Interakcje / Osilodrostat / Osilodrostat i ozanimod
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuje się tylko po ocenie EKG i przy wyrównanych stężeniach potasu i magnezu, a włączenie drugiego leku wymaga kontroli rytmu serca i odstępu QT.
Przyjmuj oba leki tylko wtedy, gdy lekarz wie o każdym z nich, i wykonaj zlecone EKG oraz badania krwi.
Niekorzystna interakcjaOsilodrostat+ OzanimodPołączenie stosuje się tylko po ocenie EKG i przy wyrównanych stężeniach potasu i magnezu, a włączenie drugiego leku wymaga kontroli rytmu serca i odstępu QT.Przyjmuj oba leki tylko wtedy, gdy lekarz wie o każdym z nich, i wykonaj zlecone EKG oraz badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko wtedy, gdy lekarz wie o każdym z nich, i wykonaj zlecone EKG oraz badania krwi.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca. Jeden może zaburzać rytm serca, a drugi zwalnia tętno, zwłaszcza w pierwszych dniach stosowania. Razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz zwykle zleca wtedy EKG i badanie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- nietypowe zmęczenie lub duszność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko po ocenie EKG i przy wyrównanych stężeniach potasu i magnezu, a włączenie drugiego leku wymaga kontroli rytmu serca i odstępu QT. Przed rozpoczęciem osilodrostatu należy wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię oraz wykonać EKG[1]. Ostrożność jest konieczna, gdy ozanimod włącza się u pacjenta przyjmującego leki zwalniające czynność serca lub działające przeciwarytmicznie[2]. U pacjentów ze znanymi zaburzeniami rytmu, bradykardią lub wydłużonym QT przed włączeniem połączenia należy rozważyć konsultację kardiologiczną.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie bradykardii i wydłużenia QT z ryzykiem torsade de pointes, szczególnie w pierwszych dniach leczenia ozanimodem i przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.
Mechanizm
Osilodrostat wydłuża odstęp QT, a przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami wpływającymi na QT ryzyko wydłużenia QT rośnie u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca[1]. Ozanimod zwalnia czynność serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, zwłaszcza na początku leczenia[2]. Bradykardia jest czynnikiem ryzyka torsade de pointes przy wydłużonym QT, dlatego oba działania mogą się nakładać. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna – osilodrostat jest łagodnym inhibitorem CYP3A4[1], a ekspozycję na aktywne metabolity ozanimodu w istotnym stopniu zmieniają przede wszystkim modulatory CYP2C8 i MAO-B[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[3], ozanimod – substrat CYP3A4[4]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[3], ozanimod – substrat CYP3A4[4]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP2E1[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP3A4[3], substrat CYP2B6[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat UGT2B7[3]
- Ozanimod: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, częstości rytmu i odstępu PR przed włączeniem drugiego leku i po jego włączeniu
- częstość akcji serca w pierwszych godzinach po pierwszej dawce ozanimodu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy bradykardii i zaburzeń rytmu (zawroty głowy, omdlenia, kołatanie serca)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Ozanimod włączany u pacjenta przyjmującego osilodrostatkolejność włączenia · ozanimod | ryzyko rośnie | Największe zwolnienie czynności serca po ozanimodzie występuje na początku leczenia, dlatego przed pierwszą dawką należy wykonać EKG i wyrównać elektrolity, a u pacjentów z grupy ryzyka rozważyć obserwację po pierwszej dawce. |
| Osilodrostat włączany lub zwiększany u pacjenta przyjmującego ozanimodkolejność włączenia · osilodrostat | inne zalecenie | Przy włączaniu osilodrostatu i zwiększaniu jego dawki należy kontrolować QTc oraz stężenie potasu i magnezu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuOsilodrostata alkoholOkazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu.Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Lek obniża ilość kortyzolu w organizmie, a duża ilość alkoholu może dodatkowo osłabić organizm i obniżyć cukier we krwi. Picie dużych ilości alkoholu może też zaburzać rytm serca i poziom potasu, co ten lek również czasem powoduje. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej nie szkodzi, ale nie upijaj się. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo alkohol może zmieniać wyniki badań kortyzolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne osłabienie lub zmęczenie
- nudności lub wymioty
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie, poty i uczucie głodu (niski cukier)
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- skurcze mięśni
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu. ChPL osilodrostatu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1]. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach należy kontrolować potas i magnez, rozważyć EKG przy innych czynnikach ryzyka wydłużenia QT i uwzględniać picie przy interpretacji wyników kortyzolu. Pacjenta należy poinformować, że wymioty, silne osłabienie lub zawroty głowy po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie należy oczekiwać istotnych skutków klinicznych. Przy dużych dawkach alkoholu lub upijaniu się rośnie ryzyko hipoglikemii i objawów niedoczynności kory nadnerczy, a wymioty wywołane alkoholem mogą sprowokować przełom nadnerczowy. U pacjentów z hipokaliemią lub zaburzeniami rytmu możliwe jest nasilenie ryzyka arytmii. Przewlekłe picie może zawyżać wyniki kortyzolu i prowadzić do błędnej oceny odpowiedzi na leczenie.
Mechanizm
Interakcja jest możliwa głównie przez nakładanie się działań farmakodynamicznych, a nie przez zmianę stężeń leku. ChPL osilodrostatu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Dane in vitro wskazują, że osilodrostat i jego główny metabolit M34.5 mogą hamować aktywność CYP2E1[1]. Etanol jest jednak metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, a CYP2E1 ma większe znaczenie dopiero przy dużym i przewlekłym spożyciu, dlatego klinicznie istotna zmiana metabolizmu alkoholu jest mało prawdopodobna. Osilodrostat hamuje 11β-hydroksylazę i może prowadzić do niedoboru kortyzolu, a alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co przy niskim kortyzolu sprzyja hipoglikemii i może nasilać osłabienie, zawroty głowy i nudności. Jednoczesne stosowanie osilodrostatu z innymi czynnikami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia[1]. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię, a nadużywanie alkoholu sprzyja utracie potasu i magnezu oraz zaburzeniom rytmu serca. Przewlekłe picie aktywuje ponadto oś podwzgórze–przysadka–nadnercza i może podwyższać kortyzol, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia i ustalanie dawki.
Metabolizm i transportery
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP2B6[2], substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]
Monitorować
- objawy niedoczynności kory nadnerczy (osłabienie, nudności, wymioty, niedociśnienie)
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
- glikemia przy objawach hipoglikemii
- interpretacja kortyzolu w moczu i ślinie u osób pijących przewlekle
- aktywność aminotransferaz przy regularnym piciu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu zwiększa ryzyko hipoglikemii, wymiotów prowokujących przełom nadnerczowy oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii u pacjenta z wydłużonym QT. |
| Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe picie może podwyższać kortyzol i utrudniać ocenę odpowiedzi na leczenie, sprzyja też hipokaliemii i hipomagnezemii. Należy uwzględnić je przy interpretacji wyników i kontrolować elektrolity. |
| Okres ustalania i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | W okresie zwiększania dawki ryzyko nadmiernego obniżenia kortyzolu jest największe, dlatego w tym czasie warto odradzać alkohol całkowicie i ułatwić wiarygodną ocenę wyników kortyzolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Interakcja nieistotna klinicznieOzanimoda alkoholPrzy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo ani regularnie, a jeśli masz chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo ani regularnie, a jeśli masz chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi.
Ozanimod nie wchodzi w znaną, istotną interakcję z alkoholem. Okazjonalne, umiarkowane picie nie powinno osłabiać działania leku. Jeśli jednak pijesz często i dużo, alkohol może razem z lekiem obciążać wątrobę i osłabiać odporność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nudności, wymioty lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. U osób pijących regularnie duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę lekarza prowadzącego na kontrolę prób wątrobowych. U pacjenta z alkoholową chorobą wątroby przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stopień niewydolności wątroby, ponieważ klasa C wg Childa-Pugha wyklucza stosowanie ozanimodu[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa ozanimodu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby i zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby w klasie C wg Childa-Pugha, np. w przebiegu alkoholowej marskości, są przeciwwskazaniem do stosowania ozanimodu[1]. Przeciwwskazaniem są także aktywne przewlekłe zakażenia, takie jak zapalenie wątroby, oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych[1].
Mechanizm
Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między ozanimodem a alkoholem. ChPL ozanimodu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Główne aktywne metabolity ozanimodu powstają z udziałem monoaminooksydazy B, a ich eliminacja zależy od CYP2C8, dlatego istotne interakcje dotyczą inhibitorów MAO oraz induktorów i inhibitorów CYP2C8[1]. Etanol nie jest istotnym induktorem ani inhibitorem tych szlaków. Teoretycznie możliwe jest addytywne działanie farmakodynamiczne w dwóch obszarach. Pierwszy to wątroba – w badaniach klinicznych ozanimodu obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz, a przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza wątrobę. Drugi to odporność – ozanimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a przewlekłe picie dużych ilości alkoholu dodatkowo osłabia obronę przeciwzakaźną.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób nadużywających alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby – żółtaczka, ciemny mocz, nudności, zmęczenie
- objawy zakażeń
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolę prób wątrobowych. |
| Wieloletnie nadużywanie alkoholu z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Childa-Pugha)czas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności wątroby w klasie C wg Childa-Pugha są przeciwwskazaniem do stosowania ozanimodu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Inne interakcje tych leków 363
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ OsilodrostatNie łącz cytalopramu z osilodrostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Lek na chorobę nadnerczy może też podnosić stężenie leku przeciwdepresyjnego we krwi i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z osilodrostatem. U pacjenta, który zaczyna leczenie osilodrostatem, zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy zmianie leczenia zachowaj okres wypłukania leku wydłużającego QT.[1] Jeśli w wyjątkowej sytuacji leki muszą być podawane jednocześnie, wykonaj EKG przed włączeniem i po każdej zmianie dawki oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy dużej dawce cytalopramu.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wpływu na QT.[2][3][4] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia, zwłaszcza u osób z zaburzeniami rytmu serca.[1] Osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 (AUC omeprazolu wzrasta 1,9-krotnie) oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4 (AUC midazolamu wzrasta 1,5-krotnie).[1] Ponieważ cytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, można się spodziewać wzrostu jego stężenia, a tym samym silniejszego, zależnego od stężenia wydłużenia QT. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię w wyniku gromadzenia się prekursorów mineralokortykosteroidów, a hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii podczas leczenia cytalopramem.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], cytalopram – substrat CYP2C19[5]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana leczenia z cytalopramu na osilodrostat lub odwrotnieodstep · osilodrostat | inne zalecenie | Przy zamianie leków wpływających na QT należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku przed włączeniem osilodrostatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ OzanimodNie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mogą znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zakażeń. Ozanimodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe pęcherzyki lub owrzodzenia na skórze
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem. ChPL ozanimodu zabrania stosowania go z lekami przeciwnowotworowymi oraz u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym lub obniżoną odpornością[1]. U pacjenta, który wymaga dazatynibu, ozanimod należy odstawić i ustalić z neurologiem lub gastroenterologiem leczenie choroby podstawowej, które nie nasila immunosupresji. Jeśli ozanimod przerwano niedawno, przed włączeniem dazatynibu należy ocenić morfologię z liczbą limfocytów, ponieważ działanie ozanimodu na limfocyty ustępuje powoli.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń. Ozanimod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej, która jest wskazaniem do stosowania dazatynibu. Przy jednoczesnym wydłużeniu QT i bradykardii nie można wykluczyć groźnych komorowych zaburzeń rytmu.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania immunosupresyjnego. Ozanimod jako modulator receptorów S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy hamuje czynność szpiku i limfocytów. ChPL ozanimodu zakazuje łączenia go z lekami przeciwnowotworowymi ze względu na addytywne działanie na układ odpornościowy[1]. Przeciwwskazaniami do ozanimodu są również aktywny nowotwór złośliwy oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych, a oba te stany dotyczą typowego pacjenta leczonego dazatynibem[1]. Mechanizm dodatkowy ma charakter farmakokinetyczny. Według badań in vitro dazatynib może wchodzić w interakcje z substratami CYP2C8[2]. Główne aktywne metabolity ozanimodu są przekształcane przy udziale CYP2C8, a silny inhibitor tego enzymu zwiększał ich AUC o około 47% do 69%[1]. Teoretycznie dazatynib może więc zwiększać ekspozycję na ozanimod. Możliwe jest też sumowanie działań kardiologicznych, ponieważ ozanimod zwalnia czynność serca i przewodzenie przedsionkowo–komorowe, a dazatynib może wydłużać odstęp QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- EKG z oceną częstości akcji serca, przewodzenia przedsionkowo–komorowego i odstępu QT
Kiedy ocena się zmienia
| Ozanimod odstawiony przed włączeniem dazatynibukolejność włączenia · ozanimod | inne zalecenie | Po odstawieniu ozanimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Przed rozpoczęciem dazatynibu należy ocenić morfologię i obserwować pacjenta w kierunku zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ OsilodrostatNie łącz escytalopramu z osilodrostatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.
Escytalopramu nie należy przyjmować razem z osilodrostatem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Osilodrostat może też zwiększać ilość escytalopramu w organizmie i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- osłabienie i skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z osilodrostatem. Escytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] U pacjenta wymagającego osilodrostatu lekarz powinien zamienić escytalopram na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT. Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania[4] Przed włączeniem osilodrostatu należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a jednoczesne stosowanie leków wywołujących te zaburzenia z escytalopramem zwiększa ryzyko złośliwych arytmii[1] Hipokaliemia jest częstym działaniem niepożądanym osilodrostatu, co dodatkowo zwiększa zagrożenie u pacjentów z zespołem Cushinga.
Mechanizm
Escytalopram i osilodrostat wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do wydłużenia QT u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca[4] Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i CYP2D6, a przy jednoczesnym podaniu AUC omeprazolu, substratu CYP2C19, wzrosło 1,9-krotnie[4] Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6, dlatego przy inhibitorach CYP2C19 należy zachować ostrożność[1] Wzrost stężenia escytalopramu może dodatkowo nasilać jego zależny od dawki wpływ na odstęp QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[7]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem osilodrostatu i po każdej zmianie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z innego leku wydłużającego QT na osilodrostatkolejność włączenia · osilodrostat | inne zalecenie | Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku Dotyczy to także zastępowania escytalopramu innym lekiem przeciwdepresyjnym przed włączeniem osilodrostatu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń elektrolitowych jest większe, dlatego konieczność uniknięcia tego połączenia jest szczególnie istotna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ OsilodrostatNie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z osilodrostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Hydroksyzyna i osilodrostat mogą zaburzać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność
- skurcze mięśni i osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z osilodrostatem[1]. Jeśli pacjent leczony osilodrostatem potrzebuje leku przeciwświądowego lub uspokajającego, wybierz lek bez wpływu na QT. Przy zamianie leczenia z innego leku wpływającego na QT rozważ okres wypłukania przed włączeniem osilodrostatu[2]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT i ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń i nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko zwiększają hipokaliemia, hipomagnezemia, bradykardia i choroby serca.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania się sumują. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes[1]. Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na QT może prowadzić do wydłużenia QT[2]. Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i zwiększa AUC midazolamu 1,5-krotnie[2], a hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5[1], więc jej stężenie może nieco wzrosnąć. Osilodrostat może też wywoływać hipokaliemię, która jest odrębnym czynnikiem ryzyka zaburzeń rytmu przy hydroksyzynie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], osilodrostat – substrat CYP2D6[4]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], osilodrostat – substrat CYP3A4[4]
- Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Osilodrostat – induktor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
- Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP2E1[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor UGT1A1[4], induktor CYP1A2[4], induktor CYP2B6[4], induktor CYP3A4[4], substrat CYP2B6[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat UGT2B7[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu
- stężenie magnezu
- częstość rytmu serca
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wypłukanie hydroksyzyny przed włączeniem osilodrostatuodstep · hydroksyzyna | inne zalecenie | Przy zamianie hydroksyzyny na osilodrostat rozważ okres wypłukania hydroksyzyny przed rozpoczęciem leczenia osilodrostatem. Leki nie powinny działać jednocześnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
Połączenie przeciwwskazaneNilotynib+ OzanimodNie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego nilotynibem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają odporność, więc łącznie mogą prowadzić do ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita może też na początku leczenia zwalniać pracę serca. Lek na białaczkę może z kolei zaburzać jego rytm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub kaszel
- zawroty głowy albo omdlenie
- bardzo wolne, nierówne lub kołatające bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego nilotynibem. ChPL ozanimodu przeciwwskazuje go przy aktywnym nowotworze złośliwym oraz w stanie obniżonej odporności predysponującym do zakażeń oportunistycznych. Ta sama charakterystyka każe nie łączyć ozanimodu z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Jeśli nilotynib ma być włączony u pacjenta przyjmującego ozanimod, ozanimod należy odstawić. Decyzję o dalszym leczeniu choroby podstawowej podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z hematologiem. Należy uwzględnić, że po odstawieniu ozanimodu jego działanie na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas. Szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi zakażeniami, w tym zakażeniami oportunistycznymi, wynikającymi z addytywnego działania immunosupresyjnego. Na początku leczenia ozanimodem możliwa jest także bradykardia lub zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. U pacjenta z wydłużonym odstępem QT podczas leczenia nilotynibem zwiększa to ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Niezależnie od interakcji ozanimod jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym, a nilotynib stosuje się właśnie w leczeniu białaczki[1].
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków na układ odpornościowy. Ozanimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a nilotynib jako lek przeciwnowotworowy może hamować czynność szpiku. Z tego powodu ChPL ozanimodu każe nie stosować go z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Drugi mechanizm dotyczy serca. Ozanimod na początku leczenia zwalnia czynność serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe. ChPL ozanimodu odnotowuje, że nie badano go u pacjentów przyjmujących leki przeciwarytmiczne, które wiązały się z przypadkami torsade de pointes u pacjentów z bradykardią[1]. Nilotynib wymaga ostrożności u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[2]. Trzeci mechanizm, farmakokinetyczny, jest teoretyczny i nie został zbadany klinicznie. In vitro nilotynib jest stosunkowo silnym inhibitorem CYP2C8[2]. Gemfibrozyl, silny inhibitor CYP2C8, zwiększał AUC głównych aktywnych metabolitów ozanimodu o około 47% do 69%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażenia
- EKG z oceną częstości rytmu, odstępu PR i odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu we krwi
Kiedy ocena się zmienia
| Nilotynib włączany u pacjenta leczonego ozanimodemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy u pacjenta leczonego ozanimodem rozpoznano białaczkę wymagającą nilotynibu, ozanimod należy odstawić, ponieważ jest przeciwwskazany przy aktywnym nowotworze złośliwym. Działanie ozanimodu na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu. Do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać żywych szczepionek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Połączenie przeciwwskazaneOzanimod+ Trastuzumab derukstekanNie stosuj ozanimodu u pacjenta leczonego trastuzumabem derukstekanem.Nie przyjmuj ozanimodu bez rozmowy z lekarzem i powiedz zarówno onkologowi, jak i lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego lub jelit, że stosujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ozanimodu bez rozmowy z lekarzem i powiedz zarówno onkologowi, jak i lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego lub jelit, że stosujesz oba leki.
Tych dwóch leków nie wolno stosować razem. Oba osłabiają odporność organizmu, a razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita, ozanimod, nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- silne osłabienie lub nagłe pogorszenie samopoczucia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj ozanimodu u pacjenta leczonego trastuzumabem derukstekanem. Ozanimod należy odstawić, a dalsze leczenie choroby podstawowej (stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego) ustalić z lekarzem prowadzącym i onkologiem. ChPL ozanimodu przeciwwskazuje jego stosowanie przy aktywnym nowotworze złośliwym i zabrania łączenia z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Inne modulatory receptora S1P działają tak samo, więc nie są zamiennikiem. Jeśli ozanimod odstawiono niedawno przed rozpoczęciem trastuzumabu derukstekanu, trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas. ChPL ozanimodu podaje, że szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń u pacjenta z czynną chorobą nowotworową. Przy połączeniu ryzyko jest większe niż przy każdym z leków osobno.
Mechanizm
Ozanimodu nie należy łączyć z trastuzumabem derukstekanem, bo oba leki osłabiają układ odpornościowy, a choroba leczona trastuzumabem derukstekanem jest przeciwwskazaniem do ozanimodu. Ozanimod jako modulator receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Trastuzumab derukstekan zawiera cytotoksyczny inhibitor topoizomerazy I (DXd), który działa mielosupresyjnie. ChPL ozanimodu zabrania stosowania leków przeciwnowotworowych z powodu ryzyka addytywnego działania na układ odpornościowy[1]. ChPL ozanimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne nowotwory złośliwe oraz stan obniżonej odporności predysponujący do układowych zakażeń oportunistycznych[1]. ChPL trastuzumabu derukstekanu nie wymienia ozanimodu ani modulatorów receptora S1P, a interakcje farmakokinetyczne opisuje tylko z inhibitorami CYP3A, OATP1B i P-gp[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- termin ostatniej dawki ozanimodu względem pierwszego wlewu trastuzumabu derukstekanu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 3 miesiące od odstawienia ozanimoduozanimod | inne zalecenie | Gdy ozanimod odstawiono przed rozpoczęciem trastuzumabu derukstekanu, jego wpływ na odporność może się jeszcze utrzymywać. ChPL ozanimodu wskazuje, że szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia. W tym okresie zalecana jest kontrola morfologii z rozmazem i czujność wobec zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enhertu-100446922/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enhertu-100446922/
Połączenie przeciwwskazanePonatynib+ OzanimodNie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego ponatynibem.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz hematologowi i lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba leki, żeby wspólnie zmienili leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz hematologowi i lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz oba leki, żeby wspólnie zmienili leczenie.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita zawierający ozanimod nie jest przeznaczony dla osób z aktywnym nowotworem, a ponatynib stosuje się właśnie w leczeniu białaczki. Oba leki osłabiają odporność, więc razem mogą wyraźnie zwiększyć ryzyko groźnych zakażeń. Mogą też obciążać serce i naczynia krwionośne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bardzo wolne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- silny ból głowy
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego ponatynibem. Jeżeli pacjent przyjmujący ozanimod z powodu stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego ma rozpocząć leczenie ponatynibem, ozanimod należy odstawić, a dalsze leczenie choroby podstawowej ustalić wspólnie z hematologiem i lekarzem prowadzącym (neurologiem lub gastroenterologiem). Należy pamiętać, że wpływ ozanimodu na odporność utrzymuje się po jego odstawieniu – ChPL zaleca unikanie żywych szczepionek jeszcze do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia[1]. Zamiana ozanimodu na inny modulator receptora S1P nie rozwiązuje problemu, ponieważ cała ta grupa obniża liczbę limfocytów, a zmiana ponatynibu na inny lek przeciwnowotworowy nie znosi przeciwwskazania związanego z aktywnym nowotworem.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem są ciężkie, w tym oportunistyczne zakażenia wynikające z sumowania się limfopenii wywołanej ozanimodem i mielosupresji związanej z ponatynibem. Dodatkowo możliwe jest nasilenie zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak bradykardia, wzrost ciśnienia tętniczego czy pogorszenie wydolności serca. Samo rozpoznanie aktywnego nowotworu, który jest wskazaniem do ponatynibu, wyklucza stosowanie ozanimodu[1].
Mechanizm
Ponatynibu i ozanimodu nie należy stosować razem, ponieważ ich działania na układ odpornościowy i układ krążenia się sumują. Ozanimod jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym oraz w stanie obniżonej odporności predysponującym do układowych zakażeń oportunistycznych[1]. ChPL ozanimodu zaznacza też, że nie należy go łączyć z lekami przeciwnowotworowymi ze względu na ryzyko addytywnego działania na układ odpornościowy[1]. Ponatynib jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym w aktywnej białaczce, a jego ChPL nie wymienia ozanimodu[2]. Ozanimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a ponatynib może hamować czynność szpiku, więc ryzyko ciężkich zakażeń się sumuje. Oba leki mogą też wpływać na układ krążenia – ozanimod zwalnia czynność serca i może podnosić ciśnienie tętnicze, a ponatynib wiąże się z ryzykiem nadciśnienia, zdarzeń zakrzepowych w tętnicach i niewydolności serca. Ozanimod jest przeciwwskazany u pacjentów po świeżym zawale, udarze lub z ciężką niewydolnością serca[1]. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje. Ponatynib in vitro hamuje BCRP i P-gp[2], ale silny inhibitor BCRP cyklosporyna nie zmieniał ekspozycji na ozanimod ani jego główne aktywne metabolity[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- częstość akcji serca i EKG
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca i niedokrwienia
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Kiedy ocena się zmienia
| Ozanimod stosowany przed rozpoczęciem ponatynibukolejność włączenia · ozanimod | inne zalecenie | Gdy pacjent leczony ozanimodem ma rozpocząć ponatynib, ozanimod należy odstawić i uwzględnić, że jego wpływ na odporność utrzymuje się po zakończeniu leczenia, co ChPL odzwierciedla zaleceniem unikania żywych szczepionek jeszcze do 3 miesięcy po odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iclusig 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/iclusig-100310594/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iclusig. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iclusig-100310594/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.