Interakcje / Paroksetyna / Paroksetyna i wortioksetyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj stałego łączenia dwóch serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych bez wyraźnego wskazania specjalisty.
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się u lekarza, czy masz przyjmować oba, czy jeden zastępuje drugi.
Niekorzystna interakcjaParoksetyna+ WortioksetynaUnikaj stałego łączenia dwóch serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych bez wyraźnego wskazania specjalisty.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się u lekarza, czy masz przyjmować oba, czy jeden zastępuje drugi.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się u lekarza, czy masz przyjmować oba, czy jeden zastępuje drugi.
Oba leki działają przeciwdepresyjnie i wpływają na serotoninę, więc razem mogą działać zbyt silnie. Paroksetyna dodatkowo spowalnia usuwanie wortioksetyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi rośnie. Może to nasilać nudności, zawroty głowy, a rzadko wywołać groźny zespół serotoninowy. Najczęściej te leki przyjmuje się razem tylko krótko, przy zamianie jednego na drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, sztywność lub drganie mięśni
- gorączka i nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- nasilone nudności, wymioty lub biegunka
- drgawki
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj stałego łączenia dwóch serotoninergicznych leków przeciwdepresyjnych bez wyraźnego wskazania specjalisty. Przy dołączaniu paroksetyny do wortioksetyny rozważ mniejszą dawkę wortioksetyny, zależnie od odpowiedzi pacjenta.[1] Zachowaj ostrożność i ścisłą obserwację kliniczną w kierunku zespołu serotoninowego.[2] Przy zamianie paroksetyny na wortioksetynę pamiętaj, że hamowanie CYP2D6 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu paroksetyny, dlatego wortioksetynę zaczynaj od małej dawki i zwiększaj ją stopniowo.
Skutek kliniczny
Większa ekspozycja na wortioksetynę zwiększa częstość działań niepożądanych zależnych od dawki, zwłaszcza nudności, wymiotów i zawrotów głowy. Działania niepożądane były częstsze, gdy silny inhibitor CYP2D6 dołączano do trwającego leczenia wortioksetyną, niż w odwrotnej kolejności.[1] Sumowanie działania serotoninergicznego zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego.[2] Rośnie też ryzyko drgawek u osób predysponowanych.[1]
Mechanizm
Paroksetyna silnie hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu wortioksetyny, co zwiększa jej stężenie w osoczu.[1] Inny silny inhibitor CYP2D6, bupropion, zwiększał AUC wortioksetyny 2,3-krotnie u zdrowych osób.[1] Oba leki działają serotoninergicznie, więc ich działanie na układ serotoninowy się sumuje.[2] Oba leki obniżają też próg drgawkowy.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, nadmierna potliwość, gorączka, tachykardia, biegunka)
- nudności, wymioty i zawroty głowy jako sygnał zbyt dużej ekspozycji na wortioksetynę
- drgawki u pacjentów z czynnikami ryzyka
- krwawienia przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Paroksetyna dołączona do trwającego leczenia wortioksetynąkolejność włączenia · paroksetyna | ryzyko rośnie | Działania niepożądane wortioksetyny są częstsze, gdy silny inhibitor CYP2D6 dołącza się do trwającego leczenia wortioksetyną, niż w odwrotnej kolejności. W takiej sytuacji rozważ zmniejszenie dawki wortioksetyny. |
| Zamiana paroksetyny na wortioksetynękolejność włączenia · wortioksetyna | inne zalecenie | Przy zamianie leków hamowanie CYP2D6 przez paroksetynę utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jej odstawieniu, dlatego wortioksetynę włącza się ostrożnie, od małej dawki, z obserwacją w kierunku zespołu serotoninowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaParoksetynaa alkoholZaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia paroksetyną, a jeśli się zdarzy, nie prowadź wtedy samochodu ani nie obsługuj maszyn.
Podczas leczenia paroksetyną najlepiej nie pić alkoholu. Lek sam w sobie nie wzmacnia działania alkoholu, ale u niektórych osób po piciu może pojawić się większa senność, trudniej jest się skupić i wolniej się reaguje. Alkohol nie sprzyja też leczeniu depresji i lęku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowa senność lub ospałość
- trudności z koncentracją
- wolniejsza reakcja niż zwykle
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zaleć pacjentowi unikanie alkoholu przez cały czas przyjmowania paroksetyny.[1] Jeśli pacjent mimo to sięgnie po alkohol, należy go uprzedzić o możliwej senności i spadku koncentracji oraz o zachowaniu ostrożności przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn. Nie ma podstaw do samodzielnego odstawiania paroksetyny z powodu jednorazowego spożycia alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym spożyciu alkoholu możliwe jest nieznaczne nasilenie senności, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji, choć nie jest to wynik jednoznacznie potwierdzony. Nie opisano w ChPL groźnej interakcji, ale producent odradza picie alkoholu w trakcie leczenia.
Mechanizm
Podczas leczenia paroksetyną należy unikać alkoholu, tak jak przy innych lekach psychotropowych.[1] Paroksetyna nie zaburza funkcji psychomotorycznych i nie nasila hamującego działania etanolu na ośrodkowy układ nerwowy.[1] Dane z badań nie są jednak jednoznaczne. Opisywano nieznaczny wzrost sedacji, spadek uwagi i wydłużenie czasu reakcji po jednoczesnym podaniu leku z alkoholem. Inne badania sugerują, że uspokojenie wywołane alkoholem było osłabiane przez paroksetynę.
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[2]
Monitorować
- senność i spadek uwagi po spożyciu alkoholu
- sprawność psychomotoryczna przy prowadzeniu pojazdów i obsłudze maszyn
- ocena, czy pacjent nie sięga po alkohol jako sposób radzenia sobie z objawami depresji lub lęku
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaWortioksetynaa alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL.Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.nieznanybadania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a lek przyjmuj regularnie, także gdy zdarzy ci się wypić alkohol.
Podczas leczenia depresji nie zaleca się picia alkoholu. W badaniu u zdrowych osób jednorazowa dawka alkoholu nie zmieniała działania leku ani nie pogarszała sprawności umysłowej. Alkohol może jednak utrudniać leczenie depresji i nasilać złe samopoczucie. Nie ma dobrych danych o tym, jak lek działa przy większych ilościach alkoholu albo przy regularnym piciu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- pogorszenie nastroju lub nawrót objawów depresji
- wyraźna senność lub zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- myśli rezygnacyjne lub samobójcze (natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub numerem alarmowym)
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia wortioksetyną, zgodnie z ChPL[1]. Przypadkowe lub sporadyczne wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga przerywania leczenia ani zmiany dawki wortioksetyny.
Skutek kliniczny
Po jednorazowej, umiarkowanej dawce alkoholu nie wykazano zmiany stężenia wortioksetyny ani pogorszenia sprawności poznawczej w porównaniu z placebo[1]. Podczas leczenia przeciwdepresyjnego alkohol nie jest jednak zalecany, ponieważ może utrudniać odpowiedź na leczenie i nasilać objawy choroby. Dla większych dawek i regularnego picia brakuje danych z badań.
Mechanizm
W badaniu u zdrowych osób pojedyncza dawka etanolu nie zmieniała farmakokinetyki wortioksetyny ani nie powodowała istotnych zaburzeń funkcji poznawczych w porównaniu z placebo[1]. Nie ma więc potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej ani wyraźnego nasilenia działania uspokajającego po jednorazowej dawce. Zalecenie unikania alkoholu wynika z zasad leczenia przeciwdepresyjnego, a nie z udowodnionego wzajemnego wpływu obu substancji. Alkohol jest depresantem ośrodkowego układu nerwowego i może pogarszać przebieg depresji oraz osłabiać skuteczność terapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie lub nawrót objawów depresji
- senność, zawroty głowy i pogorszenie koncentracji po alkoholu
- regularność przyjmowania leku i zgłaszanie się na wizyty kontrolne
- wzorzec picia alkoholu u pacjentów z uzależnieniem lub nadużywaniem w wywiadzie
Kiedy ocena się zmienia
| Powyżej 0,6 g/kg jednorazowo albo regularne picieilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Brak danych z badań dla dawek etanolu większych niż 0,6 g/kg i dla przewlekłego picia. Zalecenie unikania alkoholu zachowuje pełną wagę, a pacjenta należy poinformować, że bezpieczeństwo większych ilości alkoholu nie zostało zbadane. |
| Krople doustne (zawierają etanol)postać · alkohol | inne zalecenie | Roztwór doustny wortioksetyny zawiera etanol jako substancję pomocniczą (4,25 mg na kroplę), a ChPL zamieszcza w punkcie 4.4 ostrzeżenie o jego zawartości. U pacjentów z uzależnieniem od alkoholu, z chorobami wątroby lub padaczką oraz u dzieci należy uwzględnić ilość etanolu w dawce. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Inne interakcje tych leków 243
Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek z grupy benzamidów razem z lekiem przeciwdepresyjnym z grupy SSRI, nie zmieniaj dawek na własną rękę i zapytaj lekarza, czy potrzebujesz badania EKG.
Leki z grupy benzamidów, na przykład amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, oraz leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, na przykład escytalopram, cytalopram czy sertralina, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też nasilać drżenie, sztywność mięśni i uczucie niepokoju w nogach. Lekarz może zlecić ci badanie EKG i badanie krwi, aby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- drżenie rąk, sztywność mięśni lub spowolnienie ruchów
- silny niepokój ruchowy i trudność z usiedzeniem w miejscu
- splątanie, nudności i ból głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia QT, wykonać EKG przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Połączenia z cytalopramem lub escytalopramem należy unikać, ponieważ ChPL tych leków przeciwwskazuje ich stosowanie z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli SSRI jest konieczny u pacjenta leczonego amisulprydem lub sulpirydem, lepszym wyborem jest sertralina w najmniejszej skutecznej dawce. U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek należy dostosować dawkę benzamidu do czynności nerek. Nie należy dołączać kolejnych leków wydłużających QT ani leków powodujących zaburzenia elektrolitowe bez kontroli EKG.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach, hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca i upośledzonej czynności nerek[1]. Częstszym, ale mniej groźnym skutkiem jest nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza akatyzji i drżenia. Możliwa jest również hiponatremia, szczególnie u osób starszych. Rzadko opisywano złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Benzamidy i SSRI mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Dotyczy to wszystkich leków obu grup, choć siła działania jest różna. Spośród benzamidów najsilniej wydłużają QT amisulpryd i sulpiryd, a spośród SSRI cytalopram i escytalopram[2]. Ich działanie zależy od dawki. Oba typy leków mogą też wywoływać objawy pozapiramidowe. Benzamidy blokują receptory dopaminowe D2, a SSRI pośrednio hamują przekaźnictwo dopaminergiczne przez serotoninę, co sumuje ryzyko akatyzji, drżenia i parkinsonizmu. Obie grupy mogą także powodować hiponatremię. Interakcja farmakokinetyczna nie ma istotnego znaczenia, ponieważ benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i nie zależą od enzymów hamowanych przez fluwoksaminę, fluoksetynę czy paroksetynę.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia, po osiągnięciu stanu stacjonarnego i po każdym zwiększeniu dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy, zwłaszcza u osób starszych
- czynność nerek (eGFR) w przypadku benzamidów
- objawy pozapiramidowe, w tym akatyzja i drżenie
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokadawka · benzamidy | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez amisulpryd i sulpiryd zależy od dawki, dlatego duże dawki benzamidu wyraźnie zwiększają ryzyko interakcji. |
| Wysokadawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu i escytalopramu na QT zależy od dawki. Stosowanie maksymalnych dawek SSRI zwiększa ryzyko interakcji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe, hiponatremia i pogorszona czynność nerek, co nasila ryzyko wydłużenia QT i objawów niepożądanych. |
| eGFR ≤ 60benzamidy | ryzyko rośnie | Benzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim ryzyko wydłużenia QT. Wymaga to zmniejszenia dawki benzamidu. |
Źródła
- Aletras G, Bachlitzanaki M, Eleftheriadou E, Pitarokoilis M, Foukarakis EG. Aborted Sudden Cardiac Death Due to Acquired QT Prolongation: A Case Report. Cureus. 2025;17(2):e78496. doi: 10.7759/cureus.78496. PMID: 40062085.
- Poluzzi E, Raschi E, Koci A, Moretti U, Spina E, Behr ER, et al. Antipsychotics and torsadogenic risk: signals emerging from the US FDA Adverse Event Reporting System database. Drug Saf. 2013;36(6):467-79. doi: 10.1007/s40264-013-0032-z. PMID: 23553446.
Połączenie przeciwwskazaneFluorochinolony (np. lewofloksacyna, cyprofloksacyna, norfloksacyna)+ Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy.Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz antybiotyk z grupy fluorochinolonów i lek przeciwdepresyjny z grupy SSRI, powiedz lekarzowi o obu lekach i o chorobach serca, a leku przeciwdepresyjnego nie odstawiaj samodzielnie.
Antybiotyki z grupy fluorochinolonów, takie jak lewofloksacyna czy cyprofloksacyna, oraz niektóre leki przeciwdepresyjne, na przykład cytalopram czy escytalopram, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, szczególnie u osób starszych i chorujących na serce. U większości osób połączenie jest stosowane bezpiecznie, ale lekarz może zlecić EKG lub wybrać inny antybiotyk.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- drgawki
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonu i leku z grupy SSRI należy ocenić czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT i, gdy to możliwe, wybrać antybiotyk z innej grupy. Połączenia cytalopramu lub escytalopramu z lewofloksacyną, cyprofloksacyną lub norfloksacyną najlepiej unikać u pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Jeśli fluorochinolon jest niezbędny, należy wyrównać zaburzenia elektrolitowe, wykonać EKG przed leczeniem i w jego trakcie u pacjentów z grupy ryzyka oraz nie przekraczać zalecanej maksymalnej dawki cytalopramu lub escytalopramu[1]. Nie należy przerywać leku SSRI na czas krótkiej antybiotykoterapii, bo grozi to objawami odstawienia. Przy długotrwałej potrzebie łączenia leków u pacjenta z czynnikami ryzyka warto rozważyć zmianę leku przeciwdepresyjnego na sertralinę.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy połączeniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny z cytalopramem lub escytalopramem. Rzadziej mogą wystąpić drgawki, zwłaszcza u osób z padaczką lub innymi czynnikami obniżającymi próg drgawkowy.
Mechanizm
Fluorochinolony blokują kanały potasowe hERG odpowiedzialne za prąd IKr w kardiomiocytach i wydłużają repolaryzację komór. Leki z grupy SSRI działają w ten sam sposób, a efekt zależy od dawki. Najsilniej działają cytalopram i escytalopram, słabiej fluoksetyna, paroksetyna i fluwoksamina, a najsłabiej sertralina[2]. Działania obu grup sumują się, więc rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT. Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy przez antagonizm wobec receptora GABA-A, a leki SSRI mogą go obniżać w niewielkim stopniu, co sumuje się u osób predysponowanych. Cyprofloksacyna i norfloksacyna hamują CYP1A2 i mogą umiarkowanie zwiększać stężenie fluwoksaminy, ale to składnik o mniejszym znaczeniu niż interakcja farmakodynamiczna. Interakcja dotyczy w różnym stopniu wszystkich par z wyjątkiem delafloksacyny.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w trakcie u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- występowanie drgawek u pacjentów z padaczką lub obniżonym progiem drgawkowym
- czynność nerek przy stosowaniu lewofloksacyny lub cyprofloksacyny
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (krople do oczu lub uszu)droga podania · fluorochinolony | interakcja nie dotyczy | Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu do oka lub ucha stężenie w surowicy jest znikome i nie wpływa istotnie na odstęp QT. |
| Dożylnadroga podania · fluorochinolony | ryzyko rośnie | Podanie dożylne, zwłaszcza szybki wlew, daje wyższe stężenia szczytowe fluorochinolonu i silniejszy wpływ na repolaryzację. |
| Maksymalna zalecana dawka cytalopramu lub escytalopramudawka · selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez cytalopram i escytalopram zależy od dawki, więc przy dawkach maksymalnych ryzyko sumowania działania jest największe. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, a dla cytalopramu i escytalopramu obowiązują niższe dawki maksymalne. |
| Obniżony, wymagający korekty dawki fluorochinolonueGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Lewofloksacyna, cyprofloksacyna i norfloksacyna są wydalane przez nerki, więc bez korekty dawki kumulują się i silniej wydłużają QT. |
Źródła
- Koide T, Ito H, Ohashi R, Maekawa E, Ito K. Lascufloxacin-Induced QT Prolongation in an Elderly Patient Treated With Escitalopram: A Case Report. Cureus. 2026;18(5):e109291. doi: 10.7759/cureus.109291. PMID: 42326111.
- Fung KW, Baye F, Kapusnik-Uner J, McDonald CJ. Using Medicare Data to Assess the Proarrhythmic Risk of Non-Cardiac Treatment Drugs that Prolong the QT Interval in Older Adults: An Observational Cohort Study. Drugs Real World Outcomes. 2021;8(2):173-185. doi: 10.1007/s40801-021-00230-1. PMID: 33569737.
Połączenie przeciwwskazaneLinezolid+ WortioksetynaNie łącz linezolidu z wortioksetyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO.Powiedz lekarzowi, że bierzesz wortioksetynę, zanim zaczniesz linezolid, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że bierzesz wortioksetynę, zanim zaczniesz linezolid, i nie odstawiaj leku przeciwdepresyjnego na własną rękę.
Linezolid to antybiotyk, który razem z wortioksetyną może wywołać groźne nagromadzenie serotoniny w organizmie, zwane zespołem serotoninowym. Tych leków zwykle się nie łączy. Jeśli lekarz uzna, że oba są konieczne, będziesz pod ścisłą obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie albo mimowolne skurcze mięśni
- wysoka gorączka i obfite pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz linezolidu z wortioksetyną i w miarę możliwości wybierz antybiotyk bez działania hamującego MAO[1]. Jeśli linezolid jest niezbędny, lek dołączany podaje się w minimalnej dawce, a pacjenta ściśle monitoruje się pod kątem zespołu serotoninowego[1]. Leczenie wymaga ścisłej obserwacji pacjenta i kontroli ciśnienia tętniczego[2]. Odstawienie wortioksetyny na czas antybiotykoterapii nie usuwa ryzyka od razu, bo lek eliminuje się powoli, a decyzję o przerwie podejmuje lekarz prowadzący z psychiatrą.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to zespół serotoninowy, który może przebiegać ciężko, z hipertermią, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości. Przypadki zespołu serotoninowego zgłaszano podczas jednoczesnego stosowania linezolidu i leków przeciwdepresyjnych hamujących wychwyt zwrotny serotoniny[2]. Linezolid może też podnosić ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi lekami działającymi na układ monoaminergiczny[2].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, więc hamuje rozkład serotoniny[2]. Wortioksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i działa na receptory serotoninowe, co razem z zahamowaniem MAO nasila przekaźnictwo serotoninergiczne. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, bo linezolid nie jest metabolizowany przez CYP450 i nie hamuje izoenzymów CYP, w tym CYP2D6[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, wzmożone odruchy, potliwość, biegunka
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- stan psychiczny pacjenta przy ewentualnej przerwie w leczeniu wortioksetyną
Bezpieczniejsze alternatywy
wankomycynateikoplaninadaptomycynasulfametoksazol z trimetoprimemdoksycyklinaklindamycyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brintellix. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brintellix-100317047/
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.
Paroksetyna i błękit metylenowy, czyli niebieski barwnik podawany czasem w szpitalu przed operacją lub w ciężkim zatruciu, razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Ta reakcja może zagrażać życiu. Barwnik podaje się prawie zawsze w szpitalu, dlatego najważniejsze jest, aby lekarze wiedzieli, że bierzesz paroksetynę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- gorączka i obfite pocenie się
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] Przy planowym zabiegu z wizualizacją tkanek należy wybrać inny barwnik albo – jeśli to możliwe i bezpieczne psychiatrycznie – zakończyć paroksetynę co najmniej 1 tydzień przed podaniem, odstawiając ją stopniowo pod kontrolą lekarza.[2] Paroksetynę można ponownie włączyć co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce chlorku metylotioniniowego.[3] W stanie nagłym, np. w ciężkiej methemoglobinemii, gdy podania nie można uniknąć, należy zastosować najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwować pacjenta przez 4 godziny w kierunku objawów ze strony OUN.[4]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi reakcjami ze strony OUN, w tym potencjalnie śmiertelnym zespołem serotoninowym.[4] Objawy obejmują pobudzenie, splątanie, hipertermię, drżenia, mioklonie, wzmożone odruchy, tachykardię, wahania ciśnienia tętniczego i potliwość, a pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania chlorku metylotioniniowego.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc łącznie nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne w OUN.[4] ChPL paroksetyny zalicza chlorek metylotioniniowy do odwracalnych niewybiórczych inhibitorów MAO, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[3] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna chlorku metylotioniniowego nie miała klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę dekstrometorfanu jako substratu CYP2D6.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego przez co najmniej 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
- stan świadomości i pobudzenie
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- napięcie mięśniowe, drżenia, mioklonie i odruchy
Bezpieczniejsze alternatywy
zieleń indocyjaninowabłękit patentowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · metylotioniniowa | ryzyko rośnie | Ostrzeżenia ChPL chlorku metylotioniniowego dotyczą podania dożylnego, przy którym należy liczyć się z szybkim wystąpieniem objawów i obserwować pacjenta przez 4 godziny. |
| odstep ≥ 24 godziny od ostatniej dawki chlorku metylotioniniowego do włączenia paroksetynyparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Leczenie paroksetyną można rozpocząć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania chlorku metylotioniniowego jako odwracalnego inhibitora MAO. |
| odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetyny do podania chlorku metylotioniniowegoparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Co najmniej 1 tydzień powinien upłynąć od przerwania leczenia paroksetyną do podania inhibitora MAO, w tym chlorku metylotioniniowego. Odstawienie powinno być stopniowe i uzgodnione z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ParoGen 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/parogen-100157112/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ SelegilinaNie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i zanim zaczniesz brać którykolwiek z nich, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o drugim leku, nawet jeśli odstawiłeś go niedawno.
Paroksetyny i selegiliny nie wolno przyjmować razem. Oba leki zwiększają ilość serotoniny w mózgu, a ich połączenie może wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym. Może on objawiać się gorączką, silnym poceniem, drżeniem, splątaniem, a nawet utratą przytomności. Po odstawieniu jednego z tych leków trzeba odczekać określony czas, zanim zaczniesz brać drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- obfite pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- niepokój, pobudzenie, splątanie lub omamy
- kołatanie serca
- bardzo wysokie lub bardzo niskie ciśnienie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- drgawki lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łączyć paroksetyny z selegiliną, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL obu leków.[1][2] Paroksetynę można rozpocząć dopiero po 2 tygodniach od zakończenia stosowania selegiliny jako nieodwracalnego inhibitora MAO.[2] Od odstawienia paroksetyny do rozpoczęcia selegiliny musi upłynąć co najmniej 1 tydzień.[2][1] Jeśli pacjent leczony selegiliną wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, dobór terapii należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym, ponieważ ChPL selegiliny przeciwwskazuje także inne SSRI, SNRI i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.[1]
Skutek kliniczny
U pacjentów stosujących jednocześnie selegilinę i SSRI, w tym paroksetynę, obserwowano ciężkie działania niepożądane, takie jak obfite pocenie się, zaczerwienienie, ataksja, hipertermia, nadciśnienie lub niedociśnienie tętnicze, kołatanie serca, zawroty głowy oraz pobudzenie, splątanie i omamy prowadzące do majaczenia i śpiączki.[1] Obraz ten odpowiada zespołowi serotoninowemu, który może zagrażać życiu.
Mechanizm
Selegilina jest nieodwracalnym inhibitorem MAO typu B, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają dostępność serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. ChPL selegiliny podaje, że mechanizm ciężkich reakcji obserwowanych przy łączeniu z SSRI nie jest w pełni poznany.[1] Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności wobec MAO-B, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji.[1]
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[3]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, hiperrefleksja, gorączka, obfite pocenie)
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- zachowanie wymaganych odstępów przy zamianie leków
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 14 dni od odstawienia selegilinyselegilina | inne zalecenie | Paroksetynę można rozpocząć po 2 tygodniach od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO, a ChPL selegiliny wymaga co najmniej 14 dni odstępu po jej odstawieniu przed włączeniem leku wchodzącego z nią w interakcję. |
| odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetynyparoksetyna | inne zalecenie | Od przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia selegiliny powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień. |
| Dawka większa niż zalecanadawka · selegilina | ryzyko rośnie | Stosowanie selegiliny w dawkach większych niż zalecane może prowadzić do utraty jej selektywności i wystąpienia poważnych działań niepożądanych, co dodatkowo zwiększa ryzyko interakcji z lekami serotoninergicznymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Segan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/segan-100201907/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ Wodorobursztynian doksylaminyNie łączy się doksylaminy z paroksetyną.Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz doksylaminy, gdy przyjmujesz paroksetynę, i porozmawiaj z lekarzem o innym sposobie leczenia problemów ze snem, nie odstawiając samodzielnie paroksetyny.
Paroksetyny nie łączy się z doksylaminą, czyli lekiem nasennym bez recepty. Paroksetyna może spowalniać usuwanie doksylaminy z organizmu, przez co lek nasenny działa silniej i dłużej. Może to powodować silną senność w ciągu dnia, zawroty głowy, suchość w ustach, problemy z oddawaniem moczu i splątanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub otępienie w ciągu dnia
- zawroty głowy i chwiejność
- splątanie
- trudności z oddawaniem moczu
- nieostre widzenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się doksylaminy z paroksetyną.[1] U pacjenta leczonego paroksetyną z bezsennością należy zrezygnować z doksylaminy i skierować go do lekarza prowadzącego w celu wyboru innej metody leczenia zaburzeń snu albo rozważenia zmiany leku przeciwdepresyjnego na taki, który nie jest silnym inhibitorem CYP450. Paroksetyny nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać jej dawki z powodu chęci przyjmowania leku nasennego.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia działania doksylaminy i jej działań niepożądanych, zwłaszcza senności i zaburzeń sprawności psychoruchowej w ciągu dnia.[2] Możliwe jest też nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia widzenia i splątanie, szczególnie u osób starszych.[1]
Mechanizm
Paroksetyna jest silnym inhibitorem izoenzymów cytochromu P450, przede wszystkim CYP2D6, i może zwiększać ekspozycję na doksylaminę.[3] Enzymy odpowiedzialne za metabolizm doksylaminy nie są w pełni poznane, dlatego jej łączenie z silnymi inhibitorami CYP450, w tym z paroksetyną, jest przeciwwskazane.[1] Dodatkowo oba leki mogą sumować działanie ośrodkowe i przeciwcholinergiczne, ponieważ doksylamina jest lekiem przeciwhistaminowym o silnym działaniu sedatywnym i antycholinergicznym.[1]
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]
Monitorować
- nadmierna senność w ciągu dnia
- zaburzenia sprawności psychoruchowej i ryzyko upadków
- objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zatrzymanie moczu, zaparcia, splątanie)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedatywnego i przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko splątania, zatrzymania moczu i upadków, co dodatkowo przemawia przeciw stosowaniu doksylaminy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noctis 12,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noctis-100350872/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Doksylamina Geiser 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/doksylamina-geiser-100365129/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ LinezolidNie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum.Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać linezolidu razem z paroksetyną bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, a przy niepokojących objawach natychmiast wezwij pomoc.
Paroksetyna i linezolid razem mogą nadmiernie zwiększyć ilość serotoniny w organizmie. Może to wywołać groźny dla życia stan zwany zespołem serotoninowym oraz wzrost ciśnienia krwi. Tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli jest to konieczne, robi się to tylko pod ścisłą kontrolą lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- drżenie mięśni lub sztywność
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- nadmierne pocenie się
- zaczerwienienie twarzy
- silny ból głowy lub kołatanie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie łącz paroksetyny z linezolidem, jeśli można wybrać inny antybiotyk o podobnym spektrum. Wyjątkowo połączenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy możliwa jest ścisła obserwacja pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego i kontrola ciśnienia tętniczego[1]. Linezolidu nie podaje się pacjentowi przyjmującemu inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, chyba że zapewniono ścisłą obserwację i monitorowanie ciśnienia[2]. Paroksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu linezolidu, a od odstawienia paroksetyny do włączenia inhibitora MAO powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[1]. Przypadki zespołu serotoninowego obserwowano podczas łącznego stosowania linezolidu z lekami przeciwdepresyjnymi z grupy SSRI[2]. Możliwy jest też wzrost ciśnienia tętniczego, dlatego przy koniecznym łączeniu kontroluje się ciśnienie[3].
Mechanizm
Linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc oba leki zwiększają stężenie serotoniny w synapsach i ich działanie się nasila[2]. Linezolid nie jest metabolizowany przez cytochrom P450 i nie hamuje izoenzymów CYP, dlatego interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego[2].
Metabolizm i transportery
- Paroksetyna: silny inhibitor CYP2D6[4]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: dezorientacja, majaczenie, niepokój, drżenie, zaczerwienienie twarzy, nadmierna potliwość, wysoka gorączka
- ciśnienie tętnicze
- stan psychiczny i świadomość
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 24 h od ostatniej dawki linezolidulinezolid | interakcja nie dotyczy | Paroksetynę można włączyć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania linezolidu. |
| odstep ≥ 7 dni od odstawienia paroksetynyparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Od przerwania leczenia paroksetyną do rozpoczęcia leczenia inhibitorem MAO, w tym linezolidem, powinien upłynąć co najmniej 1 tydzień. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyvoxid 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zyvoxid-100106340/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (np. escytalopram, sertralina, cytalopram)+ Fluorochinolony okulistyczne (np. ofloksacyna, moksyfloksacyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca.Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Możesz stosować krople do oczu z tym antybiotykiem razem z lekiem przeciwdepresyjnym bez zmian w dawkowaniu, a jeśli masz chorobę serca z wydłużonym odstępem QT, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Leki przeciwdepresyjne, takie jak escytalopram, sertralina czy cytalopram, oraz antybiotyki w tabletkach z tej samej grupy co krople do oczu mogą razem wpływać na rytm serca. Krople do oczu z ofloksacyną lub moksyfloksacyną działają jednak głównie w oku i bardzo mało leku dostaje się do krwi. Dlatego takie połączenie jest uważane za bezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku z grupy SSRI i fluorochinolonu w kroplach lub maści do oczu nie trzeba zmieniać leczenia, ponieważ antybiotyk z oka przenika do krwi w ilości zbyt małej, by istotnie wpłynąć na pracę serca. Zalecenie dotyczy wszystkich leków z grupy, w tym cytaloprамu i escytalopramu, które najsilniej wydłużają odstęp QT. Ostrożność warto zachować u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT, ciężką chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi, przyjmujących jednocześnie kilka innych leków wydłużających odstęp QT. Ocenę należy powtórzyć, jeśli fluorochinolon zostanie podany doustnie lub dożylnie.
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu fluorochinolonu w oku nie należy się spodziewać klinicznie istotnego wydłużenia odstępu QT ani zaburzeń rytmu serca u osoby przyjmującej lek z grupy SSRI. Ryzyko staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu fluorochinolonu.
Mechanizm
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, zwłaszcza cytalopram i escytalopram, oraz fluorochinolony podawane ogólnie mogą wydłużać odstęp QT przez hamowanie kanałów potasowych hERG[1]. Połączenie obu grup może więc teoretycznie sumować ten efekt. Po podaniu do worka spojówkowego ofloksacyna i moksyfloksacyna przenikają do krwi w bardzo małej ilości, znacznie mniejszej niż po podaniu doustnym lub dożylnym, dlatego addycja wpływu na odstęp QT jest mało prawdopodobna. Interakcje opisane w bazach dla tych par wynikają z danych dla postaci ogólnych fluorochinolonów. Fluorochinolony okulistyczne nie wpływają na metabolizm leków przeciwdepresyjnych, a leki przeciwdepresyjne nie wpływają na działanie miejscowe antybiotyku w oku.
Monitorować
- rutynowe monitorowanie nie jest wymagane
- EKG i stężenie potasu oraz magnezu tylko u pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub przy ogólnym podaniu fluorochinolonu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · fluorochinolony okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu fluorochinolonu, zwłaszcza moksyfloksacyny, addycja wydłużenia odstępu QT z cytalopramem lub escytalopramem jest klinicznie istotna i wymaga oceny czynników ryzyka, EKG oraz kontroli elektrolitów albo wyboru antybiotyku z innej grupy. |
| wiek ≥ 65pacjent | inne zalecenie | U osób starszych z chorobą serca, hipokaliemią lub przyjmujących kilka leków wydłużających odstęp QT warto upewnić się, że krople stosowane są zgodnie z zaleceniem i z uciskiem kanalika łzowego, choć klasa ryzyka się nie zmienia. |
Źródła
- Hussaarts KGAM, Berger FA, Binkhorst L, Oomen-de Hoop E, van Leeuwen RWF, van Alphen RJ, et al. The Risk of QTc-Interval Prolongation in Breast Cancer Patients Treated with Tamoxifen in Combination with Serotonin Reuptake Inhibitors. Pharm Res. 2019;37(1):7. doi: 10.1007/s11095-019-2746-9. PMID: 31845095.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.