Interakcje / Ranolazyna / Ranolazyna i relugoliks
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Unikaj łączenia relugoliksu z ranolazyną i w miarę możliwości wybierz inny lek przeciwdławicowy niehamujący glikoproteiny P lub antagonistę GnRH albo agonistę GnRH podawanego pozajelitowo.
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli masz je brać razem, przyjmuj relugoliks rano jako pierwszy, a ranolazynę co najmniej 6 godzin później.
Niekorzystna interakcjaRanolazyna+ RelugoliksUnikaj łączenia relugoliksu z ranolazyną i w miarę możliwości wybierz inny lek przeciwdławicowy niehamujący glikoproteiny P lub antagonistę GnRH albo agonistę GnRH podawanego pozajelitowo.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli masz je brać razem, przyjmuj relugoliks rano jako pierwszy, a ranolazynę co najmniej 6 godzin później.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli masz je brać razem, przyjmuj relugoliks rano jako pierwszy, a ranolazynę co najmniej 6 godzin później.
Lek na dławicę piersiową (ranolazyna) może zwiększać ilość leku na raka prostaty (relugoliks) we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane relugoliksu. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ jest silniejszy. Lekarz może zmienić jeden z leków albo ustalić, jak je bezpiecznie przyjmować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
- nasilenie działań niepożądanych leku na prostatę
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia relugoliksu z ranolazyną i w miarę możliwości wybierz inny lek przeciwdławicowy niehamujący glikoproteiny P lub antagonistę GnRH albo agonistę GnRH podawanego pozajelitowo. Jeśli połączenie jest konieczne, relugoliks podaje się rano jako pierwszy, a ranolazynę co najmniej 6 godzin później[1]. Przy postaci o przedłużonym uwalnianiu przyjmowanej dwa razy na dobę odstęp ten tylko częściowo ogranicza interakcję. Jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi QT wymaga skrupulatnej oceny korzyści i ryzyka[1], dlatego przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonaj EKG z oceną QTc oraz wyrównaj potas i magnez. Pozajelitowa deprywacja androgenowa usuwa interakcję farmakokinetyczną, ale nie wpływ na QT.
Skutek kliniczny
Większe stężenie relugoliksu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych. Sumowanie wpływu obu leków na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią.
Mechanizm
Ranolazyna jest umiarkowanym lub silnym inhibitorem glikoproteiny P i może zwiększać stężenie w osoczu leków transportowanych przez to białko[2]. Relugoliks jest substratem glikoproteiny P, a przy jednoczesnym stosowaniu z ranolazyną należy oczekiwać zwiększenia jego ekspozycji[1]. Dla porównania erytromycyna zwiększała AUC relugoliksu 3,5-krotnie, a azytromycyna 1,5-krotnie[1]. Dodatkowo leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT[1], a ranolazyna sama wydłuża QT w sposób zależny od stężenia, więc działania te się sumują.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Ranolazyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], relugoliks – substrat CYP3A4[4]
- Ranolazyna – umiarkowany inhibitor P-gp[3], relugoliks – substrat P-gp[4]
- Relugoliks – inhibitor P-gp[4], ranolazyna – substrat P-gp[5]
- Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[4], ranolazyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], umiarkowany inhibitor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Relugoliks: inhibitor BCRP[4], inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- działania niepożądane relugoliksu
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
trimetazydynamonoazotan izosorbidudiazotan izosorbiduamlodypinaleuprorelinagoserelinadegareliks
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 6 godzin (relugoliks przed ranolazyną)relugoliks | ryzyko maleje | Podanie relugoliksu co najmniej 6 godzin przed inhibitorem glikoproteiny P ogranicza wzrost jego ekspozycji. Przy ranolazynie o przedłużonym uwalnianiu przyjmowanej dwa razy na dobę efekt odstępu jest ograniczony i nie zmienia wpływu na QT. |
| Pozajelitowa deprywacja androgenowa zamiast relugoliksudroga podania · relugoliks | inne zalecenie | Zamiana relugoliksu na lek podawany pozajelitowo usuwa interakcję przez glikoproteinę P, ale sumowanie wpływu na odstęp QT pozostaje i nadal wymaga kontroli EKG i elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuRanolazynaa alkoholNie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do małych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkiej ilości, nie upijaj się i wstawaj powoli, a gdy pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, ogranicz się do niewielkiej ilości, nie upijaj się i wstawaj powoli, a gdy pijesz regularnie więcej, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Lek nie wchodzi w groźną interakcję z niewielką ilością alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak powodować zawroty głowy, nudności i spadek ciśnienia, więc razem mogą działać silniej. Większa ilość alkoholu może dodatkowo obciążać serce i sprzyjać zaburzeniom jego rytmu. Regularne picie dużych ilości alkoholu może uszkodzić wątrobę, a przy chorej wątrobie tego leku nie można stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nasilone nudności lub wymioty
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby całkowitego zakazu alkoholu, ale należy zalecić ograniczenie go do małych ilości i unikanie upijania się. Pacjenta trzeba poinformować o możliwym nasileniu zawrotów głowy i spadków ciśnienia oraz o konieczności ostrożnego wstawania. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia, a przy umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniu czynności wątroby ranolazyna jest przeciwwskazana.[1]
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne jest nasilenie zawrotów głowy, nudności i niedociśnienia ortostatycznego, z ryzykiem upadku lub omdlenia, zwłaszcza u osób starszych i po większej ilości alkoholu. Po dużych ilościach alkoholu teoretycznie rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu i rozwoju choroby wątroby ranolazyna przestaje być bezpieczna.
Mechanizm
Umiarkowane ilości alkoholu nie powinny istotnie zmieniać działania ranolazyny, ale u części pacjentów mogą nasilać zawroty głowy i spadki ciśnienia. ChPL ranolazyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Ranolazyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i częściowo przez CYP2D6, a jej działania niepożądane, takie jak nudności i zawroty głowy, są zależne od dawki i stężenia w osoczu.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać klinicznie ważnej interakcji farmakokinetycznej. Możliwa jest natomiast addycja farmakodynamiczna, ponieważ alkohol rozszerza naczynia, obniża ciśnienie tętnicze i sam wywołuje zawroty głowy oraz nudności. Ranolazyna wydłuża odstęp QTc, a ChPL wskazuje na teoretyczne ryzyko komorowych zaburzeń rytmu przy łączeniu z innymi czynnikami wydłużającymi QTc.[1] Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może sprzyjać zaburzeniom rytmu i zaburzeniom elektrolitowym, co teoretycznie zwiększa to ryzyko. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania ranolazyny.[1] Wzmianka o alkoholu poliwinylowym w jednym z produktów dotyczy wyłącznie substancji pomocniczej otoczki, a nie etanolu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i omdlenia
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- kołatania serca i zaburzenia rytmu, EKG z oceną QTc u pacjentów z grupy ryzyka
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa ilość alkoholu nasila addycyjne niedociśnienie i zawroty głowy oraz może sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym i arytmiom u pacjenta przyjmującego lek wydłużający QTc. Należy zalecić unikanie takich epizodów. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności wątrobyczas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Umiarkowane lub ciężkie zaburzenie czynności wątroby, w tym w przebiegu alkoholowej choroby wątroby, jest przeciwwskazaniem do stosowania ranolazyny. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych addycja zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego zwiększa ryzyko upadków, dlatego zalecenie ograniczenia alkoholu jest szczególnie ważne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieRelugoliksa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania relugoliksu ani pory przyjmowania leku z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i regularnego picia, a jeśli zauważysz nasilone dolegliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale unikaj picia dużych ilości i regularnego picia, a jeśli zauważysz nasilone dolegliwości, zapytaj farmaceutę lub lekarza.
Alkohol nie zmienia działania relugoliksu i nie wchodzi z nim w groźną interakcję. Lek obniża poziom męskich hormonów, co może powodować uderzenia gorąca i osłabienie kości. Alkohol, zwłaszcza pity często i w dużych ilościach, może te dolegliwości nasilać. Dlatego lepiej pić rzadko i niewiele.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silniejsze uderzenia gorąca lub poty po wypiciu alkoholu
- kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- bóle kości lub złamanie po niewielkim urazie
- wyraźne pogorszenie nastroju
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania relugoliksu ani pory przyjmowania leku z powodu okazjonalnego, umiarkowanego picia alkoholu. Pacjentowi warto przypomnieć o umiarze, ponieważ alkohol może nasilać uderzenia gorąca i niekorzystnie wpływać na kości podczas długotrwałej deprywacji androgenowej. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości, kontrolę elektrolitów oraz EKG, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków ani zmiany skuteczności relugoliksu. Przewlekłe picie dużych ilości alkoholu może nasilać związane z leczeniem uderzenia gorąca, utratę masy kostnej z ryzykiem złamań, zaburzenia gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz obniżenie nastroju. Przy zaburzeniach elektrolitowych wywołanych alkoholem rośnie teoretyczne ryzyko zaburzeń rytmu związanych z wydłużeniem odstępu QT.
Mechanizm
Między relugoliksem a etanolem nie oczekuje się istotnej interakcji farmakokinetycznej. Relugoliks jest substratem P-gp, a klinicznie istotną zmianę jego ekspozycji wykazano dla doustnych inhibitorów P-gp oraz silnych induktorów CYP3A4 i P-gp, do których etanol nie należy.[1] ChPL relugoliksu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Teoretyczne znaczenie ma jedynie addycja działań przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu. Deprywacja androgenowa i alkohol niezależnie sprzyjają utracie masy kostnej i zaburzeniom metabolicznym, a alkohol może wywoływać lub nasilać uderzenia gorąca. ChPL zwraca uwagę, że leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT.[1] Duże spożycie alkoholu, zwłaszcza z hipokaliemią lub hipomagnezemią, może to ryzyko zwiększać.
Metabolizm i transportery
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe picie dużych ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sumuje się z działaniami deprywacji androgenowej na kości i metabolizm oraz przez hipokaliemię i hipomagnezemię może zwiększać ryzyko związane z wydłużeniem odstępu QT. Warto rozważyć ocenę gęstości mineralnej kości, kontrolę elektrolitów i EKG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
Inne interakcje tych leków 380
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ RelugoliksNie łącz cytalopramu z relugoliksem – u pacjenta rozpoczynającego lub kontynuującego terapię deprywacji androgenowej zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zamianie cytalopramu na inny lek.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zamianie cytalopramu na inny lek.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca w podobny sposób, a razem ten wpływ się sumuje. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z relugoliksem – u pacjenta rozpoczynającego lub kontynuującego terapię deprywacji androgenowej zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jednoczesne stosowanie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane[1]. Zmiana relugoliksu na inny lek z grupy agonistów lub antagonistów GnRH nie rozwiązuje problemu, bo wydłużenie QT wynika z samej deprywacji androgenowej. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, ponieważ w takich przypadkach zwiększa się ryzyko złośliwych arytmii[1]. Dodatkowo zagrożeni są pacjenci starsi, z chorobą serca, bradykardią lub przyjmujący inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, bo nie można wykluczyć addytywnego wpływu na repolaryzację komór[1]. Relugoliks jako antagonista receptora GnRH wywołuje deprywację androgenową, a hipogonadyzm u mężczyzn wydłuża odstęp QT. Oba leki sumują więc działanie na odstęp QT. Interakcji farmakokinetycznej o znaczeniu klinicznym się nie spodziewa się.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[2], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3]
- Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[3], cytalopram – substrat CYP3A4[2]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2]
- Relugoliks: inhibitor BCRP[3], inhibitor P-gp[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ RanolazynaNie należy stosować difenhydraminy u pacjenta leczonego ranolazyną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się ranolazyną – zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się ranolazyną – zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek na alergię albo porozmawiaj z lekarzem o problemach ze snem.
Difenhydramina, stosowana na sen lub alergię, razem z ranolazyną może groźnie zaburzyć rytm serca. Oba leki wpływają na przewodzenie prądu w sercu i ich działanie się sumuje. Difenhydramina może też zwiększać ilość ranolazyny we krwi, przez co łatwiej o zawroty głowy i nudności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nadmierna senność
- nudności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować difenhydraminy u pacjenta leczonego ranolazyną.[1][2][3] W leczeniu objawów alergii lepszym wyborem jest lek przeciwhistaminowy II generacji o małym potencjale wydłużania QT, a w bezsenności – postępowanie niefarmakologiczne i konsultacja z lekarzem prowadzącym. Jeżeli pacjent przyjął już oba leki, należy odstawić difenhydraminę, a przy kołataniu serca, omdleniu lub zawrotach głowy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Wzrost stężenia ranolazyny nasila zależne od dawki działania niepożądane, takie jak nudności i zawroty głowy.[4] Senność i zawroty głowy zwiększają ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Difenhydraminy nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT ani u osób z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, a ranolazynę przyjmują chorzy na dławicę piersiową.[1][2][3] Difenhydramina hamuje CYP2D6, który częściowo metabolizuje ranolazynę, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[1][4] Ranolazyna jest słabym inhibitorem CYP2D6, a difenhydramina substratem tego enzymu o wysokim powinowactwie, dlatego ekspozycja na difenhydraminę również może wzrosnąć.[1][4] Dochodzi do tego sumowanie działań ośrodkowych – senności difenhydraminy i zależnych od dawki zawrotów głowy po ranolazynie.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], ranolazyna – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Ranolazyna – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor MATE1[7], inhibitor MATE2-K[7], słaby inhibitor OCT2[7], umiarkowany inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia
- nasilenie zawrotów głowy, nudności i senności
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≤ 500 mg dwa razy na dobęranolazyna | ryzyko rośnie | Przy ranolazynie 500 mg dwa razy na dobę silny inhibitor CYP2D6 może zwiększyć AUC ranolazyny o około 62%, więc składowa farmakokinetyczna interakcji jest wyraźniejsza niż przy dawce 1000 mg dwa razy na dobę. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są zaburzenia elektrolitowe, bradykardia i wrażliwość na działanie przeciwcholinergiczne i uspokajające, co zwiększa ryzyko arytmii i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ RelugoliksEscytalopramu nie łączy się z relugoliksem i innymi lekami wydłużającymi odstęp QT Przy leczeniu relugoliksem lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT.Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku przeciwdepresyjnego.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem mogą nasilać ten efekt, co w rzadkich przypadkach prowadzi do groźnych zaburzeń rytmu. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Escytalopramu nie łączy się z relugoliksem i innymi lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] Przy leczeniu relugoliksem lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka utrzyma oba leki, przed włączeniem i w trakcie leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[4]
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]
Mechanizm
Escytalopram wydłuża odstęp QT i jest przeciwwskazany w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi QT, ponieważ nie można wykluczyć działania addytywnego[1] Relugoliks hamuje wydzielanie testosteronu, a leczenie deprywacją androgenową może wydłużać odstęp QT[4] Oba leki sumują więc wpływ na repolaryzację komór. Interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, bo escytalopram nie hamuje P-gp ani nie indukuje CYP3A4.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], relugoliks – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Relugoliks – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Relugoliks: inhibitor BCRP[6], inhibitor P-gp[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], substrat CYP2C8[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RanolazynaNie łącz hydroksyzyny z ranolazyną – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z ranolazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z ranolazyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek na świąd, lęk lub sen.
Hydroksyzyna (lek na lęk, świąd i kłopoty ze snem) i ranolazyna (lek na dławicę piersiową) mogą zaburzać rytm serca. Razem to działanie się sumuje i może dojść do groźnej arytmii. Hydroksyzyny nie stosuje się też u osób z chorobą serca, a ranolazynę przyjmuje się właśnie z powodu choroby serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z ranolazyną – połączenie jest przeciwwskazane[1]. U pacjenta leczonego ranolazyną wybierz lek bez wpływu na odstęp QT zależnie od wskazania – w świądzie i alergii przeciwhistaminowy lek nowej generacji, w lęku i bezsenności lek spoza grupy wydłużającej QT. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, odstaw hydroksyzynę, a przy objawach kardiologicznych wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[1]. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii i bradykardii[1]. Dodatkowo może nasilić się senność i zawroty głowy wywoływane przez oba leki.
Mechanizm
Hydroksyzyna i ranolazyna wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację komór się sumuje. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani u pacjentów ze stwierdzoną chorobą układu krążenia, która jest czynnikiem ryzyka wydłużenia QT[1]. Ranolazynę stosuje się w dławicy piersiowej, więc ten drugi warunek spełnia praktycznie każdy pacjent leczony ranolazyną. Hydroksyzyna jest metabolizowana przez CYP3A4/5[1]. Ranolazyna jest słabym inhibitorem CYP3A4, dlatego może nieznacznie zwiększać stężenie hydroksyzyny[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[1]. Ranolazyna jest częściowo metabolizowana przez CYP2D6, ale nawet silny inhibitor tego enzymu zwiększa jej stężenie w niewielkim stopniu i nie wymaga zmiany dawki[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], ranolazyna – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], ranolazyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Ranolazyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
- Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
- Ranolazyna: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], umiarkowany inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca (bradykardia)
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek 375 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranozek. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ranozek-100446030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RelugoliksNie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego relugoliksem.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, a jeśli już ją przyjmujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie jej zamiany na bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, a jeśli już ją przyjmujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem w sprawie jej zamiany na bezpieczniejszy lek.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takich leków nie przyjmuje się razem. Ryzyko jest większe, jeśli chorujesz na serce, masz wolne tętno albo niski poziom potasu lub magnezu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj hydroksyzyny u pacjenta leczonego relugoliksem.[1] Przy świądzie lub pokrzywce wybierz lek przeciwhistaminowy o małym potencjale wydłużania QT, a przy lęku lub bezsenności skonsultuj z lekarzem leczenie bez działania na odstęp QT. Jeśli hydroksyzyna została już włączona, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w celu jej odstawienia i oceny EKG oraz stężenia potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie u pacjentów z chorobą układu krążenia, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią, czyli w populacji starszych mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego często obecnymi.[1]
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują torsade de pointes.[1] Leczenie deprywacją androgenową, w tym relugoliksem, może powodować wydłużenie odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT wymaga skrupulatnej oceny.[2] Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo hydroksyzyna hamuje CYP3A4 dopiero w stężeniach znacznie większych niż maksymalne stężenia w osoczu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orgovyx. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orgovyx-100470194/
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje Ci lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, przed pierwszą dawką powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo to połączenie może wymagać zmiany leczenia.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol, flukonazol i izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu wybranych leków na serce. Dotyczy to ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których stężenie we krwi może wtedy niebezpiecznie wzrosnąć. Może to spowodować zbyt wolne bicie serca, groźne zaburzenia rytmu albo osłabienie pracy serca. Inne leki nasercowe, na przykład trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 czy preparaty z głogu, nie wchodzą w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- błyski światła lub inne zaburzenia widzenia
- narastająca duszność, obrzęki nóg lub szybkie męczenie się
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku nasercowego metabolizowanego przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia, a gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybrać lek bez hamowania CYP3A4 albo czasowo odstawić lek nasercowy. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem. Z flukonazolem i izawukonazolem ranolazynę można stosować tylko w najmniejszej dawce po ostrożnym dostosowaniu, a iwabradynę rozpoczynać od najmniejszej dawki z kontrolą tętna. W przypadku mawakamtenu ChPL przewiduje przeciwwskazanie albo zmniejszenie dawki zależnie od fenotypu CYP2C19 i siły inhibitora, przy czym flukonazol i worykonazol jako jednoczesne inhibitory CYP2C19 i CYP3A4 są szczególnie niekorzystne[1]. Zmiana dawki mawakamtenu wymaga kontroli echokardiograficznej, także po odstawieniu triazolu[1]. Trimetazydyny, adenozyny, regadenozonu, meldonium, fosfokreatyny, ubidekarenonu i preparatów z głogu ta interakcja nie dotyczy.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, a także zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia iwabradyny powoduje nadmierną bradykardię, zaburzenia widzenia w postaci fosfenów i ryzyko arytmii. Wzrost stężenia mawakamtenu może prowadzić do nadmiernego zmniejszenia kurczliwości lewej komory i niewydolności serca ze spadkiem frakcji wyrzutowej, a po odstawieniu triazolu do utraty skuteczności leczenia[1]. Największe ryzyko dotyczy połączeń z itrakonazolem, worykonazolem i pozakonazolem, mniejsze z flukonazolem i izawukonazolem.
Mechanizm
Interakcja dotyczy tylko tych leków nasercowych, których eliminacja zależy od CYP3A4, czyli ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, a nie całej grupy A. Wszystkie triazole hamują CYP3A4, przy czym itrakonazol, worykonazol i pozakonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol inhibitorami umiarkowanymi. Itrakonazol i pozakonazol hamują dodatkowo glikoproteinę P, co nasila wzrost stężenia ranolazyny. Flukonazol i worykonazol silnie hamują także CYP2C19, który jest głównym szlakiem metabolizmu mawakamtenu[2]. Do składowej farmakokinetycznej dochodzi addycja farmakodynamiczna, ponieważ ranolazyna oraz flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol wydłużają odstęp QT, iwabradyna przez bradykardię sprzyja arytmiom typu torsade de pointes, a itrakonazol ma ujemne działanie inotropowe, które sumuje się z działaniem mawakamtenu. Izawukonazol skraca odstęp QT, więc u niego składowa związana z QT nie występuje.
Monitorować
- tętno spoczynkowe przy iwabradynie
- EKG z oceną odstępu QT przy ranolazynie i iwabradynie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- frakcja wyrzutowa lewej komory w echokardiografii przy mawakamtenie
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i spadek tolerancji wysiłku
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Jednorazowa dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje krótszą ekspozycję na inhibitor, ale ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu hamowanie CYP3A4 i CYP2C19 utrzymuje się kilka dni, więc nadal wymagane jest monitorowanie tętna i objawów. |
| Okres po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol, a w mniejszym stopniu izawukonazol, długo utrzymują się w organizmie, dlatego ranolazynę lub iwabradynę należy włączać ponownie dopiero po wygaśnięciu działania hamującego, a przy mawakamtenie trzeba przewidzieć spadek jego stężenia i ponowną ocenę dawki. |
| Włączenie lub odstawienie triazolu w trakcie leczenia mawakamtenemkolejność włączenia · inne leki nasercowe | inne zalecenie | Mawakamten ma bardzo długi okres półtrwania, więc dołączenie triazolu powoduje powolne narastanie jego stężenia, a odstawienie triazolu stopniowy spadek, dlatego każda taka zmiana wymaga dostosowania dawki mawakamtenu i kontroli frakcji wyrzutowej w echokardiografii. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek zwiększa ekspozycję na ranolazynę niezależnie od hamowania CYP3A4, więc połączenie ranolazyny z jakimkolwiek triazolem, także flukonazolem i izawukonazolem, należy wtedy traktować jako przeciwwskazane. |
Źródła
- Merali S, Bunn H, Sychterz C, Chiang M, Puli S, Sehnert AJ, et al. Exposure-Response Modeling and Simulation to Identify Optimal Mavacamten Posology When Coadministered with CYP3A4 and CYP2C19 Inhibitors in Patients with Obstructive HCM. J Clin Pharmacol. 2025;65(12):1802-1814. doi: 10.1002/jcph.70072. PMID: 40796530.
- Chiang M, Sychterz C, Perera V, Merali S, Palmisano M, Templeton IE, et al. Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling and Simulation of Mavacamten Exposure with Drug-Drug Interactions from CYP Inducers and Inhibitors by CYP2C19 Phenotype. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(4):922-932. doi: 10.1002/cpt.3005. PMID: 37467157.
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Inhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir) klasaJednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia.Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz lek na serce i lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy albo rytonawir w leczeniu COVID-19, nie łącz ich bez zgody lekarza i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie o obu lekach.
Niektóre leki na HIV, takie jak rytonawir, darunawir czy atazanawir, mocno spowalniają usuwanie z organizmu części leków na serce. Dotyczy to zwłaszcza ranolazyny, iwabradyny i mawakamtenu, których może wtedy we krwi zrobić się za dużo. Może to spowodować groźne zwolnienie lub zaburzenia rytmu serca, omdlenia albo osłabienie pracy serca. Trimetazydyna, meldonium, koenzym Q10 i preparaty z głogu nie stwarzają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne bicie serca
- kołatanie serca lub nierówny rytm
- zawroty głowy lub omdlenie
- błyski lub jasne plamy w polu widzenia
- duszność, obrzęki nóg lub nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania inhibitora proteazy HIV i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 należy unikać, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane w ChPL albo wymaga zmiany leczenia. Ranolazyna i iwabradyna są przeciwwskazane z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i innymi inhibitorami proteazy HIV, i należy je odstawić lub zastąpić innym lekiem. Mawakamtenu nie należy włączać u pacjenta leczonego wzmacnianym inhibitorem proteazy bez konsultacji kardiologicznej, a u osób słabo metabolizujących przez CYP2C19 połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to także krótkiej kuracji nirmatrelwirem z rytonawirem w COVID-19, a po jej zakończeniu z ponownym włączeniem ranolazyny lub iwabradyny trzeba odczekać kilka dni[1]. Jeżeli lek nasercowy jest niezbędny, rozważ z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu na niewzmacniany inhibitor integrazy.
Skutek kliniczny
Przy ranolazynie wzrost stężenia grozi wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, zawrotami głowy, nudnościami i omdleniami. Przy iwabradynie grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, zaburzeniami widzenia typu fosfenów i arytmią komorową wtórną do bradykardii. Przy mawakamtenie grozi nadmiernym spadkiem frakcji wyrzutowej lewej komory i niewydolnością serca. Interakcja dotyczy wszystkich inhibitorów proteazy z listy, ale nie wszystkich leków nasercowych – leki nie zależne od CYP3A4 są wyjątkami.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem lub kobicystatem, silnie hamują CYP3A4, a część z nich także glikoproteinę P[2]. Ranolazyna, iwabradyna i mawakamten są metabolizowane w dużej mierze przez CYP3A4, a ranolazyna jest dodatkowo substratem glikoproteiny P, dlatego ich stężenie we krwi wielokrotnie rośnie. Sakwinawir i atazanawir dodatkowo wydłużają odstęp PR lub QT, co sumuje się z wydłużeniem QT po ranolazynie i z bradykardią po iwabradynie. Hamowanie CYP3A4 przez rytonawir utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Monitorować
- częstość rytmu serca
- EKG z oceną odstępów QTc i PR
- ciśnienie tętnicze
- objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory przy mawakamtenie
- zawroty głowy, omdlenia i zaburzenia widzenia
Źródła
- Casey B, Vernick RC, Bahekar A, Patel D, Ncogo Alene I. Ranolazine Toxicity Secondary to Paxlovid. Cureus. 2023;15(4):e37153. doi: 10.7759/cureus.37153. PMID: 37153311.
- Maideen NMP, Kandasamy K, Balasubramanian R. Pharmacokinetic Interactions of Paxlovid Involving CYP3A Enzymes and P-gp Transporter: An Overview of Clinical Data. Curr Drug Metab. 2024;25(9):639-652. doi: 10.2174/0113892002320326250123082112. PMID: 39917926.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.