Interakcje / Mirtazapina / Mirtazapina i torasemid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów, szczególnie na początku leczenia mirtazapiną i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków.
Wstawaj powoli, zwłaszcza w nocy i rano, i zapytaj lekarza o badanie poziomu sodu i potasu we krwi, szczególnie w pierwszych tygodniach przyjmowania leku przeciwdepresyjnego.
Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ TorasemidPołączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów, szczególnie na początku leczenia mirtazapiną i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków.Wstawaj powoli, zwłaszcza w nocy i rano, i zapytaj lekarza o badanie poziomu sodu i potasu we krwi, szczególnie w pierwszych tygodniach przyjmowania leku przeciwdepresyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Wstawaj powoli, zwłaszcza w nocy i rano, i zapytaj lekarza o badanie poziomu sodu i potasu we krwi, szczególnie w pierwszych tygodniach przyjmowania leku przeciwdepresyjnego.
Lek moczopędny i lek przeciwdepresyjny mogą razem obniżać ciśnienie krwi, przez co przy szybkim wstawaniu możesz poczuć zawroty głowy, a nawet upaść. Lek moczopędny usuwa z organizmu sól i potas, a lek przeciwdepresyjny może dodatkowo obniżać poziom sodu we krwi. Zbyt niski poziom tych składników może powodować osłabienie, splątanie i zaburzenia rytmu serca. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien co jakiś czas sprawdzać twoje ciśnienie i wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- silna senność lub splątanie
- osłabienie, kurcze mięśni
- nudności i bóle głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów, szczególnie na początku leczenia mirtazapiną i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków. ChPL torasemidu ani ChPL mirtazapiny nie wymieniają tego połączenia.[1][2] Warto oznaczyć stężenie sodu i potasu przed włączeniem mirtazapiny oraz w pierwszych tygodniach terapii, a u pacjentów z hipokaliemią lub hipomagnezemią wyrównać niedobory. Pacjenta należy pouczyć o powolnym wstawaniu, zwłaszcza w nocy i rano. U osób z chorobą serca, wydłużonym QT lub przyjmujących inne leki wydłużające QT konieczna jest szczególna ostrożność i rozważenie kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i zwiększonym ryzykiem upadków, zwłaszcza u osób starszych. Możliwe są również zaburzenia elektrolitowe, w tym hiponatremia i hipokaliemia, które mogą objawiać się splątaniem, osłabieniem i kurczami mięśni, a w przypadku hipokaliemii sprzyjać zaburzeniom rytmu serca u pacjentów z wydłużonym QT lub przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Interakcja wynika z sumowania działań niepożądanych obu leków, a nie ze zmiany ich stężeń. Torasemid jako diuretyk pętlowy zmniejsza objętość wewnątrznaczyniową i może nasilać działanie hipotensyjne innych leków, a mirtazapina poprzez blokadę receptorów alfa1-adrenergicznych i H1 może wywoływać niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i senność. ChPL torasemidu podaje, że tak jak inne leki moczopędne może on nasilać działanie hipotensyjne równocześnie stosowanych leków.[1] Torasemid zwiększa wydalanie potasu i magnezu, a ChPL mirtazapiny wskazuje na ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu przy łączeniu z lekami wydłużającymi QTc.[2] Hipokaliemia i hipomagnezemia są czynnikiem ryzyka wydłużenia QT. Oba leki mogą też przyczyniać się do hiponatremii – torasemid przez utratę sodu z moczem, mirtazapina rzadko przez zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- stężenie sodu w surowicy
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu
- objawy splątania, senności i ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, upadków i hiponatremii jest wyraźnie większe, dlatego kontrolę elektrolitów i ciśnienia należy prowadzić częściej. |
| Włączenie mirtazapiny u pacjenta leczonego torasemidemkolejność włączenia · mirtazapina | inne zalecenie | Największe ryzyko dotyczy pierwszych tygodni po włączeniu mirtazapiny lub zwiększeniu jej dawki, dlatego w tym okresie zaleca się oznaczenie sodu i potasu oraz ocenę ciśnienia w pozycji stojącej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaMirtazapinaa alkoholZaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Na czas leczenia mirtazapiną zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie prowadź samochodu i nie obsługuj maszyn.
W czasie leczenia mirtazapiną nie należy pić alkoholu. Lek i alkohol razem mogą silniej Cię uśpić, osłabić koncentrację i spowolnić reakcje. Możesz poczuć się bardziej senny i otępiały, niż zwykle bywa po samym lekarstwie albo samym alkoholu. Alkohol może też pogarszać samopoczucie w depresji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem się na nogach
- zawroty głowy i niepewny chód
- splątanie albo trudność ze skupieniem uwagi
- bardzo wolne reakcje i problemy z mówieniem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć choremu, aby w trakcie leczenia mirtazapiną unikał spożywania alkoholu.[1] Jeśli pacjent mimo to sięga po alkohol, ostrzeż go przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn oraz przed łączeniem alkoholu z innymi lekami uspokajającymi.
Skutek kliniczny
Alkohol podczas leczenia mirtazapiną nasila senność, otępienie i spowolnienie reakcji oraz pogarsza koordynację, uwagę i zdolność prowadzenia pojazdów. U osób w depresji alkohol może dodatkowo pogarszać nastrój i przebieg choroby, dlatego jego unikanie jest częścią leczenia.
Mechanizm
Mirtazapina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działania uspokajające i zaburzające sprawność psychofizyczną się sumują. Mirtazapina może wzmagać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nadmierna senność i zawroty głowy
- spowolnienie reakcji i zaburzenia koordynacji
- przebieg objawów depresji i przestrzeganie zaleceń dotyczących alkoholu
- spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta, zwłaszcza przy stosowaniu innych leków działających uspokajająco
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu, upojenieilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Im więcej alkoholu, tym silniejsze sumowanie działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy i większe ryzyko nadmiernej sedacji oraz upadków. Konkretnych progów ilościowych ChPL nie podaje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaTorasemida alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia.Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.
Alkohol i lek moczopędny razem mogą mocno obniżyć ciśnienie krwi i odwodnić organizm. Można wtedy poczuć zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Alkohol może też pogłębiać niedobór potasu, co bywa groźne dla rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub mroczki przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- bardzo suche usta i mało moczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia. Alkohol nie powinien być spożywany w okresie rozpoczynania leczenia lub zmiany dawki torasemidu. U chorych z niskim ciśnieniem lub zaburzeniami rytmu serca, które są w ChPL wymienione w przeciwwskazaniach[1], alkohol jest szczególnie niewskazany. U chorych z niewydolnością serca alkohol dodatkowo pogarsza rokowanie niezależnie od interakcji.
Skutek kliniczny
Spadek ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem i upadkami, zwłaszcza po wstaniu z pozycji siedzącej lub leżącej. Możliwe odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu) oraz kołatania serca lub zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie przy większych ilościach alkoholu, u osób starszych i przy odwodnieniu.
Mechanizm
Torasemid nasila działanie hipotensyjne innych równocześnie stosowanych leków[1], a alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie, więc oba efekty się sumują. Oba czynniki zwiększają utratę płynów, co sprzyja odwodnieniu, spadkowi objętości krwi i zawrotom głowy przy wstawaniu. Torasemid zwiększa wydalanie potasu, a przewlekłe picie alkoholu sprzyja niedoborom potasu i magnezu, które nasilają ryzyko zaburzeń rytmu serca. W ChPL niski poziom potasu i magnezu opisano jako czynnik zwiększający wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe[1]. Bezpośrednich badań interakcji torasemidu z alkoholem w dostarczonych źródłach nie ma, wniosek opiera się na znanych działaniach obu substancji.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy odwodnienia i ortostatyczne spadki ciśnienia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- rytm serca przy kołataniach lub omdleniach
- masa ciała i bilans płynów u chorych z niewydolnością serca
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub picie do upojeniailość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości alkoholu nasilają rozszerzenie naczyń, utratę płynów i ryzyko zaburzeń elektrolitowych, więc ryzyko hipotonii i arytmii wyraźnie rośnie. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych słabsza regulacja ciśnienia i większa skłonność do odwodnienia zwiększają ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia i upadków. |
| Pierwsze dni leczenia lub po zmianie dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | W początkowym okresie leczenia lub po zwiększeniu dawki diureza i spadek ciśnienia są największe, więc alkohol w tym czasie warto wykluczyć. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Inne interakcje tych leków 78
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneCefuroksym+ TorasemidCharakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.
Torasemid to lek moczopędny, a cefuroksym to antybiotyk wydalany przez nerki. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony albo masz już chore nerki. W ulotce jednego z leków z torasemidem to połączenie jest wymienione jako przeciwwskazane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- silne osłabienie lub senność
- nudności i brak apetytu
- zawroty głowy lub omdlenia
- silne pragnienie i suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Charakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.[1] Jeżeli lekarz uzna, że oba leki są niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie oznaczać stężenie kreatyniny i elektrolitów, dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i rozważyć czasowe zmniejszenie dawki torasemidu. Wybór antybiotyku spoza grupy cefalosporyn zależy od rodzaju zakażenia i należy do lekarza.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych i z wcześniejszą niewydolnością nerek. Następstwem może być kumulacja cefuroksymu i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Torasemid może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn, zwłaszcza w dużych dawkach.[1] Diuretyk pętlowy powoduje utratę wody i elektrolitów, a odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego sprzyjają uszkodzeniu nerek przez lek nefrotoksyczny. Cefuroksym jest wydalany przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego, więc pogorszenie czynności nerek może prowadzić do jego kumulacji.[2]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- stężenie sodu i potasu w surowicy
- diureza i objawy odwodnienia
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Charakterystyka torasemidu wskazuje, że nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefuroksymu, który jest wydalany przez nerki. |
| Osoba starszawiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/
Połączenie przeciwwskazaneKetoprofen+ TorasemidUnikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową.Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ketoprofenu na własną rękę, a jeśli potrzebujesz leku przeciwbólowego, zapytaj farmaceutę o paracetamol albo żel przeciwbólowy na skórę.
Ketoprofen może osłabiać działanie torasemidu, przez co woda zatrzymuje się w organizmie, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki razem mogą też obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony, masz chore nerki, chore serce albo jesteś w starszym wieku. Dlatego to połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz i pod jego kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg albo szybki przyrost masy ciała
- narastająca duszność albo duszność w pozycji leżącej
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- nietypowe osłabienie, senność albo splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego ketoprofenu u pacjenta na torasemidzie i w miarę możliwości zastąp go paracetamolem albo postacią miejscową. Jeśli skojarzenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie najkrótszy czas. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego pacjenta należy nawodnić, a po jego rozpoczęciu starannie kontrolować czynność nerek[1]. U pacjenta poddanego intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany[2]. Nie należy go też stosować w ciężkiej niewydolności serca ani w ciężkiej niewydolności nerek[3].
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to ostre uszkodzenie nerek o mechanizmie przednerkowym, szczególnie u osób odwodnionych, w podeszłym wieku i z przewlekłą chorobą nerek, a ryzyko dodatkowo rośnie, gdy pacjent przyjmuje też inhibitor konwertazy angiotensyny lub sartan. Drugim skutkiem jest osłabienie działania torasemidu z zatrzymaniem sodu i wody, przyrostem masy ciała, obrzękami i wzrostem ciśnienia tętniczego, co u chorych z niewydolnością serca może prowadzić do jej zaostrzenia. ChPL jednego z produktów ketoprofenu wymienia stosowanie intensywnej terapii moczopędnej wśród przeciwwskazań[2], a wszystkie produkty ketoprofenu przeciwwskazują go w ciężkiej niewydolności serca i ciężkiej niewydolności nerek[1].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, które podtrzymują przepływ nerkowy i natriurezę, dlatego osłabia moczopędne i hipotensyjne działanie torasemidu. Jednocześnie torasemid zmniejsza objętość krwi krążącej, a ketoprofen ogranicza kompensacyjne rozszerzenie naczyń doprowadzających w kłębuszku, co sumuje się w spadku perfuzji nerek. ChPL ketoprofenu wskazuje, że u pacjentów stosujących leki moczopędne, zwłaszcza odwodnionych, zahamowanie prostaglandyn zmniejsza dopływ krwi do nerek i zwiększa ryzyko niewydolności nerek[1]. ChPL torasemidu podaje, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą osłabiać działanie moczopędne i hipotensyjne torasemidu[4].
Monitorować
- kreatynina i eGFR przed włączeniem ketoprofenu i w pierwszych dniach leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- masa ciała i obrzęki jako wskaźnik osłabienia działania moczopędnego
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia i ilość oddawanego moczu
- objawy zaostrzenia niewydolności serca
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Intensywna terapia moczopędna jest wymieniona w przeciwwskazaniach jednego z produktów ketoprofenu. U takiego pacjenta ketoprofen ogólnoustrojowo nie powinien być stosowany. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek przy skojarzeniu niesteroidowego leku przeciwzapalnego z lekami hipotensyjnymi i moczopędnymi jest większe, dlatego ChPL ketoprofenu zaleca szczególną ostrożność i kontrolę czynności nerek. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. Przy łagodniejszym upośledzeniu czynności nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek w skojarzeniu z torasemidem także rośnie i wymaga częstszej kontroli kreatyniny. |
| Na skórędroga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę daje niewielkie stężenia ogólnoustrojowe, dlatego ryzyko osłabienia działania torasemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy postaci doustnej. |
| Kilka dniczas leczenia · ketoprofen | ryzyko rośnie | Ryzyko zatrzymania płynów i pogorszenia czynności nerek narasta wraz z czasem stosowania ketoprofenu ogólnoustrojowo, dlatego leczenie skojarzone powinno być możliwie krótkie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoprofen-SF 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoprofen-sf-100230375/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Niekorzystna interakcjaKsylometazolina+ MirtazapinaJeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL.Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Używaj kropli do nosa jak najkrócej, nie przekraczaj dawek z ulotki, a jeśli masz nadciśnienie lub chorobę serca, zapytaj farmaceutę o inny sposób na zatkany nos.
Krople lub aerozol do nosa z ksylometazoliną mogą działać silniej na serce i ciśnienie, gdy przyjmujesz mirtazapinę. Zwykle nie jest to groźne, jeśli używasz ich krótko i zgodnie z ulotką. Ryzyko rośnie, gdy stosujesz je częściej lub dłużej niż zalecono albo masz nadciśnienie lub chorobę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie
- niepokój lub drżenie
- kłopoty ze snem
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli lek obkurczający śluzówkę nosa jest potrzebny, stosuj ksylometazolinę w najmniejszej skutecznej dawce, możliwie krótko i bez przekraczania liczby dawek z ChPL. ChPL ksylometazoliny nie zaleca łączenia jej z czteropierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi[1]. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca lub zaburzeniami rytmu rozważ w pierwszej kolejności postępowanie bez sympatykomimetyku, np. płukanie nosa roztworem soli, a przy alergicznym nieżycie nosa glikokortykosteroid donosowy. Przy pojawieniu się kołatania serca, silnego bólu głowy lub wzrostu ciśnienia odstaw ksylometazolinę.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie ogólnoustrojowych objawów sympatykomimetycznych, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie lub nierówna praca serca, niepokój, bóle głowy i zaburzenia snu. Przy prawidłowym, krótkotrwałym stosowaniu donosowym ryzyko jest małe, a rośnie przy przekraczaniu dawek, długim stosowaniu oraz u pacjentów z nadciśnieniem lub chorobami serca.
Mechanizm
Ksylometazolinę u osoby leczonej mirtazapiną należy stosować krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, bo oba leki mogą sumować działanie na układ adrenergiczny. Ksylometazolina jest sympatykomimetykiem pobudzającym receptory alfa-adrenergiczne, a jej część wchłania się z błony śluzowej nosa do krążenia ogólnego. Mirtazapina jest czteropierścieniowym lekiem przeciwdepresyjnym, który blokuje presynaptyczne receptory alfa2 i w ten sposób zwiększa przekaźnictwo noradrenergiczne. ChPL ksylometazoliny wskazuje, że trój- i czteropierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą nasilać ogólnoustrojowe działanie ksylometazoliny, zwłaszcza przy przedawkowaniu, i nie zaleca jednoczesnego stosowania[1]. ChPL mirtazapiny nie wymienia ksylometazoliny ani innych sympatykomimetyków[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze u pacjentów z nadciśnieniem
- częstość i miarowość pracy serca
- bóle głowy, niepokój, bezsenność
- czas stosowania i liczba dawek ksylometazoliny
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka większa niż zalecana w ChPLdawka · ksylometazolina | ryzyko rośnie | ChPL ksylometazoliny wskazuje, że nasilenie działania ogólnoustrojowego jest szczególnie prawdopodobne przy przedawkowaniu. |
| Dłużej niż maksymalny czas stosowania z ChPLczas leczenia · ksylometazolina | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie ksylometazoliny zwiększa łączną ekspozycję ogólnoustrojową i ryzyko sumowania działania z mirtazapiną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orinox 0,5 mg/ml, aerozol do nosa, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orinox-100342051/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaMirtazapina+ IwabradynaUnikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj, czy potrzebujesz EKG.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Lek na serce zwalnia tętno, a lek przeciwdepresyjny może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą rzadko wywołać groźne zaburzenia rytmu. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia iwabradyny z mirtazapiną, a jeśli skojarzenie jest konieczne, ściśle monitoruj czynność serca.[1] Przed włączeniem drugiego leku i po zwiększeniu dawki wykonaj EKG z oceną QTc i częstości rytmu oraz oznacz stężenie potasu i magnezu. Wyrównaj hipokaliemię i ostrożnie dołączaj kolejne leki wydłużające QT lub nasilające utratę potasu.[1] Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę mirtazapiny.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, zwłaszcza przy bradykardii.[2] Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, na przykład podczas stosowania tiazydowych lub pętlowych leków moczopędnych, oraz u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT.[1]
Mechanizm
Mirtazapina może wydłużać odstęp QTc, a łączenie jej z innymi lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.[2] Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a bradykardia nasila wydłużenie odstępu QT wywołane przez leki, dlatego iwabradyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT.[1] Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać – mirtazapina nie hamuje istotnie CYP3A4, a iwabradyna nie wpływa na metabolizm innych substratów tego izoenzymu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po zmianie dawki
- częstość pracy serca w spoczynku
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAlprazolam+ MirtazapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na oba leki, i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli senność jest bardzo silna.
Oba leki działają uspokajająco i nasennie, więc razem mogą mocniej cię usypiać niż każdy z nich osobno. Może to powodować senność w ciągu dnia, zawroty głowy i chwiejny chód. Lekarz często łączy te leki celowo, ale trzeba obserwować, jak się po nich czujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- upadki
- spowolniony lub płytki oddech
- trudność z obudzeniem się
- splątanie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, szczególnie na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku. ChPL obu leków zaleca ostrożność przy łączeniu ich z lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1][2] Warto stosować najmniejszą skuteczną dawkę alprazolamu przez możliwie krótki czas i ocenić, czy benzodiazepina jest nadal potrzebna, gdy mirtazapina zaczyna działać przeciwlękowo i nasennie. Pacjent nie powinien pić alkoholu, co wprost zalecają ChPL obu leków.[1][2]
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie senności, sedacji, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków oraz utrudnia prowadzenie pojazdów. U pacjentów z chorobami układu oddechowego, w podeszłym wieku albo przyjmujących dodatkowo opioidy lub alkohol rośnie ryzyko depresji oddechowej.
Mechanizm
Oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne sumuje się. ChPL alprazolamu wskazuje, że jednoczesne stosowanie z lekami przeciwdepresyjnymi może nasilać depresyjny wpływ na OUN, włącznie z depresją oddechową przy łączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN.[1] ChPL mirtazapiny podaje, że mirtazapina może nasilać uspokajające działanie benzodiazepin.[2] Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ żaden z tych leków nie jest uznawany za klinicznie istotny inhibitor ani induktor CYP3A4, który metabolizuje oba leki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji w ciągu dnia
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi i upadki
- spowolnienie i spłycenie oddechu, zwłaszcza u osób starszych i z chorobami płuc
- zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
- czas trwania i zasadność stosowania alprazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku sumowanie sedacji zwiększa ryzyko upadków i depresji oddechowej, a ChPL alprazolamu szczególnie podkreśla ostrożność u tych pacjentów przy lekach działających depresyjnie na oddychanie. Należy rozważyć mniejsze dawki i częstszą ocenę sedacji. |
| Początek leczenia skojarzonego lub zwiększenie dawkikolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nasilenie sedacji jest najbardziej prawdopodobne po dołączeniu drugiego leku i po zwiększeniu dawki któregokolwiek z nich, dlatego w tym okresie obserwacja powinna być najściślejsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanax 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xanax-100071994/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaArypiprazol+ MirtazapinaPołączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na leki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę, tylko zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, wstawaj powoli, nie prowadź samochodu, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na leki, i nie przerywaj leczenia na własną rękę, tylko zgłoś niepokojące objawy lekarzowi.
Oba leki działają na mózg i każdy z nich może powodować senność. Przyjmowane razem mogą mocniej usypiać, spowalniać reakcje i powodować zawroty głowy, zwłaszcza przy szybkim wstawaniu. Rzadko mogą też wpływać na rytm serca. Lekarze często łączą te leki, ale warto wiedzieć, na co zwracać uwagę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, omdlenie lub upadek przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe pobudzenie, drżenia, gorączka, potliwość lub biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy zachować ostrożność i obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki[1][2]. Pacjent powinien unikać alkoholu[2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT (choroba serca, zaburzenia elektrolitowe, inne leki wydłużające QT) warto rozważyć kontrolę EKG i elektrolitów[1][2]. Należy zwracać uwagę na objawy zespołu serotoninowego, szczególnie gdy do terapii dołączany jest kolejny lek serotoninergiczny[1].
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Możliwe są spadki ciśnienia przy wstawaniu. Wydłużenie odstępu QT i zespół serotoninowy są możliwe teoretycznie, głównie przy dodatkowych czynnikach ryzyka lub kolejnych lekach o takim działaniu.
Mechanizm
Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy i sumują działanie uspokajające. Arypiprazol wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami działającymi na OUN, które wywołują sedację[1], a mirtazapina może nasilać uspokajające działanie innych leków, szczególnie większości leków przeciwpsychotycznych[2]. Dodatkowo arypiprazol blokuje receptory α1-adrenergiczne[1], co w połączeniu z mirtazapiną może sprzyjać hipotonii ortostatycznej. Oba ChPL zalecają ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2], a ChPL arypiprazolu wskazuje na ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych[1] – mirtazapina działa serotoninergicznie, choć nie należy do SSRI ani SNRI. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo mirtazapina nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP2D6 lub CYP3A4, a arypiprazol nie wpływa istotnie na metabolizm substratów tych enzymów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej, zawroty głowy, upadki
- EKG i elektrolity u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenia, gorączka, biegunka, wzmożone odruchy)
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i hipotonii ortostatycznej istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań, co wymaga ostrożniejszego dawkowania i częstszej oceny pacjenta. |
| Włączenie lub zwiększenie dawki drugiego lekukolejność włączenia · mirtazapina | ryzyko rośnie | Ryzyko nadmiernej sedacji jest największe w pierwszych dniach po dołączeniu drugiego leku lub po zwiększeniu dawki, dlatego w tym okresie należy ściślej obserwować pacjenta. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abilify-100125856/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Niekorzystna interakcjaAzytromycyna+ MirtazapinaPołączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, ale przed włączeniem azytromycyny u pacjenta leczonego mirtazapiną należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT.Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę, a jeśli chorujesz na serce lub bierzesz inne leki na serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem antybiotyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę, a jeśli chorujesz na serce lub bierzesz inne leki na serce, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem antybiotyku.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem, ale oba mogą wpływać na rytm serca i ich działanie się sumuje. U większości osób nie daje to żadnych objawów. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca albo przyjmujących inne leki działające na serce. Antybiotyk działa w organizmie jeszcze kilka dni po ostatniej tabletce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować z zachowaniem ostrożności, ale przed włączeniem azytromycyny u pacjenta leczonego mirtazapiną należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT. Charakterystyki obu leków zalecają ostrożność przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2]. U pacjentów z czynnikami ryzyka warto wykonać EKG z oceną QTc, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz przejrzeć listę innych leków wydłużających QT. Gdy ryzyko jest wysokie, rozsądniej dobrać antybiotyk spoza makrolidów, który nie wydłuża QT, zgodnie ze wskazaniem i lokalną lekowrażliwością. Nie ma potrzeby rutynowego odstawiania ani zmiany dawki mirtazapiny na czas krótkiej kuracji. Należy pamiętać o długim okresie półtrwania azytromycyny, przez co jej działanie utrzymuje się jeszcze po przyjęciu ostatniej dawki[1].
Skutek kliniczny
Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, kołatania serca, omdleń, a w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak wrodzone lub nabyte wydłużenie QT, hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia, niewydolność serca, podeszły wiek albo przyjmowanie kolejnych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Charakterystyka azytromycyny zaleca ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, w tym leki przeciwdepresyjne[1]. Charakterystyka mirtazapiny ostrzega, że jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc, na przykład niektórych antybiotyków, może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ azytromycyna jest słabym inhibitorem CYP3A4 i nie wchodzi w znaczące interakcje z substratami CYP450[1], a charakterystyka mirtazapiny wymienia wśród leków wymagających zmniejszenia jej dawki erytromycynę, ale nie azytromycynę[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT
- stężenie potasu i magnezu w surowicy u pacjentów z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych
- objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko klinicznie istotnego wydłużenia QT. Przed włączeniem azytromycyny warto rozważyć EKG i oznaczenie elektrolitów albo wybór antybiotyku niewydłużającego QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sumamed. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sumamed-100245974/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mirtor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mirtor-100173358/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.