholem. W tym czasie zalecaj całkowite unikanie alkoholu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc addycyjne działanie alkoholu ma większe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 272
Połączenie przeciwwskazaneAdrenalina+ MetoprololW anafilaksji adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu przyjmowania metoprololu, ponieważ w stanie zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania.Jeśli masz adrenalinę we wstrzykiwaczu, użyj jej bez wahania w ciężkiej reakcji alergicznej, zadzwoń pod 112 i powiedz ratownikom oraz swojemu dentyście, że bierzesz metoprolol.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz adrenalinę we wstrzykiwaczu, użyj jej bez wahania w ciężkiej reakcji alergicznej, zadzwoń pod 112 i powiedz ratownikom oraz swojemu dentyście, że bierzesz metoprolol.
Metoprolol może osłabiać działanie adrenaliny podawanej w ciężkiej reakcji alergicznej. Razem oba leki czasem wyraźnie podnoszą ciśnienie i zwalniają pracę serca. Metoprolol działa głównie na serce, dlatego ten efekt jest u niego słabszy niż przy niektórych innych lekach z tej grupy. W stanie zagrożenia życia podanie adrenaliny jest najważniejsze i nie wolno z niego rezygnować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy po wstrzyknięciu adrenaliny – nadal duszność, obrzęk lub osłabienie
- silny ból głowy
- wyraźnie wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
W anafilaksji adrenaliny nie wolno wstrzymywać z powodu przyjmowania metoprololu, ponieważ w stanie zagrożenia życia nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej podania[1]. Należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią i koniecznością powtórzenia dawki oraz monitorować ciśnienie i tętno. Nadmierny wzrost ciśnienia można opanować szybko działającym lekiem rozszerzającym naczynia albo alfa-adrenolitykiem[1]. U chorego z niewyrównaną niewydolnością serca wymagającego ciągłego lub przerywanego leczenia inotropowego agonistami receptorów beta metoprolol jest przeciwwskazany[2][3][4]. Przy znieczuleniu miejscowym z adrenaliną należy unikać podania donaczyniowego, aspirując przed wstrzyknięciem.
Skutek kliniczny
Podczas podawania adrenaliny chorym leczonym beta-adrenolitykami może wystąpić znaczne nadciśnienie tętnicze i bradykardia, opisane głównie przy lekach niewybiórczych i potwierdzone w badaniach u zdrowych ochotników[3]. Beta-adrenolityki mogą antagonizować działanie przeciwanafilaktyczne adrenaliny, szczególnie niewybiórcze[1]. Adrenalina w zwykle stosowanej dawce nie zawsze daje u takich chorych oczekiwany efekt w leczeniu anafilaksji[3]. Ten sam rodzaj interakcji może wystąpić przy przypadkowym donaczyniowym podaniu środka miejscowo znieczulającego z adrenaliną[3].
Mechanizm
Metoprolol blokuje receptory beta-1, a w większych dawkach także beta-2, przez co znosi część działania adrenaliny na serce, oskrzela i naczynia. Przy zablokowanym rozszerzającym naczynia działaniu beta-2 przeważa skurcz naczyń zależny od receptorów alfa, co podnosi ciśnienie i wyzwala odruchową bradykardię. Ryzyko jest mniejsze przy leczniczych dawkach wybiórczego beta-1-adrenolityku, takiego jak metoprolol, niż przy niewybiórczych beta-adrenolitykach[2].
Metabolizm i transportery
- Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- odpowiedź kliniczna na leczenie anafilaksji (oddech, ciśnienie, obrzęki)
- EKG przy dożylnym podawaniu adrenaliny
Kiedy ocena się zmienia
| Ciągły lub przerywany wlew dożylny jako leczenie inotropowe w niewyrównanej niewydolności sercadroga podania · adrenalina | ryzyko rośnie | U chorego z niewyrównaną niewydolnością serca wymagającego leczenia inotropowego agonistami receptorów beta metoprolol jest przeciwwskazany. |
| Domięśniowo we wstrzykiwaczu w anafilaksjidroga podania · adrenalina | inne zalecenie | W anafilaksji adrenalinę podaje się mimo leczenia metoprololem, licząc się ze słabszą odpowiedzią i możliwą potrzebą powtórzenia dawki. |
| Miejscowo w znieczuleniu, np. stomatologicznymdroga podania · adrenalina | ryzyko maleje | Przy prawidłowym podaniu miejscowym interakcja jest mało prawdopodobna, ryzyko nadciśnienia i bradykardii dotyczy głównie przypadkowego podania donaczyniowego. |
| Dawki większe niż lecznicze (utrata wybiórczości beta-1)dawka · metoprolol | ryzyko rośnie | Mniejsze ryzyko wzrostu ciśnienia dotyczy leczniczych dawek wybiórczych beta-1-adrenolityków, przy większych dawkach metoprolol traci wybiórczość i interakcja zbliża się do obserwowanej przy lekach niewybiórczych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Blobet ZOK 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/blobet-zok-100480771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PropafenonNie łącz hydroksyzyny z propafenonem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Hydroksyzyny nie łączy się z propafenonem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Propafenon dostają osoby z chorobą serca, a u nich hydroksyzyna jest szczególnie niebezpieczna. Na świąd, alergię, niepokój czy kłopoty ze snem są bezpieczniejsze leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z propafenonem. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobą układu krążenia oraz przyjmujących leki wydłużające QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli wskazaniem jest świąd lub alergia, wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli wskazaniem jest lęk lub bezsenność, lekarz powinien dobrać leczenie bez działania wydłużającego QT. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG z oceną QT i QRS oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu, a także nasilenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia. Przy większych dawkach hydroksyzyny możliwe jest zwiększenie stężenia propafenonu i nasilenie jego działań niepożądanych, w tym proarytmicznych.
Mechanizm
Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes ani u osób ze stwierdzoną chorobą układu krążenia i znaczącą bradykardią[1]. Propafenon jest lekiem przeciwarytmicznym klasy IC, który zwalnia przewodzenie, poszerza zespół QRS, może wydłużać odstęp QT i ma działanie proarytmiczne, a samo wskazanie do jego stosowania oznacza chorobę serca. Działanie obu leków na repolaryzację i przewodzenie sumuje się. Dodatkowo hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie substratów tego enzymu[1]. Leki hamujące CYP2D6 mogą zwiększać stężenie propafenonu, co wymaga bardzo dokładnego monitorowania pacjenta i dostosowania dawki[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i szerokości QRS
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą dodatkowo zwiększać stężenie propafenonu, co nasila ryzyko proarytmiczne obok sumowania wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
Połączenie przeciwwskazaneMetoprolol+ NoradrenalinaNie podawaj metoprololu pacjentowi, który wymaga noradrenaliny – wstrzymaj beta-adrenolityk na czas leczenia wazopresyjnego.Jeśli trafisz do szpitala, powiedz lekarzom, że przyjmujesz metoprolol, i nie odstawiaj go sam bez ich decyzji.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli trafisz do szpitala, powiedz lekarzom, że przyjmujesz metoprolol, i nie odstawiaj go sam bez ich decyzji.
Noradrenalinę podaje się w szpitalu w kroplówce, gdy ciśnienie krwi jest groźnie niskie. Metoprolol osłabia jej działanie na serce i może powodować gwałtowne skoki ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca. Dlatego na czas podawania noradrenaliny lekarze zwykle wstrzymują metoprolol.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- bardzo wolne bicie serca
- ból w klatce piersiowej
- duszność
- zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj metoprololu pacjentowi, który wymaga noradrenaliny – wstrzymaj beta-adrenolityk na czas leczenia wazopresyjnego. Metoprolol jest przeciwwskazany we wstrząsie, w niedociśnieniu tętniczym ze skurczowym ciśnieniem poniżej 90 mm Hg oraz przy leczeniu lekami inotropowymi działającymi na receptory beta[1]. Jeśli pacjent przyjmujący przewlekle metoprolol trafia w stanie zagrożenia życia, nie opóźniaj noradrenaliny, ponieważ w takich stanach nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do jej zastosowania[2]. Uwzględnij wtedy, że odpowiedź na noradrenalinę może być osłabiona, a ryzyko skoków ciśnienia i bradykardii większe. Po ustabilizowaniu hemodynamiki i odstawieniu wazopresora metoprolol wznawia się ostrożnie, zaczynając od małej dawki.
Skutek kliniczny
Możliwy jest gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego z odruchową bradykardią albo, przeciwnie, słaba odpowiedź na noradrenalinę ze zmniejszeniem rzutu serca i pogłębieniem wstrząsu. Przy jednoczesnym stosowaniu noradrenaliny i beta-adrenolityków może wystąpić ciężkie nadciśnienie[3]. Leki sympatykomimetyczne stosowane z beta-adrenolitykami mogą zwiększać ciśnienie tętnicze[1]. Ujemne działanie inotropowe metoprololu dodatkowo pogarsza hemodynamikę u pacjenta we wstrząsie.
Mechanizm
Noradrenalina pobudza receptory alfa1 (skurcz naczyń) i beta1 (zwiększenie kurczliwości i częstości akcji serca), a metoprolol blokuje receptory beta1. Kardioselektywność metoprololu nie chroni przed interakcją, ponieważ noradrenalina działa na serce właśnie przez receptory beta1. W efekcie znosi się sercowe działanie noradrenaliny, a pozostaje nieskompensowany skurcz naczyń zależny od receptorów alfa1, co zwiększa obciążenie następcze lewej komory. Metoprolol jest przeciwwskazany u pacjentów otrzymujących ciągle lub przerywanie leki inotropowo dodatnie działające agonistycznie na receptory beta[4][5].
Metabolizm i transportery
- Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
Monitorować
- ciągły pomiar ciśnienia tętniczego, najlepiej metodą inwazyjną
- częstość akcji serca i zapis EKG (bradykardia, zaburzenia przewodzenia, arytmie komorowe)
- parametry perfuzji tkankowej (diureza, stężenie mleczanów)
- ocena rzutu serca u pacjentów z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Noradrenalina włączana ratunkowo u pacjenta przyjmującego przewlekle metoprololkolejność włączenia · noradrenalina | inne zalecenie | W stanie zagrożenia życia nie opóźnia się noradrenaliny z powodu wcześniej przyjętego metoprololu. Kolejnych dawek metoprololu się nie podaje, a dawkę noradrenaliny dostosowuje się do odpowiedzi hemodynamicznej, licząc się z jej osłabieniem oraz z ryzykiem bradykardii i skoków ciśnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levonor 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levonor-100037454/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinora 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sinora-100331946/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Blobet ZOK 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/blobet-zok-100480771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMetoprolol+ FluoksetynaNie należy stosować fluoksetyny u pacjenta z niewydolnością serca leczonego metoprololem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba – zwłaszcza jeśli leczysz się z powodu niewydolności serca – i regularnie mierz tętno.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba – zwłaszcza jeśli leczysz się z powodu niewydolności serca – i regularnie mierz tętno.
Fluoksetyna spowalnia usuwanie metoprololu z organizmu, przez co metoprolol działa silniej niż zwykle. Może to zbyt mocno zwolnić pracę serca i obniżyć ciśnienie. U osób leczonych z powodu niewydolności serca tych leków się nie łączy. Wpływ fluoksetyny utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni po jej odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tętno wolniejsze niż 50 uderzeń na minutę
- zawroty głowy lub omdlenie
- silne zmęczenie i osłabienie
- duszność
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy stosować fluoksetyny u pacjenta z niewydolnością serca leczonego metoprololem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2][3] W pozostałych wskazaniach metoprololu po włączeniu fluoksetyny może być konieczne zmniejszenie jego dawki.[4] Należy kontrolować tętno i ciśnienie tętnicze w pierwszych tygodniach leczenia skojarzonego oraz przez kilka tygodni po odstawieniu fluoksetyny, gdy stężenie metoprololu stopniowo spada i wcześniej zmniejszoną dawkę może trzeba będzie ponownie zwiększyć. Warto rozważyć beta-adrenolityk niezależny od CYP2D6 albo lek przeciwdepresyjny, który nie hamuje tego enzymu.
Skutek kliniczny
Zahamowanie metabolizmu metoprololu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, przede wszystkim nadmiernej bradykardii.[2] Możliwe są także niedociśnienie, zawroty głowy, omdlenia i nasilenie zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u chorych z niewydolnością serca jej zaostrzenie.
Mechanizm
Fluoksetyna hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu metoprololu, przez co zwiększa jego stężenie w osoczu i nasila działanie beta-adrenolityczne.[4] Ze względu na długi okres półtrwania fluoksetyny i jej aktywnego metabolitu norfluoksetyny hamowanie narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni po odstawieniu fluoksetyny.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- EKG – odstęp PQ i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy niewydolności serca – duszność, obrzęki, przyrost masy ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Fluoksetyna dołączana do stałej dawki metoprololukolejność włączenia · fluoksetyna | inne zalecenie | Po rozpoczęciu leczenia fluoksetyną u pacjenta na stałej dawce metoprololu może być konieczne zmniejszenie dawki metoprololu, a tętno należy kontrolować przez kilka pierwszych tygodni, bo hamowanie metabolizmu narasta stopniowo. |
| Fluoksetyna odstawiona w ostatnich tygodniachodstep · fluoksetyna | inne zalecenie | Po odstawieniu fluoksetyny hamowanie metabolizmu metoprololu ustępuje powoli z powodu długiego okresu półtrwania fluoksetyny i norfluoksetyny, dlatego interakcję należy uwzględniać jeszcze przez kilka tygodni, a wcześniej zmniejszoną dawkę metoprololu może trzeba będzie stopniowo zwiększyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluoksetyna EGIS 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluoksetyna-egis-100225954/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Seronil 20 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/seronil-100060810/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bioxetin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bioxetin-100010768/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneMetoprolol+ LinezolidMetoprololu nie łączy się z nieselektywnymi inhibitorami MAO, do których należy linezolid.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metoprolol, i mierz codziennie ciśnienie oraz tętno, dopóki bierzesz antybiotyk.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metoprolol, i mierz codziennie ciśnienie oraz tętno, dopóki bierzesz antybiotyk.
Metoprolol i linezolid co do zasady nie powinny być stosowane razem. Linezolid to antybiotyk, który działa też na układ regulujący ciśnienie krwi, a razem z metoprololem może powodować zbyt duży spadek albo nagły wzrost ciśnienia i zbyt wolne bicie serca. Czasem lekarz uznaje, że to połączenie jest konieczne, i wtedy zleca częste sprawdzanie ciśnienia i tętna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub omdlenie
- bardzo wolne bicie serca
- nagły, silny ból głowy
- kołatanie serca
- bardzo wysokie ciśnienie w pomiarze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Metoprololu nie łączy się z nieselektywnymi inhibitorami MAO, do których należy linezolid[1][2]. Gdy to możliwe, wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO. Jeśli linezolid jest niezbędny, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, a pacjent pozostaje pod ścisłą obserwacją z regularnym pomiarem ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca[1]. Nie odstawiaj nagle metoprololu, aby umożliwić leczenie linezolidem.
Skutek kliniczny
Możliwe są wahania ciśnienia tętniczego – zarówno nasilone obniżenie ciśnienia i zwolnienie akcji serca, jak i teoretycznie epizody wzrostu ciśnienia. Ryzyko wynika z przynależności linezolidu do inhibitorów MAO, a nie z opisanych przypadków dla tej pary.
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy[2]. Metoprololu w postaci bursztynianu o przedłużonym uwalnianiu nie łączy się z inhibitorami MAO innymi niż inhibitory MAO-B, ponieważ ich wpływ na ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca może się sumować, a po odstawieniu nieodwracalnego inhibitora MAO istnieje teoretyczne ryzyko znaczącego nadciśnienia[1]. Linezolid sam nasila presyjne działanie leków sympatykomimetycznych[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ linezolid nie hamuje CYP2D6, przez który metabolizowany jest metoprolol[2][1].
Metabolizm i transportery
- Metoprolol: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- objawy niedociśnienia ortostatycznego
- objawy przełomu nadciśnieniowego (silny ból głowy, kołatanie serca)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem.Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.
Niektóre leki stosowane w zakażeniu HIV, na przykład rytonawir, darunawir czy atazanawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia rytmu serca, takich jak propafenon i flekainid. Lek na serce gromadzi się wtedy we krwi i może zamiast pomagać wywołać groźne, a nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Dotyczy to wszystkich leków z obu tych grup. Tych leków zwykle nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- bardzo wolne albo bardzo szybkie tętno
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem. Połączenie flekainidu lub propafenonu z rytonawirem, sakwinawirem, typranawirem i fosamprenawirem jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL. Atazanawir i darunawir podaje się zwykle z rytonawirem lub kobicystatem, więc obowiązuje to samo ograniczenie. U pacjenta z HIV wymagającego leczenia przeciwarytmicznego trzeba rozważyć zmianę leczenia przeciwwirusowego na schemat bez wzmacniacza farmakokinetycznego. Inną możliwością jest wybór innej strategii kontroli rytmu lub częstości rytmu serca we współpracy z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, potrzebne są ścisły nadzór kardiologiczny, kontrola EKG oraz oznaczanie stężenia flekainidu, o ile jest dostępne. Hamujące działanie rytonawiru utrzymuje się przez kilka dni po jego odstawieniu, więc leku klasy IC nie należy włączać bezpośrednio po przerwaniu terapii inhibitorem proteazy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia propafenonu lub flekainidu zwiększa ryzyko działania proarytmicznego. Mogą wystąpić bloki przewodzenia, poszerzenie zespołu QRS, bradykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór i nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie u osób ze strukturalną chorobą serca, niewydolnością serca, zaburzeniami elektrolitowymi i upośledzoną czynnością nerek. Przy propafenonie nasila się też działanie beta-adrenolityczne, co może prowadzić do bradykardii i spadku ciśnienia.
Mechanizm
Inhibitory proteazy, zwłaszcza w schematach wzmacnianych rytonawirem, silnie hamują enzymy wątrobowe CYP3A4 i CYP2D6. Te enzymy odpowiadają za rozkład propafenonu i flekainidu. Zahamowanie metabolizmu powoduje wzrost stężenia leku przeciwarytmicznego klasy IC we krwi. Leki te mają wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost stężenia może być niebezpieczny. Rytonawir jest najsilniejszym inhibitorem w tej grupie. Ponieważ pozostałe inhibitory proteazy (darunawir, atazanawir, fosamprenawir, sakwinawir, typranawir) stosuje się w praktyce razem z rytonawirem lub kobicystatem, interakcja dotyczy całej klasy. Mechanizm farmakokinetyczny nakłada się na działanie farmakodynamiczne. Sakwinawir wydłuża odstępy PR i QT, a atazanawir wydłuża odstęp PR. Leki klasy IC wydłużają PR i poszerzają zespół QRS, przez co zaburzenia przewodzenia się sumują.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu PR, szerokości zespołu QRS i odstępu QT
- częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie flekainidu we krwi, jeśli oznaczenie jest dostępne
- stężenie potasu i magnezu
- czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie inhibitora proteazy z rytonawiremodstep · inhibitory proteazy | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez rytonawir ustępuje stopniowo przez kilka dni po odstawieniu, więc lek klasy IC należy włączać z opóźnieniem i pod kontrolą EKG. |
| eGFR ≤ 35pacjent | ryzyko rośnie | Flekainid jest w znacznej części wydalany przez nerki, dlatego upośledzona czynność nerek dodatkowo zwiększa jego stężenie i nasila ryzyko działania proarytmicznego przy zahamowanym metabolizmie wątrobowym. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaPołączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak propafenon i flekainid, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które czasem prowadzi do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków zwykle się ze sobą nie łączy. Lurazydon działa na serce znacznie słabiej i lekarz może go wybrać, jeśli musisz przyjmować lek na arytmię.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie bardzo szybkiego lub nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- nagła utrata przytomności z drgawkami
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca. Zyprazydonu ani sertindolu nie łączy się z propafenonem ani flekainidem. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT, na przykład arypiprazol, kariprazynę albo lurazydon. Gdy kontrola rytmu wymaga leku klasy IC, nie należy go zastępować innym lekiem wydłużającym QT, a decyzję o zmianie leczenia przeciwarytmicznego powinien podjąć kardiolog. Jeżeli wybrano lurazydon, przed jego włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego warto wykonać EKG oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i poszerzeniem zespołu QRS, a w konsekwencji częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy sertindolu i zyprazydonie, przy dużych dawkach, w hipokaliemii lub hipomagnezemii, w bradykardii, w niewydolności serca, u osób starszych oraz przy upośledzonej czynności nerek w przypadku flekainidu.
Mechanizm
Główny mechanizm to addycja działania na elektrofizjologię serca. Leki przeciwarytmiczne klasy IC blokują szybkie kanały sodowe, spowalniają przewodzenie i poszerzają zespół QRS, co wydłuża odstęp QT. Same mają też działanie proarytmiczne. Zyprazydon i sertindol blokują kanał potasowy hERG i wyraźnie wydłużają repolaryzację komór. Suma tych efektów zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu. Dodatkowo propafenon hamuje CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie sertindolu. Może więc zwiększać stężenie sertindolu i nasilać wydłużenie QT. Ten mechanizm dotyczy wszystkich leków obu grup z wyjątkiem lurazydonu, który nie wydłuża istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc i szerokości zespołu QRS przed włączeniem leczenia i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) u pacjentów leczonych flekainidem
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia zgłaszane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 35leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Flekainid jest w dużej części wydalany przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek kumuluje się, co nasila poszerzenie QRS, wydłużenie QT i ryzyko arytmii przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpsychotycznego wydłużającego QT. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, które zwiększają podatność na arytmie wywołane lekami. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Leki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG.Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, przyjmowane razem z propafenonem albo flekainidem mogą zbyt silnie działać na serce. Pierwsze leki spowalniają usuwanie drugich z organizmu, przez co ich ilość we krwi rośnie. Oba rodzaje leków dodatkowo wzmacniają nawzajem swoje działanie, co może wywołać groźne zaburzenia rytmu, bardzo wolne tętno albo omdlenie. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się jeszcze przez wiele tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca, bardzo szybkie albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- silne zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- nasilona duszność albo obrzęki nóg
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG. Dronedaron jest w ChPL przeciwwskazany z lekami przeciwarytmicznymi klasy I, a więc także z propafenonem i flekainidem. Jeśli zmienia się dronedaron na lek klasy IC, nie wolno podawać obu leków jednocześnie. Amiodaron z flekainidem lub propafenonem dopuszcza się wyłącznie pod nadzorem specjalisty. W takim przypadku dawkę leku klasy IC trzeba wyraźnie zmniejszyć, a stężenie flekainidu oznaczać, jeśli jest to możliwe. Przy zamianie amiodaronu na lek klasy IC trzeba pamiętać, że interakcja utrzymuje się przez długi czas po odstawieniu amiodaronu. Przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wyrównać stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsades de pointes. Może też wywołać ciężką bradykardię, bloki przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe oraz zaostrzenie niewydolności serca. Objawy toksyczności flekainidu lub propafenonu mogą obejmować także zawroty głowy, zaburzenia widzenia i omdlenia.
Mechanizm
Leku przeciwarytmicznego klasy III nie należy łączyć z lekiem klasy IC, ponieważ interakcja dotyczy całej klasy i wynika z dwóch mechanizmów działających jednocześnie. Amiodaron i dronedaron hamują CYP2D6 i CYP3A4, czyli enzymy, które metabolizują propafenon i flekainid. Prowadzi to do wzrostu stężenia leku klasy IC we krwi. Mechanizm farmakokinetyczny jest najsilniej udokumentowany dla amiodaronu z flekainidem. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna. Oba rodzaje leków zwalniają przewodzenie w sercu, wydłużają odstępy PR i QRS, osłabiają kurczliwość mięśnia sercowego i mają działanie proarytmiczne. Leki klasy III dodatkowo wydłużają odstęp QT. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego jego działanie hamujące enzymy utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępów PR, QRS i QT przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie flekainidu w surowicy, jeśli oznaczenie jest dostępne
- stężenie potasu i magnezu
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność i obrzęki
- czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego hamowanie metabolizmu i działanie elektrofizjologiczne utrzymują się przez wiele tygodni po jego odstawieniu. Przy zamianie amiodaronu na propafenon lub flekainid należy zaczynać od małej dawki leku klasy IC i kontrolować EKG. |
| ObniżonyeGFR · leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Flekainid jest w dużej części wydalany przez nerki, dlatego przy niewydolności nerek jego stężenie wzrasta dodatkowo. W połączeniu z lekiem klasy III ryzyko toksyczności jest wtedy jeszcze większe. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.