Interakcje / Morfina / Morfina i solifenacyna

Morfina i solifenacyna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu.

Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.

Niekorzystna interakcjaMorfina+ SolifenacynaPołączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu.Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.

Morfina i solifenacyna mogą razem mocniej powodować zaparcia, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu. Zaparcia mogą być uporczywe, a w rzadkich przypadkach może dojść do zatrzymania moczu albo niedrożności jelit. Te leki można przyjmować razem, ale trzeba obserwować, jak działa twój organizm.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

brak wypróżnienia przez kilka dni
silny ból lub wzdęcie brzucha
wymioty
trudność z oddaniem moczu lub słaby strumień
brak moczu mimo parcia
uczucie pełnego pęcherza po oddaniu moczu

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu. U pacjentów z rozrostem stercza, zaleganiem moczu w wywiadzie lub przewlekłymi zaparciami warto rozważyć lek na pęcherz nadreaktywny bez działania antycholinergicznego. Podczas leczenia morfiną należy zapewnić profilaktykę zaparć. Przy objawach zatrzymania moczu lub niedrożności jelit solifenacynę należy odstawić i pilnie ocenić pacjenta.

Skutek kliniczny

Nasilone zaparcia, które mogą prowadzić do niedrożności jelit, zatrzymanie moczu oraz nasilona suchość w jamie ustnej. Solifenacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu i ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, a także u osób z dużym ryzykiem ich wystąpienia^[1]. Morfina jest przeciwwskazana w porażennej niedrożności jelit^[2].

Mechanizm

Oba leki działają w tym samym kierunku na jelita i pęcherz moczowy. Morfina zwalnia perystaltykę przewodu pokarmowego i utrudnia opróżnianie pęcherza, a solifenacyna blokuje receptory muskarynowe w pęcherzu i jelitach. Leki o działaniu antycholinergicznym nasilają działania niepożądane opioidów o charakterze antycholinergicznym, takie jak zaparcia, suchość w jamie ustnej i zatrzymanie moczu^[2]. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego – solifenacyna w stężeniach terapeutycznych nie hamuje głównych izoenzymów CYP^[1].

Metabolizm i transportery

Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

częstość i charakter wypróżnień
oddawanie moczu i objawy zalegania moczu
bóle i wzdęcie brzucha
suchość w jamie ustnej
splątanie u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegron

Kiedy ocena się zmienia

Osoby starszewiek · pacjent

ryzyko rośnie

U osób starszych ryzyko zatrzymania moczu, zaparć i splątania przy sumowaniu działania antycholinergicznego i opioidowego jest większe, a próg do zamiany solifenacyny na lek bez działania antycholinergicznego powinien być niższy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneMorfinaa alkoholNależy unikać spożywania alkoholu w każdej ilości przez cały okres leczenia morfiną.Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania morfiny, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij żadnego alkoholu przez cały czas przyjmowania morfiny, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, powiedz o tym lekarzowi.

Picie alkoholu w czasie leczenia morfiną jest niebezpieczne i może zagrażać życiu. Oba środki działają uspokajająco na mózg i spowalniają oddychanie, a razem mogą wywołać bardzo głęboki sen, utratę przytomności i zatrzymanie oddechu. Ryzyko istnieje także po niewielkiej ilości alkoholu, zwłaszcza na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. Alkohol z morfiną mocno osłabia też uwagę, dlatego nie wolno wtedy prowadzić samochodu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem
wolny, płytki lub nieregularny oddech
chrapliwy oddech podczas snu
sine usta lub paznokcie
splątanie lub niewyraźna mowa
zawroty głowy i omdlenie
bardzo wąskie źrenice

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać spożywania alkoholu w każdej ilości przez cały okres leczenia morfiną^[1]. Nie należy rozpoczynać leczenia morfiną u pacjenta w stanie ostrego zatrucia alkoholem lub pobudzenia wywołanego alkoholem^[1]. U pacjentów z alkoholizmem lub majaczeniem alkoholowym morfina w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest przeciwwskazana^[1], a u osób nadużywających alkoholu w przeszłości morfinę należy stosować ze szczególną ostrożnością^[1]. Jeśli pacjent nie jest w stanie zrezygnować z alkoholu, lekarz powinien ponownie ocenić zasadność leczenia opioidem, rozważyć inną metodę leczenia bólu i omówić z pacjentem oraz opiekunami objawy przedawkowania.

Skutek kliniczny

Połączenie morfiny z alkoholem może zakończyć się zgonem z powodu zatrzymania oddechu. ChPL morfiny opisują możliwość wystąpienia depresji oddechowej, niedociśnienia, głębokiej sedacji lub śpiączki nawet przy standardowych dawkach morfiny stosowanych z innymi substancjami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, w tym z alkoholem^[1]. Pacjentów należy poinformować, że taka kombinacja może doprowadzić do śmiertelnego zatrzymania oddechu^[1]. Alkohol nasila także senność i spadek czujności, co znacznie upośledza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn^[1]. U osób z zaburzeniami związanymi z używaniem alkoholu w wywiadzie zwiększone jest ryzyko rozwoju zaburzeń związanych z używaniem opioidów^[1].

Mechanizm

Pacjent leczony morfiną nie powinien pić alkoholu, ponieważ oba związki hamują ośrodkowy układ nerwowy i ośrodek oddechowy, a ich działanie się sumuje. Morfina pobudza receptory opioidowe μ w pniu mózgu i zmniejsza wrażliwość ośrodka oddechowego na dwutlenek węgla. Etanol nasila hamujące przekaźnictwo GABA-ergiczne i hamuje przekaźnictwo glutaminianergiczne, przez co dodatkowo osłabia napęd oddechowy, obniża czujność i ciśnienie tętnicze. ChPL morfiny wymieniają alkohol wśród substancji hamujących ośrodkowy układ nerwowy, których jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki lub zgonu na skutek addytywnego działania depresyjnego^[1]. Zapisy różnią się między produktami. ChPL morfiny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu 60 mg wymienia w przeciwwskazaniach „Alkoholizm, majaczenie alkoholowe (delirium tremens)”^[1], ChPL morfiny w kroplach doustnych wymienia w przeciwwskazaniach „ostre zatrucie alkoholem” oraz pobudzenie wywołane piciem alkoholu^[1], a ChPL morfiny w tabletkach o zmodyfikowanym uwalnianiu 10 mg nie ujmuje alkoholu w przeciwwskazaniach, lecz zaleca unikanie jego jednoczesnego przyjmowania^[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może dodatkowo zmieniać odpowiedź na morfinę przez uszkodzenie wątroby, w której morfina jest metabolizowana, a ChPL przeciwwskazują stosowanie morfiny w ostrych chorobach wątroby^[1].

Monitorować

częstość i głębokość oddechów
stopień sedacji i stan świadomości
saturacja krwi tętniczej
ciśnienie tętnicze
objawy zaburzeń związanych z używaniem opioidów i alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Ostre zatrucie alkoholem lub pobudzenie po alkoholuilość alkoholu · pacjent	interakcja nie dotyczy	ChPL morfiny w kroplach doustnych wymienia ostre zatrucie alkoholem oraz pobudzenie wywołane piciem alkoholu w przeciwwskazaniach. Nie należy podawać morfiny pacjentowi pod wpływem alkoholu.
Alkoholizm lub nadużywanie alkoholu w wywiadzieczas leczenia · pacjent	inne zalecenie	ChPL morfiny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu 60 mg wymienia alkoholizm i majaczenie alkoholowe w przeciwwskazaniach. Przy nadużywaniu alkoholu w przeszłości morfinę należy stosować ze szczególną ostrożnością, ponieważ rośnie ryzyko zaburzeń związanych z używaniem opioidów.
Postać o przedłużonym lub zmodyfikowanym uwalnianiupostać · alkohol	ryzyko rośnie	Postacie o przedłużonym uwalnianiu utrzymują stężenie morfiny przez wiele godzin, więc nie istnieje bezpieczny odstęp między dawką a alkoholem. Dla niektórych opioidów w postaciach o przedłużonym uwalnianiu opisywano przyspieszone uwalnianie substancji czynnej pod wpływem etanolu, co dodatkowo zwiększa ryzyko przedawkowania.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkidawka · alkohol	ryzyko rośnie	Senność i spadek czujności są najsilniejsze po rozpoczęciu leczenia, po zwiększeniu dawki i przy zmianie leków, zwłaszcza w połączeniu z alkoholem.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występują zmniejszona rezerwa oddechowa, upośledzona czynność nerek i wątroby oraz wielolekowość, co nasila ryzyko głębokiej sedacji, upadków i depresji oddechowej po połączeniu morfiny z alkoholem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSolifenacynaa alkoholNie ma przeciwwskazania do łączenia solifenacyny z alkoholem i nie trzeba zmieniać dawki.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkich ilości i nie prowadź pojazdów, gdy czujesz senność lub zawroty głowy.

Instrukcja leku nie zakazuje picia alkoholu w trakcie leczenia solifenacyną. Lek sam może jednak powodować senność, zawroty głowy i niewyraźne widzenie, a alkohol może te objawy wzmocnić. Alkohol bywa też drażniący dla pęcherza, więc dolegliwości, z powodu których bierzesz lek, mogą się nasilić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna senność lub zawroty głowy
niewyraźne widzenie
upadek lub utrata równowagi
nasilone parcia na mocz albo częstsze oddawanie moczu po alkoholu

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do łączenia solifenacyny z alkoholem i nie trzeba zmieniać dawki. Poinformuj pacjenta o możliwym nasileniu senności i zawrotów głowy oraz o tym, że alkohol może nasilać dolegliwości ze strony pęcherza. Doradź ograniczenie alkoholu, zwłaszcza przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn.

Skutek kliniczny

Przy większych ilościach alkoholu można się spodziewać nasilenia senności, zawrotów głowy i zaburzeń ostrości widzenia, a u osób starszych także większego ryzyka upadków. Alkohol może pogarszać objawy pęcherza (częstomocz, parcia naglące), przez co leczenie wydaje się mniej skuteczne. Nie ma danych o poważnych, zagrażających życiu skutkach tego połączenia.

Mechanizm

ChPL solifenacyny nie wspomina o alkoholu ani w punkcie 4.3, ani w 4.5^[1]. Interakcja jest więc wnioskiem z farmakologii, a nie udokumentowanym zjawiskiem. Solifenacyna jest lekiem cholinolitycznym i może powodować zawroty głowy, senność oraz zaburzenia widzenia, a alkohol działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc możliwe jest sumowanie tych objawów (addycja farmakodynamiczna). Alkohol zwiększa też diurezę i może drażnić pęcherz, co działa przeciwnie do celu leczenia nadreaktywnego pęcherza (antagonizm w zakresie objawów).

Metabolizm i transportery

Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4^[2]

Monitorować

senność i zawroty głowy po zażyciu leku, także gdy pacjent pił alkohol
zaburzenia widzenia
częstość oddawania moczu i parć naglących, jako ocena skuteczności leczenia
upadki, zwłaszcza u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości, upijanie sięilość alkoholu · alkohol	ryzyko rośnie	Przy większych ilościach alkoholu rośnie prawdopodobieństwo sumowania senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia z działaniem cholinolitycznym solifenacyny. Zaleć wtedy wyraźne ograniczenie alkoholu.
wiek ≥ 65pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych cholinolityki zwiększają ryzyko zawrotów głowy, upadków i zaburzeń poznawczych, a alkohol może te zagrożenia dodatkowo nasilać. Warto jednoznacznie zalecić unikanie alkoholu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 288

Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.

Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo silna suchość w ustach
uporczywe zaparcia
trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
nieostre widzenie
kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
omdlenie lub silne zawroty głowy
senność, splątanie, kłopoty z pamięcią

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL^[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.

Skutek kliniczny

Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach^[2].

Mechanizm

Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny^[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania^[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.

Monitorować

suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
zaburzenia widzenia (akomodacji)
senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
częstość akcji serca
EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent	interakcja nie dotyczy	Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby.
Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole	ryzyko maleje	Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach.
Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole	ryzyko rośnie	Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole	inne zalecenie	Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu.
wiek ≥ 65 latpacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem.

Źródła

Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ SolifenacynaMikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz solifenacynę i dostałeś mikonazol do jamy ustnej, powiedz o tym lekarzowi albo zapytaj farmaceutę, czy trzeba zmienić dawkę.

Mikonazol w kremie, aerozolu na skórę czy w tabletkach dopochwowych możesz spokojnie stosować razem z solifenacyną. Inaczej jest z mikonazolem w żelu do jamy ustnej – przenika on do krwi i może spowolnić usuwanie solifenacyny z organizmu. Wtedy łatwiej o suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie czy kłopoty z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silna suchość w ustach
zaparcie trwające kilka dni
trudność z oddaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
nieostre widzenie
senność lub zawroty głowy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PK – metabolizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Mikonazol stosowany ogólnoustrojowo (żel do jamy ustnej, tabletki podpoliczkowe) traktuj jak silny inhibitor CYP3A4 – dawka solifenacyny nie powinna wtedy przekraczać 5 mg na dobę.^[1] U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4.^[1]^[2]^[3] Mikonazol na skórę lub dopochwowo nie wymaga zmiany dawkowania solifenacyny.

Skutek kliniczny

Wzrost ekspozycji na solifenacynę może nasilać działania cholinolityczne – suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie, zaleganie i zatrzymanie moczu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim mikonazolu stosowanego w jamie ustnej, który wchłania się ogólnoustrojowo w większym stopniu niż postaci na skórę i dopochwowe.

Mechanizm

Mikonazol działający ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9.^[4] Solifenacyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – w dawce 200 mg/dobę dwukrotnie, a w dawce 400 mg/dobę trzykrotnie zwiększał AUC solifenacyny.^[1] Po podaniu na skórę lub dopochwowo do krążenia przenika niewiele mikonazolu, dlatego istotne klinicznie interakcje występują wtedy rzadko.^[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

Mikonazol – inhibitor CYP3A4^[5], solifenacyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4^[6]

Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9^[7], inhibitor CYP3A4^[5]
Solifenacyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4^[6]

Monitorować

objawy cholinolityczne (suchość w ustach, zaparcie, nieostre widzenie)
zaleganie lub zatrzymanie moczu
czynność nerek i wątroby przed włączeniem mikonazolu do jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

trospium (zamiast solifenacyny)nystatyna (zamiast mikonazolu w jamie ustnej)

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazol	ryzyko maleje	Mikonazol na skórę ma znikomą dostępność ogólnoustrojową i nie zmienia ekspozycji na solifenacynę w stopniu istotnym klinicznie.
Dopochwowadroga podania · mikonazol	ryzyko maleje	Po podaniu dopochwowym mikonazol ma ograniczoną dostępność ogólnoustrojową, a interakcje istotne klinicznie występują rzadko.
dawka ≥ 10 mg/dobęsolifenacyna	inne zalecenie	Przy jednoczesnym stosowaniu silnego inhibitora CYP3A4 dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg na dobę – na czas leczenia mikonazolem do jamy ustnej rozważ zmniejszenie dawki.
Ciężkie zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent	interakcja nie dotyczy	U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby solifenacyny nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z mikonazolem stosowanym ogólnoustrojowo.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Solifenacin PMCS 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/solifenacin-pmcs-100313411/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesisol 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vesisol-100317159/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vesicare 5 mg. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vesicare-5-mg-100134878/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMorfina+ MetylotioniniowaNie łącz morfiny z chlorkiem metylotioniniowym, a w planowej sytuacji wybierz inny lek przeciwbólowy lub inne postępowanie.Zawsze powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz morfinę, zanim podadzą ci błękit metylenowy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Zawsze powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz morfinę, zanim podadzą ci błękit metylenowy.

Błękit metylenowy, podawany zwykle w szpitalu w kroplówce, może razem z morfiną silnie wpływać na mózg, oddychanie i ciśnienie krwi. Możesz stać się bardzo pobudzony albo przeciwnie – bardzo senny, a oddech może zwolnić. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy to konieczne, lekarze uważnie cię obserwują.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
spowolniony lub płytki oddech
wysoka gorączka, poty, dreszcze
drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
kołatanie serca, silny ból głowy albo zawroty głowy i omdlenie

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz morfiny z chlorkiem metylotioniniowym, a w planowej sytuacji wybierz inny lek przeciwbólowy lub inne postępowanie.^[1] W zagrażającej życiu methemoglobinemii nie wstrzymuj odtrutki z powodu morfiny. Podaj najniższą skuteczną dawkę chlorku metylotioniniowego i obserwuj pacjenta przez 4 godziny pod kątem objawów ze strony OUN.^[2] Unikaj jednoczesnego podawania opioidów o działaniu serotoninergicznym, takich jak tramadol, fentanyl i petydyna.^[2]

Skutek kliniczny

Możliwe są zagrażające życiu zaburzenia ze strony OUN, oddychania i układu krążenia.^[3] Obejmuje to pobudzenie lub głęboką sedację, depresję oddechową, gwałtowne wahania ciśnienia tętniczego oraz objawy zespołu serotoninowego.

Mechanizm

Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy.^[2] Inhibitory MAO wchodzą w interakcje z opioidowymi lekami przeciwbólowymi i mogą wywołać pobudzenie albo depresję OUN z przełomem nadciśnieniowym lub niedociśnieniowym.^[3] Zespół serotoninowy opisano przy łączeniu petydyny z inhibitorem MAO i nie można go wykluczyć przy morfinie.^[3] Opioidy mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego po chlorku metylotioniniowym.^[2] Morfina ma znikome działanie serotoninergiczne, więc to ryzyko jest mniejsze niż przy tramadolu, fentanylu czy petydynie.

Metabolizm i transportery

Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1^[4], silny inhibitor MATE2-K^[4], silny inhibitor OCT2^[4], inhibitor P-gp^[4], induktor CYP1A2^[4], substrat P-gp^[4]

Monitorować

stan świadomości i pobudzenie
częstość oddechów i saturacja
ciśnienie tętnicze i tętno
temperatura ciała
drżenia, mioklonie, wzmożone napięcie mięśni

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnie w zagrażającej życiu methemoglobinemiidroga podania · metylotioniniowa	inne zalecenie	W stanie nagłym odtrutki nie wstrzymuje się z powodu morfiny. Podaje się najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN do 4 godzin od podania.
odstep ≤ 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAOmorfina	inne zalecenie	Morfiny nie stosuje się w ciągu 2 tygodni od odstawienia inhibitora MAO. Chlorek metylotioniniowy hamuje MAO odwracalnie i zwykle podaje się go jednorazowo, więc przy rozpoczynaniu morfiny po jego podaniu decyzję o odstępie podejmuje lekarz.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Oramorph 20 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oramorph-100428730/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMorfina+ LinezolidNie łącz morfiny z linezolidem i nie podawaj morfiny w ciągu 2 tygodni od zakończenia leczenia inhibitorem MAO.Nie przyjmuj morfiny razem z linezolidem i powiedz lekarzowi o obu lekach, zanim zaczniesz któryś z nich lub odstawisz drugi.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj morfiny razem z linezolidem i powiedz lekarzowi o obu lekach, zanim zaczniesz któryś z nich lub odstawisz drugi.

Linezolid to antybiotyk, który przy okazji zmienia działanie niektórych substancji w mózgu. Razem z morfiną może wywołać groźne objawy – silne pobudzenie albo przeciwnie bardzo głęboką senność, skoki ciśnienia, kłopoty z oddychaniem i wysoką gorączkę. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
wysoka gorączka i obfite pocenie się
bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
spowolniony lub płytki oddech
kołatanie serca, silny ból głowy lub zawroty głowy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – synergizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz morfiny z linezolidem i nie podawaj morfiny w ciągu 2 tygodni od zakończenia leczenia inhibitorem MAO^[1]. Gdy pacjent wymaga opioidu, wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO, zgodnie z lekowrażliwością drobnoustroju. Jeżeli linezolid jest jedyną opcją, a leczenia przeciwbólowego nie można przerwać, decyzję podejmuje lekarz w warunkach szpitalnych z zapewnioną ścisłą obserwacją pacjenta i kontrolą ciśnienia tętniczego^[2]. Postępowanie z pacjentem otrzymującym jednocześnie linezolid i leki serotoninergiczne wymaga monitorowania objawów zespołu serotoninowego^[2].

Skutek kliniczny

Mogą wystąpić zagrażające życiu działania na ośrodkowy układ nerwowy, oddychanie i układ krążenia^[3]. Możliwy jest zespół serotoninowy z dezorientacją, niepokojem, drżeniem, nadmierną potliwością i bardzo wysoką gorączką^[2].

Mechanizm

Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy^[2]. Inhibitory MAO wchodzą w interakcje z opioidowymi lekami przeciwbólowymi, powodując pobudzenie lub depresję ośrodkowego układu nerwowego z przełomem nadciśnieniowym lub niedociśnieniowym^[3]. Przy jednoczesnym stosowaniu linezolidu i opioidów zgłaszano zespół serotoninowy^[2]. Morfina w przeciwieństwie do petydyny, tramadolu, metadonu czy fentanylu nie hamuje wychwytu zwrotnego serotoniny, dlatego ryzyko zespołu serotoninowego jest przy niej mniejsze, ale nie można go wykluczyć^[3].

Monitorować

ciśnienie tętnicze i tętno
częstość oddechów i saturacja
stan świadomości i stopień sedacji
temperatura ciała
objawy zespołu serotoninowego – pobudzenie, drżenie, klonus, potliwość, dezorientacja

Bezpieczniejsze alternatywy

wankomycyna teikoplanina daptomycyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≥ 14 dni od zakończenia leczenia linezolidemlinezolid

interakcja nie dotyczy

Morfinę można bezpiecznie włączyć dopiero po 2 tygodniach od zakończenia leczenia inhibitorem MAO.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Oramorph 20 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oramorph-100428730/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w uzależnieniu od alkoholu (np. naltrekson, nalmefen)+ Naturalne alkaloidy opium (np. oksykodon, morfina, dihydrokodeina) klasaNie łącz antagonisty opioidowego stosowanego w uzależnieniu od alkoholu z naturalnym alkaloidem opium, bo takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL.Jeśli bierzesz lek na uzależnienie od alkoholu blokujący działanie opioidów, nie przyjmuj jednocześnie silnego leku przeciwbólowego ani przeciwkaszlowego z grupy opioidów i przed każdym zabiegiem lub nowym lekiem przeciwbólowym powiedz lekarzowi, że go stosujesz.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli bierzesz lek na uzależnienie od alkoholu blokujący działanie opioidów, nie przyjmuj jednocześnie silnego leku przeciwbólowego ani przeciwkaszlowego z grupy opioidów i przed każdym zabiegiem lub nowym lekiem przeciwbólowym powiedz lekarzowi, że go stosujesz.

Naltrekson i nalmefen, które pomagają ograniczyć picie alkoholu, blokują działanie silnych leków przeciwbólowych i przeciwkaszlowych z grupy opioidów, takich jak morfina, oksykodon czy dihydrokodeina. Przez to lek przeciwbólowy może w ogóle nie działać, a jeśli przyjmujesz opioidy od dłuższego czasu, połączenie może wywołać nagłe i bardzo nieprzyjemne objawy odstawienia. Nie próbuj przełamać tego działania, biorąc większą dawkę opioidu, bo może to być groźne dla życia. Disulfiram i akamprozat nie wchodzą w tę interakcję.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

lek przeciwbólowy nie działa i ból się nie zmniejsza
nagły niepokój, rozdrażnienie, dreszcze, poty i gęsia skórka
nudności, wymioty, biegunka lub skurcze brzucha
kołatanie serca, łzawienie oczu, katar i ziewanie
bardzo wolny lub płytki oddech, silna senność albo trudność z obudzeniem się – wezwij pogotowie

ChPL: nie sprawdzono
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie łącz antagonisty opioidowego stosowanego w uzależnieniu od alkoholu z naturalnym alkaloidem opium, bo takie połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Naltrekson i nalmefen można włączyć dopiero po okresie wolnym od opioidów, a u pacjenta z wątpliwą historią przyjmowania opioidów należy to potwierdzić przed pierwszą dawką. Gdy planowane jest leczenie opioidem, na przykład przed zabiegiem, naltrekson odstawia się z kilkudniowym wyprzedzeniem, a nalmefen z około tygodniowym, zgodnie z ChPL. W bólu u pacjenta przyjmującego antagonistę należy w pierwszej kolejności stosować leki nieopioidowe i znieczulenie miejscowe lub regionalne. Jeśli opioid jest niezbędny w sytuacji nagłej, podaje się go wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością monitorowania oddechu i prowadzenia resuscytacji. Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia opioidem, a jednocześnie leczenia uzależnienia od alkoholu, należy rozważyć akamprozat lub disulfiram zamiast antagonisty.

Skutek kliniczny

Połączenie antagonisty opioidowego z naturalnym alkaloidem opium powoduje brak lub wyraźne osłabienie działania przeciwbólowego i przeciwkaszlowego opioidu. Gdy antagonista zostanie podany pacjentowi przewlekle przyjmującemu opioid, może wystąpić gwałtowny zespół odstawienny z pobudzeniem, bólami, wymiotami, biegunką, potami i tachykardią. Próba przełamania blokady dużymi dawkami opioidu grozi ciężką depresją oddechową, gdy antagonista przestaje działać, a po odstawieniu antagonisty spada tolerancja na opioidy, co zwiększa ryzyko przedawkowania wcześniej tolerowanej dawki.

Mechanizm

Naltrekson i nalmefen to antagoniści receptorów opioidowych, którzy wiążą się z receptorem mi silniej niż morfina, oksykodon czy dihydrokodeina i wypierają je z miejsca działania. Blokada jest kompetycyjna, więc przy typowych dawkach opioid przestaje działać przeciwbólowo i przeciwkaszlowo, a u osoby z fizyczną zależnością od opioidu podanie antagonisty wywołuje nagły zespół odstawienny. Interakcja nie dotyczy disulfiramu ani akamprozatu, które nie działają na receptory opioidowe.

Monitorować

skuteczność leczenia przeciwbólowego
objawy zespołu odstawiennego od opioidów po pierwszej dawce antagonisty
częstość i głębokość oddechu oraz stopień sedacji przy podawaniu opioidu w sytuacji nagłej
wywiad dotyczący przyjmowania opioidów, w tym leków przeciwkaszlowych z dihydrokodeiną
ryzyko przedawkowania opioidu po odstawieniu antagonisty

Kiedy ocena się zmienia

Antagonista włączany u osoby przewlekle przyjmującej opioidkolejność włączenia · pacjent	ryzyko rośnie	Włączenie naltreksonu lub nalmefenu u pacjenta przewlekle przyjmującego morfinę, oksykodon lub dihydrokodeinę wywołuje gwałtowny zespół odstawienny, dlatego przed pierwszą dawką antagonisty trzeba potwierdzić okres wolny od opioidów.
Okres po odstawieniu antagonistyodstep · leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu	inne zalecenie	Po odstawieniu naltreksonu lub nalmefenu tolerancja na opioidy jest obniżona, więc dawkę opioidu należy dobierać ostrożnie od najmniejszej skutecznej i monitorować oddech, a planowane leczenie opioidem rozpoczynać dopiero po upływie okresu wskazanego w ChPL.
Dawka większa niż zwykle stosowana w leczeniu bóludawka · naturalne alkaloidy opium	ryzyko rośnie	Przełamywanie blokady receptorów dużymi dawkami opioidu grozi ciężką depresją oddechową, zwłaszcza gdy stężenie antagonisty spada, dlatego takie postępowanie dopuszczalne jest tylko w warunkach szpitalnych z pełnym monitorowaniem.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAtropina+ MorfinaPołączenie można stosować, ale trzeba monitorować wypróżnienia i oddawanie moczu oraz zapewnić profilaktykę zaparć u pacjenta przyjmującego morfinę regularnie.Nie odstawiaj leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli od kilku dni nie masz wypróżnienia albo masz trudność z oddaniem moczu.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli od kilku dni nie masz wypróżnienia albo masz trudność z oddaniem moczu.

Atropina i morfina mogą razem nasilać zaparcia, suchość w ustach i trudności z oddawaniem moczu. U starszych osób to połączenie może też wywołać splątanie. Krople do oczu z atropiną działają na cały organizm znacznie słabiej niż zastrzyki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

brak wypróżnienia przez kilka dni
wzdęty, twardy lub bolesny brzuch
trudność z oddaniem moczu albo ból w podbrzuszu
silna suchość w ustach
splątanie lub nadmierna senność
szybkie bicie serca

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wchłanianie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale trzeba monitorować wypróżnienia i oddawanie moczu oraz zapewnić profilaktykę zaparć u pacjenta przyjmującego morfinę regularnie. Obu leków nie stosuje się w niedrożności porażennej jelit^[1]^[2]^[3]^[4]. Atropiny nie stosuje się w niedrożności szyi pęcherza moczowego, na przykład przy rozroście gruczołu krokowego^[1]. Morfiny nie stosuje się przy opóźnionym opróżnianiu żołądka^[2]^[3]. Po dołączeniu atropiny do morfiny doustnej należy ocenić skuteczność przeciwbólową.

Skutek kliniczny

Nasilenie zaparć aż do niedrożności porażennej jelit, zatrzymanie moczu i nasilona suchość w jamie ustnej. U osób starszych rośnie ryzyko splątania. Możliwa jest zmiana szybkości wchłaniania morfiny podanej doustnie.

Mechanizm

Leki o działaniu antycholinergicznym nasilają działania niepożądane morfiny o charakterze antycholinergicznym, takie jak zaparcia, suchość w jamie ustnej i zatrzymanie moczu^[2]. Atropina hamuje perystaltykę i opróżnianie żołądka, co sumuje się z hamującym wpływem morfiny na motorykę przewodu pokarmowego. Atropina przez opóźnianie opróżniania żołądka może zwalniać lub przyspieszać wchłanianie leków przyjmowanych doustnie^[1].

Monitorować

częstość wypróżnień i objawy niedrożności jelit
diureza i objawy zatrzymania moczu
stan świadomości, zwłaszcza u osób starszych
częstość akcji serca
skuteczność przeciwbólowa morfiny doustnej

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczudroga podania · atropina	ryzyko maleje	Atropina w kroplach do oczu o niskim stężeniu wchłania się ogólnoustrojowo w niewielkim stopniu, więc sumowanie działań antycholinergicznych z morfiną jest mało prawdopodobne. Warto poinformować pacjenta o możliwych objawach.
Wiek podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych sumowanie działań antycholinergicznych i ośrodkowych zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i ciężkich zaparć. Należy ściśle monitorować pacjenta.
Doustnapostać · morfina	inne zalecenie	Atropina może zwalniać lub przyspieszać wchłanianie leków doustnych. Po dołączeniu atropiny należy ocenić skuteczność przeciwbólową i działania niepożądane morfiny doustnej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Atropinum sulfuricum WZF 0,5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atropinum-sulfuricum-wzf-100100069/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
Charakterystyka Produktu Leczniczego MST Continus 10 mg, tabletki powlekane o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mst-continus-100093056/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Oramorph 20 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oramorph-100428730/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBiperyden+ MorfinaPołączenie można stosować, ale trzeba aktywnie zapobiegać zaparciom i obserwować pacjenta pod kątem zatrzymania moczu oraz zaburzeń świadomości.Pij dużo płynów, stosuj zalecony lek na zaparcia i szybko skontaktuj się z lekarzem, jeśli przez kilka dni nie masz wypróżnienia, boli cię brzuch albo nie możesz oddać moczu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij dużo płynów, stosuj zalecony lek na zaparcia i szybko skontaktuj się z lekarzem, jeśli przez kilka dni nie masz wypróżnienia, boli cię brzuch albo nie możesz oddać moczu.

Oba leki spowalniają pracę jelit i mogą utrudniać oddawanie moczu, a razem robią to silniej. Może to prowadzić do bardzo uporczywych zaparć, a rzadko do niebezpiecznego zatrzymania pracy jelit. Oba leki mogą też powodować senność i suchość w ustach, a u osób starszych dezorientację.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

brak wypróżnienia przez kilka dni
wzdęty, twardy lub bolesny brzuch
wymioty
trudność z oddaniem moczu lub brak moczu
silna senność, dezorientacja lub widzenie rzeczy, których nie ma

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale trzeba aktywnie zapobiegać zaparciom i obserwować pacjenta pod kątem zatrzymania moczu oraz zaburzeń świadomości. Od początku leczenia opioidem warto włączyć profilaktykę zaparć, najlepiej lekiem przeczyszczającym osmotycznym lub pobudzającym perystaltykę. Należy ocenić, czy biperyden jest nadal potrzebny, i w razie możliwości ograniczyć jego dawkę lub odstawić go stopniowo. Przy braku wypróżnienia przez kilka dni, wzdęciu, bólu brzucha lub wymiotach trzeba pilnie wykluczyć niedrożność jelit.

Skutek kliniczny

Najważniejszym ryzykiem jest ciężkie zaparcie przechodzące w niedrożność porażenną jelit. Niedrożność jelit jest przeciwwskazaniem do stosowania biperydenu^[1], a porażenna niedrożność jelit jest przeciwwskazaniem do stosowania morfiny^[2]. Możliwe jest także zatrzymanie moczu, nasilona suchość w jamie ustnej, senność, splątanie i majaczenie, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki sumują działania niepożądane wynikające ze zwolnienia perystaltyki, zatrzymania moczu i wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Leki o działaniu antycholinergicznym, w tym stosowane w chorobie Parkinsona, mogą nasilać antycholinergiczne działania niepożądane opioidów, takie jak zaparcia, suchość w jamie ustnej czy zatrzymanie moczu^[2]. Biperyden blokuje receptory muskarynowe, a morfina hamuje motorykę przewodu pokarmowego i napięcie zwieracza pęcherza przez receptory opioidowe, więc oba mechanizmy prowadzą do tego samego skutku. Leki przeciwcholinergiczne mogą też nasilać działania niepożądane opioidów na ośrodkowy układ nerwowy, co opisano dla petydyny^[1].

Monitorować

częstość i charakter wypróżnień
objawy niedrożności – wzdęcie, ból brzucha, wymioty, brak gazów
oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu, zwłaszcza przy przeroście gruczołu krokowego
stan świadomości – senność, splątanie, majaczenie
suchość w jamie ustnej i zaburzenia widzenia

Kiedy ocena się zmienia

Podeszły wiekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych ryzyko majaczenia, splątania, zatrzymania moczu i ciężkich zaparć przy sumowaniu działań antycholinergicznych i opioidowych jest wyraźnie większe. Należy rozważyć odstawienie biperydenu lub najmniejszą skuteczną dawkę obu leków.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · morfina	ryzyko rośnie	Przy przewlekłym stosowaniu morfiny zaparcia nie ustępują z czasem, więc profilaktyka przeczyszczająca powinna być prowadzona przez cały okres łączenia leków.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Akineton SR 4 mg 4 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/akineton-sr-4-mg-100102660/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaCytalopram+ MorfinaPołączenie można stosować, jeśli leczenie przeciwbólowe morfiną jest potrzebne, ale wymaga ostrożnego dawkowania i obserwacji pacjenta.Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie dobieraj na własną rękę leków nasennych ani uspokajających i nie prowadź pojazdów, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na to połączenie.szybki (godziny)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Przyjmuj oba leki dokładnie według zaleceń lekarza, nie pij alkoholu, nie dobieraj na własną rękę leków nasennych ani uspokajających i nie prowadź pojazdów, dopóki nie wiesz, jak reagujesz na to połączenie.

Oba leki mogą powodować senność, a przyjmowane razem mogą ją wyraźnie nasilić i spowolnić oddech. Rzadko połączenie leku przeciwdepresyjnego z lekiem przeciwbólowym z grupy opioidów wywołuje groźną reakcję z pobudzeniem, drżeniem i gorączką. Lekarz może zlecić oba leki razem, ale zwykle zaczyna od małej dawki morfiny i powoli ją zwiększa.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
wolny, płytki lub nieregularny oddech
splątanie, silny niepokój lub pobudzenie
drżenie, mimowolne skurcze mięśni lub sztywność
gorączka, obfite pocenie się, szybkie bicie serca
zawroty głowy i omdlenia

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli leczenie przeciwbólowe morfiną jest potrzebne, ale wymaga ostrożnego dawkowania i obserwacji pacjenta. Cytalopramu nie należy łączyć z lekami serotoninergicznymi, w tym opioidami, bez wyraźnej potrzeby ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.^[1] Morfinę u pacjenta leczonego cytalopramem rozpoczyna się od najmniejszej skutecznej dawki i zwiększa stopniowo, ograniczając dawkę i czas jednoczesnego stosowania.^[2] Należy unikać alkoholu oraz dołączania benzodiazepin, leków nasennych i innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.^[2] Przy objawach zespołu serotoninowego trzeba przerwać podawanie leków serotoninergicznych i pilnie ocenić pacjenta.

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i większe ryzyko upadków. Przy dużych dawkach morfiny lub dołączeniu innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy albo alkoholu może dojść do depresji oddechowej i śpiączki.^[2] Rzadziej występuje zespół serotoninowy z pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, drgawkami klonicznymi mięśni, hipertermią i niestabilnością wegetatywną.^[1]

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu działań obu leków. Morfina i leki przeciwdepresyjne, w tym cytalopram, łącznie nasilają hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, co może prowadzić do głębokiej sedacji, niedociśnienia i depresji oddechowej.^[2] Cytalopram zwiększa przekaźnictwo serotoninergiczne, a jednoczesne stosowanie opioidów może je dodatkowo nasilać aż do zespołu serotoninowego.^[1] Morfina ma słabsze działanie serotoninergiczne niż tramadol, petydyna, fentanyl czy metadon, dlatego ryzyko zespołu serotoninowego jest przy niej mniejsze niż przy tych opioidach. Morfina obniża próg drgawkowy^[2], a leki z grupy SSRI również mogą go obniżać. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ morfina jest metabolizowana głównie na drodze glukuronidacji.

Metabolizm i transportery

Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2^[3], słaby inhibitor CYP2C19^[3], słaby inhibitor CYP2D6^[3], substrat CYP2C19^[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6^[3], substrat CYP3A4^[3]

Monitorować

stopień sedacji i stan świadomości
częstość i głębokość oddechu
ciśnienie tętnicze
objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, potliwość, tachykardia)
ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych

Kiedy ocena się zmienia

Osoby starszewiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych sumowanie działania sedacyjnego zwiększa ryzyko upadków, splątania i depresji oddechowej, dlatego dawkę morfiny należy zwiększać szczególnie ostrożnie.
Morfina dołączana do stałego leczenia cytalopramemkolejność włączenia · morfina	inne zalecenie	Przy dołączaniu morfiny do cytalopramu leczenie rozpoczyna się od najmniejszej skutecznej dawki i zwiększa stopniowo, obserwując sedację, oddech i objawy zespołu serotoninowego.
Zwiększanie dawki morfinydawka · morfina	ryzyko rośnie	Ryzyko głębokiej sedacji i depresji oddechowej rośnie wraz z dawką morfiny, szczególnie przy dołączeniu innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 15 października 2026

Morfina i solifenacyna

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, stosuj lek przeczyszczający zalecony przez lekarza i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli nie możesz oddać moczu albo masz silny ból i wzdęcie brzucha.Połączenie należy stosować tylko po ocenie, czy leczenie przeciwmuskarynowe jest niezbędne, i pod kontrolą wypróżnień oraz oddawania moczu.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

brak wypróżnienia przez kilka dni
silny ból lub wzdęcie brzucha
wymioty
trudność z oddaniem moczu lub słaby strumień
brak moczu mimo parcia
uczucie pełnego pęcherza po oddaniu moczu

Postępowanie

Skutek kliniczny

Nasilone zaparcia, które mogą prowadzić do niedrożności jelit, zatrzymanie moczu oraz nasilona suchość w jamie ustnej. Solifenacyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu i ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, a także u osób z dużym ryzykiem ich wystąpienia. Morfina jest przeciwwskazana w porażennej niedrożności jelit.

Monitorować

częstość i charakter wypróżnień
oddawanie moczu i objawy zalegania moczu
bóle i wzdęcie brzucha
suchość w jamie ustnej
splątanie u osób starszych

Charakterystyka produktu leczniczego: niezalecane.