Interakcje / Okskarbazepina / Okskarbazepina i testosteron
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto oznaczyć stężenie testosteronu po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia okskarbazepiny.
Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu okskarbazepiny wrócą objawy niedoboru testosteronu.
Interakcja o niejasnym znaczeniuOkskarbazepina+ TestosteronPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto oznaczyć stężenie testosteronu po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia okskarbazepiny.Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu okskarbazepiny wrócą objawy niedoboru testosteronu.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki tak jak dotąd i powiedz lekarzowi, jeśli po rozpoczęciu, zmianie dawki lub odstawieniu okskarbazepiny wrócą objawy niedoboru testosteronu.
Okskarbazepina może nieco przyspieszać rozkład testosteronu w organizmie, przez co jego działanie bywa trochę słabsze. Nie wiadomo, czy ma to realne znaczenie, bo ten efekt jest słaby. Lekarz i tak regularnie sprawdza poziom testosteronu we krwi, więc łatwo to wychwycić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- spadek ochoty na seks
- większe zmęczenie i brak energii
- obniżony nastrój lub drażliwość
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto oznaczyć stężenie testosteronu po kilku tygodniach od włączenia, zmiany dawki lub odstawienia okskarbazepiny. Dawkę testosteronu dostosowuje się do stężenia w surowicy i objawów klinicznych, tak jak w rutynowej kontroli terapii zastępczej.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie zmniejszenie stężenia testosteronu i słabsza odpowiedź na terapię zastępczą, czyli nawrót objawów hipogonadyzmu. Znaczenie kliniczne tej interakcji nie zostało potwierdzone w badaniach, a indukcja wywołana okskarbazepiną jest słaba.
Mechanizm
Okskarbazepina może nieznacznie przyspieszać metabolizm testosteronu i obniżać jego stężenie. Okskarbazepina i jej czynny metabolit MHD są słabymi induktorami CYP3A4 i CYP3A5 oraz słabymi induktorami UDP-glukuronylotransferaz[1]. Testosteron jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i sprzęgany z kwasem glukuronowym, więc teoretycznie jego klirens może wzrosnąć. Pełna indukcja rozwija się w ciągu około 2–3 tygodni od włączenia lub zmiany dawki okskarbazepiny i podobnie długo wygasa po jej odstawieniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie testosteronu w surowicy po 2–3 tygodniach od zmiany leczenia okskarbazepiną
- objawy niedoboru testosteronu (spadek libido, zmęczenie, obniżony nastrój)
Kiedy ocena się zmienia
| Włączenie, zmiana dawki lub odstawienie okskarbazepiny u pacjenta stabilnie leczonego testosteronemkolejność włączenia · okskarbazepina | inne zalecenie | Nowy poziom indukcji ustala się po około 2–3 tygodniach, a po odstawieniu okskarbazepiny indukcja wygasa w podobnym czasie. W tym okresie warto skontrolować stężenie testosteronu i w razie potrzeby skorygować dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaOkskarbazepinaa alkoholPacjent leczony okskarbazepiną powinien unikać alkoholu, a jeśli go spożywa, powinien ograniczyć się do małych ilości i zachować ostrożność ze względu na addycyjne działanie uspokajające.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź samochodu i uważaj na senność oraz zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź samochodu i uważaj na senność oraz zawroty głowy.
Alkohol i ten lek mogą razem wywołać silną senność, zawroty głowy i problemy z utrzymaniem równowagi. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. U osób z padaczką picie większych ilości alkoholu może też ułatwiać wystąpienie napadu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- spowolnienie i trudności z koncentracją
- napad padaczkowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent leczony okskarbazepiną powinien unikać alkoholu, a jeśli go spożywa, powinien ograniczyć się do małych ilości i zachować ostrożność ze względu na addycyjne działanie uspokajające[1]. Szczególną ostrożność należy zachować na początku leczenia i po zwiększeniu dawki, gdy działanie uspokajające leku jest najsilniejsze. Po spożyciu alkoholu pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Pacjentom z padaczką należy odradzić upijanie się i picie połączone z niedoborem snu ze względu na ryzyko napadów.
Skutek kliniczny
Jednoczesne spożycie alkoholu może nasilić senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, które są typowymi działaniami niepożądanymi okskarbazepiny. Skutkiem może być zwiększone ryzyko upadków, urazów oraz zaburzona zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. U pacjentów z padaczką nadmierne spożycie alkoholu, a zwłaszcza okres odstawienia po upiciu się i niedobór snu, może obniżać próg drgawkowy i pogarszać kontrolę napadów. Przewlekłe nadużywanie alkoholu, w tym picie dużych ilości piwa, może dodatkowo sprzyjać hiponatremii, której ryzyko zwiększa również okskarbazepina.
Mechanizm
Okskarbazepina i alkohol nasilają wzajemnie hamujące działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co prowadzi do addycyjnego działania uspokajającego. Charakterystyki produktu leczniczego okskarbazepiny wskazują na możliwość wystąpienia addycyjnego lub dodatkowego działania uspokajającego po spożyciu alkoholu w czasie leczenia[1]. Zapisy różnią się siłą zalecenia – część charakterystyk zaleca zachowanie ostrożności podczas spożywania alkoholu, a jedna zaleca unikanie alkoholu[1]. Interakcja farmakokinetyczna między okskarbazepiną a etanolem nie jest opisana w charakterystykach produktu. Zawiesina doustna okskarbazepiny zawiera 0,8 mg etanolu w 1 mL, co według charakterystyki produktu nie powoduje zauważalnych skutków[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- zaburzenia koordynacji i równowagi
- kontrola napadów padaczkowych
- stężenie sodu u osób nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upicie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Spożycie dużych ilości alkoholu znacznie nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, a u pacjentów z padaczką okres odstawienia alkoholu i niedobór snu mogą obniżać próg drgawkowy. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych addycyjne działanie uspokajające zwiększa ryzyko upadków i urazów, a ryzyko hiponatremii podczas leczenia okskarbazepiną jest większe. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Działanie uspokajające okskarbazepiny jest najsilniejsze w pierwszych tygodniach leczenia i po zwiększeniu dawki, dlatego w tym okresie należy szczególnie zalecać unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Testosteron a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 231
Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ OkskarbazepinaU pacjenta leczonego okskarbazepiną z powodu padaczki nie należy stosować dimenhydraminy.Nie bierz dimenhydraminy, jeśli przyjmujesz okskarbazepinę z powodu padaczki, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na chorobę lokomocyjną.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz dimenhydraminy, jeśli przyjmujesz okskarbazepinę z powodu padaczki, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób na chorobę lokomocyjną.
Lek na chorobę lokomocyjną z dimenhydraminą nie jest przeznaczony dla osób chorych na padaczkę. Może ułatwiać wystąpienie napadu, a okskarbazepina przyjmowana jest właśnie po to, żeby napadom zapobiegać. Oba leki mogą też razem mocniej powodować senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- silna senność
- zawroty głowy i chwiejny chód
- trudności z koncentracją
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego okskarbazepiną z powodu padaczki nie należy stosować dimenhydraminy.[1][2] W chorobie lokomocyjnej warto zacząć od metod niefarmakologicznych, a dobór leku przeciwwymiotnego uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki. Jeśli okskarbazepina jest stosowana z innego wskazania niż padaczka, połączenie wymaga ostrożności ze względu na sumowanie działania sedatywnego.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi i koordynacji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków.
Mechanizm
Dimenhydraminy nie stosuje się u chorych na padaczkę, a okskarbazepina jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc jej przyjmowanie zwykle oznacza rozpoznaną padaczkę.[1][2] Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji z działaniem ośrodkowym mogą obniżać próg drgawkowy i działać przeciwnie do leczenia przeciwpadaczkowego. Dodatkowo dimenhydramina nasila działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, a okskarbazepina sama często wywołuje senność i zawroty głowy.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
- zdolność do prowadzenia pojazdów
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ OkskarbazepinaNie stosuj metoklopramidu u pacjenta z padaczką leczonego okskarbazepiną.Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz okskarbazepinę na padaczkę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu, jeśli bierzesz okskarbazepinę na padaczkę, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid, lek na nudności i wymioty, może u osób z padaczką wywoływać częstsze i silniejsze napady. Okskarbazepina jest lekiem na padaczkę, dlatego tych leków zwykle się nie łączy. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- silna senność lub zawroty głowy
- mimowolne ruchy lub skurcze mięśni twarzy, szyi albo języka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta z padaczką leczonego okskarbazepiną.[1][2] Do leczenia nudności i wymiotów dobierz lek, który nie obniża progu drgawkowego. Gdy okskarbazepina jest stosowana z innego wskazania niż padaczka, przeciwwskazanie nie obowiązuje wprost, ale połączenie wymaga ostrożności ze względu na nasilenie senności.
Skutek kliniczny
Możliwa utrata kontroli napadów – częstsze i silniejsze napady drgawkowe u pacjenta z padaczką.[1] Dodatkowo nasilona senność i zawroty głowy.
Mechanizm
Metoklopramid zwiększa częstość i nasilenie napadów drgawkowych, przez co działa przeciwnie do leczenia przeciwpadaczkowego okskarbazepiną.[1][2] Metoklopramid nasila też działanie uspokajające innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy, a okskarbazepina może dawać senność i zawroty głowy.[1][3] Okskarbazepina jest tylko słabym induktorem CYP3A4, a istotne zmniejszenie ekspozycji na metoklopramid opisano dla silnych induktorów, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.[3][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
domperydonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ EnzalutamidNie łącz testosteronu z enzalutamidem.Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu w czasie leczenia enzalutamidem, a jeśli ktoś ci go przepisał, powiedz o tym onkologowi przed pierwszą dawką.
Enzalutamid leczy raka prostaty, blokując działanie męskiego hormonu – testosteronu. Przyjmowanie testosteronu w tym samym czasie działa odwrotnie i może sprawić, że leczenie przestanie działać, a choroba zacznie postępować. Dlatego mężczyźni z rakiem prostaty nie stosują testosteronu w żadnej postaci – ani w zastrzykach, ani w żelu. Spadek libido, zmęczenie czy uderzenia gorąca w czasie leczenia omów z onkologiem, bo da się je łagodzić w inny sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się ból kości
- trudności z oddawaniem moczu lub krew w moczu
- wzrost PSA w badaniach kontrolnych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z enzalutamidem. Testosteron jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego[1]. Jeśli pacjent leczony enzalutamidem otrzymał receptę na testosteron albo stosuje go samodzielnie, wstrzymaj wydanie i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Objawy niedoboru androgenów wywołane leczeniem (uderzenia gorąca, spadek libido, zmęczenie) leczy się bez testosteronu w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Osłabienie lub utrata skuteczności leczenia przeciwnowotworowego z ryzykiem szybszej progresji raka gruczołu krokowego, wzrostu PSA i nasilenia objawów choroby, w tym przerzutów do kości.
Mechanizm
Enzalutamid blokuje receptor androgenowy i w ten sposób hamuje wzrost i podział komórek raka gruczołu krokowego[2]. Testosteron jest naturalnym agonistą tego receptora i działa dokładnie przeciwnie. Z tego powodu testosteronu nie stosuje się u mężczyzn z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego[3]. U chorych leczonych enzalutamidem razem z deprywacją androgenową celem terapii jest utrzymanie kastracyjnego stężenia testosteronu[4]. Podanie testosteronu z zewnątrz znosi ten efekt i konkuruje z enzalutamidem o receptor.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- PSA
- stężenie testosteronu w surowicy u chorych na deprywacji androgenowej
- objawy progresji choroby (bóle kostne, dolegliwości ze strony dróg moczowych)
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki suprafizjologiczne w ramach badania klinicznego (bipolarna terapia androgenowa)dawka · testosteron | inne zalecenie | Testosteron w dużych dawkach bywa stosowany w raku gruczołu krokowego opornym na kastrację wyłącznie w protokołach badań klinicznych, często w sekwencji z enzalutamidem. Poza takim protokołem połączenie pozostaje przeciwwskazane. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xtandi 40 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xtandi-100302608/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enzalutamide Accordpharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enzalutamide-accordpharma-100535469/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ OkskarbazepinaNie włączaj buspironu u pacjenta leczonego okskarbazepiną z powodu padaczki.Jeśli chorujesz na padaczkę, nie zaczynaj brać buspironu i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli chorujesz na padaczkę, nie zaczynaj brać buspironu i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na lęk.
Okskarbazepina jest lekiem na padaczkę, a buspironu nie stosuje się u osób chorujących na padaczkę. Oba leki działają na mózg, więc razem mogą nasilać senność i zawroty głowy. Okskarbazepina może też osłabiać działanie buspironu, przez co lek na lęk może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- brak poprawy w objawach lęku
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie włączaj buspironu u pacjenta leczonego okskarbazepiną z powodu padaczki.[1] Lek przeciwlękowy dla takiego pacjenta należy dobrać razem z neurologiem, rozważając leki bez przeciwwskazania w padaczce, np. pregabalinę, która ma wskazania zarówno w padaczce, jak i w zaburzeniu lękowym uogólnionym. Jeśli okskarbazepina jest stosowana poza padaczką i lekarz świadomie utrzyma buspiron, trzeba liczyć się z jego słabszym działaniem i monitorować sedację. Po odstawieniu okskarbazepiny indukcja enzymów wygasa w ciągu 2–3 tygodni, co może zwiększyć stężenie buspironu.[2]
Skutek kliniczny
Główne ryzyko dotyczy padaczki, w której buspiron jest przeciwwskazany.[1] Przy łączeniu buspironu z lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie drgawki.[1] Dodatkowo możliwe jest nasilenie senności i zawrotów głowy oraz słabsze działanie przeciwlękowe buspironu wskutek indukcji jego metabolizmu.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę, a okskarbazepina jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent leczony okskarbazepiną z reguły ma rozpoznanie, które wyklucza buspiron.[1] Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się z innymi lekami o takim działaniu ostrożnie.[1] Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4, a ryfampicyna, silny induktor tego enzymu, zmniejszała Cmax buspironu o 84% i osłabiała jego działanie.[1] Okskarbazepina i MHD są słabymi induktorami CYP3A4 i CYP3A5, a nowy poziom indukcji ustala się po około 2–3 tygodniach.[2] Można więc oczekiwać obniżenia stężenia buspironu, mniejszego niż przy ryfampicynie, ale wielkości tego efektu nie zbadano.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
- skuteczność przeciwlękowa buspironu
- objawy działań niepożądanych buspironu po odstawieniu okskarbazepiny
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie okskarbazepiny przy kontynuacji buspironukolejność włączenia · okskarbazepina | inne zalecenie | Po odstawieniu okskarbazepiny indukcja enzymów stopniowo wygasa w ciągu 2–3 tygodni, co może zwiększyć stężenie buspironu i wymagać oceny jego dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazanePochodne karboksamidu (np. karbamazepina, eslikarbazepina, okskarbazepina)+ Leki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (np. sofosbuwir) klasaNie stosuj pochodnej karboksamidu jednocześnie z lekiem przeciw HCV zawierającym sofosbuwir, a przed rozpoczęciem terapii HCV zamień lek przeciwpadaczkowy na taki, który nie pobudza wątroby i jelitowych białek transportowych.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpadaczkowy z tej grupy i masz zacząć leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii i nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpadaczkowy z tej grupy i masz zacząć leczenie wirusowego zapalenia wątroby typu C, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem terapii i nie odstawiaj leku przeciwpadaczkowego na własną rękę.
Niektóre leki przeciwpadaczkowe, takie jak karbamazepina, okskarbazepina i eslikarbazepina, przyspieszają usuwanie z organizmu leków na wirusowe zapalenie wątroby typu C, na przykład sofosbuwiru. Lek na wirusa działa wtedy słabiej i leczenie może się nie udać, a wirus może stać się odporny na leki. Nie odczujesz tego żadnymi objawami, dlatego lekarz musi wiedzieć o wszystkich lekach, które przyjmujesz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad padaczkowy lub nasilenie napadów po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- wynik badania na obecność wirusa nadal dodatni w trakcie lub po leczeniu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj pochodnej karboksamidu jednocześnie z lekiem przeciw HCV zawierającym sofosbuwir, a przed rozpoczęciem terapii HCV zamień lek przeciwpadaczkowy na taki, który nie pobudza wątroby i jelitowych białek transportowych. Połączenie karbamazepiny z sofosbuwirem jest przeciwwskazane, a okskarbazepiny i eslikarbazepiny należy unikać. Zamianę leku przeciwpadaczkowego przeprowadza neurolog, a terapię HCV należy rozpocząć dopiero po wygaśnięciu działania pobudzającego, które utrzymuje się jeszcze przez kilkanaście dni po odstawieniu induktora. Rufinamid i rybawiryna nie wchodzą w tę interakcję, ale rybawirynę podaje się zawsze z innymi lekami przeciw HCV, więc o postępowaniu decyduje lek, z którym jest skojarzona.
Skutek kliniczny
Spadek stężeń sofosbuwiru i leków z nim skojarzonych grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia HCV, nawrotem wiremii i selekcją wariantów wirusa opornych na leki. Utrata skuteczności nie daje objawów i ujawnia się dopiero w badaniu HCV RNA. Interakcja nie wpływa istotnie na działanie przeciwpadaczkowe leków z grupy pochodnych karboksamidu.
Mechanizm
Karbamazepina, okskarbazepina i eslikarbazepina pobudzają wytwarzanie glikoproteiny P w jelicie oraz enzymu CYP3A4. Sofosbuwir jest substratem glikoproteiny P i białka BCRP, więc wzmożony wypływ zwrotny do światła jelita zmniejsza jego wchłanianie oraz stężenie jego głównego metabolitu. Leki skojarzone z sofosbuwirem (welpataswir, ledipaswir, woksylaprewir) są dodatkowo substratami CYP3A4 lub glikoproteiny P i ich stężenia również spadają. Najsilniej działa karbamazepina, a okskarbazepina i eslikarbazepina są induktorami słabszymi.
Monitorować
- kontrola napadów padaczkowych po zamianie leku przeciwpadaczkowego
- HCV RNA w trakcie i po zakończeniu leczenia
- morfologia krwi przy leczeniu rybawiryną u chorego przyjmującego karbamazepinę
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie leku z grupy a tuż przed rozpoczęciem terapii HCVkolejność włączenia · pochodne karboksamidu | inne zalecenie | Działanie pobudzające utrzymuje się jeszcze przez kilkanaście dni po odstawieniu karbamazepiny, okskarbazepiny lub eslikarbazepiny, dlatego terapię zawierającą sofosbuwir rozpoczyna się dopiero po tym okresie, gdy nowy lek przeciwpadaczkowy jest już stosowany. |
Niekorzystna interakcjaEstradiol+ OkskarbazepinaPrzy ogólnoustrojowej terapii estradiolem obserwuj skuteczność leczenia po włączeniu okskarbazepiny i w razie nawrotu objawów rozważ zwiększenie dawki estradiolu lub lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli wrócą objawy menopauzy, pojawią się nietypowe krwawienia albo stosujesz antykoncepcję hormonalną, porozmawiaj z lekarzem o dawce lub innej metodzie zapobiegania ciąży.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, a jeśli wrócą objawy menopauzy, pojawią się nietypowe krwawienia albo stosujesz antykoncepcję hormonalną, porozmawiaj z lekarzem o dawce lub innej metodzie zapobiegania ciąży.
Okskarbazepina może przyspieszać rozkład estradiolu w organizmie, przez co hormon działa słabiej. Możesz wtedy znowu odczuwać uderzenia gorąca lub zauważyć nieregularne krwawienia. Jeśli estradiol jest częścią tabletek antykoncepcyjnych, mogą one nie chronić przed ciążą. Efekt pojawia się stopniowo w ciągu kilku tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót uderzeń gorąca lub nocnych potów
- plamienia lub krwawienia między miesiączkami
- nieregularne krwawienia podczas terapii hormonalnej
- spóźniająca się miesiączka przy antykoncepcji hormonalnej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy ogólnoustrojowej terapii estradiolem obserwuj skuteczność leczenia po włączeniu okskarbazepiny i w razie nawrotu objawów rozważ zwiększenie dawki estradiolu lub lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego. Nowy poziom indukcji ustala się po około 2–3 tygodniach od rozpoczęcia leczenia okskarbazepiną lub zmiany jej dawki, a po jej odstawieniu indukcja stopniowo wygasa w ciągu 2–3 tygodni, co może wymagać ponownego zmniejszenia dawki estradiolu.[1] Kobiety w wieku rozrodczym leczone okskarbazepiną powinny stosować wysoce skuteczną antykoncepcję, najlepiej niehormonalną, np. wkładkę domaciczną.[1]
Skutek kliniczny
Słabsze działanie estradiolu może dać nawrót objawów niedoboru estrogenów i zmiany w profilu krwawień.[2] Gdy estradiol jest składnikiem antykoncepcji hormonalnej, okskarbazepina może powodować jej nieskuteczność i ryzyko niezamierzonej ciąży.[1] Przy estradiolu dopochwowym w małej dawce, działającym miejscowo, znaczenie kliniczne interakcji jest niewielkie.
Mechanizm
Okskarbazepina przyspiesza metabolizm estradiolu i może zmniejszać jego stężenie w osoczu. Okskarbazepina i jej czynny metabolit MHD są słabymi induktorami CYP3A4 i CYP3A5, a in vitro także słabymi induktorami UDP-glukuronylotransferaz.[1] Induktory enzymów cytochromu P450, w tym przeciwpadaczkowe, zwiększają metabolizm estrogenów.[2] Przy jednoczesnym stosowaniu z okskarbazepiną średnie AUC etynyloestradiolu zmniejszało się o 48–52%.[1] Dla estradiolu w hormonalnej terapii zastępczej wielkość tego efektu nie została zmierzona i jest przenoszona z danych dla etynyloestradiolu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nawrót objawów niedoboru estrogenów (uderzenia gorąca, poty nocne, zaburzenia snu, suchość pochwy)
- zmiany w profilu krwawień, krwawienia międzymiesiączkowe lub plamienia
- skuteczność antykoncepcji, jeśli estradiol jest jej składnikiem
- objawy nadmiaru estrogenów (tkliwość piersi, obrzęki) po odstawieniu okskarbazepiny przy zwiększonej wcześniej dawce estradiolu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowa (mała dawka, działanie miejscowe)droga podania · estradiol | ryzyko maleje | Estradiol dopochwowy w małej dawce działa miejscowo, a przyspieszenie metabolizmu ogólnoustrojowego nie ma istotnego wpływu na jego skuteczność. |
| Antykoncepcja hormonalna zawierająca estradiolpostać · estradiol | inne zalecenie | Przy antykoncepcji hormonalnej należy zalecić inną wysoce skuteczną metodę, najlepiej niehormonalną, np. wkładkę domaciczną. |
| Odstawienie okskarbazepiny przy dawce estradiolu zwiększonej z powodu interakcjikolejność włączenia · okskarbazepina | inne zalecenie | Indukcja wygasa stopniowo w ciągu 2–3 tygodni po odstawieniu okskarbazepiny, więc może być konieczne zmniejszenie dawki innych leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Niekorzystna interakcjaImatynib+ OkskarbazepinaNależy unikać łączenia imatynibu z lekami przeciwpadaczkowymi indukującymi enzymy, w tym z okskarbazepiną, i w miarę możliwości wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego.Powiedz lekarzowi, który prowadzi leczenie imatynibem, że przyjmujesz okskarbazepinę, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, który prowadzi leczenie imatynibem, że przyjmujesz okskarbazepinę, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj dawki żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem.
Okskarbazepina może sprawić, że imatynib będzie słabiej działał na chorobę nowotworową. Dzieje się tak, ponieważ okskarbazepina przyspiesza usuwanie imatynibu z organizmu. Efekt narasta przez kilka tygodni od rozpoczęcia okskarbazepiny i przez kilka tygodni utrzymuje się po jej odstawieniu. Często można zamiast niej wybrać inny lek przeciwpadaczkowy, który nie ma tego działania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie wyników badań krwi przy kontroli choroby nowotworowej
- nawrót objawów choroby, np. narastające zmęczenie, gorączka, nocne poty, utrata masy ciała
- po odstawieniu okskarbazepiny – nasilenie działań niepożądanych imatynibu, np. obrzęki, nudności, siniaki lub krwawienia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia imatynibu z lekami przeciwpadaczkowymi indukującymi enzymy, w tym z okskarbazepiną, i w miarę możliwości wybrać lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego.[1] Jeśli połączenia nie da się uniknąć, lekarz prowadzący leczenie onkologiczne powinien wiedzieć o okskarbazepinie i ściślej monitorować odpowiedź na imatynib, a w razie dostępności oznaczyć stężenie imatynibu w osoczu. Decyzję o ewentualnej zmianie dawki imatynibu podejmuje onkolog lub hematolog na podstawie oceny klinicznej. Przy odstawieniu okskarbazepiny trzeba pamiętać, że indukcja wygasa przez około 2–3 tygodnie i może być konieczna ponowna ocena dawki imatynibu.[2]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia imatynibu w osoczu zwiększa ryzyko niepowodzenia leczenia przeciwnowotworowego, np. utraty odpowiedzi hematologicznej lub molekularnej.[1] Po odstawieniu okskarbazepiny ekspozycja na imatynib stopniowo rośnie, co przy wcześniej zwiększonej dawce imatynibu może nasilić jego działania niepożądane, m.in. mielosupresję i hepatotoksyczność.
Mechanizm
Okskarbazepina i jej czynny metabolit (MHD) indukują CYP3A4 i CYP3A5, czyli główną drogę metabolizmu imatynibu, co przyspiesza jego eliminację i zmniejsza ekspozycję.[2] U pacjentów z glejakami złośliwymi przyjmujących leki przeciwpadaczkowe indukujące enzymy, w tym okskarbazepinę, AUC imatynibu było mniejsze o 73% niż u pacjentów bez tych leków.[1] Okskarbazepina jest słabszym induktorem niż karbamazepina czy fenytoina, więc spadek ekspozycji przy samej okskarbazepinie może być mniejszy, ale nie da się go wykluczyć.[2] Nowy poziom indukcji ustala się po około 2–3 tygodniach od włączenia lub zmiany dawki okskarbazepiny i podobnie długo wygasa po jej odstawieniu.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- odpowiedź na leczenie imatynibem (morfologia krwi, w przewlekłej białaczce szpikowej odpowiedź molekularna BCR-ABL)
- stężenie imatynibu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
- morfologia krwi i próby wątrobowe po odstawieniu okskarbazepiny lub zmianie dawki imatynibu
- kontrola napadów padaczkowych przy zmianie leku przeciwpadaczkowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 2–3 tygodnie od włączenia lub zwiększenia dawki okskarbazepinyokskarbazepina | ryzyko rośnie | Pełna indukcja CYP3A4 ustala się po około 2–3 tygodniach od włączenia okskarbazepiny lub zmiany jej dawki, więc spadek ekspozycji na imatynib narasta stopniowo i ocenę skuteczności trzeba odnieść do tego okresu. |
| Odstawienie okskarbazepiny u pacjenta leczonego imatynibemkolejność włączenia · okskarbazepina | inne zalecenie | Po odstawieniu okskarbazepiny indukcja wygasa w ciągu około 2–3 tygodni i ekspozycja na imatynib rośnie, dlatego jeśli dawkę imatynibu wcześniej zwiększono, trzeba ją ponownie ocenić i kontrolować morfologię oraz próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imatinib Teva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/imatinib-teva-100121611/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ OkskarbazepinaU chorego leczonego okskarbazepiną wybierz lek przeciwhistaminowy bez działania uspokajającego.Zapytaj farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności, a jeśli musisz brać klemastynę, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie wiesz, jak reagujesz.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zapytaj farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności, a jeśli musisz brać klemastynę, nie pij alkoholu i nie prowadź auta, dopóki nie wiesz, jak reagujesz.
Klemastyna i okskarbazepina przyjmowane razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Oba leki działają uspokajająco na mózg, a ich działanie się sumuje. Przy padaczce lepiej sprawdzają się leki na alergię, które nie powodują senności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- upadki
- splątanie
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U chorego leczonego okskarbazepiną wybierz lek przeciwhistaminowy bez działania uspokajającego. Klemastyny należy unikać łącznie z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli klemastyna jest konieczna, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, najlepiej wieczorem. Pacjent nie powinien pić alkoholu i powinien zachować ostrożność przy prowadzeniu pojazdów[1].
Skutek kliniczny
Możliwa jest nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia równowagi z ryzykiem upadków oraz pogorszeniem zdolności prowadzenia pojazdów. Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji mogą u wrażliwych osób, zwłaszcza dzieci, obniżać próg drgawkowy, co u chorego na padaczkę jest niepożądane.
Mechanizm
Działania hamujące obu leków na ośrodkowy układ nerwowy sumują się. Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym pierwszej generacji, który przenika do mózgu i działa uspokajająco oraz przeciwcholinergicznie. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Okskarbazepina sama często wywołuje senność, zawroty głowy i zaburzenia koordynacji. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i spowolnienie psychoruchowe
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- upadki, zwłaszcza u osób starszych
- częstość napadów padaczkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania uspokajającego i przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko splątania i upadków, dlatego klemastyny w tej grupie należy unikać. |
| Okres włączania lub zwiększania dawki okskarbazepinykolejność włączenia · okskarbazepina | ryzyko rośnie | W okresie włączania lub zwiększania dawki okskarbazepiny senność i zawroty głowy są najsilniejsze, więc dołączenie klemastyny w tym czasie szczególnie nasila działanie hamujące. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Karbagen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/karbagen-100176546/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.