Interakcje / Perampanel / Perampanel i zonisamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Dawek nie trzeba modyfikować z powodu tej pary, ale ostrożnie zwiększaj dawkę każdego z leków i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji oraz zmian nastroju i zachowania.
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz u siebie silną senność, chwiejność albo zmiany nastroju lub zachowania.
Niekorzystna interakcjaPerampanel+ ZonisamidDawek nie trzeba modyfikować z powodu tej pary, ale ostrożnie zwiększaj dawkę każdego z leków i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji oraz zmian nastroju i zachowania.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz u siebie silną senność, chwiejność albo zmiany nastroju lub zachowania.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, nie pij alkoholu i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz u siebie silną senność, chwiejność albo zmiany nastroju lub zachowania.
Te dwa leki na padaczkę często przyjmuje się razem i nie zmieniają one wzajemnie swojej ilości we krwi. Oba mogą jednak powodować senność, zawroty głowy, chwiejny chód i zmiany nastroju, a przyjmowane razem mogą te objawy nasilać. Najczęściej pojawiają się one na początku leczenia albo po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- rozdrażnienie, złość, agresja
- smutek, przygnębienie, myśli o zrobieniu sobie krzywdy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dawek nie trzeba modyfikować z powodu tej pary, ale ostrożnie zwiększaj dawkę każdego z leków i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji oraz zmian nastroju i zachowania. Perampanel dawkuje się według efektu klinicznego, niezależnie od innych leków przeciwpadaczkowych.[1] Pacjent powinien unikać alkoholu, ponieważ alkohol addytywnie nasila wpływ perampanelu na koncentrację i czujność, w tym na zdolność prowadzenia pojazdów.[1] Do czasu poznania reakcji na skojarzenie pacjent nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koordynacji z ryzykiem upadków oraz nasilenie zaburzeń psychicznych i zachowania, takich jak drażliwość, agresja, obniżenie nastroju czy myśli samobójcze.
Mechanizm
Interakcji farmakokinetycznej nie ma – zonisamid nie zmienia stężenia perampanelu, a perampanel nie zmienia stężenia zonisamidu.[1] Perampanel w dawce do 12 mg na dobę nie wpływa w sposób klinicznie istotny na klirens zonisamidu, a zonisamid nie wpływa istotnie na klirens perampanelu.[2] Zonisamid nie hamuje w istotnym stopniu izoenzymów cytochromu P-450, więc nie zmienia metabolizmu perampanelu przez CYP3A4.[3] Oba leki działają jednak hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i mają podobny profil działań niepożądanych, dlatego ich działania sedacyjne, zaburzające koordynację oraz niekorzystne działania psychiatryczne mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- senność i nadmierna sedacja
- zawroty głowy, zaburzenia równowagi i chodu, upadki
- zmiany nastroju i zachowania – drażliwość, agresja, wrogość
- objawy depresji i myśli samobójcze
- kontrola napadów po zmianach dawek
Kiedy ocena się zmienia
| Dołączanie drugiego leku lub zwiększanie dawki któregokolwiek z nichkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Ryzyko nasilonej sedacji, zaburzeń koordynacji i działań psychiatrycznych jest największe w okresie dołączania drugiego leku i zwiększania dawek, dlatego wtedy obserwacja pacjenta powinna być najdokładniejsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fypalan 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fypalan-100471528/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaPerampanela alkoholNależy unikać alkoholu w czasie leczenia perampanelem.Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia perampanelem, a po wypiciu nie prowadzić samochodu i nie obsługiwać maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pić alkoholu w czasie leczenia perampanelem, a po wypiciu nie prowadzić samochodu i nie obsługiwać maszyn.
Alkohol i perampanel razem mogą mocno osłabić uwagę, koncentrację i sprawność ruchową, mocniej niż każde z nich osobno. Można poczuć większą senność i zawroty głowy. U niektórych osób nasilają się też złość, rozdrażnienie, splątanie i obniżony nastrój. Dlatego w czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy, chwiejny chód, częstsze potknięcia
- nagła złość, agresja lub rozdrażnienie
- splątanie, zagubienie
- obniżony nastrój, myśli depresyjne
- częstsze lub nowe napady padaczkowe
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać alkoholu w czasie leczenia perampanelem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn i zwrócić uwagę na senność, zawroty głowy oraz zmiany nastroju. Niepokojące zmiany nastroju, agresję lub objawy depresji trzeba zgłosić lekarzowi.
Skutek kliniczny
Nasilone zaburzenia czujności, koncentracji i sprawności psychomotorycznej, a więc większe ryzyko upadków, wypadków i niebezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przy dawce perampanelu 12 mg/dobę alkohol nasilał także uczucie gniewu, splątania i depresji w skali POMS[1]. U osób z padaczką dochodzi jeszcze ryzyko, że picie alkoholu pogorszy kontrolę napadów, choć tego ChPL w dostępnym fragmencie nie opisuje.
Mechanizm
Perampanel i alkohol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy i ich skutki się sumują. W badaniu z udziałem zdrowych ochotników wpływ perampanelu na zadania wymagające koncentracji i czujności, takie jak prowadzenie pojazdów, był addytywny lub wysoce addytywny do wpływu samego alkoholu[1]. W opisie właściwości farmakodynamicznych wpływ ten określono jako addytywny lub supraaddytywny, a po odstawieniu perampanelu sprawność psychomotoryczna wracała do wartości wyjściowych w ciągu 2 tygodni[1]. Perampanel jest antagonistą receptorów AMPA, a jego działanie uspokajające i zaburzające koordynację jest zależne od dawki.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zmiany nastroju: drażliwość, gniew, splątanie, objawy depresji
- częstość napadów padaczkowych
- zdolność do prowadzenia pojazdów i wykonywania czynności wymagających koncentracji
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 12 mg/dobę perampanelupacjent | ryzyko rośnie | Przy dawce perampanelu 12 mg/dobę wielokrotne podawanie nasilało wpływ alkoholu na czujność i koncentrację oraz powodowało nasilenie uczucia gniewu, splątania i depresji w skali POMS. Przy tej dawce ryzyko zaburzeń nastroju po alkoholu jest największe i pacjenta należy wyraźnie pouczyć o zakazie picia. |
| odstep ≤ 2 tygodnie od zakończenia leczenia perampanelempacjent | inne zalecenie | Sprawność psychomotoryczna wracała do wartości sprzed leczenia w ciągu 2 tygodni od zakończenia podawania perampanelu, więc ostrożność wobec alkoholu i prowadzenia pojazdów należy zachować także przez ten czas po odstawieniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.
Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- trudności z koncentracją lub mową
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów. |
| Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Inne interakcje tych leków 162
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ PerampanelNie należy włączać buspironu u pacjenta z padaczką leczonego perampanelem.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz padaczkę perampanelem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj niczego samodzielnie i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na lęk.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli leczysz padaczkę perampanelem, a jeśli już przyjmujesz oba leki, nie odstawiaj niczego samodzielnie i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na lęk.
Buspiron, lek na lęk, nie jest przeznaczony dla osób chorych na padaczkę, a perampanel jest lekiem na padaczkę. Buspiron może ułatwiać pojawianie się napadów i osłabiać skuteczność leczenia przeciwpadaczkowego. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem te objawy mogą być silniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub upadki
- trudności z koncentracją
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy włączać buspironu u pacjenta z padaczką leczonego perampanelem[1]. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany buspironu na lek przeciwlękowy bezpieczny w padaczce. Do czasu zmiany leczenia należy obserwować częstość napadów i nasilenie senności.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to pogorszenie kontroli napadów padaczkowych u chorego leczonego perampanelem. Dodatkowo możliwe jest nasilenie zawrotów głowy, senności i zaburzeń koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków i wypadków. Ewentualne niewielkie osłabienie działania buspironu ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1], a perampanel jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc jego stosowanie oznacza zwykle rozpoznaną padaczkę. Przy łączeniu buspironu z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek[1], co wskazuje na możliwość obniżenia progu drgawkowego i osłabienia kontroli napadów. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami tej grupy[1]. Wpływ perampanelu na wykonywanie zadań wymagających koncentracji i czujności sumuje się z innymi substancjami działającymi depresyjnie[2]. Perampanel w dawce 6 mg na dobę zmniejszał AUC midazolamu o 13% i nie można wykluczyć większego zmniejszenia ekspozycji na wrażliwe substraty CYP3A po większych dawkach[2]. Buspiron jest metabolizowany przez CYP3A4[1], więc możliwe jest niewielkie zmniejszenie jego stężenia, ale nie badano tego bezpośrednio.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- zaburzenia równowagi i upadki
- zdolność prowadzenia pojazdów
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ PerampanelNie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego perampanelem, ponieważ padaczka jest przeciwwskazaniem do jego stosowania.Nie stosuj dimenhydrynatu, a jeśli potrzebujesz leku na chorobę lokomocyjną, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie padaczki lub farmaceutę o bezpieczny wybór.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj dimenhydrynatu, a jeśli potrzebujesz leku na chorobę lokomocyjną, zapytaj lekarza prowadzącego leczenie padaczki lub farmaceutę o bezpieczny wybór.
Lek na chorobę lokomocyjną z dimenhydrynatem nie jest przeznaczony dla osób z padaczką, a perampanel przyjmuje się właśnie w leczeniu padaczki. Taki lek może ułatwiać wystąpienie napadu. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, które razem się nasilają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad padaczkowy lub drgawki
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub upadki
- splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dimenhydrynatu u pacjenta leczonego perampanelem, ponieważ padaczka jest przeciwwskazaniem do jego stosowania[1][2][3]. W profilaktyce choroby lokomocyjnej zalecaj w pierwszej kolejności metody niefarmakologiczne, a wybór leku przeciwwymiotnego pozostaw lekarzowi prowadzącemu leczenie padaczki. Jeśli pacjent przyjął już dimenhydrynat, poinformuj go o ryzyku napadu i nasilonej senności oraz o zakazie prowadzenia pojazdów.
Skutek kliniczny
Ryzyko gorszej kontroli napadów padaczkowych, w tym napadu przełomowego, oraz nasilonej senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i upadków. Pogorszenie sprawności psychoruchowej utrudnia prowadzenie pojazdów.
Mechanizm
Dimenhydrynatu nie stosuje się u osób z padaczką[1][2][3]. Perampanel jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc każdy pacjent, który go przyjmuje, należy do grupy objętej tym przeciwwskazaniem. Leki przeciwhistaminowe I generacji mogą obniżać próg drgawkowy, co działa przeciwnie do celu leczenia perampanelem. Dodatkowo dimenhydrynat nasila działanie leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], a perampanel w połączeniu z alkoholem addytywnie pogarsza koncentrację i czujność, w tym zdolność prowadzenia pojazdów[4]. Oba leki mogą więc sumować senność, zawroty głowy i zaburzenia równowagi. Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej, ponieważ perampanel nie jest silnym induktorem ani inhibitorem cytochromu P450[4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mobillek 50 mg, tabletki do rozgryzania i żucia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mobillek-100405923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan Max 50 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-max-100428048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efektan 25 mg/5 ml, roztwór doustny w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efektan-100428048/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ PerampanelNie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego perampanelem, ponieważ padaczka jest przeciwwskazaniem do metoklopramidu.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z perampanelem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu razem z perampanelem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid, lek na nudności i wymioty, może u osób z padaczką wywoływać częstsze i silniejsze napady drgawek. Perampanel przyjmujesz właśnie po to, żeby zapobiegać napadom, więc te leki działają przeciwko sobie. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem te objawy mogą być silniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- silna senność
- zawroty głowy lub chwiejny chód
- mimowolne ruchy, skurcze mięśni twarzy lub szyi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta leczonego perampanelem, ponieważ padaczka jest przeciwwskazaniem do metoklopramidu.[1][2] W nudnościach i wymiotach lub zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego wybierz lek przeciwwymiotny lub prokinetyczny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie częstości i nasilenia napadów padaczkowych mimo leczenia perampanelem oraz nasilona senność, zawroty głowy i upośledzenie sprawności psychoruchowej, z ryzykiem upadków.
Mechanizm
Metoklopramidu nie stosuje się u chorych na padaczkę, ponieważ zwiększa częstość i nasila napady drgawek.[1][2] Perampanel jest stosowany wyłącznie w leczeniu padaczki, więc każde połączenie obu leków oznacza podanie metoklopramidu choremu z padaczką i działanie przeciwne do zamierzonego działania przeciwdrgawkowego. Dodatkowo metoklopramid nasila działanie uspokajające leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy.[1] Perampanel addytywnie upośledza koncentrację i czujność w połączeniu z innymi substancjami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
domperydonitoprydondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nietypowe drgania lub skurcze mięśni
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.
Skutek kliniczny
Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- nadmierna senność i zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu
Bezpieczniejsze alternatywy
domperidonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.
Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nasilona senność
- zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ PerampanelUnikaj dołączania klemastyny do leczenia perampanelem i zaproponuj nieuspokajający lek przeciwhistaminowy II generacji.Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj farmaceutę o niesenny lek na alergię, a jeśli lekarz zalecił oba, nie prowadź pojazdów i nie pij alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj farmaceutę o niesenny lek na alergię, a jeśli lekarz zalecił oba, nie prowadź pojazdów i nie pij alkoholu.
Oba leki działają uspokajająco na mózg i razem mogą wywołać silną senność, zawroty głowy i kłopoty z równowagą. Może to utrudnić prowadzenie samochodu i zwiększyć ryzyko upadku. Na alergię są dostępne leki, które nie usypiają i lepiej pasują do leczenia padaczki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność w ciągu dnia
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub upadki
- spowolnienie i trudność w skupieniu uwagi
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj dołączania klemastyny do leczenia perampanelem i zaproponuj nieuspokajający lek przeciwhistaminowy II generacji[1]. Jeśli klemastyna jest konieczna, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie krótki czas, najlepiej wieczorem, i poinstruuj pacjenta o zakazie prowadzenia pojazdów oraz picia alkoholu[1].
Skutek kliniczny
Nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zaburzenia koordynacji z ryzykiem upadków i wypadków komunikacyjnych. U pacjentów z padaczką nadmierna sedacja utrudnia też ocenę tolerancji perampanelu podczas zwiększania dawki.
Mechanizm
Klemastyny nie łączy się z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy, bo nasila ich działanie depresyjne[1]. Perampanel jako niekompetycyjny antagonista receptorów AMPA działa ośrodkowo hamująco, a jego wpływ na koncentrację i czujność sumuje się z innymi substancjami o działaniu depresyjnym, co wykazano dla alkoholu[2]. Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu sedatywnym i przeciwcholinergicznym, więc oba leki dodają się w działaniu na ośrodkowy układ nerwowy. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo perampanel nie jest silnym induktorem ani inhibitorem cytochromu P450[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierna sedacja
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- upadki, zwłaszcza u osób starszych
- zdolność prowadzenia pojazdów
- kontrola napadów padaczkowych
Bezpieczniejsze alternatywy
feksofenadynabilastynaloratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzyna
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i działania przeciwcholinergicznego klemastyny zwiększa ryzyko upadków, złamań i splątania. W tej grupie klemastyny nie należy dołączać do perampanelu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ ZonisamidU pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji.Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.
Oba leki mogą powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Możesz czuć się otępiały, gorzej się koncentrować i łatwiej się przewrócić. Lek na padaczkę może też zmniejszać pocenie się, a lek przeciwalergiczny dodatkowo to nasila, przez co łatwiej o przegrzanie organizmu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- brak pocenia się mimo upału lub wysiłku
- gorączka, uczucie przegrzania, zaczerwieniona i sucha skóra
- splątanie lub dezorientacja
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji. Klemastyny nie łączy się z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę klemastyny przez możliwie krótki czas, ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i piciem alkoholu oraz kontrolować objawy nadmiernej sedacji i przegrzania. Alkohol dodatkowo nasila działanie klemastyny na ośrodkowy układ nerwowy[1].
Skutek kliniczny
Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej, większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. Możliwe zmniejszone pocenie się i przegrzanie organizmu, zwłaszcza u dzieci, w upale i podczas wysiłku.
Mechanizm
Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym. Zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często wywołuje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe, więc oba leki sumują hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać[1]. Dodatkowo zonisamid może zmniejszać pocenie się i sprzyjać przegrzaniu, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny również ogranicza wydzielanie potu, co teoretycznie zwiększa ryzyko zaburzeń termoregulacji. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
- pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza u dzieci, w upale i przy wysiłku
- objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu)
Bezpieczniejsze alternatywy
loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17pacjent | ryzyko rośnie | U dzieci ryzyko oligohydrozy i hipertermii związanej z zonisamidem jest największe, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny może je nasilać. U dzieci połączenia należy unikać i zastosować lek przeciwhistaminowy II generacji. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji i działania przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko upadków, splątania i zatrzymania moczu. Zaleca się lek przeciwhistaminowy II generacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Niekorzystna interakcjaLorazepam+ PerampanelJeśli to możliwe, unikaj przewlekłego łączenia lorazepamu z perampanelem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę lorazepamu przez możliwie krótki czas.Przyjmuj lorazepam tylko w dawce ustalonej przez lekarza, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, jeśli czujesz się senny lub masz zawroty głowy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj lorazepam tylko w dawce ustalonej przez lekarza, nie pij alkoholu i nie prowadź samochodu, jeśli czujesz się senny lub masz zawroty głowy.
Oba leki działają uspokajająco i mogą wywoływać senność oraz zawroty głowy. Przyjmowane razem mogą te objawy nasilać, osłabiać koncentrację i zwiększać ryzyko upadków. Przy większych dawkach mogą też spowalniać oddech. Alkohol dodatkowo wzmacnia to działanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- spowolniony lub płytki oddech
- splątanie lub spowolnienie myślenia
- niewyraźna mowa
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unikaj przewlekłego łączenia lorazepamu z perampanelem, a gdy połączenie jest konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę lorazepamu przez możliwie krótki czas[1]. Pojedyncze dawki lorazepamu przerywające napad są dopuszczalne, ale wymagają obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i oddychania. Poinformuj pacjenta o zakazie picia alkoholu i ograniczeniach w prowadzeniu pojazdów.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń koordynacji ruchowej, spowolnienia psychoruchowego i ryzyka upadków. Wpływ perampanelu na zadania wymagające koncentracji i czujności, w tym prowadzenie pojazdów, sumuje się z działaniem innych środków depresyjnych[2]. Przy dużych dawkach lorazepamu, podaniu dożylnym lub obecności innych leków depresyjnych (opioidy, alkohol) rośnie ryzyko depresji oddechowej.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność ośrodkowego układu nerwowego – lorazepam przez nasilenie przekaźnictwa GABA-ergicznego, perampanel przez blokowanie receptorów AMPA – więc ich działanie uspokajające sumuje się. Lorazepamu nie łączy się z innymi lekami tłumiącymi czynność OUN, w tym z lekami przeciwdrgawkowymi, ze względu na nasilenie działania depresyjnego na OUN[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ perampanel nie jest silnym induktorem ani inhibitorem CYP450 ani UGT, a lorazepam jest eliminowany głównie przez glukuronidację[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i sedacji
- zawroty głowy i ataksja
- ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
- częstość i głębokość oddechów przy większych dawkach lub podaniu pozajelitowym
- zmiany nastroju i zachowania
Kiedy ocena się zmienia
| Pojedyncza dawka doraźnaczas leczenia · lorazepam | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka lorazepamu podana doraźnie, np. w przerywaniu napadu, stanowi mniejsze ryzyko niż stosowanie przewlekłe, ale wymaga obserwacji sedacji i oddechu. |
| Dożylnadroga podania · lorazepam | inne zalecenie | Po podaniu dożylnym lorazepamu u pacjenta leczonego perampanelem konieczne jest monitorowanie oddechu i stopnia sedacji z dostępem do wspomagania oddychania. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania sedującego i zaburzeń równowagi zwiększa ryzyko upadków i złamań, co uzasadnia najmniejsze dawki lorazepamu i ścisłą obserwację. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorazepam Orion 1 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorazepam-orion-100313405/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fycompa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fycompa-100309786/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.