Interakcje / Nilotynib / Nilotynib i syrolimus
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu monitoruj stężenie syrolimusa we krwi i w razie potrzeby dostosuj jego dawkę.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep o rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu nilotynibu i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi, nie zmieniając samodzielnie dawek.
Niekorzystna interakcjaNilotynib+ SyrolimusPrzy jednoczesnym stosowaniu monitoruj stężenie syrolimusa we krwi i w razie potrzeby dostosuj jego dawkę.Powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep o rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu nilotynibu i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi, nie zmieniając samodzielnie dawek.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczep o rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu nilotynibu i wykonuj zlecone badania stężenia syrolimusa we krwi, nie zmieniając samodzielnie dawek.
Nilotynib spowalnia rozkładanie syrolimusa w organizmie, przez co ilość syrolimusa we krwi może wzrosnąć. Zbyt duże stężenie syrolimusa nasila jego działania niepożądane, na przykład skłonność do zakażeń, owrzodzenia w jamie ustnej czy obrzęki. Oba leki można przyjmować razem, ale lekarz musi częściej sprawdzać stężenie syrolimusa we krwi i czasem zmienić jego dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- owrzodzenia w jamie ustnej
- obrzęki nóg lub twarzy
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- duże osłabienie lub bladość
- biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu monitoruj stężenie syrolimusa we krwi i w razie potrzeby dostosuj jego dawkę.[1][2][3] Stężenie minimalne oznaczaj po włączeniu nilotynibu, po każdej zmianie jego dawki i po jego odstawieniu, a leczenie uzgadniaj między ośrodkiem transplantacyjnym a hematologiem.
Skutek kliniczny
Należy się spodziewać wzrostu stężenia syrolimusa we krwi, a przy wąskim indeksie terapeutycznym grozi to nasileniem jego toksyczności – cytopenii, zakażeń, hiperlipidemii, zaburzeń gojenia ran i uszkodzenia nerek. Po odstawieniu nilotynibu stężenie syrolimusa spada, co zwiększa ryzyko odrzucenia przeszczepu.
Mechanizm
Nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i u pacjentów z CML w dawce 400 mg dwa razy na dobę zwiększał AUC midazolamu 2,6-krotnie, a Cmax 2,0-krotnie.[1] Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie, a inhibitory tego enzymu zmniejszają jego metabolizm i zwiększają stężenie we krwi.[4] Oba leki mogą ponadto hamować czynność szpiku oraz nasilać zaburzenia lipidowe i węglowodanowe, co może się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej
- morfologia krwi z rozmazem
- lipidogram
- glikemia
- kreatynina i białkomocz
- objawy zakażeń
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie nilotynibu u pacjenta na ustalonej dawce syrolimusakolejność włączenia · nilotynib | inne zalecenie | Po odstawieniu nilotynibu ustaje hamowanie CYP3A4 i stężenie syrolimusa może spaść poniżej zakresu terapeutycznego. Oznacz stężenie syrolimusa i w razie potrzeby zwiększ jego dawkę, aby nie dopuścić do odrzucenia przeszczepu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tasigna 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tasigna-100025853/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib STADA 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-stada-100482620/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuNilotyniba alkoholNie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a gdy masz chorą wątrobę, trzustkę lub serce, zapytaj lekarza, czy nie zrezygnować z niego całkowicie.
Nilotynib i alkohol nie wpływają bezpośrednio na siebie, ale oba mogą obciążać wątrobę i trzustkę. Duże ilości alkoholu mogą też zaburzać poziom potasu i magnezu, co w połączeniu z lekiem może wpływać na pracę serca. Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu zwykle nie jest problemem, ale lepiej unikać picia większych ilości.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- nudności i wymioty
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zakazywania alkoholu, ale należy zalecić pacjentowi ograniczenie go do niewielkich, okazjonalnych ilości i unikanie upijania się. U pacjentów z chorobą wątroby, przebytym zapaleniem trzustki, nadużywaniem alkoholu lub wydłużonym QTc należy zalecić abstynencję i częstszą kontrolę parametrów wątrobowych, lipazy oraz elektrolitów. Alkohol nie powinien zastępować ani zaburzać zasady przyjmowania nilotynibu na czczo, bo pokarm zwiększa jego wchłanianie[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane, okazjonalne spożycie alkoholu najprawdopodobniej nie zmienia skuteczności ani bezpieczeństwa nilotynibu. Intensywne lub przewlekłe picie może teoretycznie nasilać hepatotoksyczność, zwiększać ryzyko zapalenia trzustki oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających wydłużeniu odstępu QT. Opisano pojedyncze przypadki zamierzonego przedawkowania nilotynibu łącznie z alkoholem i innymi lekami, w których wystąpiły neutropenia, wymioty i senność, bez zmian w EKG i bez toksyczności wątrobowej, a wszyscy pacjenci wrócili do zdrowia[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między nilotynibem a etanolem. Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a ChPL nilotynibu wśród substancji zmieniających jego stężenie nie wymienia alkoholu[1]. Etanol nie jest klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego istotna zmiana ekspozycji na nilotynib jest mało prawdopodobna. Potencjalne znaczenie ma natomiast addycja działań niepożądanych. Nilotynib może zwiększać aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny, podnosić aktywność lipazy i amylazy oraz wywoływać zapalenie trzustki, a alkohol jest niezależnym czynnikiem uszkodzenia wątroby i trzustki. ChPL nakazuje ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[1]. Intensywne picie sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, zwłaszcza przy wymiotach, co może zwiększać ryzyko arytmii. Wszystkie trzy charakterystyki nilotynibu milczą o spożywaniu alkoholu w czasie leczenia, a jedyna wzmianka dotyczy przypadków zamierzonego przedawkowania[1]. Obecność etanolu i innych alkoholi wśród składników tuszu drukarskiego na otoczce kapsułek ma znaczenie wyłącznie technologiczne i nie wpływa na tę interakcję[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aminotransferazy i bilirubina
- lipaza i amylaza w surowicy
- potas i magnez
- EKG z oceną QTc
- morfologia krwi
- glikemia
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywne picie jednorazowe (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu sprzyja wymiotom, hipokaliemii i hipomagnezemii oraz ostremu zapaleniu trzustki, co przy nilotynibie zwiększa ryzyko arytmii i powikłań trzustkowych. Należy zalecić unikanie takiego wzorca picia. |
| Przewlekłe, regularne picie lub uzależnienie od alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki w trakcie leczenia nilotynibem. Należy zalecić abstynencję oraz częstsze oznaczanie aminotransferaz, bilirubiny, lipazy i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- rany, które źle się goją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.
Skutek kliniczny
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
- próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
- objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Roztwór doustnypostać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu. |
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Inne interakcje tych leków 557
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy benzamidów i lek na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą i że masz wykonywane EKG, a przy kołataniu serca, zawrotach głowy lub omdleniu natychmiast skontaktuj się z lekarzem.
Leki takie jak amisulpryd, sulpiryd i tiapryd oraz niektóre leki na białaczkę, na przykład nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem mogą to działanie nasilać i rzadko wywołać groźną arytmię. Ryzyko rośnie przy biegunce, wymiotach, niskim poziomie potasu lub chorobach serca i nerek. Imatynib i ponatynib działają na rytm serca znacznie słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- uporczywa biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i inhibitora kinazy BCR-ABL należy ocenić ryzyko wydłużenia odstępu QT, a skojarzenie stosować tylko po wykonaniu EKG i wyrównaniu elektrolitów oraz pod kontrolą EKG w trakcie leczenia. Skojarzenia amisulprydu z nilotynibem najlepiej unikać i rozważyć lek przeciwpsychotyczny o małym wpływie na QT. Przy dazatynibie, bosutynibie i asciminibie należy wykonać EKG przed włączeniem leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz regularnie kontrolować potas i magnez[1]. U chorych z niewydolnością nerek dawkę benzamidu trzeba dostosować do klirensu kreatyniny, bo kumulacja leku nasila ryzyko arytmii. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT. Imatynib i ponatynib nie wymagają tak ścisłego nadzoru, ale nadal warto kontrolować elektrolity.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy skojarzeniu amisulprydu z nilotynibem oraz u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak zaburzenia elektrolitowe, bradykardia, choroba serca czy niewydolność nerek.
Mechanizm
Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe hERG i wydłużają repolaryzację komór zależnie od stężenia. Najsilniej działa amisulpryd. Część inhibitorów kinazy BCR-ABL, przede wszystkim nilotynib, a w mniejszym stopniu dazatynib, bosutynib i asciminib, również wydłuża odstęp QT[1]. Efekty te sumują się i zwiększają ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes. Inhibitory kinazy BCR-ABL mogą dodatkowo wywoływać biegunkę, wymioty i hipokaliemię lub hipomagnezemię, które nasilają ryzyko arytmii. Benzamidy są wydalane głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna z tą grupą. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy. Dotyczy wszystkich benzamidów, ale wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL imatynib i ponatynib mają znikomy wpływ na QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach
- częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes
- czynność nerek (eGFR) ze względu na nerkowe wydalanie benzamidów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane przez nerki w postaci niezmienionej, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie i nasila się wpływ na QT. Wymagana jest redukcja dawki benzamidu według ChPL i częstsza kontrola EKG. |
| Duża dawka przeciwpsychotyczna amisulprydudawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach stosowanych w psychozach skojarzenie z nilotynibem, dazatynibem lub bosutynibem jest szczególnie ryzykowne i należy go unikać. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, co zwiększa ryzyko torsade de pointes przy tym skojarzeniu. |
Źródła
- Binzaid AA, Baqal OJ, Soheib M, Al Nahedh M, Samarkandi HH, Aljurf M. Cardiovascular Toxicity Associated With Tyrosine Kinase Inhibitor Therapy In Chronic Myeloid Leukemia. Gulf J Oncolog. 2021;1(37):79-84. PMID: 35152199.
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ NilotynibNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz nilotynib, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol to antybiotyk, który rzadko, ale groźnie uszkadza szpik kostny. Nilotynib także obniża liczbę krwinek, a do tego stosuje się go w chorobie szpiku. Razem mogą doprowadzić do niebezpiecznego spadku krwinek białych, czerwonych i płytek, nawet przy stosowaniu maści.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- bladość, duże zmęczenie, duszność
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego nilotynibem, także w postaci maści.[1] Wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4. Należy unikać silnych inhibitorów CYP3A4, w tym klarytromycyny i telitromycyny, a przy umiarkowanych inhibitorach rozważyć lek, który nie hamuje lub słabo hamuje CYP3A4.[2] Jeżeli chloramfenikol został już podany, oznacz morfologię z rozmazem i liczbą płytek, a przy podaniu ogólnym wykonaj także EKG z oceną QTc oraz próby wątrobowe.
Skutek kliniczny
Grozi ciężka mielosupresja z neutropenią, małopłytkowością i niedokrwistością, a rzadko nieodwracalna niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia nilotynibu przy ogólnym podaniu chloramfenikolu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, zaburzeń rytmu i hepatotoksyczności.
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie, a nilotynib stosuje się w przewlekłej białaczce szpikowej i sam często wywołuje neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość.[1] Oba leki uszkadzają więc układ krwiotwórczy, a chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie innych leków na szpik.[1] Chloramfenikol hamuje też wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie.[1] Nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, a inhibitory CYP3A4 zwiększają narażenie na nilotynib.[2] Przy podaniu ogólnym chloramfenikolu można więc oczekiwać wzrostu stężenia nilotynibu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- EKG z oceną QTc przy ogólnym podaniu chloramfenikolu
- stężenie potasu i magnezu
- aminotransferazy i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas fusydowy (miejscowo)mupirocyna (miejscowo)gentamycyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | ryzyko maleje | Przy stosowaniu miejscowym wchłanianie jest małe i interakcja przez CYP3A4 traci znaczenie, ale przeciwwskazanie z powodu choroby szpiku pozostaje. |
| Ogólnoustrojowa (doustnie, dożylnie)droga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Przy podaniu ogólnym do addycji mielotoksyczności dochodzi zahamowanie metabolizmu nilotynibu z ryzykiem wydłużenia QT i hepatotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ NilotynibNie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby zmienił leczenie.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lek na raka krwi może też zwiększać ilość leku przeciwdepresyjnego w organizmie. Tego połączenia nie powinno się stosować. Lekarz może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować cytalopramu razem z nilotynibem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta leczonego nilotynibem, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, należy wybrać lek o niewielkim wpływie na odstęp QT i uzgodnić zmianę z lekarzem prowadzącym oraz hematologiem. Jeśli połączenia nie da się uniknąć do czasu zmiany leczenia, konieczna jest kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ ChPL cytalopramu wskazuje, że zaburzenia te zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wskazuje, że nie przeprowadzono badań jednoczesnego stosowania z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. ChPL nilotynibu zaleca ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT, w tym przy stosowaniu leków przeciwarytmicznych i innych substancji wydłużających QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i in vitro hamuje także CYP2D6[4], a cytalopram jest częściowo metabolizowany przez te enzymy, więc możliwe jest zwiększenie jego stężenia i dalszy wzrost ryzyka wydłużenia QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Nilotynib – inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Nilotynib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[6]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
- Nilotynib: inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor UGT1A1[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zasłabnięcia, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ NilotynibNie łącz difenhydraminy z nilotynibem.Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz difenhydraminy, a jeśli masz kłopoty ze snem lub alergię, zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek.
Tego leku nasennego lub przeciwalergicznego nie wolno łączyć z lekiem na białaczkę, który przyjmujesz. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie i może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na białaczkę może też spowolnić usuwanie leku nasennego z organizmu, przez co możesz być bardziej senny lub splątany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zasłabnięcie albo omdlenie
- silna senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z nilotynibem.[1][2][3] Przy objawach alergicznych wybierz lek przeciwhistaminowy bez istotnego wpływu na odstęp QT, a przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne zamiast doraźnego sięgania po leki nasenne bez recepty. Jeśli pacjent przyjął już difenhydraminę podczas leczenia nilotynibem, oceń objawy kardiologiczne i w razie kołatania serca, zasłabnięcia lub omdlenia pilnie skieruj go na EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi nadmiernym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes i nagłym zgonem sercowym. Wolniejszy metabolizm difenhydraminy może dodatkowo nasilić senność, suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu i splątanie, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes.[1] Nilotynib wymaga ostrożności u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT.[4] Dodatkowo nilotynib in vitro jest stosunkowo silnym inhibitorem CYP2D6,[4] a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i nie należy jej łączyć z inhibitorami tego enzymu.[1] Może to zwiększać stężenie difenhydraminy i dalej nasilać ryzyko arytmii oraz działanie antycholinergiczne i sedację.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
- nadmierna senność i objawy antycholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania wpływu na QT jest znacznie mniejsze. Należy unikać stosowania na dużą lub uszkodzoną powierzchnię skóry i u dzieci. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.
Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
- mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
- nagłe osłabienie i złe samopoczucie
- nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.
Mechanizm
Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
- parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
- objawy odrzucania przeszczepu
- działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia
Bezpieczniejsze alternatywy
escytalopramcitalopram
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Dziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ NilotynibJeżówki nie stosuje się u chorych leczonych nilotynibem.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia nilotynibem, a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia nilotynibem, a jeśli już ją przyjmujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować przy białaczce ani podczas leczenia przeciwnowotworowego. Może też zmieniać ilość nilotynibu we krwi, przez co lek może działać słabiej albo dawać więcej działań niepożądanych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- gorączka albo częste infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeżówki nie stosuje się u chorych leczonych nilotynibem. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na białaczkę i leczenie przeciwnowotworowe[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować hematologa. Wszelkie preparaty ziołowe i suplementy chory powinien uzgadniać z lekarzem prowadzącym, bo nilotynib jest wrażliwy na substancje wpływające na CYP3A4[2].
Skutek kliniczny
Pobudzanie układu odpornościowego u chorego na białaczkę jest niepożądane i może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Zmiana stężenia nilotynibu może prowadzić do osłabienia skuteczności leczenia albo do nasilenia działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT.
Mechanizm
Głównym problemem jest choroba, w której stosuje się nilotynib. Jeżówka działa immunostymulująco i jest przeciwwskazana w białaczce oraz w immunosupresji po leczeniu onkologicznym[1]. Nie stosuje się jej w chorobach układu białokrwinkowego, w niedoborach odporności i w immunosupresji[3]. Nie stosuje się jej także w leukemii i podczas terapii cytostatykami[4]. Dodatkowo nilotynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, więc substancje wpływające na te szlaki mogą zmieniać jego wchłanianie i eliminację[2]. Wpływ jeżówki na CYP3A4 i glikoproteinę P jest niejednoznaczny, dlatego kierunku zmiany stężenia nilotynibu nie da się przewidzieć.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wywiad w kierunku preparatów ziołowych i suplementów
- objawy wydłużenia QT (kołatanie serca, omdlenia), jeśli jeżówka była przyjmowana
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneNatalizumab+ NilotynibNie włączaj natalizumabu u pacjenta leczonego nilotynibem, ponieważ aktywny proces nowotworowy i upośledzenie odporności są przeciwwskazaniami do natalizumabu.Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie zdecydują wspólnie o twoim leczeniu, i powiedz każdemu z nich o lekach od drugiego lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kolejnego wlewu natalizumabu, dopóki neurolog i hematolog nie zdecydują wspólnie o twoim leczeniu, i powiedz każdemu z nich o lekach od drugiego lekarza.
Natalizumab to lek na stwardnienie rozsiane, który osłabia część odporności, a nilotynib to lek na białaczkę. Natalizumabu nie stosuje się u osób z aktywną chorobą nowotworową ani z osłabioną odpornością. Razem te leki mogą zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń, w tym groźnej infekcji mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, pamięci lub myślenia
- osłabienie lub niezgrabność ręki albo nogi, zaburzenia równowagi
- zmiany zachowania lub nastroju zauważone przez bliskich
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj natalizumabu u pacjenta leczonego nilotynibem, ponieważ aktywny proces nowotworowy i upośledzenie odporności są przeciwwskazaniami do natalizumabu.[1][2] Jeśli pacjent przyjmujący natalizumab z powodu stwardnienia rozsianego otrzymuje rozpoznanie przewlekłej białaczki szpikowej, decyzję o przerwaniu natalizumabu i wyborze dalszego leczenia stwardnienia rozsianego powinien podjąć neurolog wspólnie z hematologiem. Wybór innego inhibitora kinazy tyrozynowej zamiast nilotynibu nie usuwa problemu, ponieważ przeciwwskazanie wynika z samej choroby nowotworowej i stanu odporności.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi zakażeniami oportunistycznymi, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, która może prowadzić do trwałej niepełnosprawności lub zgonu. Natalizumab podany przy aktywnej chorobie nowotworowej może dodatkowo osłabiać nadzór immunologiczny nad nowotworem.
Mechanizm
Natalizumabu nie należy stosować u osoby leczonej nilotynibem, ponieważ charakterystyka natalizumabu wyklucza jego podanie przy potwierdzonym aktywnym procesie nowotworowym oraz u pacjentów z upośledzoną odpornością. ChPL natalizumabu wymienia jako przeciwwskazania aktywne złośliwe procesy nowotworowe (z wyjątkiem raka podstawnokomórkowego skóry) oraz zwiększone ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym upośledzenie odporności spowodowane leczeniem obecnym lub wcześniejszym.[1][2] Nilotynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w przewlekłej białaczce szpikowej, więc jego stosowanie oznacza zwykle czynną chorobę nowotworową, a sama białaczka i jej leczenie mogą osłabiać odporność. Natalizumab blokuje przechodzenie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, dlatego skutki obu leków dla odporności sumują się. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ natalizumab jako przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowany przez CYP3A4 ani transportowany przez glikoproteinę P, które odpowiadają za interakcje nilotynibu.[3] ChPL nilotynibu nie wymienia natalizumabu.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów i limfocytów
- objawy neurologiczne nowe lub nasilające się (podejrzenie PML), także po odstawieniu natalizumabu
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- status przeciwciał przeciw wirusowi JC, jeśli rozważane jest dalsze leczenie natalizumabem
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Nilotynib zakończony przed włączeniem natalizumabukolejność włączenia · nilotynib | inne zalecenie | Zakończenie leczenia nilotynibem nie znosi automatycznie przeciwwskazania, ponieważ ChPL natalizumabu obejmuje także upośledzenie odporności spowodowane wcześniejszą terapią oraz aktywny proces nowotworowy. Decyzja o natalizumabie wymaga oceny stanu choroby hematologicznej i odporności przez hematologa i neurologa. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tysabri 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tysabri-100003952/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyruko 300 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyruko-100488440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tasigna 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tasigna-100025853/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
Połączenie przeciwwskazaneNilotynib+ FingolimodNie należy łączyć fingolimodu z nilotynibem, ponieważ ChPL fingolimodu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą i z upośledzoną odpornością.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić dalsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalić dalsze leczenie.
Nilotynibu i fingolimodu nie powinno się przyjmować razem. Oba leki mogą osłabiać odporność, przez co rośnie ryzyko ciężkich zakażeń. Oba wpływają też na pracę serca – jeden może je spowalniać, drugi zaburzać jego rytm, co razem może być groźne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- kołatanie serca
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nowe lub nasilające się osłabienie, zaburzenia widzenia, mowy lub myślenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć fingolimodu z nilotynibem, ponieważ ChPL fingolimodu przeciwwskazuje jego stosowanie u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą i z upośledzoną odpornością[1][2][3]. Leki przeciwnowotworowe nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem[1]. Jeśli u pacjenta ze stwardnieniem rozsianym leczonym fingolimodem rozpoznano przewlekłą białaczkę szpikową, wybór dalszego leczenia stwardnienia rozsianego należy uzgodnić między neurologiem a hematologiem, z uwzględnieniem okresu wypłukiwania fingolimodu. Gdy zgłoszenie dotyczy wydania obu leków, farmaceuta powinien wstrzymać wydanie i skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi i oportunistycznymi zakażeniami, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią, a także objawową bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym i groźnymi dla życia komorowymi zaburzeniami rytmu przy wydłużonym odstępie QT. Niezależnie od interakcji fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową złośliwą oraz u osób przyjmujących leki immunosupresyjne[1][2][3].
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest sumowanie działań farmakodynamicznych. Fingolimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a nilotynib jako lek przeciwnowotworowy może hamować czynność szpiku, przez co oba leki addytywnie osłabiają odporność. ChPL fingolimodu wskazuje, że leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących i immunosupresyjnych nie należy stosować jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny[1]. Drugim mechanizmem jest sumowanie działań kardiologicznych – fingolimod zwalnia czynność serca i może powodować bloki przedsionkowo-komorowe, a nilotynib wydłuża odstęp QT, a bradykardia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes. ChPL nilotynibu nakazuje ostrożność u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[4]. Dodatkowo nilotynib jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4[4], a ChPL fingolimodu zaleca ostrożność przy stosowaniu substancji hamujących CYP3A4, choć fingolimod jest metabolizowany głównie przez CYP4F2[1]. Ten składnik farmakokinetyczny ma prawdopodobnie mniejsze znaczenie niż działania farmakodynamiczne.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną częstości akcji serca, przewodzenia przedsionkowo-komorowego i odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i nowych objawów neurologicznych
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 2 miesiące od odstawienia fingolimodufingolimod | ryzyko maleje | Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po jego odstawieniu, a ChPL wskazuje, że do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia szczepienia mogą być mniej skuteczne. Rozpoczęcie nilotynibu w tym okresie wymaga kontroli liczby limfocytów i czujności w kierunku zakażeń, a decyzja należy do hematologa w porozumieniu z neurologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.