Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Paklitaksel / Paklitaksel i syrolimus

Paklitaksel i syrolimus

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.

Nie zmieniaj sam dawki syrolimusa, rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz oba leki.

Niekorzystna interakcjaPaklitaksel+ SyrolimusPołączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Nie zmieniaj sam dawki syrolimusa, rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zmieniaj sam dawki syrolimusa, rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz oba leki.

Oba leki osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek. Razem zwiększają ryzyko poważnych zakażeń, krwawień i ran w jamie ustnej. Rzadziej mogą podrażniać płuca. Możesz je stosować razem, ale tylko pod stałą kontrolą lekarzy i z regularnymi badaniami krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowa duszność albo suchy, uporczywy kaszel
  • owrzodzenia lub silny ból w jamie ustnej
  • łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest dopuszczalne pod warunkiem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. Decyzję o dalszym leczeniu syrolimusem w czasie chemioterapii podejmuje lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne razem z onkologiem. Paklitakselu nie podaje się, gdy liczba neutrofili przed leczeniem wynosi poniżej 1500 komórek/mm³[1]. Przed każdym cyklem należy oznaczyć morfologię z rozmazem. Należy też kontrolować stężenie syrolimusa we krwi, zwłaszcza gdy w schemacie chemioterapii pojawiają się leki wpływające na CYP3A4, np. leki przeciwgrzybicze z grupy azoli[2]. Przy nowym kaszlu lub duszności trzeba wykluczyć zapalenie płuc.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości oraz ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych. Możliwe jest nasilenie zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i zwiększone ryzyko śródmiąższowego zapalenia płuc. Gojenie ran może być upośledzone.

Mechanizm

Główny mechanizm to sumowanie działań niepożądanych. Oba leki hamują szpik i osłabiają odporność, mogą też uszkadzać błonę śluzową jamy ustnej i miąższ płuc. Interakcja farmakokinetyczna jest możliwa, ale nie została potwierdzona. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P[2]. Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4[1]. Żaden z tych leków nie jest znanym klinicznie istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, więc istotna zmiana stężeń jest mało prawdopodobna.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem
  • bezwzględna liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy ze strony układu oddechowego (kaszel, duszność)
  • stan błony śluzowej jamy ustnej

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuPaklitaksela alkoholZaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać.W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

W trakcie leczenia ogranicz alkohol, nie pij go w dniu wlewu i w dni złego samopoczucia, a jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Nie stwierdzono, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie paklitakselu. Alkohol może jednak nasilać niektóre działania niepożądane tego leku, takie jak nudności, owrzodzenia w jamie ustnej oraz drętwienie i mrowienie dłoni i stóp. Regularne picie większych ilości alkoholu obciąża wątrobę, która usuwa lek z organizmu, co może zwiększać jego toksyczność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drętwienie, mrowienie lub ból dłoni i stóp
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone nudności lub wymioty uniemożliwiające picie płynów
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się ograniczenie alkoholu w trakcie chemioterapii paklitakselem, a w dniu infuzji i w dniach z nasilonymi nudnościami lub zapaleniem jamy ustnej najlepiej go unikać. U pacjentów nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy poinformować lekarza prowadzącego, ponieważ może to wymagać oceny czynności wątroby i modyfikacji leczenia. Pacjenta należy poinformować o objawach neuropatii, infekcji i krwawień, które wymagają kontaktu z zespołem onkologicznym.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie neuropatii obwodowej, nudności, wymiotów i zapalenia błony śluzowej jamy ustnej oraz, przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu, większe ryzyko mielosupresji i toksyczności związanej z upośledzoną czynnością wątroby. Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową czynnością wątroby nie ma udokumentowanych poważnych skutków.

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej paklitakselu z etanolem. ChPL paklitakselu w postaci związanej z albuminą nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Paklitaksel jest metabolizowany w wątrobie przez CYP2C8 i CYP3A4, a następnie wydalany z żółcią.[1] Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątroby może więc teoretycznie zmniejszać klirens paklitakselu i zwiększać jego toksyczność. Interakcja farmakodynamiczna jest bardziej prawdopodobna. Etanol sam działa neurotoksycznie, może nasilać nudności, wymioty i podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz przy przewlekłym spożyciu hamować czynność szpiku, co sumuje się z typowymi działaniami niepożądanymi paklitakselu – neuropatią obwodową, mielosupresją i zapaleniem błon śluzowych. Konwencjonalne postacie paklitakselu w roztworze zawierają etanol jako substancję pomocniczą, czego nie dotyczy postać związana z albuminą.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • objawy neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból dłoni i stóp)
  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
  • próby wątrobowe (AST, ALT, bilirubina)
  • nudności, wymioty i stan nawodnienia
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko uszkodzenia wątroby, mielosupresji i neuropatii, co może prowadzić do zwiększonej toksyczności paklitakselu eliminowanego głównie drogą wątrobowo-żółciową. Wymaga to poinformowania lekarza prowadzącego, oceny prób wątrobowych i ścisłego monitorowania.
Konwencjonalny roztwór paklitakselu zawierający etanolpostać · alkoholinne zalecenieKonwencjonalne postacie paklitakselu zawierają etanol jako substancję pomocniczą, więc sam wlew dostarcza alkoholu. Po infuzji pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani dodatkowo spożywać alkoholu tego dnia, a ostrożność jest szczególnie ważna u osób z chorobą alkoholową, padaczką lub chorobą wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSyrolimusa alkoholU większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a jeśli masz problem z alkoholem lub chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania syrolimusu, ale regularne picie może podnosić poziom tłuszczów we krwi, który ten lek i tak często zwiększa. Alkohol obciąża też wątrobę, a chora wątroba może sprawić, że lek będzie działał silniej niż powinien. Lek w postaci płynu zawiera niewielką ilość alkoholu, co ma znaczenie, jeśli chorujesz na chorobę alkoholową, masz chorą wątrobę lub padaczkę, jesteś w ciąży albo karmisz piersią.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub ból pod prawym łukiem żebrowym
  • nasilone owrzodzenia lub ból w jamie ustnej
  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • rany, które źle się goją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U większości pacjentów dopuszczalne jest okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu, ale należy zniechęcać do regularnego i nadmiernego picia. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci trzeba uwzględnić zawartość etanolu w roztworze doustnym[1]. U pacjentów nadużywających alkoholu warto kontrolować lipidogram, próby wątrobowe i stężenie syrolimusa we krwi.

Skutek kliniczny

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na stężenie ani skuteczność syrolimusa. Regularne lub nadmierne picie może nasilać zaburzenia lipidowe wywołane lekiem, sprzyjać uszkodzeniu wątroby i pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa, a także pogarszać odporność, gojenie ran i stan owrzodzeń jamy ustnej. U osób z chorobą alkoholową sama ilość etanolu w roztworze doustnym może mieć znaczenie[1].

Mechanizm

Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej między syrolimusem a etanolem. ChPL syrolimusa w punkcie 4.5 nie wymienia alkoholu wśród substancji wpływających na jego metabolizm z udziałem CYP3A4 i glikoproteiny P[1]. Zapis o alkoholu dotyczy wyłącznie etanolu jako substancji pomocniczej roztworu doustnego, który zawiera do 3,17% obj. etanolu, czyli do 25 mg w 1 ml[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu, co odpowiada 3,80 ml piwa lub 1,58 ml wina, i że ilość ta może być szkodliwa dla osób z chorobą alkoholową oraz należy ją uwzględnić u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, dzieci i pacjentów z chorobami wątroby lub padaczką[1]. Możliwe znaczenie kliniczne ma przede wszystkim addycja działań niepożądanych – syrolimus często powoduje hipertriglicerydemię i hipercholesterolemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi triglicerydy i obciąża wątrobę. Alkoholowe uszkodzenie wątroby może zmniejszać metabolizm syrolimusa i zwiększać jego stężenie we krwi, co uzasadnia ostrożność u osób pijących dużo.

Metabolizm i transportery

  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • lipidogram (triglicerydy, cholesterol)
  • próby wątrobowe (ALT, AST, GGTP, bilirubina)
  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej u osób z chorobą wątroby lub nadużywających alkoholu
  • objawy zakażeń, gojenie ran i owrzodzenia jamy ustnej

Kiedy ocena się zmienia

Roztwór doustnypostać · alkoholinne zalecenieRoztwór doustny zawiera do 3,17% obj. etanolu, a dawka nasycająca 6 mg zawiera do 150 mg alkoholu. U osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby lub padaczką, u kobiet w ciąży i karmiących oraz u dzieci należy uwzględnić tę ilość etanolu.
Regularne picie dużych ilości alkoholu lub choroba alkoholowailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu nasila hiperlipidemię polekową, sprzyja uszkodzeniu wątroby i może pośrednio zwiększać stężenie syrolimusa. Wskazana kontrola lipidogramu, prób wątrobowych i stężenia syrolimusa oraz rozmowa o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 454

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PaklitakselCyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium.Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Zanim dostaniesz paklitaksel, powiedz onkologowi, że przyjmujesz cyklosporynę, i nie odstawiaj jej sam bez rozmowy z lekarzem, który ją przepisał.

Cyklosporyna może sprawić, że paklitaksel będzie zbyt długo utrzymywał się w organizmie i działał silniej niż powinien. Zwiększa to ryzyko poważnych działań niepożądanych chemioterapii, zwłaszcza dużego spadku odporności i ciężkich zakażeń. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
  • owrzodzenia i ból w jamie ustnej
  • drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
  • silne osłabienie
  • biegunka
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie grozi ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami, a paklitaksel spełnia to kryterium[1][2][3]. Przed rozpoczęciem chemioterapii paklitakselem lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne i onkolog powinni wspólnie rozważyć zamianę cyklosporyny na lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4. Jeśli jednoczesne stosowanie jest nieuniknione, decyzja należy do onkologa i wymaga ścisłego monitorowania morfologii krwi, objawów toksyczności paklitakselu oraz stężenia cyklosporyny i czynności nerek[1].

Skutek kliniczny

Większa ekspozycja na paklitaksel może nasilić jego toksyczność – głęboką neutropenię, neutropenię z gorączką, zapalenie błon śluzowych i neuropatię obwodową[4]. Połączenie z immunosupresją zwiększa ryzyko ciężkich, zagrażających życiu zakażeń.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4[1], a paklitaksel jest substratem glikoproteiny P i jest metabolizowany przez CYP2C8 oraz CYP3A4[4]. Zahamowanie usuwania paklitakselu z komórek i jego metabolizmu zwiększa ekspozycję na cytostatyk. Dodatkowo immunosupresja wywołana cyklosporyną sumuje się z neutropenią po paklitakselu, co zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], paklitaksel – substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B1[5], paklitaksel – substrat OATP1B1[5]
  • Cyklosporyna – inhibitor OATP1B3[5], paklitaksel – substrat OATP1B3[5]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili przed każdym podaniem paklitakselu
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy neuropatii obwodowej
  • zapalenie błon śluzowych jamy ustnej
  • stężenie cyklosporyny we krwi
  • stężenie kreatyniny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mykofenolan mofetylukwas mykofenolowy

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · cyklosporynaryzyko rośnieDożylna postać cyklosporyny i klasyczna postać paklitakselu zawierają polioksyetylenowany olej rycynowy, co sumuje ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości i może dodatkowo zmieniać farmakokinetykę paklitakselu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ SyrolimusNie łącz dziurawca z syrolimusem.Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca, a jeśli już go przyjmujesz, nie zmieniaj niczego sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem z ośrodka transplantacyjnego.

Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej usuwa syrolimus. Lek przestaje wtedy dobrze chronić przeszczepiony narząd i może dojść do jego odrzucenia. Dotyczy to także herbatek, kropli i suplementów z dziurawcem. Nagłe odstawienie dziurawca też może zmienić poziom leku we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • ból lub tkliwość w okolicy przeszczepionego narządu
  • mniejsza ilość oddawanego moczu lub obrzęki
  • nagłe osłabienie i złe samopoczucie
  • nieprawidłowe wyniki badań kontrolnych
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z syrolimusem. Stosowanie dziurawca po przeszczepieniu narządu jest przeciwwskazane[1]. Jednoczesnego stosowania syrolimusa z induktorami CYP3A4 się nie zaleca[2]. Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym i kontrolować stężenie syrolimusa we krwi w kolejnych tygodniach, bo w miarę wygasania indukcji może ono wzrosnąć.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia syrolimusa poniżej zakresu terapeutycznego grozi ostrym odrzuceniem przeszczepu i utratą narządu. Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa, a stężenie syrolimusa rośnie, co przy dawce zwiększonej w czasie łączenia grozi toksycznością.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450 i osłabia działanie innych leków, w tym cyklosporyny[3]. Syrolimus jest intensywnie metabolizowany przez CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie oraz jest substratem glikoproteiny P, dlatego induktory CYP3A4 zwiększają jego metabolizm i zmniejszają jego stężenie[2]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zwiększyła klirens syrolimusa około 5,5 razy i zmniejszyła jego AUC o około 82%[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[4], syrolimus – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
  • Syrolimus: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • stężenie minimalne syrolimusa we krwi pełnej po odstawieniu dziurawca
  • parametry czynności przeszczepionego narządu (np. kreatynina)
  • objawy odrzucania przeszczepu
  • działania niepożądane syrolimusa przy wzroście stężenia

Bezpieczniejsze alternatywy

escytalopramcitalopram

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeDziurawiec stosowany wyłącznie zewnętrznie (np. olej na skórę) nie powoduje istotnej indukcji enzymów wątrobowych i jelitowych.
Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia syrolimusemkolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, a stężenie syrolimusa może rosnąć przez kolejne tygodnie – konieczna kontrola stężenia i ewentualna korekta dawki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rapamune-100103636/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rapamune. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rapamune-100103636/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ PaklitakselNie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem.Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj maści z fenylobutazonem w czasie chemioterapii i zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczny lek na ból lub stan zapalny.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy jesteś leczony paklitakselem. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne, smoliste stolce
  • nasilone osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fenylobutazonu, także w postaci maści, u pacjenta leczonego paklitakselem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwbólowego lub przeciwzapalnego wybierz inny lek miejscowy i uzgodnij go z lekarzem prowadzącym chemioterapię, zwłaszcza przy małopłytkowości. Jeśli pacjent już stosował oba leki, odstaw fenylobutazon i oceń morfologię krwi z rozmazem.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii z zakażeniami oraz małopłytkowości z krwawieniami. Działanie przeciwpłytkowe i drażniące przewód pokarmowy właściwe dla niesteroidowych leków przeciwzapalnych dodatkowo nasila ryzyko krwawień w okresie małopłytkowości po chemioterapii.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami ani innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Paklitaksel uszkadza szpik i obniża liczbę neutrofili. Fenylobutazon sam może hamować hematopoezę, dlatego oba leki sumują działanie mielotoksyczne. Przy długotrwałym stosowaniu maści, ponad 7 dni, mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1].

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • bezwzględna liczba neutrofili
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia i gorączka
  • objawy krwawienia, w tym z przewodu pokarmowego

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośnieStosowanie maści dłużej niż 7 dni może dawać interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od czasu stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ PaklitakselNie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Odstaw jeżówkę i powiedz lekarzowi prowadzącemu chemioterapię o wszystkich ziołach i suplementach, które przyjmujesz.

Jeżówki nie stosuj w trakcie leczenia paklitakselem. Jeżówka pobudza układ odpornościowy i może wpływać na to, jak organizm przetwarza lek przeciwnowotworowy. Może to osłabić leczenie albo nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub inne objawy zakażenia
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
  • nasilone osłabienie
  • wysypka lub swędzenie skóry
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj preparatów jeżówki w trakcie leczenia paklitakselem.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje jeżówkę, należy ją odstawić i poinformować lekarza prowadzącego chemioterapię. Każdy preparat ziołowy lub suplement w trakcie leczenia przeciwnowotworowego wymaga uzgodnienia z onkologiem.

Skutek kliniczny

Możliwa jest zmiana ekspozycji na paklitaksel – zarówno osłabienie skuteczności przeciwnowotworowej, jak i nasilenie toksyczności. Pobudzanie układu odpornościowego w okresie mielosupresji wywołanej chemioterapią nie ma udowodnionej korzyści i może utrudniać ocenę działań niepożądanych.

Mechanizm

Preparatów jeżówki nie stosuje się u chorych onkologicznych leczonych cytostatykami.[1] Jeżówka działa immunostymulująco i nie jest stosowana w immunosupresji ani w chorobach układu białokrwinkowego.[2] Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a leki indukujące te izoenzymy mogą zmniejszać jego ekspozycję i skuteczność, natomiast leki hamujące mogą zwiększać jego toksyczność.[3] Jeżówka może modyfikować aktywność CYP3A4, dlatego wpływ na stężenie paklitakselu jest nieprzewidywalny.

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem
  • objawy neuropatii obwodowej
  • objawy zakażenia w okresie neutropenii
  • ocena skuteczności leczenia przeciwnowotworowego

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ PaklitakselNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki, rób zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek na własną rękę.

Klozapina i paklitaksel mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem działają silniej i ryzyko groźnego spadku tych krwinek jest dużo większe. Takie leczenie wymaga decyzji twojego psychiatry i onkologa oraz częstych badań krwi. Nie odstawiaj klozapiny samodzielnie, bo nagłe przerwanie też może ci zaszkodzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
  • objawy grypopodobne i duże osłabienie
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęcie lub ból brzucha
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego paklitakselem, ponieważ ChPL klozapiny wymienia jednoczesne przyjmowanie substancji o znacznym ryzyku agranulocytozy w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Gdy pacjent już przyjmujący klozapinę wymaga chemioterapii paklitakselem, decyzję o kontynuacji, zmianie lub odstawieniu leku przeciwpsychotycznego powinni podjąć wspólnie psychiatra i onkolog, z uwzględnieniem stanu psychicznego i lekooporności schizofrenii. Jeśli korzyść z kontynuacji klozapiny przeważa, konieczne jest częstsze oznaczanie morfologii z rozmazem przed każdym cyklem i w okresie spodziewanego nadiru. Paklitakselu nie należy podawać, gdy liczba neutrofili przed leczeniem wynosi poniżej 1 500 komórek/mm3.[4] Klozapiny nie wolno odstawiać nagle bez decyzji lekarza.

Skutek kliniczny

Wzrasta ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z gorączką neutropeniczną i zakażeniami zagrażającymi życiu. Spadek liczby neutrofili trudno przypisać jednemu z leków, co utrudnia decyzję o przerwaniu klozapiny albo opóźnieniu cyklu chemioterapii. Dodatkowo oba leki mogą upośledzać perystaltykę przewodu pokarmowego, co przy klozapinie zwiększa ryzyko zaparć i niedrożności porażennej jelit.

Mechanizm

Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działania mielosupresyjne sumują się. Klozapina może wywołać neutropenię i agranulocytozę o charakterze idiosynkratycznym, a paklitaksel jako lek cytotoksyczny powoduje zależną od dawki neutropenię. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne.[1] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4, a klozapina nie jest znanym inhibitorem ani induktorem tych izoenzymów.[4]

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[7], substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili przed każdym cyklem paklitakselu i w okresie nadiru
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • wypróżnienia i objawy niedrożności jelit
  • stan psychiczny przy każdej zmianie dawki klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazololanzapinakwetiapinarisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie klozapiny w trakcie leczenia paklitakselemkolejność włączenia · klozapinainterakcja nie dotyczyRozpoczynanie klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy jest przeciwwskazane w ChPL klozapiny.
Paklitaksel u pacjenta przewlekle leczonego klozapinąkolejność włączenia · paklitakselinne zalecenieU pacjenta ustabilizowanego na klozapinie decyzję o jej kontynuacji w trakcie chemioterapii podejmuje wspólnie psychiatra i onkolog, przy częstszej kontroli morfologii z rozmazem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePaklitaksel+ KabazytakselNie podawaj obu taksanów jednocześnie – jednoczesne zlecenie traktuj jako dublowanie terapii i wyjaśnij z onkologiem.Powiedz onkologowi o każdej reakcji alergicznej i o drętwieniu rąk lub stóp po wcześniejszym leczeniu, a przy gorączce od razu skontaktuj się z oddziałem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi o każdej reakcji alergicznej i o drętwieniu rąk lub stóp po wcześniejszym leczeniu, a przy gorączce od razu skontaktuj się z oddziałem.

Oba leki należą do tej samej grupy leków przeciwnowotworowych i nie podaje się ich razem, bo mocniej uszkadzają szpik i nerwy. Jeśli lekarz zmienia jeden lek na drugi, ważne jest, czy po pierwszym miałeś reakcję alergiczną. Każdy z nich może obniżać odporność i powodować drętwienie dłoni i stóp.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka 38°C lub wyższa, dreszcze
  • ból gardła, kaszel, pieczenie przy oddawaniu moczu
  • drętwienie, mrowienie lub pieczenie dłoni i stóp
  • duszność, wysypka, obrzęk twarzy lub zawroty głowy w trakcie wlewu
  • silne osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj obu taksanów jednocześnie – jednoczesne zlecenie traktuj jako dublowanie terapii i wyjaśnij z onkologiem. Przy zmianie paklitakselu na kabazytaksel sprawdź w wywiadzie, czy po paklitakselu nie wystąpiła reakcja nadwrażliwości, bo wtedy kabazytaksel jest przeciwwskazany[1]. Przed każdym cyklem kabazytakselu liczba neutrofilów musi wynosić co najmniej 1500/mm3[1]. Ten sam próg obowiązuje przed podaniem paklitakselu[2]. Oceń nasilenie neuropatii pozostałej po paklitakselu przed rozpoczęciem kabazytakselu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne podanie grozi ciężką neutropenią z gorączką neutropeniczną i zakażeniami, nasileniem neuropatii obwodowej oraz reakcjami nadwrażliwości. U pacjenta z wcześniejszą reakcją nadwrażliwości na paklitaksel kabazytakselu nie podaje się[1][3][4].

Mechanizm

Paklitakselu i kabazytakselu nie podaje się jednocześnie – to dwa taksany o tym samym mechanizmie działania, więc ich toksyczność się sumuje. Oba leki stabilizują mikrotubule i hamują podział komórek, co nasila mielosupresję (zwłaszcza neutropenię), neuropatię obwodową i reakcje nadwrażliwości. Paklitaksel w postaci związanej z albuminą stosuje się w monoterapii albo w ściśle określonych skojarzeniach i nie łączy się go z innymi lekami przeciwnowotworowymi[2]. Kabazytaksel jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na inne taksany[1][3][4]. Oba leki są metabolizowane przez CYP3A4, ale żaden z nich nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kabazytaksel – inhibitor CYP3A4[5], paklitaksel – substrat CYP3A4[6]
  • Kabazytaksel – inhibitor OATP1B1[5], paklitaksel – substrat OATP1B1[7]
  • Kabazytaksel – inhibitor OATP1B3[5], paklitaksel – substrat OATP1B3[7]
  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7]
  • Kabazytaksel: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia z rozmazem i bezwzględna liczba neutrofilów przed każdym cyklem
  • objawy neuropatii obwodowej (drętwienie, mrowienie, ból dłoni i stóp)
  • objawy reakcji nadwrażliwości w trakcie i po infuzji
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • bilirubina i aminotransferazy

Kiedy ocena się zmienia

Kabazytaksel po wcześniejszym leczeniu paklitakselemkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zmianie paklitakselu na kabazytaksel kluczowy jest wywiad w kierunku nadwrażliwości na paklitaksel – jej wystąpienie wyklucza kabazytaksel. Bez nadwrażliwości leczenie sekwencyjne jest możliwe po regeneracji szpiku i ocenie neuropatii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cabazitaxel Accord 20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cabazitaxel-accord-100440173/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Jevtana 60 mg, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jevtana-100243076/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cabazitaxel MSN 60 mg, koncentrat i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cabazitaxel-msn-100420302/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cabazitaxel Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cabazitaxel-accord-100440173/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazanePaklitaksel+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego paklitakselem.Jeśli dostajesz chemioterapię, nie wstrzykuj hormonu wzrostu i od razu powiedz o nim onkologowi oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dostajesz chemioterapię, nie wstrzykuj hormonu wzrostu i od razu powiedz o nim onkologowi oraz endokrynologowi.

Tych leków nie wolno stosować razem. Hormon wzrostu może pobudzać wzrost komórek, także nowotworowych, dlatego nie stosuje się go w czasie leczenia przeciwnowotworowego. Może też osłabiać działanie leku stosowanego w chemioterapii.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe lub powiększające się guzki
  • nasilające się bóle głowy
  • zaburzenia widzenia
  • niewyjaśniony spadek masy ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego paklitakselem. Somapacitan można rozpocząć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego, a guzy wewnątrzczaszkowe muszą być nieaktywne[1]. Jeśli u pacjenta przyjmującego somapacitan rozpoznano nowotwór wymagający chemioterapii, somapacitan należy odstawić, a decyzję o ewentualnym powrocie do leczenia podejmuje endokrynolog wspólnie z onkologiem. Leczenie somapacitanem przerywa się również w razie objawów wzrostu guza[1].

Skutek kliniczny

Najważniejsze ryzyko to możliwość pobudzenia wzrostu nowotworu przez hormon wzrostu u pacjenta z czynną chorobą nowotworową leczoną paklitakselem. Potencjalnie dochodzi do tego mniejsza skuteczność paklitakselu z powodu szybszej jego eliminacji.

Mechanizm

Somapacitanu nie wolno stosować przy czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed rozpoczęciem terapii somapacitanem[1]. Hormon wzrostu i zależny od niego czynnik IGF-1 działają pobudzająco na wzrost i podziały komórek, co jest sprzeczne z celem chemioterapii paklitakselem. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P450[1], a paklitaksel jest metabolizowany przez CYP2C8 i CYP3A4[2]. Teoretycznie może to obniżać ekspozycję na paklitaksel, choć znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1].

Metabolizm i transportery

  • Paklitaksel: substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]

Monitorować

  • status choroby nowotworowej przed rozpoczęciem lub wznowieniem somapacitanu
  • objawy wzrostu lub nawrotu guza w trakcie leczenia somapacitanem

Kiedy ocena się zmienia

Somapacitan po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego, bez czynnej choroby nowotworowejkolejność włączenia · somapacitaninne zaleceniePo zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie nowotworowej somapacitan można rozważyć, a w razie objawów wzrostu guza należy go odstawić.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane 5 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Abraxane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/abraxane-100265356/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Taksany (np. docetaksel, paklitaksel, kabazytaksel) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i masz rozpocząć chemioterapię paklitakselem, docetakselem lub kabazytakselem, powiedz o tym onkologowi i lekarzowi prowadzącemu, ale nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie.

Leki osłabiające układ odpornościowy, takie jak fingolimod, teriflunomid, tofacytynib, natalizumab czy mykofenolan mofetyl, oraz leki stosowane w chemioterapii, takie jak paklitaksel, docetaksel i kabazytaksel, osłabiają odporność w różny sposób. Stosowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Dlatego lekarze często wstrzymują lek osłabiający odporność na czas chemioterapii albo bardzo dokładnie kontrolują wyniki krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub duszność
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • owrzodzenia w jamie ustnej
  • wysypka z pęcherzykami, na przykład półpasiec
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
  • nasilone mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i taksanu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, decyzję podejmuje onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne, z uwzględnieniem ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W praktyce przed rozpoczęciem chemioterapii zwykle wstrzymuje się lek immunosupresyjny, uwzględniając jego czas działania, zwłaszcza w przypadku natalizumabu, fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu, inebilizumabu i immunoglobuliny przeciw limfocytom T. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo, dlatego przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym. Po zakończeniu leczenia taksanem lek immunosupresyjny wznawia się dopiero po odbudowie liczby neutrofilów i limfocytów. Przed leczeniem warto wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B oraz rozważyć profilaktykę przeciwdrobnoustrojową zgodnie z zaleceniami onkologicznymi. Szczepionki żywe są przeciwwskazane w czasie leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, w tym zakażeń oportunistycznych, gorączki neutropenicznej i posocznicy. Przy natalizumabie, modulatorach receptora S1P i innych silnie limfotoksycznych lekach rośnie ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby typu B czy półpasiec[1]. Możliwe jest pogłębienie i wydłużenie neutropenii oraz limfopenii, co może wymusić opóźnienie lub redukcję dawki chemioterapii. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie z paklitakselem możliwe jest też nasilenie typowych działań niepożądanych taksanu, takich jak neuropatia i mielosupresja.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego odporność. Taksany uszkadzają dzielące się komórki szpiku i wywołują neutropenię, a często także limfopenię, natomiast selektywne leki immunosupresyjne ograniczają liczbę lub czynność limfocytów, migrację komórek odpornościowych do tkanek, przekaźnictwo cytokin albo stężenie przeciwciał. Mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy, leflunomid i teriflunomid same mogą obniżać liczbę leukocytów, więc nasilają mielosupresję. Fingolimod, ozanimod i ponesimod zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, tofacytynib i tolebrutynib hamują przekaźnictwo wewnątrzkomórkowe, natalizumab blokuje przenikanie limfocytów do ośrodkowego układu nerwowego, a immunoglobulina przeciw limfocytom T, belatacept, abatacept i inebilizumab usuwają lub wyłączają limfocyty[2]. Rawulizumab zwiększa podatność na zakażenia bakteriami otoczkowymi, a efgartigimod alfa i imlifidaza obniżają stężenie przeciwciał klasy IgG. Dodatkowo leflunomid i teriflunomid hamują CYP2C8 i białka transportowe, co może zwiększać ekspozycję na paklitaksel, metabolizowany głównie przez CYP2C8. Długi okres półtrwania niektórych leków grupy A sprawia, że ich działanie utrzymuje się przez tygodnie lub miesiące po odstawieniu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii
  • temperatura ciała i objawy zakażenia
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
  • objawy neuropatii obwodowej przy paklitakselu łączonym z leflunomidem lub teriflunomidem

Kiedy ocena się zmienia

Zakończona procedura przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomiduodstep · selektywne leki immunosupresyjneryzyko malejePo przeprowadzeniu procedury przyspieszonej eliminacji kolestyraminą lub węglem aktywowanym i potwierdzeniu niskiego stężenia teriflunomidu ryzyko sumowania działania i hamowania CYP2C8 przy paklitakselu istotnie maleje.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występuje ciężka neutropenia po taksanach i cięższy przebieg zakażeń, a tofacytynib wiąże się u nich z większym ryzykiem poważnych zakażeń.
Lek immunosupresyjny włączany w trakcie lub krótko po chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneryzyko rośnieWłączanie leku immunosupresyjnego przed odbudową liczby neutrofilów i limfocytów po taksanie pogłębia i wydłuża immunosupresję, dlatego należy odczekać na normalizację morfologii.
Schemat cotygodniowy paklitakselu w małej dawcedawka · taksanyryzyko malejeSchematy cotygodniowe paklitakselu w małej dawce zwykle wywołują płytszą neutropenię niż schematy podawane co trzy tygodnie, ale nie znoszą ryzyka sumowania immunosupresji.

Źródła

  1. Calabresi PA, Radue EW, Goodin D, Jeffery D, Rammohan KW, Reder AT, et al. Safety and efficacy of fingolimod in patients with relapsing-remitting multiple sclerosis (FREEDOMS II): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet Neurol. 2014;13(6):545-56. doi: 10.1016/S1474-4422(14)70049-3. PMID: 24685276.
  2. Triplett J, Kermode AG, Corbett A, Reddel SW. Warts and all: Fingolimod and unusual HPV-associated lesions. Mult Scler. 2018;25(11):1547-1550. doi: 10.1177/1352458518807088. PMID: 30427266.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.