Interakcje / Propafenon / Propafenon i propofol
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przed znieczuleniem propofolem u pacjenta leczonego propafenonem należy ocenić EKG (rytm, PQ, QRS) i ciśnienie tętnicze oraz rozważyć wolniejsze, miareczkowane podawanie propofolu w mniejszej dawce.
Przed zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że bierzesz propafenon, i nie odstawiaj go sam bez zgody lekarza.
Niekorzystna interakcjaPropafenon+ PropofolPrzed znieczuleniem propofolem u pacjenta leczonego propafenonem należy ocenić EKG (rytm, PQ, QRS) i ciśnienie tętnicze oraz rozważyć wolniejsze, miareczkowane podawanie propofolu w mniejszej dawce.Przed zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że bierzesz propafenon, i nie odstawiaj go sam bez zgody lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przed zabiegiem w znieczuleniu lub sedacji powiedz anestezjologowi, że bierzesz propafenon, i nie odstawiaj go sam bez zgody lekarza.
Propofol to lek do usypiania podawany przez anestezjologa przed zabiegiem lub badaniem. Propafenon to lek na zaburzenia rytmu serca. Razem mogą mocniej obniżać ciśnienie krwi i zwalniać pracę serca. Anestezjolog może temu zapobiec, jeśli wie o twoim leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlenia po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- duża słabość
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed znieczuleniem propofolem u pacjenta leczonego propafenonem należy ocenić EKG (rytm, PQ, QRS) i ciśnienie tętnicze oraz rozważyć wolniejsze, miareczkowane podawanie propofolu w mniejszej dawce. Propafenonu nie odstawia się rutynowo przed zabiegiem bez decyzji lekarza prowadzącego, bo grozi to nawrotem arytmii. W czasie znieczulenia konieczne jest ciągłe monitorowanie EKG i ciśnienia z gotowością do leczenia bradykardii i niedociśnienia. Ostrożność dotyczy także jednoczesnych opioidów i leków zwiotczających, których działanie propafenon może nasilać[1].
Skutek kliniczny
Możliwe nasilone niedociśnienie tętnicze, bradykardia i zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zwłaszcza w czasie indukcji znieczulenia. Leki stosowane w premedykacji i znieczuleniu mogą razem z propofolem nasilać sercowo-naczyniowe działania niepożądane[2]. Opioidy podawane w czasie znieczulenia dodatkowo zwiększają hamujący wpływ propafenonu na serce[1].
Mechanizm
Działania obu leków na układ krążenia się sumują. Propofol zmniejsza kurczliwość mięśnia sercowego i napięcie naczyń, co obniża ciśnienie tętnicze, a może też zwalniać czynność serca. Propafenon jako lek przeciwarytmiczny klasy IC zwalnia przewodzenie w sercu, działa ujemnie inotropowo i ma słabe działanie β-adrenolityczne. Ryzyko działań niepożądanych propafenonu rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących częstość akcji serca lub kurczliwość mięśnia sercowego oraz leków znieczulających stosowanych podczas zabiegów[1]. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo propofol nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, który propafenon hamuje.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciągłe EKG (częstość rytmu, PQ, szerokość QRS)
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza w czasie indukcji
- saturacja i oddech
- stężenie potasu przed zabiegiem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus dawki indukcyjnejdawka · propofol | ryzyko rośnie | Szybkie podanie dawki indukcyjnej propofolu najsilniej obniża ciśnienie i może ujawnić sumowanie z działaniem propafenonu – zalecane miareczkowanie. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych i z chorobą serca reakcja hemodynamiczna na propofol jest silniejsza, a sumowanie z propafenonem bardziej prawdopodobne. |
| Mała dawka do krótkiej sedacji z monitorowaniemdawka · propofol | ryzyko maleje | Przy małych, miareczkowanych dawkach do sedacji i pełnym monitorowaniu ryzyko istotnych zaburzeń hemodynamicznych jest mniejsze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml, emulsja do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/propofol-1-mct-lct-fresenius-100147898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuPropafenona alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów.Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pić alkoholu albo ograniczyć go do niewielkiej ilości i nie prowadzić pojazdów po jego spożyciu.
Alkohol może nasilać zawroty głowy i uczucie osłabienia, które czasem pojawiają się podczas przyjmowania propafenonu. U niektórych osób większa ilość alkoholu może też wywołać kołatanie serca lub zaburzenia rytmu. Badań nad tym połączeniem jest niewiele, dlatego bezpieczniej jest ograniczyć alkohol do minimum, zwłaszcza na początku leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlenia
- kołatanie lub nierówna praca serca
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, po zmianie dawki i przed prowadzeniem pojazdów. Pacjentom z niewydolnością serca, niedociśnieniem, zaburzeniami przewodzenia lub nawracającymi napadami migotania przedsionków wskazane jest całkowite unikanie alkoholu. Zalecenie ma charakter ostrożnościowy i opiera się na zapisie ChPL o prowadzeniu pojazdów oraz na wiedzy farmakologicznej, nie na badaniach interakcji.[1]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zawrotów głowy, senności, zaburzeń widzenia i spadku ciśnienia tętniczego, co zwiększa ryzyko upadku i pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów. Przy większych ilościach alkoholu możliwy nawrót kołatania serca lub zaburzeń rytmu, czyli pogorszenie kontroli choroby, na którą przyjmowany jest propafenon.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego wspomina o alkoholu tylko w części o prowadzeniu pojazdów, gdzie każe pamiętać o możliwych zawrotach głowy i zaburzeniach widzenia, szczególnie na początku leczenia i w połączeniu z alkoholem[1]. Brak danych z badań interakcji propafenonu z etanolem. Z wiedzy farmakologicznej wynika możliwy addycyjny efekt dwóch czynników: alkohol obniża ciśnienie tętnicze i wywołuje zawroty głowy, a propafenon może powodować zawroty głowy i niedociśnienie. Dodatkowo duże dawki etanolu mogą same sprzyjać zaburzeniom rytmu serca, co jest istotne u osoby leczonej z powodu arytmii. Są to wnioski teoretyczne, bez potwierdzenia w badaniach z propafenonem.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i uczucie niestabilności
- ciśnienie tętnicze i tętno
- kołatania serca lub nawrót napadów arytmii
- tolerancja leczenia po zmianie dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu, w tym jednorazowe upicie sięilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Większe ilości etanolu zwiększają ryzyko niedociśnienia, zawrotów głowy i prowokowania zaburzeń rytmu, co przy leczeniu antyarytmicznym jest klinicznie istotne. Zalecaj unikanie takiego picia. |
| Początek leczenia lub okres po zmianie dawkiczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | ChPL wskazuje początek leczenia i zmianę leku jako okres szczególnej ostrożności przy prowadzeniu pojazdów w połączeniu z alkoholem. W tym czasie zalecaj całkowite unikanie alkoholu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych większe jest ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc addycyjne działanie alkoholu ma większe znaczenie kliniczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Propofol a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 223
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PropafenonNie łącz hydroksyzyny z propafenonem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz propafenon, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.
Hydroksyzyny nie łączy się z propafenonem. Oba leki wpływają na pracę serca i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu. Propafenon dostają osoby z chorobą serca, a u nich hydroksyzyna jest szczególnie niebezpieczna. Na świąd, alergię, niepokój czy kłopoty ze snem są bezpieczniejsze leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie albo omdlenie
- nagłe zawroty głowy
- bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z propafenonem. Hydroksyzyna jest przeciwwskazana u pacjentów z chorobą układu krążenia oraz przyjmujących leki wydłużające QT lub wywołujące torsade de pointes[1]. Jeśli wskazaniem jest świąd lub alergia, wybierz lek przeciwhistaminowy o małym wpływie na odstęp QT. Jeśli wskazaniem jest lęk lub bezsenność, lekarz powinien dobrać leczenie bez działania wydłużającego QT. Jeśli pacjent już przyjął oba leki, odstaw hydroksyzynę, wykonaj EKG z oceną QT i QRS oraz oznacz potas i magnez.
Skutek kliniczny
Ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu, a także nasilenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia. Przy większych dawkach hydroksyzyny możliwe jest zwiększenie stężenia propafenonu i nasilenie jego działań niepożądanych, w tym proarytmicznych.
Mechanizm
Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT lub wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes ani u osób ze stwierdzoną chorobą układu krążenia i znaczącą bradykardią[1]. Propafenon jest lekiem przeciwarytmicznym klasy IC, który zwalnia przewodzenie, poszerza zespół QRS, może wydłużać odstęp QT i ma działanie proarytmiczne, a samo wskazanie do jego stosowania oznacza chorobę serca. Działanie obu leków na repolaryzację i przewodzenie sumuje się. Dodatkowo hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie substratów tego enzymu[1]. Leki hamujące CYP2D6 mogą zwiększać stężenie propafenonu, co wymaga bardzo dokładnego monitorowania pacjenta i dostosowania dawki[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i szerokości QRS
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawkidawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą dodatkowo zwiększać stężenie propafenonu, co nasila ryzyko proarytmiczne obok sumowania wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PropofolPacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG.Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem, badaniem w uśpieniu lub sedacją powiedz anestezjologowi, że bierzesz sotalol, i nie odstawiaj go sam bez decyzji lekarza.
Sotalol zwalnia pracę serca i może obniżać ciśnienie. Propofol, lek do usypiania przy zabiegach i badaniach, też obniża ciśnienie i osłabia pracę serca. Razem mogą spowodować duży spadek ciśnienia lub zbyt wolne bicie serca, dlatego lekarz musi wiedzieć o sotalolu przed znieczuleniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub uczucie omdlewania po zabiegu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- kołatanie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjenta przyjmującego sotalol znieczula się propofolem wyłącznie pod ścisłym nadzorem anestezjologa, z ostrożnym, stopniowym dawkowaniem i ciągłym monitorowaniem ciśnienia tętniczego oraz EKG. Sotalolu nie odstawia się nagle przed zabiegiem bez decyzji lekarza, bo grozi to nawrotem arytmii. Przed znieczuleniem należy wyrównać hipokaliemię i ocenić odstęp QT oraz częstość rytmu serca.[1] U pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, bradykardią lub blokiem przedsionkowo-komorowym należy wybrać technikę znieczulenia o mniejszym działaniu kardiodepresyjnym. Trzeba być przygotowanym na leczenie niedociśnienia i bradykardii.
Skutek kliniczny
Możliwe są głębokie niedociśnienie po wprowadzeniu do znieczulenia, nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a u pacjentów z niewydolnością serca jej zaostrzenie. Ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, rośnie przy bradykardii i hipokaliemii.[1]
Mechanizm
Sotalol hamuje receptory beta i wydłuża repolaryzację, przez co zwalnia rytm serca, osłabia przewodzenie i blokuje odruchowe przyspieszenie akcji serca w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Propofol rozszerza naczynia, zmniejsza napięcie układu współczulnego i zależnie od dawki osłabia kurczliwość mięśnia sercowego. Działania obu leków na ciśnienie, częstość rytmu i kurczliwość serca sumują się, a sotalol znosi mechanizmy kompensacyjne. Sotalolu nie stosuje się w znieczuleniu ogólnym, które powoduje depresję mięśnia sercowego.[1][2][3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w trakcie wprowadzenia i podtrzymania znieczulenia
- częstość rytmu serca
- ciągłe EKG z oceną odstępu QT i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed zabiegiem
- objawy niewydolności serca po zabiegu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szybki bolus lub duża dawka wprowadzająca do znieczuleniadawka · propofol | ryzyko rośnie | Działanie kardiodepresyjne i hipotensyjne propofolu narasta z dawką i szybkością podania, dlatego u pacjenta na sotalolu dawkę należy zwiększać stopniowo. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku bradykardia, zaburzenia przewodzenia i niedociśnienie przy łączeniu leków działających na układ krążenia występują łatwiej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem.Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na zaburzenia rytmu serca, takiego jak propafenon lub flekainid, razem z lekiem na HIV z grupy inhibitorów proteazy i jak najszybciej powiedz o obu lekach lekarzowi, który ustali bezpieczne leczenie.
Niektóre leki stosowane w zakażeniu HIV, na przykład rytonawir, darunawir czy atazanawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia rytmu serca, takich jak propafenon i flekainid. Lek na serce gromadzi się wtedy we krwi i może zamiast pomagać wywołać groźne, a nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Dotyczy to wszystkich leków z obu tych grup. Tych leków zwykle nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- bardzo wolne albo bardzo szybkie tętno
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy IC z inhibitorem proteazy, zwłaszcza wzmacnianym rytonawirem. Połączenie flekainidu lub propafenonu z rytonawirem, sakwinawirem, typranawirem i fosamprenawirem jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL. Atazanawir i darunawir podaje się zwykle z rytonawirem lub kobicystatem, więc obowiązuje to samo ograniczenie. U pacjenta z HIV wymagającego leczenia przeciwarytmicznego trzeba rozważyć zmianę leczenia przeciwwirusowego na schemat bez wzmacniacza farmakokinetycznego. Inną możliwością jest wybór innej strategii kontroli rytmu lub częstości rytmu serca we współpracy z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, potrzebne są ścisły nadzór kardiologiczny, kontrola EKG oraz oznaczanie stężenia flekainidu, o ile jest dostępne. Hamujące działanie rytonawiru utrzymuje się przez kilka dni po jego odstawieniu, więc leku klasy IC nie należy włączać bezpośrednio po przerwaniu terapii inhibitorem proteazy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia propafenonu lub flekainidu zwiększa ryzyko działania proarytmicznego. Mogą wystąpić bloki przewodzenia, poszerzenie zespołu QRS, bradykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór i nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie u osób ze strukturalną chorobą serca, niewydolnością serca, zaburzeniami elektrolitowymi i upośledzoną czynnością nerek. Przy propafenonie nasila się też działanie beta-adrenolityczne, co może prowadzić do bradykardii i spadku ciśnienia.
Mechanizm
Inhibitory proteazy, zwłaszcza w schematach wzmacnianych rytonawirem, silnie hamują enzymy wątrobowe CYP3A4 i CYP2D6. Te enzymy odpowiadają za rozkład propafenonu i flekainidu. Zahamowanie metabolizmu powoduje wzrost stężenia leku przeciwarytmicznego klasy IC we krwi. Leki te mają wąski indeks terapeutyczny, więc nawet umiarkowany wzrost stężenia może być niebezpieczny. Rytonawir jest najsilniejszym inhibitorem w tej grupie. Ponieważ pozostałe inhibitory proteazy (darunawir, atazanawir, fosamprenawir, sakwinawir, typranawir) stosuje się w praktyce razem z rytonawirem lub kobicystatem, interakcja dotyczy całej klasy. Mechanizm farmakokinetyczny nakłada się na działanie farmakodynamiczne. Sakwinawir wydłuża odstępy PR i QT, a atazanawir wydłuża odstęp PR. Leki klasy IC wydłużają PR i poszerzają zespół QRS, przez co zaburzenia przewodzenia się sumują.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu PR, szerokości zespołu QRS i odstępu QT
- częstość rytmu serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie flekainidu we krwi, jeśli oznaczenie jest dostępne
- stężenie potasu i magnezu
- czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie inhibitora proteazy z rytonawiremodstep · inhibitory proteazy | inne zalecenie | Hamowanie enzymów przez rytonawir ustępuje stopniowo przez kilka dni po odstawieniu, więc lek klasy IC należy włączać z opóźnieniem i pod kontrolą EKG. |
| eGFR ≤ 35pacjent | ryzyko rośnie | Flekainid jest w znacznej części wydalany przez nerki, dlatego upośledzona czynność nerek dodatkowo zwiększa jego stężenie i nasila ryzyko działania proarytmicznego przy zahamowanym metabolizmie wątrobowym. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid)+ Przeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol) klasaPołączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca.Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku na arytmię z tej grupy razem z lekiem przeciwpsychotycznym z tej grupy bez wyraźnej decyzji lekarza, który wie o obu lekach, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak propafenon i flekainid, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca, które czasem prowadzi do omdlenia, a nawet zatrzymania krążenia. Dlatego tych leków zwykle się ze sobą nie łączy. Lurazydon działa na serce znacznie słabiej i lekarz może go wybrać, jeśli musisz przyjmować lek na arytmię.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie bardzo szybkiego lub nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- nagła utrata przytomności z drgawkami
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie leku przeciwarytmicznego klasy IC z przeciwpsychotyczną pochodną indolu jest przeciwwskazane z powodu ryzyka groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca. Zyprazydonu ani sertindolu nie łączy się z propafenonem ani flekainidem. Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, należy wybrać lek o małym wpływie na odstęp QT, na przykład arypiprazol, kariprazynę albo lurazydon. Gdy kontrola rytmu wymaga leku klasy IC, nie należy go zastępować innym lekiem wydłużającym QT, a decyzję o zmianie leczenia przeciwarytmicznego powinien podjąć kardiolog. Jeżeli wybrano lurazydon, przed jego włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego warto wykonać EKG oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i poszerzeniem zespołu QRS, a w konsekwencji częstoskurczem typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko jest największe przy sertindolu i zyprazydonie, przy dużych dawkach, w hipokaliemii lub hipomagnezemii, w bradykardii, w niewydolności serca, u osób starszych oraz przy upośledzonej czynności nerek w przypadku flekainidu.
Mechanizm
Główny mechanizm to addycja działania na elektrofizjologię serca. Leki przeciwarytmiczne klasy IC blokują szybkie kanały sodowe, spowalniają przewodzenie i poszerzają zespół QRS, co wydłuża odstęp QT. Same mają też działanie proarytmiczne. Zyprazydon i sertindol blokują kanał potasowy hERG i wyraźnie wydłużają repolaryzację komór. Suma tych efektów zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes i innych komorowych zaburzeń rytmu. Dodatkowo propafenon hamuje CYP2D6, który uczestniczy w metabolizmie sertindolu. Może więc zwiększać stężenie sertindolu i nasilać wydłużenie QT. Ten mechanizm dotyczy wszystkich leków obu grup z wyjątkiem lurazydonu, który nie wydłuża istotnie odstępu QT.
Monitorować
- EKG z oceną QTc i szerokości zespołu QRS przed włączeniem leczenia i po każdej zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- czynność nerek (eGFR) u pacjentów leczonych flekainidem
- częstość akcji serca i objawy bradykardii
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia zgłaszane przez pacjenta
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 35leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Flekainid jest w dużej części wydalany przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek kumuluje się, co nasila poszerzenie QRS, wydłużenie QT i ryzyko arytmii przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwpsychotycznego wydłużającego QT. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe i pogorszona czynność nerek, które zwiększają podatność na arytmie wywołane lekami. |
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Leki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid) klasaNie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG.Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku na arytmię z grupy amiodaronu z lekiem z grupy propafenonu bez wyraźnego zalecenia kardiologa, a jeśli dostałeś oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na pewno możesz je przyjmować razem.
Leki na zaburzenia rytmu serca, takie jak amiodaron i dronedaron, przyjmowane razem z propafenonem albo flekainidem mogą zbyt silnie działać na serce. Pierwsze leki spowalniają usuwanie drugich z organizmu, przez co ich ilość we krwi rośnie. Oba rodzaje leków dodatkowo wzmacniają nawzajem swoje działanie, co może wywołać groźne zaburzenia rytmu, bardzo wolne tętno albo omdlenie. Po odstawieniu amiodaronu jego działanie utrzymuje się jeszcze przez wiele tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca, bardzo szybkie albo nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- silne zawroty głowy
- ból w klatce piersiowej
- nasilona duszność albo obrzęki nóg
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy łączyć leku przeciwarytmicznego klasy III z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC poza wyjątkowymi sytuacjami, w których kardiolog świadomie zaplanuje takie leczenie i zapewni ścisłe monitorowanie EKG. Dronedaron jest w ChPL przeciwwskazany z lekami przeciwarytmicznymi klasy I, a więc także z propafenonem i flekainidem. Jeśli zmienia się dronedaron na lek klasy IC, nie wolno podawać obu leków jednocześnie. Amiodaron z flekainidem lub propafenonem dopuszcza się wyłącznie pod nadzorem specjalisty. W takim przypadku dawkę leku klasy IC trzeba wyraźnie zmniejszyć, a stężenie flekainidu oznaczać, jeśli jest to możliwe. Przy zamianie amiodaronu na lek klasy IC trzeba pamiętać, że interakcja utrzymuje się przez długi czas po odstawieniu amiodaronu. Przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wyrównać stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu komorowego, migotania komór i torsades de pointes. Może też wywołać ciężką bradykardię, bloki przedsionkowo-komorowe i śródkomorowe oraz zaostrzenie niewydolności serca. Objawy toksyczności flekainidu lub propafenonu mogą obejmować także zawroty głowy, zaburzenia widzenia i omdlenia.
Mechanizm
Leku przeciwarytmicznego klasy III nie należy łączyć z lekiem klasy IC, ponieważ interakcja dotyczy całej klasy i wynika z dwóch mechanizmów działających jednocześnie. Amiodaron i dronedaron hamują CYP2D6 i CYP3A4, czyli enzymy, które metabolizują propafenon i flekainid. Prowadzi to do wzrostu stężenia leku klasy IC we krwi. Mechanizm farmakokinetyczny jest najsilniej udokumentowany dla amiodaronu z flekainidem. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna. Oba rodzaje leków zwalniają przewodzenie w sercu, wydłużają odstępy PR i QRS, osłabiają kurczliwość mięśnia sercowego i mają działanie proarytmiczne. Leki klasy III dodatkowo wydłużają odstęp QT. Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego jego działanie hamujące enzymy utrzymuje się przez wiele tygodni po odstawieniu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępów PR, QRS i QT przed włączeniem i po każdej zmianie dawki
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- stężenie flekainidu w surowicy, jeśli oznaczenie jest dostępne
- stężenie potasu i magnezu
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność i obrzęki
- czynność nerek przy stosowaniu flekainidu
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, dlatego hamowanie metabolizmu i działanie elektrofizjologiczne utrzymują się przez wiele tygodni po jego odstawieniu. Przy zamianie amiodaronu na propafenon lub flekainid należy zaczynać od małej dawki leku klasy IC i kontrolować EKG. |
| ObniżonyeGFR · leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Flekainid jest w dużej części wydalany przez nerki, dlatego przy niewydolności nerek jego stężenie wzrasta dodatkowo. W połączeniu z lekiem klasy III ryzyko toksyczności jest wtedy jeszcze większe. |
Połączenie przeciwwskazaneProkinetyki (np. cyzapryd)+ Leki przeciwarytmiczne klasy IC (np. propafenon, flekainid) klasaNie łącz prokinetyku wydłużającego odstęp QT z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na arytmię z tej grupy bez rozmowy z lekarzem, a jeśli masz przepisany cyzapryd, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku przyspieszającego pracę żołądka razem z lekiem na arytmię z tej grupy bez rozmowy z lekarzem, a jeśli masz przepisany cyzapryd, zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka, może zaburzać rytm serca. Leki na arytmię, takie jak propafenon i flekainid, też wpływają na przewodzenie w sercu. Razem mogą wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu. Inne leki na pracę żołądka, takie jak itopryd czy metoklopramid, są w tej sytuacji znacznie bezpieczniejsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- zasłabnięcie lub utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz prokinetyku wydłużającego odstęp QT z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC – połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to cyzaprydu stosowanego z propafenonem albo flekainidem. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, wybierz itopryd albo krótkotrwale metoklopramid w najmniejszej skutecznej dawce. Przy metoklopramidzie u pacjenta z chorobą serca przyjmującego lek klasy IC unikaj szybkich wstrzyknięć dożylnych i rozważ kontrolę EKG. Przed włączeniem każdego prokinetyku wyrównaj niedobory potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie cyzaprydu z lekiem przeciwarytmicznym klasy IC może wywołać znaczne wydłużenie odstępu QT, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, migotanie komór i nagły zgon sercowy. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, chorobie strukturalnej serca, w starszym wieku i przy upośledzonej eliminacji któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i wydłuża repolaryzację, czyli odstęp QT. Propafenon i flekainid blokują szybkie kanały sodowe, zwalniają przewodzenie, poszerzają zespół QRS i również wydłużają odstęp QT. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Cyzapryd jest metabolizowany przez CYP3A4, a propafenon i flekainid głównie przez CYP2D6, więc istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków – dotyczy cyzaprydu, a nie dotyczy w istotnym stopniu metoklopramidu ani itoprydu. Po stronie leków klasy IC dotyczy zarówno propafenonu, jak i flekainidu.
Monitorować
- EKG – odstęp QTc i szerokość zespołu QRS przed włączeniem i po zmianie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca – bradykardia zwiększa ryzyko arytmii
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- czynność nerek i wątroby wpływająca na eliminację flekainidu i propafenonu
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna (metoklopramid)droga podania · prokinetyki | inne zalecenie | Szybkie dożylne podanie metoklopramidu bywa związane z bradykardią i zaburzeniami rytmu, szczególnie u pacjentów z chorobą serca. U pacjenta przyjmującego lek klasy IC podawaj metoklopramid dożylnie powoli i rozważ monitorowanie EKG. |
| eGFR ≤ 35leki przeciwarytmiczne klasy IC | ryzyko rośnie | Przy ciężkiej niewydolności nerek flekainid się kumuluje, co nasila poszerzenie QRS i wydłużenie QT oraz zwiększa ryzyko arytmii przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na repolaryzację. Wymagana redukcja dawki flekainidu i częstsza kontrola EKG. |
Niekorzystna interakcjaMetoprolol+ PropafenonPołączenie stosuj tylko pod kontrolą lekarza, z monitorowaniem tętna, ciśnienia i EKG, a po dołączeniu propafenonu rozważ zmniejszenie dawki metoprololu.Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił lekarz, mierz regularnie tętno i ciśnienie, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko tak, jak zalecił lekarz, mierz regularnie tętno i ciśnienie, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem.
Propafenon sprawia, że metoprolol wolniej znika z organizmu, więc jego działanie może się nasilić. Oba leki zwalniają też pracę serca, a razem robią to silniej. Może to wywołać zbyt wolne tętno, spadek ciśnienia, zawroty głowy lub osłabienie. Lekarz może zalecić to połączenie, ale wtedy trzeba uważniej kontrolować serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- tętno poniżej 50 uderzeń na minutę
- zawroty głowy lub omdlenie
- nasilona duszność lub obrzęki nóg
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- uczucie nierównej pracy serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko pod kontrolą lekarza, z monitorowaniem tętna, ciśnienia i EKG, a po dołączeniu propafenonu rozważ zmniejszenie dawki metoprololu.[1] Dawkę metoprololu należy zmniejszyć, jeśli pojawią się objawy jego przedawkowania.[2] Połączenia należy unikać w zespole chorego węzła zatokowego i przy nieprawidłowym przewodzeniu przedsionkowo-komorowym.[3] U pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory zachowaj szczególną ostrożność.[3]
Skutek kliniczny
Możliwe są nadmierna bradykardia, wydłużenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego aż do bloku, niedociśnienie i pogorszenie niewydolności serca.[3] U pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory połączenie może wywołać ciężkie hemodynamiczne działania niepożądane.[3] U dwóch z czterech opisanych pacjentów po dołączeniu propafenonu wystąpiły działania niepożądane typowe dla metoprololu.[1]
Mechanizm
Propafenon hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu metoprololu, przez co stężenie metoprololu w osoczu rośnie.[1] Po dołączeniu propafenonu u czterech pacjentów leczonych metoprololem stężenie metoprololu zwiększyło się 2–5-krotnie, a interakcję potwierdzono u ośmiu zdrowych ochotników.[1] Niezależnie od tego oba leki sumują działanie hamujące czynność serca – propafenon sam blokuje receptory beta i zwalnia przewodzenie, a metoprolol nasila ujemne działanie inotropowe leków przeciwarytmicznych i ich wpływ na przewodzenie.[1][3]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- EKG – odstęp PQ i szerokość QRS
- objawy niewydolności serca (duszność, obrzęki, przyrost masy ciała)
- objawy przedawkowania metoprololu (bradykardia, niedociśnienie, zawroty głowy)
Bezpieczniejsze alternatywy
bisoprololatenolol
Kiedy ocena się zmienia
| Propafenon dołączany do trwającego leczenia metoprololemkolejność włączenia · propafenon | inne zalecenie | Po włączeniu propafenonu stężenie metoprololu może wzrosnąć 2–5-krotnie, dlatego w pierwszych dniach kontroluj tętno, ciśnienie i EKG i rozważ zmniejszenie dawki metoprololu. |
| Metoprolol włączany u pacjenta leczonego propafenonemkolejność włączenia · metoprolol | inne zalecenie | U pacjenta przyjmującego propafenon metoprolol warto zaczynać od małej dawki i zwiększać ją stopniowo pod kontrolą tętna i ciśnienia, ponieważ jego stężenie będzie większe niż zwykle. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bloxazoc 23,75 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bloxazoc-100334399/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Beto 200 ZK 190 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/beto-200-zk-100135978/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPropafenon+ FingolimodNie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego propafenon bez konsultacji kardiologicznej.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego, że przyjmujesz lek na arytmię, i nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego, że przyjmujesz lek na arytmię, i nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Oba leki mogą zwalniać pracę serca, a razem mogą spowolnić ją za bardzo. Ryzyko jest największe na początku leczenia lekiem na stwardnienie rozsiane. Dlatego pierwszą dawkę tego leku przyjmuje się zwykle pod kontrolą lekarza, a przy jednoczesnym leczeniu lekiem na arytmię obserwacja może być dłuższa.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie słabości
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać leczenia fingolimodem u pacjenta przyjmującego propafenon bez konsultacji kardiologicznej[1]. Kardiolog powinien rozważyć zmianę na lek niespowalniający częstości akcji serca albo zaplanować odpowiednie monitorowanie, a jeśli odstawienie propafenonu nie jest możliwe, należy co najmniej przedłużyć obserwację po pierwszej dawce fingolimodu do następnego dnia[1]. Przy dołączaniu propafenonu do trwającego leczenia fingolimodem wskazana jest kontrola EKG i częstości akcji serca.
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić bradykardię i zaburzenia przewodzenia, w tym blok przedsionkowo-komorowy, zwłaszcza w okresie wprowadzania fingolimodu. W badaniu interakcji fingolimodu z innym lekiem zwalniającym rytm serca (atenololem) częstość akcji serca zmniejszała się dodatkowo o 15% na początku leczenia[1]. Klinicznie może to objawiać się zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem lub niedociśnieniem.
Mechanizm
Oba leki zwalniają czynność serca i upośledzają przewodzenie, więc ich działania się sumują. Fingolimod na początku leczenia zmniejsza częstość akcji serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a ChPL fingolimodu zaleca, aby nie rozpoczynać leczenia u pacjentów przyjmujących leki beta-adrenolityczne lub inne substancje mogące spowalniać częstość akcji serca, w tym leki antyarytmiczne, ze względu na addycyjny wpływ na częstość akcji serca[1]. Propafenon jest lekiem antyarytmicznym klasy Ic o dodatkowym działaniu beta-adrenolitycznym, a jego ChPL wskazuje, że ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy łączeniu z innymi lekami hamującymi częstość akcji serca i kurczliwość mięśnia sercowego[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ fingolimod w niewielkim stopniu wpływa na leki metabolizowane przez CYP450[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG (częstość akcji serca, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, QRS i QTc) przed pierwszą dawką fingolimodu i po niej
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze w okresie wprowadzania fingolimodu
- objawy bradykardii – zawroty głowy, osłabienie, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
dimetylu fumaranteriflunomidglatiramerinterferon beta
Kiedy ocena się zmienia
| Rozpoczęcie fingolimodu u pacjenta przyjmującego propafenonkolejność włączenia · fingolimod | ryzyko rośnie | Największe ryzyko bradykardii i zaburzeń przewodzenia występuje przy rozpoczynaniu fingolimodu u pacjenta już leczonego propafenonem. ChPL fingolimodu zaleca w tej sytuacji konsultację kardiologiczną i co najmniej przedłużenie obserwacji do następnego dnia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tonicard. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tonicard-100363320/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.