Interakcje / Mykofenolan mofetyl / Mykofenolan mofetyl i pitolisant
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale po włączeniu lub odstawieniu pitolisantu warto zwrócić większą uwagę na skuteczność immunosupresji.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep lub chorobę autoimmunologiczną, że zacząłeś albo zaczęłaś przyjmować pitolisant.
Interakcja o niejasnym znaczeniuMykofenolan mofetyl+ PitolisantPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale po włączeniu lub odstawieniu pitolisantu warto zwrócić większą uwagę na skuteczność immunosupresji.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep lub chorobę autoimmunologiczną, że zacząłeś albo zaczęłaś przyjmować pitolisant.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep lub chorobę autoimmunologiczną, że zacząłeś albo zaczęłaś przyjmować pitolisant.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Teoretycznie lek na senność może nieco osłabić działanie leku hamującego odporność, ale nie opisano takich przypadków u pacjentów. Jeśli jesteś po przeszczepie, lekarz może chcieć sprawdzić twoje wyniki po rozpoczęciu leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, ból lub obrzęk w okolicy przeszczepionego narządu
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- nawrót lub nasilenie objawów choroby autoimmunologicznej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale po włączeniu lub odstawieniu pitolisantu warto zwrócić większą uwagę na skuteczność immunosupresji. Przy jednoczesnym stosowaniu mykofenolanu mofetylu z lekami wpływającymi na glukuronidację zaleca się ostrożność.[1] U biorców przeszczepu, u których oznacza się stężenia MPA, rozsądne jest kontrolne oznaczenie po 1–2 tygodniach od zmiany dawkowania pitolisantu oraz obserwacja czynności przeszczepu.
Skutek kliniczny
Ewentualne obniżenie ekspozycji na MPA jest prawdopodobnie niewielkie, ale u biorców przeszczepów i pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi mogłoby teoretycznie osłabić immunosupresję. Nie opisano przypadków odrzucenia przeszczepu ani zaostrzenia choroby związanych z tym połączeniem.
Mechanizm
Połączenie nie było badane klinicznie, a możliwa interakcja ma charakter teoretyczny. Kwas mykofenolowy (MPA), czynny metabolit mykofenolanu mofetylu, jest unieczynniany głównie przez glukuronidację, a leki wpływające na glukuronidację mogą zmieniać ekspozycję na MPA.[1] Pitolisant jest słabym induktorem enzymów metabolizujących leki i może w niewielkim stopniu nasilać glukuronidację, co teoretycznie mogłoby obniżyć stężenie MPA. Mykofenolan mofetylu nie wpływa w istotny sposób na metabolizm pitolisantu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- czynność przeszczepu (np. kreatynina u biorców nerki) po włączeniu lub odstawieniu pitolisantu
- stężenie MPA, jeśli jest oznaczane rutynowo
- objawy aktywności choroby autoimmunologicznej
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie pitolisantu u pacjenta długo leczonego obydwoma lekamikolejność włączenia · pitolisant | inne zalecenie | Jeśli pitolisant istotnie obniżał ekspozycję na MPA, po jego odstawieniu stężenie MPA może stopniowo wzrosnąć w ciągu 1–2 tygodni. U pacjentów z oznaczanym stężeniem MPA warto rozważyć kontrolę. |
| Wczesny okres po przeszczepieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | We wczesnym okresie po przeszczepie nawet niewielkie obniżenie ekspozycji na MPA ma większe znaczenie kliniczne, dlatego zasadne jest ścisłe monitorowanie stężenia MPA i czynności przeszczepu po włączeniu pitolisantu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego CellCept 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cellcept-100075012/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuMykofenolan mofetyla alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich, rzadkich ilości i zapytaj o to lekarza prowadzącego.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz go do niewielkich, rzadkich ilości i zapytaj o to lekarza prowadzącego.
Nie wykazano, że alkohol wpływa na działanie mykofenolanu mofetylu. Może jednak nasilać dolegliwości ze strony żołądka i jelit, które ten lek sam bywa wywołuje. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę i nie służy osobom po przeszczepieniu lub z osłabioną odpornością.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności, wymioty lub biegunka po alkoholu
- ból w górnej części brzucha
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- niewyjaśnione siniaki, krwawienia lub częste infekcje
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu. Zaleć pacjentowi ograniczenie alkoholu do niewielkich, sporadycznych ilości i ewentualne omówienie tego z lekarzem prowadzącym ośrodek transplantacyjny lub reumatologiczny. Przy nasilonych dolegliwościach żołądkowo-jelitowych, współistniejącej chorobie wątroby lub w okresie bezpośrednio po przeszczepieniu rozważ zalecenie unikania alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie oczekuje się istotnego klinicznie wpływu na ekspozycję na kwas mykofenolowy ani na skuteczność immunosupresji. U niektórych pacjentów alkohol może nasilać dolegliwości żołądkowo-jelitowe, które i tak są częstym działaniem niepożądanym leku. Regularne lub nadmierne picie może pogarszać tolerancję leczenia, utrudniać systematyczne przyjmowanie leków i zwiększać obciążenie wątroby, co ma znaczenie u biorców przeszczepów.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między alkoholem a mykofenolanem mofetylu. ChPL nie wymienia alkoholu ani etanolu w punktach o przeciwwskazaniach i interakcjach.[1] Możliwe jest jedynie addycyjne nasilenie działań niepożądanych wspólnych dla obu substancji, głównie ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, podrażnienie błony śluzowej), a przy częstym piciu także obciążenie wątroby i szpiku. Jest to wniosek z ogólnej wiedzy farmakologicznej, a nie z badań nad tym połączeniem.
Monitorować
- dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, ból brzucha)
- aktywność aminotransferaz i bilirubina u pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby
- morfologia krwi zgodnie ze schematem monitorowania mykofenolanu
- regularność przyjmowania leków immunosupresyjnych
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne, duże ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym lub nadmiernym piciu zaleć unikanie alkoholu. Zwiększa się ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilenia objawów żołądkowo-jelitowych i nieprzestrzegania schematu leczenia. Rozważ kontrolę enzymów wątrobowych i konsultację z ośrodkiem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego CellCept 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cellcept-100075012/
Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
- nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
- bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
- czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
- stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Po spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Inne interakcje tych leków 390
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napad drgawek z utratą przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.
Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PitolisantNie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, który nie hamuje silnie CYP2D6 i nie blokuje ośrodkowych receptorów H1. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji tolerancji pitolisantu.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Ryzyko złośliwych arytmii zwiększają leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT z powodu możliwego addytywnego działania[1][2][3]. Jednoczesne przyjmowanie pitolisantu z substancjami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko zaburzeń repolaryzacji wymaga dokładnego monitorowania[4]. Dodatkowo pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a escytalopram słabo hamuje ten enzym, co teoretycznie może umiarkowanie zwiększyć ekspozycję na pitolisant.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy nadmiernego działania pitolisantu (bezsenność, bóle głowy, nudności, niepokój)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PitolisantNie łącz hydroksyzyny z pitolisantem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Hydroksyzyna działa uspokajająco i usypiająco, a pitolisant ma cię pobudzać w ciągu dnia. Hydroksyzyna może więc zablokować działanie pitolisantu i nasilić senność. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ryzyko jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność w ciągu dnia lub nagłe zasypianie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie omdlewania lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z pitolisantem. U pacjenta leczonego pitolisantem zastosuj inny lek zamiast przeciwhistaminowego leku przenikającego do mózgu[1]. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Gdy hydroksyzyna była przepisana na świąd lub objawy alergii, wybierz lek przeciwhistaminowy słabo przenikający do mózgu i o małym wpływie na QT. Gdy była przepisana jako lek przeciwlękowy lub nasenny, lekarz powinien dobrać lek spoza grupy przeciwhistaminowej, pamiętając, że leki nasenne podważają cel leczenia narkolepsji.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobny skutek to utrata skuteczności pitolisantu i nawrót nadmiernej senności dziennej lub napadów snu, nasilonych dodatkowo działaniem uspokajającym hydroksyzyny. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi.
Mechanizm
Pitolisant blokuje receptory H3 w mózgu i zwiększa uwalnianie histaminy, co odpowiada za jego działanie pobudzające. Hydroksyzyna jest antagonistą receptora H1 przenikającym przez barierę krew–mózg, dlatego znosi działanie histaminy uwolnionej przez pitolisant. Leki przeciwhistaminowe przenikające do ośrodkowego układu nerwowego mogą zmniejszać skuteczność pitolisantu[1]. Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[2], który jest głównym enzymem metabolizującym pitolisant, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać ekspozycję na pitolisant[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu
- nasilenie senności dziennej i napadów snu
- tętno i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać ekspozycję na pitolisant i ryzyko wydłużenia QT. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które zwiększają ryzyko arytmii przy sumowaniu wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ Mykofenolan mofetylNie łącz jeżówki purpurowej z mykofenolanem mofetylu – u pacjentów z immunosupresją jeżówka jest przeciwwskazana.Nie stosuj jeżówki purpurowej (także w sokach i preparatach „na odporność”), a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki purpurowej (także w sokach i preparatach „na odporność”), a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy, a mykofenolan mofetylu go wycisza, żeby chronić przeszczepiony narząd albo hamować chorobę autoimmunologiczną. Razem mogą działać przeciwko sobie i osłabiać skuteczność twojego leczenia. Dlatego osoby przyjmujące mykofenolan mofetylu nie powinny stosować jeżówki w żadnej postaci.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub obrzęki
- nasilenie objawów choroby, na którą się leczysz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z mykofenolanem mofetylu – u pacjentów z immunosupresją jeżówka jest przeciwwskazana[1]. Jeżeli pacjent już przyjmował oba preparaty, odstaw jeżówkę i poinformuj lekarza prowadzącego, który oceni funkcję przeszczepu albo aktywność choroby podstawowej. Objawy przeziębienia łagodź leczeniem objawowym uzgodnionym z lekarzem lub farmaceutą.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe osłabienie immunosupresji z ryzykiem odrzucenia przeszczepu albo zaostrzenia choroby autoimmunologicznej leczonej mykofenolanem mofetylu. Brak danych klinicznych dokumentujących tę interakcję.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostymulująco, a mykofenolan mofetyl hamuje proliferację limfocytów T i B i działa immunosupresyjnie. Przeciwstawne działanie na układ odpornościowy może osłabiać efekt leczenia immunosupresyjnego. Jeżówki purpurowej nie stosuje się u osób z immunosupresją, w tym po przeszczepieniu narządów lub szpiku, oraz w chorobach autoimmunologicznych i układowych chorobach tkanki łącznej[1].
Monitorować
- objawy odrzucenia przeszczepu (funkcja przeszczepionego narządu)
- aktywność choroby autoimmunologicznej
- objawy infekcji wymagające oceny lekarskiej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
Połączenie przeciwwskazaneMykofenolan mofetyl+ Szczepionka BCGNie podawaj BCG pacjentowi leczonemu mykofenolanem mofetylu.Powiedz urologowi, że przyjmujesz mykofenolan, i nie odstawiaj go sam – lekarze dobiorą dla ciebie inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, że przyjmujesz mykofenolan, i nie odstawiaj go sam – lekarze dobiorą dla ciebie inne leczenie.
Mykofenolan osłabia układ odpornościowy, a BCG zawiera żywe, osłabione prątki, z którymi zdrowy organizm sobie radzi. Przy leczeniu mykofenolanem prątki mogą wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG może działać słabiej. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
- dreszcze lub nocne poty
- uporczywy kaszel lub duszność
- silne osłabienie
- nasilające się pieczenie przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj BCG pacjentowi leczonemu mykofenolanem mofetylu. Nie odstawiaj immunosupresji samodzielnie w celu umożliwienia terapii BCG, bo grozi to odrzuceniem przeszczepu lub zaostrzeniem choroby autoimmunologicznej. O metodzie leczenia raka pęcherza powinien zdecydować urolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne. Jeśli BCG zostało już podane, obserwuj pacjenta w kierunku objawów zakażenia prątkami BCG i w razie ich wystąpienia pilnie skieruj go do lekarza.
Skutek kliniczny
U pacjenta leczonego mykofenolanem mofetylu żywe prątki BCG mogą wywołać ciężkie miejscowe lub uogólnione zakażenie, a działanie przeciwnowotworowe BCG może być osłabione. Dopęcherzowego BCG nie stosuje się u osób leczonych immunosupresyjnie[1]. Przeciwwskazaniem jest obniżona odporność niezależnie od tego, czy wynika z choroby, czy z leczenia lekami immunosupresyjnymi[2]. Przeciwwskazaniem jest także zaburzenie odpowiedzi immunologicznej wywołane lekami[3].
Mechanizm
Mykofenolan mofetylu nie powinien być łączony z BCG, ponieważ hamuje odpowiedź immunologiczną, od której zależy zarówno bezpieczeństwo, jak i skuteczność żywych, atenuowanych prątków BCG. Kwas mykofenolowy hamuje proliferację limfocytów T i B, co osłabia kontrolę organizmu nad podanymi prątkami i jednocześnie zmniejsza miejscową reakcję immunologiczną w ścianie pęcherza, która odpowiada za działanie przeciwnowotworowe BCG.
Monitorować
- objawy zakażenia BCG – utrzymująca się gorączka, dreszcze, nocne poty, kaszel, osłabienie
- objawy ze strony układu moczowego – nasilone pieczenie, częstomocz, krwiomocz utrzymujące się dłużej niż kilka dni po wlewie
- czynność wątroby i parametry zapalne przy podejrzeniu uogólnionego zakażenia
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie powinna być podawana pacjentowi leczonemu immunosupresyjnie ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia BCG. Klasa pozostaje bez zmian, a zalecenie dotyczy rezygnacji ze szczepienia na czas immunosupresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
Połączenie przeciwwskazaneMykofenolan mofetyl+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym mykofenolanem mofetylu.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz mykofenolan mofetylu, i nie przyjmuj leku ani jedzenia przez godzinę przed i po szczepionce doustnej.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz mykofenolan mofetylu, i nie przyjmuj leku ani jedzenia przez godzinę przed i po szczepionce doustnej.
Mykofenolan mofetylu osłabia układ odpornościowy, żeby organizm nie odrzucał przeszczepu albo nie atakował własnych tkanek. Z tego powodu nie wolno ci przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze, bo zawarte w niej osłabione bakterie mogłyby wywołać chorobę. Szczepionka zawierająca zabite bakterie jest bezpieczna, ale może chronić cię słabiej niż osobę zdrową.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna wodnista biegunka
- wymioty
- gorączka
- oznaki odwodnienia, takie jak suchość w ustach, zawroty głowy i mało moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom leczonym mykofenolanem mofetylu[1]. Jeśli szczepienie przeciw cholerze jest wskazane, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i podaje ją na czczo, z odstępem co najmniej 1 godziny przed i po dawce mykofenolanu oraz posiłku[2]. Pacjenta należy uprzedzić, że ochrona po szczepieniu może być słabsza, i przypomnieć o ścisłym przestrzeganiu higieny żywności i wody w podróży. Decyzję o ewentualnym przerwaniu immunosupresji przed szczepieniem żywą szczepionką podejmuje wyłącznie lekarz prowadzący, z uwzględnieniem ryzyka odrzucenia przeszczepu lub zaostrzenia choroby podstawowej.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem oraz ryzyko braku ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest osłabiona lub niepełna odpowiedź ochronna.
Mechanizm
Mykofenolan mofetylu po przemianie do kwasu mykofenolowego hamuje proliferację limfocytów T i B, przez co osłabia odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe. W przypadku żywej atenuowanej szczepionki przeciw cholerze immunosupresja dodatkowo może sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego, dlatego stosowanie terapii immunosupresyjnej wyklucza podanie tej szczepionki[1]. Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność u osoby leczonej mykofenolanem może być mniejsza. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy, a w ciągu godziny przed i po jej podaniu nie podaje się innych leków doustnych[2].
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
- stan nawodnienia przy biegunce
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego w czasie podróży mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko rośnie | Żywa atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną, w tym mykofenolan mofetylu. |
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana może być podana, ale odpowiedź ochronna może być słabsza, a podanie wymaga godzinnego odstępu od innych leków doustnych. |
| odstep ≥ 1 godzina przed i po dawce mykofenolanu mofetyluszczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Przez 1 godzinę przed i po podaniu szczepionki inaktywowanej nie podaje się innych leków doustnych ani pokarmu i napojów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.